Nguồn: https://tve-4u.org/thread...n-nhieu-tac-gia.41972/

LỜI GIỚI THIỆU

NHÀ XUẤT BẢN LAO ĐỘNG​

​V. RƯ-BIN (Liên Xô)​

(Nguyên tác: ЗЕМЛЯ ЗОВЕТ của Владимира Алексеевича Рыбина)

Con tàu vũ trụ “Ác-tua - 12” đã mười vạn năm bay theo các quỹ đạo pa-ra-bôn giữa các thiên hà, không ngừng nghiên cứu vô số những đám tinh vân, đám thì xoắn lại hình trôn ốc, đám tản mác ra như bị một ngọn gió vô hình thổi tung, đám khác cô lại đậm đặc như sữa. Đôi lúc, khi các thiết bị thăm dò phát hiện được trong lòng sâu của một thiên hà nào đó những hành tinh giống như Trái Đất, con tàu xoáy vào giữa đám mây sao, tìm ra các hành tinh đó, và những nhà thám hiểm vũ trụ sống một thời gian dài giữa những sinh vật xa lạ như giữa những người đồng loại của mình.

Cứ sau bốn mươi năm, những nhà thám hiểm vũ trụ lại khóa mình trong các buồng an-ni-hi-la-ti-o* chuyển con tàu sang vận tốc siêu ánh sáng; và ở đó, trong phản thế giới ở phía bên kia ánh sáng, nơi không trời cả không màu sắc, nơi tất cả đều trái ngược, họ làm cho mình trẻ lại. Trong lúc đó, con tàu đã vượt qua các khoảng không giữa những thiên hà, và trước mắt các nhà thám hiểm vũ trụ đã trẻ lại lấp lánh những ngôi sao mới, xuất hiện những thế giới mới chờ họ đến.


*Từ tiếng la-tinh: chỉ sự biến các hạt vật lý thành các phản hạt; sự hủy.


Trên tàu không còn chỗ để chứa thông tin nữa: những tấm pa-nen với các băng tinh thể bộ nhớ ghi những kiến thức thu lượm được xếp đầy cả các hành lang, buồng ở.

Đã đến lúc, từ lâu đã đến lúc phải trở về Trái Đất với số hàng rất quí này - chúng có thể cải tạo không chỉ một nền văn minh. Nhưng trên đường về, họ cũng gặp những thế giới chưa hề biết đến, và các nhà thám hiểm vũ trụ phải nán lại thêm.

Họ đã nghiên cứu được bao nhiêu thế giới? một nghìn? Hay nhiều hơn? Điều đó đến cả chỉ huy tàu cũng không nhớ nổi. Nhưng thay vào đó, ông có thể tìm ngay ra được các băng tinh thể cần thiết của bộ nhớ, không bao giờ nhầm lẫn. Và, như một người già thông thái bị những ký ức cũ xưa hành hạ, phần lớn thời gian ông ngồi lỳ trong buồng nhìn rộng lớn, xem lại những băng tinh thể đó để hồi tưởng về những gì đã trải qua. Ông lại đi theo dấu vết những tháp tròn băng giá của các ngôi sao chổi, thu thập các bộ sưu tập chất khoáng của những tiểu hành tinh “hoang dã” lang thang giữa các thiên hà. Và chìm ngập trong đại dương sống của hành tinh bí ẩn 926-B—719, chết ngợp trong bầu khí quyển màu hồng lây truyền một sự khoái lạc vô nguyên cớ của hành tinh khổng lồ số ba thuộc thiên hà thứ mười bốn. Và chống chọi lại với những khối đông đặc có sức hút khủng khiếp của các đám mây mù dã thú...

Nhưng trong mấy năm gần đây chỉ huy tàu ít đến thăm những thế giới đó. Chúng đã bị đuổi ra khỏi trí nhớ của ông bởi thế giới của một hành tinh ba dưới hai mặt trời, nơi họ rất muốn được ở lại mãi mãi, nhưng họ vẫn phải giã từ bay đi theo chương trình của cuộc thám hiểm và vì nỗi nhớ buồn day dứt về Trái Đất ruột thịt.

Đó là thế giới của một nền văn minh phát triển đến mức độ thần thoại không thể nào tưởng tượng nổi...
Họ thậm chí không thể tin ngay vào sự tồn tại của một nền văn minh như thế, sự sống ở đó khó hiểu đến kỳ lạ. Các nhà thám hiểm vũ trụ không tìm thấy trên hành tinh ba này các mạng lưới đường sá, các thành phố dân cư. Nhưng thỉnh thoảng họ lại gặp những điều lạ lùng không thể nào giải thích được...

Thực ra, điều đó đã xảy ra khá lâu trước khi họ phát hiện ra hành tinh ba này. “Ác-tua - 12” vừa vượt qua mép ngoài của một thiên hà mới, bước đầu tiến hành thăm dò đám tinh vân xoắn. Một lần, đi qua mấy căn buồng phụ của con tàu, nhà sử học Vôi-lơ bỗng trông thấy ở cuối hành lang một người khỏa thân. Đúng ra người đó không hoàn toàn khỏa thân: ở chân, ở đùi và trên ngực người lạ mặt có quấn những dải gì đó màu xám sáng, lấp lánh như bạc.

- Chào anh, Vôi-lơ, - người đó mỉm cười thân mật nói.

- Anh là ai? - Vôi-lơ ngơ ngác hỏi.

- Không quan trọng.

“Có chuyện rồi đấy” - Vôi-lơ nghĩ, đứng tựa sát lưng vào bức tường. Đầu ông quay cuồng. Ông lấy hết sức lực, rời lưng khỏi tường bước về phía người lạ. Nhưng người đó bỗng biến mất, cũng như đột ngột khi xuất hiện.

Việc xảy ra lạ lùng đến nỗi mọi người trên tàu đều cho đó là hậu quả của trí tưởng tượng quá mức của nhà sử học.

Nhưng ít lâu sau con người bí ẩn đó lại xuất hiện. Trong tàu được lệnh báo động khẩn cấp, lần đầu tiên trong suốt chuyến bay mười vạn năm. Lần này, theo đúng quy định, chỉ huy tàu ngồi trong khoang buồng đóng kín dưới một trường bảo vệ rất mạnh. Khi trên bảng lần lượt hiện lên các con mắt điện tử xanh và tất cả các nhà thám hiểm vũ trụ đã báo cáo sẵn sàng, chỉ huy tàu mở “ống thổi chính”. Trong nửa giờ một cơn lốc phóng xạ khủng khiếp quay cuồng quét khắp các buồng và các lối đi trên tàu. Nhưng trước khi đuổi con quỷ mang cái chết đó ra khoảng chân không vũ trụ, chỉ huy tàu chợt thấy một người với bốn dải xám rộng lấp lánh trên thân trần đứng cách mình hai bước chân.

- Ta hãy thỏa thuận với nhau đi - người lạ nói rõ ràng, như đã từng hàng năm nói chuyện với người Trái Đất.

- Anh là ai ? - chỉ huy tàu hỏi.

- Uen.

- Anh đến đây bằng cách nào?

- Cần phải nói chuyện với các anh mà - người lạ mặt đáp.

- Nhưng anh đã đi qua trường bảo vệ...

- Thế ư? - người lạ mỉm cười.

- Anh là người sống thật à? - chỉ huy tàu định hỏi về những dự định của người lạ mặt, nhưng kịp kìm lại: đời nào anh ta lại nói ra ngay những dự định của mình?

- Chúng tôi biết tất cả về các anh. Nhưng các anh đừng lo ngại gì cả.

Chỉ huy tàu cười khẩy. “Làm sao có thể biết hết được vô số thông tin chứa trong các mạng tinh thể của bộ nhớ khổng lồ kia được?” - ông nghĩ.

- Vâng, ở đó có một số cái khá thú vị - người lạ bỗng bất ngờ nói làm chỉ huy tàu tái mặt - Nhưng về cơ bản, tất cả những cái đó chúng tôi đã biết. Anh hãy tự suy ra: chúng tôi có thể di chuyển trong không gian đến mười pác-xéc* không cần tàu, và giới hạn vũ trụ chúng tôi nghiên cứu trực tiếp trải dài đến hàng nghìn năm ánh sáng. Tất nhiên, chúng tôi di chuyển không phải bằng vận tốc ánh sáng như các anh, và thậm chí cũng không phải vận tốc siêu ánh sáng. Và không có vật cản nào mà chúng tôi không thể vượt qua ngay tức khắc và an toàn... Anh thấy chưa, nếu anh đến thăm chúng tôi sẽ rất thú vị...


*Một Pác-Xéc bằng 3,26 năm ánh sáng. Một năm ánh sáng bằng 9.500 tỷ ki-lô-mét. Mười Pác-xéc bằng 310 nghìn tỷ ki-lô-mét (310.000.000.000.000 ki-lô-mét).


Chỉ huy tàu suy tính căng thẳng. Ông vừa tin vừa không tin Uen, và sợ rằng người lạ mặt biết được những suy nghĩ bối rối lo ngại của mình. Lần đầu tiên trong một trăm nghìn năm qua, ông, sứ giả của một nền văn minh hùng mạnh, cảm thấy mình như một con chim yếu ớt trong lồng, không biết trốn đi đâu cho thoát khỏi những cặp mắt xanh.

- Chúng tôi sẽ giúp các anh vượt qua không gian - người lạ mặt nói - Tất nhiên nếu như các anh muốn làm khách của chúng tôi.

- Chúng tôi cần phải thảo luận với nhau đã, - chỉ huy tàu nói bằng giọng như nghẹn lại.

Người lạ mặt gật đầu và biến mất. Chỉ huy tàu thả người xuống ghế mềm bằng không khí, đặt đầu lên chiếc gối kích thích sinh học. Những ý nghĩ chảy đều đặn hơn, nhưng điều đó vẫn không mang lại sự bình tâm mong muốn. Mười vạn năm qua chính ông làm chủ số phận của con tàu. Họ đã gặp nhiều thế giới nguy hiểm, nhiều nền văn minh rất phát triển. Nhưng bao giờ ông, chỉ huy tàu, vẫn có khả năng tự mình quyết định bay đi hay ở lại. Tuy nhiên, cả ở đây nữa, như người lạ mặt nói, họ cũng có thể từ chối lời mời của anh ta. Nhưng ở đây có những quy luật khác tác động, đáng sợ và thậm chí hạ nhục họ. Vâng, điều này giống như sự tự do ở trong chiếc lồng vừa được người ta mở cửa: nếu muốn thì ở lại, không muốn hãy bay đi...

“Chúng ta rời Trái Đất bay đi không phải để sợ những điều chưa biết”, - cuối cùng chỉ huy tàu quyết định. Ông vươn tay ấn nút triệu tập Cuộc Họp Toàn Thể...

Đó là một thế giới kỳ lạ. Bay theo quỹ đạo hạ thấp dần, chỉ huy tàu trông thấy những dãy núi hoang sơ phủ trong các dải rừng xanh rậm rạp, những đồng cỏ nguyên thủy tươi tốt, những bãi cát rộng dọc theo bờ biển. Biển ở đây ăn sâu vào lục địa thành các vịnh, biến bờ bọt trắng thành đường nét chủ yếu của địa hình. Từ trên cao nhìn thấy hành tinh như bọc trong một mạng lưới kỳ lạ của những mặt nước xanh, bãi cát trắng, dải rừng thẫm và các dãy núi màu nâu.

Tên lửa thăm dò của những người Trái Đất hạ cánh xuống một bờ vịnh nhỏ. Những ngọn sóng cao từ xa ngoài biển khơi dựng đứng lên và rập rờn bờm bọt trắng đổ vào bờ. Chạy thêm được chừng hai chục mét, chúng lăn dài trên cát, bò đến chân của những người Trái Đất đang đứng lặng sững sờ.

- Có mùi của biển! - Vôi-lơ thốt lên.

- Giá được tắm một cái! - mọi người cùng ao ước.

- Nằm bãi cát mà phơi nắng!

- Như trên Trái Đất của mình!

Và liền đó họ chợt thấy một hàng dấu chân người trên cát ướt. Dường như một cậu bé tinh nghịch nào đó vừa chạy ngang bãi cát ngay sau khi con sóng vừa rút ra. Nhưng một đợt sóng mới xô đến xóa sạch dấu vết. Nghe có tiếng cười lanh lảnh vui vẻ vang lên trong không khí. Các nhà thám hiểm vũ trụ nhìn nhau.

- Tất cả về tên lửa! - chỉ huy tàu ra lệnh.

Bảy mươi giờ liền họ ngồi trong trường bảo vệ có khả năng ngăn cả những luồng phóng xạ từ bên ngoài tới. Rồi họ quyết định mạo hiểm, lại đi ra bờ cát vắng, ngạc nhiên trước những đợt sóng ì ầm, ngọn gió ẩm ướt, mùi hương thân thuộc khác thường - tất cả hệt như trên Trái Đất.

Dần dần cái cảm giác lo lắng đề phòng qua đi. Thỉnh thoảng chỉ huy tàu nằm lên cát ẩm, nhắm mắt và tưởng tượng cảnh mình về đến nhà, trút bỏ gánh nặng trách nhiệm hàng bao nhiêu thế kỷ nay. Nhưng mở mắt ra, ông trông thấy hai mặt trời trên bầu trời và hai mặt trăng lấp lánh không bao giờ tắt. Và nỗi buồn nhớ về Tổ quốc, một nỗi buồn mãnh liệt mà ông đã chế ngự được trong lòng mình bao lâu nay, bây giờ chợt bùng lên da diết, thôi thúc ông vượt quãng đường cuối cùng qua vũ trụ vô tận để trở về.

Không ai quấy rầy họ cả. Những người Trái Đất tự do đi lại, vào đến tận những nẻo rừng, khe núi hoang vắng nhất. Họ bay sang hai hành tinh khác - chúng hầu như không có gì khác với hành tinh thứ nhất - nghiên cứu vô số những hành tinh nhỏ khác nằm trên các quỹ đạo cách đều nhau một cách lạ lùng, dường như có người nào đó cố ý đặt chúng như đặt những cột cây số trên đường dẫn vào hai Mặt trời và đi ra khoảng sâu tối của lòng vũ trụ. Nhưng trên tất cả các hành tinh lớn nhỏ, những người Trái Đất không tìm thấy một dấu hiệu nào của sự sống có trí tuệ.

Thỉnh thoảng Uen bí ẩn lại đến thăm họ. Bao giờ anh ta cũng không tỏ vẻ gì là tò mò một cách đáng ngờ, nhưng kiên nhẫn trả lời tỉ mỉ tất cả các câu hỏi.

- Các anh sống ở đâu? - Một lần chỉ huy tàu hỏi.

- Ở các không gian khác - Uen đáp.

- Những không gian nào?

- Điều đó các anh không hiểu đâu.

- Tại sao chúng tôi lại không hiểu?

- Anh đừng giận. Điều này quả là không thể giải thích ngay được. Chúng tôi sẽ buộc phải giải thích cho các anh tin vào sự tồn tại của những quy luật tự nhiên hoàn toàn mâu thuẫn với những quy luật mà các anh lấy làm cơ sở cho nền văn minh của mình. Rồi tiếp theo - những quy luật khác loại trừ những quy luật đó. Cứ như thế nhiều lần. Những sinh vật đã quen tư duy lô-gích không đủ sức vượt qua những chấn động như thế. Chân lý chỉ có thể nhận thức được theo từng giai đoạn. Chân lý cần phải được chín mùi để tự phủ nhận mình và sinh ra một chân lý khác ...

- Nhưng có thể hiểu mà không chấp nhận. Theo nguyên tắc tương tự.

- Tương tự à? - Uen nhắc lại và suy nghĩ một thoáng - Thôi được, ta lấy ra-đi-ô làm thí dụ. Thời xa xưa, chúng rất phổ biến ở chỗ chúng tôi. Chắc các anh không ngạc nhiên rằng trong một khoảng không gian có thể chứa vô số các sóng vô tuyến? Trong một địa điểm không hề cản trở lẫn nhau, có thể tồn tại đồng thời hàng nghìn tín hiệu mang vô số những thông tin hoàn toàn khác nhau ...

- Sự sống của các anh tồn tại dưới dạng sóng à?

- Không hẳn thế - Uen mỉm cười, nhưng không có vẻ trịch thượng như chỉ huy tàu chờ đợi, mà khá thân mật.

- Thế nhà của các anh cũng ở các không gian khác à?

Uen gật đầu.

- Các anh có bao nhiêu không gian như vậy?

- Nhiều vô tận.

- Như thế nghĩa là các anh cũng nhiều vô tận? Các anh làm sao quản lý được?

- Mỗi người đều có trí tuệ của mình - Uen mỉm cười.

- Nhưng tại sao không ai sống ở trong không gian này, giữa những cánh rừng và đồng cỏ kia? Ở đây dễ chịu đến thế.

- Trong các không gian khác tiện lợi hơn - Uen nói - Hơn nữa, tất cả những ngọn núi, cánh rừng này đều là khu bảo tồn, hay có thể nói là công viên của chúng tôi. Nơi nghỉ ngơi và làm việc cho những người nào muốn.

Và anh ta biến mất.

Cái cách cắt ngang câu chuyện nửa chừng như vậy làm cho chỉ huy tàu ngạc nhiên. Nhưng, ngẫm nghĩ kỹ, ông hiểu rằng tất cả đều đúng, bởi vì không thể gọi câu chuyện như vậy là bị cắt ngang được một khi tất cả đã được nói hết.

Vào một đêm ngắn ngủi, khi một mặt trời đã lặn, còn mặt trời thứ hai mới bắt đầu nhuộm hồng mặt biển gợn sóng lăn tăn, cái thời điểm mát mẻ mà chỉ huy tàu rất thích đi dạo, trước mặt ông bỗng hiện lên một người rất giống Uen.

- Tại sao các anh không bay đi? - Anh ta hỏi.

Chỉ huy tàu cảnh giác:

- Anh là ai?

- Uen.

- Uen là người khác kia.

- Tất cả chúng tôi đều là Uen. Điều đó cũng như tất cả các anh đều là người.

- Có gì nguy hiểm đối với chúng tôi à?

- Không, không - người lạ mặt nói nhanh - Tất cả chúng tôi đều yêu mến các anh.

“Thế đấy, - chỉ huy tàu nghĩ thầm. - Chẳng lẽ từ “các không gian khác” những con người này luôn luôn quan sát chúng ta à?”.

Ông tưởng tượng ra điều đó và co rúm mình lại. Con người rất cần thiết phải cảm thấy tự tin rằng có những lúc anh ta chỉ có một mình với chính bản thân mình. Vì vậy, tất cả những sinh vật có trí tuệ trong vũ trụ đều có nhà hoặc buồng riêng của mình.

- Tại sao các anh không bay đi! - người lạ mặt nhắc lại câu hỏi.

- Ai muốn như thế?

- Không ai cả. Chúng tôi muốn các anh ở lại đây.

- Không thể được - chỉ huy tàu nói gay gắt - Nếu thế, toàn bộ chuyến thám hiểm của chúng tôi là vô nghĩa. Mà còn có gì tồi tệ hơn khi biết những việc mình làm còn vô nghĩa? Chúng tôi sẽ bay đi, nhưng chỉ sau khi hiểu được tất cả những gì của các anh.

Người lạ mặt mỉm cười buồn buồn:

- Để làm được điều đó, các anh phải sống bất tử.

- Khi nào già, chúng tôi sẽ bay vào vũ trụ - chỉ huy tàu nói - chúng tôi sẽ làm cho mình trẻ lại và tiếp tục nghiên cứu khoa học của các anh.

- Các anh không đuổi kịp đâu.

- Đuổi kịp ai?

- Khoa học. Trong khi các anh đang bay, khoa học sẽ tiến lên phía trước.

Chỉ huy tàu đứng lặng ngẫm nghĩ. Lần đầu tiên trong mười vạn năm, ông cảm thấy bất lực trước bức tường thời gian.

- Anh cầm lấy - người lạ mặt bỗng nói. Anh ta chìa tay ra, và như một nhà ảo thuật, lấy từ trong khoảng không một khối hình trụ nhỏ rồi bắt đầu gỡ từ bề mặt của nó ra những lớp tròn mỏng và mềm mại - Đây là tất cả những tri thức của chúng tôi, hết thế kỷ này qua thế kỷ khác. Chúng tôi tin tưởng rằng các anh sẽ không bắt chước chúng tôi một cách mù quáng. Việc sử dụng những kiến thức được ghi trong các đĩa băng này đòi hỏi phải xem lại các quan điểm của mình. Anh tất nhiên hiểu rằng sự vội vàng trong những việc này là rất nguy hiểm.

- Chúng tôi hiểu - chỉ huy tàu nói ấp úng, bối rối trước sự rộng rãi như vậy - Nhưng làm sao anh có thể đưa cho người khác một vật quý giá như vậy được?

- Đây không phải là vật quý. Đây là những băng tinh thể trong bộ nhớ của tôi, “thư viện riêng của tôi” - như người xưa vẫn nói.

- Nhưng dù sao tôi vẫn muốn... - chỉ huy tàu ngập ngừng. Ông không muốn lạm dụng sự tin tưởng, mang cái vật quý vô giá này đi một cách bí mật như thế - Cần phải báo cho anh Uen kia biết.

- Bây giờ anh ta đang nghe và trông thấy anh.

Người lạ mặt lại mỉm cười thân mật.

- Chúng tôi và các anh rất giống nhau. Đáng tiếc rằng giữa chúng ta là vô tận thời gian.

Và anh ta bỗng vỗ lên vai chỉ huy tàu một cách hệt như người của Trái Đất.

Mặt trời hồng chiếu sáng trên đường chân trời sáng sủa. Biển khẽ ì ầm xô sóng lên bờ cát phẳng.

“Thế là xong - còn lại một mình, chỉ huy tàu nghĩ - Chúng mình chẳng ở lại đây để làm gì nữa”. Anh tưởng tượng ra cái khối hình trụ này sẽ làm nên ở đó, trên Trái Đất, một sự chấn động như thế nào, và vội vã đi về tên lửa của mình.

Và lại thêm bảy năm nữa con tàu “Ác-tua - 12” bay vùn vụt trong khoảng sâu Vũ trụ. Tất cả mọi người trên tàu chỉ làm mỗi một việc là liên tục nghiên cứu khối lượng thông tin vô tận chứa trong vô số những đĩa băng mỏng của hành tinh Uen. Và nhiều khi những thông tin đó bất ngờ đến nỗi làm nảy sinh ra trên tàu những cuộc tranh luận sôi nổi kéo dài.

Dần dần chỉ huy tàu đã quen với sự nhẹ nhàng khi nền khoa học của những người trên hành tinh ba từ bỏ tính cân đối của những quan niệm truyền thống để chấp nhận các nghịch lý. Ông hiểu rằng sự nhẹ nhàng đó chỉ là bề ngoài, là vẻ khoan dung của hậu thế xa xôi đối với những sai lầm của tổ tiên. Nhưng dù sao ông vẫn không thể dứt bỏ được cảm giác rằng lịch sử phát triển khoa học của họ là một chuỗi dài những tặng vật bất ngờ được đón nhận một cách vui mừng và nhất trí.

“Có lẽ đó là bản chất của những người Uen - chỉ huy tàu ghen tỵ nghĩ thầm - Không phải bỗng nhiên mà nền văn minh của họ đã vượt xa tất cả”.

Ông nhớ lại Trái Đất, nhớ lại những cuộc đụng độ gay gắt của tính tự ái, hư danh trên từng bước ngoặt, thậm chí là nhỏ nhất, của khoa học, và tự an ủi mình rằng có lẽ sau mười vạn năm qua, loài người chắc cũng đã tiến bộ hơn nhiều.

Và bỗng nhiên xảy ra một việc bất ngờ: chiếc đĩa băng ghi những thông tin về thời kỳ cổ đại của những người Uen đã mang đến một nghịch lý kỳ lạ nhất, gây ra một chấn động bất ngờ chưa bao giờ có.

Một lần, tiếng chuông báo động gọi chỉ huy tàu làm ông thức giấc. Đã từ lâu họ không sử dụng tiếng chuông đó, nên chỉ huy tàu đã kịp quên mất ý nghĩa của nó và mãi một lúc sau ông mới hiểu ra mình phải làm gì.

- Anh hãy đến ngay phòng trung tâm - người ta gọi ông.

- Vôi-lơ đấy à? - chỉ huy tàu ngạc nhiên - có chuyện gì vậy?

- Có việc cần phải bàn.

- Việc gì vội thế? Chúng ta còn có hơn một nghìn năm ánh sáng nữa kia mà.

- Tôi sợ rằng ít hơn.

- Anh muốn nói rằng hoa tiêu tự động nhầm à?

- Cả điều đó nữa. Chúng ta bay không đúng hướng...

Chỉ huy tàu ngồi vào ghế kích thích sinh học để tỉnh hẳn sau giấc ngủ dài trong điện trường, và bình tĩnh lại. Cái điều Vôi-lơ thông báo chỉ có thể có nghĩa là: họ đã bị lạc đường. Trở thành những kẻ lang thang vĩnh viễn trong vũ trụ, vô ích tìm kiếm bến bờ trở về của mình - thật không thể có gì còn tồi tệ hơn.

- Thế nào - bước vào buồng nhìn, chỉ huy tàu nói - Anh hãy kể lại từ đầu.

- Từ đầu à? - Vôi-lơ hỏi lại, không hiểu để làm gì - Mời anh xem.

Ông giơ tay làm một cử chỉ rất nhanh, và bốn bức tường lập tức biến mất. Xung quanh là đồng cỏ mênh mông trần ngập nắng trải dài đến tận chân trời. Ở phía xa, giữa vòng tròn đen rất lớn, là một con tàu vũ trụ giống như hình nón nhọn với đáy rộng nặng nề. Từ chân con tàu, hàng trăm chiếc xe từ xa trông như những con bọ hung sặc sỡ chạy tỏa nhanh ra bốn phía. Ở trên cao, một chiếc máy hấp dẫn đứng ở phía dưới không trông thấy đang vạch một vòng lửa lớn trong không gian báo cho tất cả mọi người biết về sự nguy hiểm để không ai bay qua khu vực này. Tiếng chuông đồng của chiếc đồng hồ thiên văn điểm từng giây qua loa phóng đại vang khắp đồng cỏ. Khi tiếng chuông cuối cùng vừa dứt, con tàu đầu nhọn lặng lẽ tách khỏi mặt đất và bay thẳng đến trung tâm chiếc vòng lửa trên bầu trời. Rồi một lúc sau, từ nơi con tàu biến mất, một ánh chớp bùng lên sáng chói và tắt dần. Bầu trời lại trở nên trong xanh. Chỉ có những đám tơi tả của vành đai lửa rơi xuống là còn nói đến sức mạnh khủng khiếp vừa nổ tung ra trên bầu trời.

- Thì sao nào? - Chỉ huy tàu hỏi khi những bức tường của phòng nhìn lại trở nên như cũ - Đây là đoạn phim về sự xuất phát của tàu “Ác-tua” chúng ta. Tôi đã xem nó hàng trăm lần rồi.

- Thế sao? Không có gì khác thường cả à? - Vôi-lơ có vẻ rất xúc động - Nhưng đoạn phim này tôi tìm thấy trong băng ghi của những người Uen.

Chỉ huy tàu ngạc nhiên nhìn chăm chăm vào nhà sử học.

- Anh định nói gì?

- Rằng việc con tàu “Ác-tua - 12” xuất phát là một sự kiện cổ xưa của lịch sử hành tinh Uen.

- Anh định nói gì? - chỉ huy tàu sửng sốt hỏi lại, lắc mạnh mái đầu bỗng trở nên nặng trĩu.

- Hành tinh vừa rồi là Trái Đất của chúng ta!

- Nhưng đó là hành tinh ba!

- Họ đã cải tạo lại hệ thống hành tinh.

- Còn mặt trời? Mặt trời thứ hai?

- Chắc là nó cần cho họ...

Hai người im lặng rất lâu, theo đuổi những ý nghĩ riêng. Từ một nơi nào đó sâu trong lòng con tàu nghe có tiếng gõ cửa kim loại vọng đến. Trong góc phòng, máy chế lọc không khí thở ngắt quãng giống như không hẳn là tiếng khóc, không hẳn là tiếng cười gằn kích động.

- Nhưng tại sao họ không nhận ra chúng ta? - Chỉ huy tàu mệt mỏi hỏi.

- Chúng ta cũng không nhận ra họ - nhà sử học đáp - Và đó là điều đáng chúc mừng. Bây giờ chúng ta hoàn toàn độc lập. Không ai hiểu chúng ta và chúng ta cũng không hiểu ai cả. Đúng là một nền văn minh độc lập.

- Tại sao họ không gọi chúng ta trở về? Có vẻ như từ hàng mấy nghìn năm trước, cuộc thám hiểm của chúng ta đã trở nên vô ích.

- Họ đã đi tìm chúng ta. Trong các đĩa băng có nói về điều đó. Tôi sẽ tìm ra ngay bây giờ...

Chỉ huy tàu giơ tay ngăn lại.

- Thế nghĩa là chúng ta đã đến được những nơi mà những người Uen chưa đến?

Ông thậm chí hơi nhỏm người dậy - ý nghĩ này làm cho ông ít nhiều yên tâm, hy vọng.

- Có lẽ họ cũng đã đến đó, nhưng vào thời gian khác. Họ đã nói rằng những kiến thức chứa trong các băng tinh thể bộ nhớ của chúng ta họ đều đã biết... Thử nghĩ xem - mười vạn năm, hàng triệu pác-xét, hàng trăm thế giới có nền văn minh - và tất cả trở nên vô ích!

- Không có cái gì không mang lại kết quả hết.

- Hay là ta đi tìm một hành tinh thích hợp khác?

Chỉ huy tàu lắc đầu.

- Hay là ta cứ bay lang thang vĩnh viễn - nhà sử học không chịu thôi - Chúng ta sẽ bay từ thiên hà này đến thiên hà khác như những vị thần tốt bụng, nối liền các thế giới, truyền bá kiến thức?...

- Làm việc từ thiện à? Nó mang lợi bao nhiêu thì cũng gây hại bấy nhiêu. Những vật quý chỉ đáng quý khi chúng có được bằng lao động. Bằng lao động của chính mình, anh hãy nhớ lấy điều đó. Không, Vôi-lơ ạ, chúng ta là người Trái Đất, chúng ta bay về nhà thôi.

- Và sẽ sống như những con vật lạ không cần thiết cho ai cả? Và ở đó, chúng ta còn sống thêm được bao lâu?

- Chẳng lẽ anh còn chưa hiểu rằng, bất tử là một điều vô nghĩa sao? Chỉ một kết luận đó cũng đã đủ để trả giá cho tất cả những công sức của chúng ta.

- Nhưng chúng ta không cần cho họ! - Vôi-lơ kêu lên - Không thể sống nổi khi anh không cần cho ai cả!

Vừa lúc đó ngay bên cạnh vang lên một giọng nói nhẹ nhàng, khe khẽ:

- Tất cả không đơn giản như vậy đâu.

Chỉ huy tàu và nhà sử học cùng quay lại và trông thấy cạnh tường bóng một người với những dải băng xám lấp lánh trên đầu, ngực và đùi.

- Các anh có biết chúng tôi là ai chứ? - chỉ huy tàu hỏi sau cơn sửng sốt.

- Tôi đã bảo là họ không cần chúng ta mà - Vôi-lơ cau có nói.

- Tất cả không đơn giản như vậy - người Uen nhắc lại.

- Tại sao các anh không nói cho chúng tôi biết?

- Điều đó sẽ chẳng khác gì một tiếng nổ. Chúng tôi không thể làm cho các anh mất hy vọng. Anh đã nói đúng: không thể sống với ý thức rằng mình là người thừa, không cần thiết cho ai cả. Các anh cần có thời gian để quen dần và hiểu.

- Thấy chưa, Vôi-lơ, thế mà anh nói rằng không có cái gì chung. Họ cũng suy nghĩ giống như chúng ta.

- Một sự an ủi quá yếu ớt.

- Đây chỉ mới là bắt đầu. Sẽ còn biết bao nhiêu cái chung!

- Các bạn của chúng tôi sẽ như thế nào khi họ biết rằng bao nhiêu công sức đều vô ích! Chúng tôi không có gì để thông báo cho Trái Đất; ở đó không có chúng tôi, người ta cũng đã biết hết rồi.

- Không thể biết hết tất cả được - người Uen nói - Dù cho những kiến thức các anh thu thập được, chúng tôi đã biết. Nhưng có thông tin và có những kết luận rút ra từ những thông tin đó. Chính bản thân các anh cũng là một hiện tượng đặc biệt. Thông tin mới nằm chính trong bản thân các anh. Nó không thể không cần thiết. Nhưng thời gian đã ngăn cách chúng ta, và các anh toàn quyền quyết định số phận của mình.

- Đúng thế - Vôi-lơ nói.

- Đúng thế - chỉ huy tàu giận dữ nhắc lại - Chỉ có điều “chúng ta” đây không phải chỉ là anh và tôi. “Chúng ta” là tất cả mọi người trên tàu “Ác-tua”. Tất cả sẽ cùng nhau quyết định.

Chỉ huy tàu buông người xuống ghế. Bây giờ là lúc ông cảm thấy mệt mỏi, mệt mỏi đến rã rời sau mười vạn năm lo lắng. Ông nhắm mắt, ngửa đầu ra sau rồi chậm chạp, rất chậm chạp, giơ cánh tay bỗng trở nên nặng trịch về phía bảng điều khiển và bấm nút đỏ ở trên đó.

Trong tất cả các góc xa nhất của con tàu, những tín hiệu dồn dập triệu tập Cuộc Họp Toàn Thể réo rắt xoáy vào ý thức của những người đang thức và cả những người ngủ say...

ĐOÀN TỬ HUYẾN dịch

CUỘC GẶP GỠ TRONG THỜI GIAN​

V. RAI-CỐP (Bun-ga-ri)​

​

(Nguyên tác: БЕГЛЕЦ của Василий Васильевич Головачёв)

Chiếc máy bay trực thăng hạ thấp độ cao đến hai trăm mét và nghiêng mình lượn một vòng tròn.

- Anh có thấy cái vệt vàng kia không? - Người lái hỏi Bê-rê-din - Đây là bãi đất hoang Con Rồng. Ở trung tâm là cái nanh của Con Rồng.

Cái nanh là một chiếc cột bằng đá hoàn toàn phẳng lì có đường kính khoảng một trăm thước và chiều cao hơn nửa cây số. Xung quanh chiếc cột đá là một “hồ” cát rộng. Ba mặt của nó bị bao bọc bởi rừng rậm, còn mặt thứ tư bị chắn bởi những sườn đá dốc màu tím của dãy núi Xa-lai-a.

- Nào, hãy hạ cánh xuống đỉnh cột đá kia - Bê-rê-din chỉ tay.

Người phi công thả cần lái, và chiếc máy bay trực thăng hạ xuống giữa đỉnh tảng đá lớn.

Từ nơi đây, bãi đất hoang Con Rồng trông như một thảo nguyên vô tận, phẳng lì đến kỳ lạ. Trên đó, Bê-rê-din không nhìn thấy một hòn đá, một bụi cây, chỉ thấy mặt trời vàng nhợt nhạt nằm trên đường chân trời và cái vòm trời trống rỗng màu trắng, miêu tả một bức tranh của sự im lặng chết chóc. Gió cũng chỉ hơi thoang thoảng dường như sợ phá vỡ cái không gian yên tĩnh này.

Bê-rê-din dẫm một chân trên khối đá nguyên màu da lươn phủ đầy những hoa văn của các lá mít nhỏ li ti, hơi mỉm cười. Chiếc nanh Con Rồng khác với đài kỷ niệm, nó như là tấm bia mộ của thời kỳ tạo sơn đã bị lãng quên, một đài lưu niệm mà thời gian đã mài nhẵn các bề mặt đá sần sùi, xóa sạch mọi dấu vết ban đầu của nó.

Khi còn ở trên không trung, Bê-rê-din mở máy tính Gây-ghe và máy đo nồng độ, nhưng cả hai đều im lặng, có nghĩa là không có hiện tượng phóng xạ trên bãi đất hoang Con Rồng. Nhưng hẳn phải đã xảy ra một điều gì đó cho nên người ta mới đưa đến đây một chuyên viên của Trung tâm nghiên cứu các hiện tượng thiên nhiên xảy ra cực nhanh thuộc Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô.

- Này, anh có được nghe những câu chuyện thần thoại của địa phương không? - Bê-rê-din vừa đi đến cuối tảng đá vừa hỏi.

- Để làm gì những câu chuyện đó, nhưng...người ta nói nhiều rằng đây là một mảnh đất cằn cỗi. Thú vật xung quanh bãi đất này không sống được. Theo truyền thuyết, những vùng phụ cận này là chỗ Con Rồng đang sống, nó làm khô cạn trái tim của con người bằng hơi thở của nó.

- Thật mơ mộng! Thật kỳ lạ! Ở đây không có tính phóng xạ, thật là kỳ lạ. Nhưng hai ngày trước đây...

Hai ngày trước đây trong vùng này đã xảy ra một cơn bão từ mà tâm của nó nằm ở bãi đất Con Rồng. Còn những vệ tinh nhân tạo đã phát hiện ra ở đây có nguồn phóng xạ xuất hiện và biến mất một lần trong năm. Bê-rê-din đã bay đến ngay dãy Xa-lai-a sau khi tin tức này vừa mới kịp đến Trung tâm. Nhưng khi đến nơi thì hiện tượng phóng xạ lại biến mất.

- Thật kỳ lạ - Bê-rê-din ngẫm nghĩ và lặp lại.

Người phi công nhìn ra ngoài buồng lái. Nét mặt anh ta bỗng dưng cau lại như có một điều gì áy náy trong lòng.

- Tự nhiên tôi muốn thoát khỏi nơi đây, càng nhanh càng tốt. Anh có ý nghĩ như thế không?

Do những lời này, một cảm giác khó chịu đến với Bê-rê-din, hình như có một con người xa lạ nào đó đang nhìn vào lưng anh. Cái cảm giác đó thật sâu sắc và thực tế, làm cho anh vô tình lùi lại, cảm thấy mồ hôi đổ ra trong lòng bàn tay. Hàng chục cây số quanh đây không có một sinh vật nào, ngoài hai người họ, nhưng cảm giác về cái nhìn ở phía sau lưng không biến mất, càng tăng lên và cuối cùng đã trở thành hiện thực.

- Ôi, quỷ! Chúng ta đi thôi!

Bê-rê-din chui ngay vào buồng lái và đóng sập cửa lại.

- A ha... - người phi công lắp bắp - Anh cũng buốt lạnh sao?

Chiếc máy bay trực thăng vút lên không, phía dưới thấp thoáng những hờ dốc đá lùi lại và mặt cát bằng phẳng đổi sang màu vàng da cam. Chiếc nanh Con Rồng đã ở xa tít tắp.

- Chúng ta đậu trên cát chứ? - Bê-rê-din hỏi, ngoái nhìn lại khối đá bí ẩn, mà sự bất thường kỳ lạ của thiên nhiên đã dựng lên như một đài kỷ niệm giữa bãi cát. Đây có phải là do những bàn tay con người tạo lập nên không? Nhưng ai làm, làm khi nào và chủ yếu để làm gì?

Người phi công lắc đầu:

- Không thể đỗ lên cát được.

Mấy phút sau, chiếc máy may trực thăng lơ lửng trên giải đất hẹp ở cửa rừng và hạ xuống nhún nhảy trên đôi càng bánh xe.


Chỉ có bây giờ, Bê-rê-din mới chú ý rằng cách anh chỉ độ năm mươi bước là một dải đất khô, vùng đất cằn kỳ lạ như thế nào ấy. Những thân cây cong queo xù xì với những cành khẳng khiu trụi lá tạo nên một dải tử địa xám xịt dọc theo bãi cát. Rừng xanh có sức sống chỉ bắt đầu ở xa xa giải đất này với chút sức lực mòn mỏi.

Bê-rê-din thắc mắc nhìn dải rừng đầy gai góc với những cây bá hương khô cằn, bỗng người phi công gọi anh:

- Anh xem này - người phi công nhặt một viên đá và ném xuống mặt cát. Viên đá rơi xuống và biến mất, dường như không phải rơi xuống cát, mà rơi xuống nước. Người phi công ném thêm một viên nữa, lần này gần hơn, nhưng kết quả vẫn xảy ra như trước - Có sóng nhẹ.

- Có sóng? - Bê-rê-din ngạc nhiên - Mặt cát lại phẳng lì, đây không phải là cát, không phải là mặt nước gợn lăn tăn. Có sóng... Tất cả phải đến hai chục cây số chăng?

- Đến thế đấy. Khi bắt đầu có gió, cát chảy thành dòng, chính anh cũng đã thấy. Nào chúng ta lấy mẫu thử chứ?

- Nhất định rồi. Và ngày mai sẽ lấy thêm người giúp việc, mang theo lều và tất cả những gì cần thiết. Chúng ta sẽ tắm nắng.

“Còn như nếu nanh Con Rồng là một công trình chưa biết và sóng cát là một vùng bảo vệ? - một ý nghĩ kỳ lạ vụt đến - Tại sao lại không thể như vậy?”, - và Bê-rê-din tập trung sức lực vào làm việc.

Nửa giờ trôi qua. Khi anh đã lấy đủ những mẫu đất cần thiết, chuẩn bị đưa về máy bay, thì ở phía chân trời, xa xa, trên vùng trung tâm của bãi cá, đột nhiên bùng lên một ngọn lửa màu tím nhạt, bình nguyên cát bỗng đầy khói, và qua vài giây, một xoáy gió nóng bỏng bốc lên sập xuống khu rừng và mang theo những tiếng gầm réo khủng khiếp.

Sóng không chỉ quẳng Bê-rê-din sâu vào trong rừng gai. Anh tỉnh lại khi những cành gai nhọn cào cấu thân thể và tiếng gầm réo dịu đi như đã vượt quá xa rồi. Bây giờ anh có cảm giác như nghe thấy tiếng ầm ì của thác nước đổ ở khoảng cách xa xa.

- Anh còn sống không - Bê-rê-din gọi hỏi người phi công.

- Rất có thể như vậy - người phi công trả lời qua đám bụi vàng dày đặc.

Bê-rê-din hướng về phía giọng nói, tiến đến máy bay và ngồi xuống bên cạnh anh phi công.

- Cái gì đã xảy ra thế nhỉ?

- Anh mà hỏi tôi? Đấy, chiếc máy bay đã bị lật đổ, bây giờ cần phải dựng nó dậy... Lúc cơn lốc ào đến vùng chiếc nanh Con Rồng, nó đã đẩy tôi văng ra khỏi máy bay.

- Thiên thạch? Hay là những sự thử thách bất hạnh nào đó?

Người phi công nhún vai, ho.

- Phỏng đoán để làm gì? Chúng ta cứ chờ cho bụi lắng đọng hết, sẽ hay.


Màn khói vàng tan đi khá nhanh, đã nhìn thấy rõ rừng, thảo nguyên và bầu trời xanh lơ. Ở phía vang lên tiếng nổ bất ngờ bây giờ vẫn còn một cột khói xanh đen bốc lên ở phía dưới là những giải khói màu da cam. Khói cùng những tiếng vang ầm ì phình rộng ra thành một đám mây dày đặc lan dần theo bãi cát.

- Ở đấy đang cháy gì thế? - Người phi công lấy tay che mắt nhìn và hỏi - Chính những tảng đá...

Bê-rê-din đứng bên cạnh, căng mắt nhìn. Sau đó nhớ đến chiếc ống nhòm của mình, anh chạy vào buồng lái. Bất ngờ anh nhận thấy ở một khoảng cách không cao trên bãi cát một vệt đen đang chuyển động. Nó chuyển động rất chậm như là bơi trong không khí, và hình dáng của nó có cái gì rất khác thường.

Không nói gì với nhau, hai người chạy dọc theo cửa rừng đến chỗ vệt đen cần phải bay tới, nhưng chưa đến nơi. Bê-rê-din đã khẳng định rằng đấy là một con người mặc bộ quần áo đen.

Anh ta hơi trong một tư thế không tự nhiên, cách mặt đất khoảng ba thước, không treo vào cái gì cả. Nếu người lái không làm gẫy một nhánh cây khô dài thì con người xa lạ sẽ bay qua bên cạnh. Bây giờ thì anh ta dừng lại, xoay vòng xung quanh nhánh cây khô và bỗng dưng rơi phịch xuống đất dường như những sợi chỉ vô hình treo anh ta bị đứt cùng một lúc.

Bê-rê-din đi vòng quanh rồi cúi xuống nhìn vào mặt của con người xa lạ. Bộ mặt của anh ta, không có gì đáng nghi ngờ, là bộ mặt của một con người với đôi mắt từng trải. Bê-rê-din nhận thấy cả cái hình bầu dục của mắt thật hoàn thiện. Đôi mắt mở to nhưng hơi tối, đôi mắt không có thần sắc, chiếc mũi thẳng và cái mồm quá bé nhỏ, hàng lông mày lại quá rậm... Con người? Hay là?

- Thật kỳ lạ - người phi công bắt gặp cái nhìn của Bê-rê-din và nói.

Ngay tức khắc, cái bóng tối trong con mắt của người lạ biến mất. Mấy giây trôi qua, đôi mắt trở nên trong suốt và nhấp nháy như ánh điện. Người lạ mặt bỗng dưng thay đổi tư thế, từ nằm chuyển sang ngồi và cặp mắt kỳ lạ không rời khỏi đám mây bụi và khói ở phía chân trời. Sau đó anh ta cau mày, giọng nói trầm hẳn xuống và phát ra rất chậm.

- Lại một sai lầm cuối cùng…

- Anh là ai? - Bê-rê-din cố gắng dấu vẻ bối rối, hỏi.

Người lạ mặt quay đầu lại.

- Nhân địa - với nỗi buồn bất ngờ, anh ta dừng lại một chút - Các anh có thể gọi tôi là Đê-ông. Hoàn cảnh hiện tại quá vui vẻ phải không?!

- Hoàn cảnh hiện tại, tất nhiên là như thế... - Bê-rê-din thì thầm - Nhưng, anh là một con người... Nói chung... Nhưng con người không biết bay...

Người lạ mặt tò mò nhìn Bê-rê-din và người phi công rồi bỗng nhiên mỉm cười. Dù sao, cái cau mặt của anh ta cũng giống như một nụ cười.

- Tôi không nói tôi là con người - anh ta vẫn phát âm với giọng trầm trầm - tôi chỉ là nhân địa.

Người lạ mặt bất ngờ lại nằm xuống:

- Ngoài ra, tôi còn là Người chạy trốn.

Bê-rê-din nhìn người phi công lúng túng như đang lên cơn sốt. Làm gì bây giờ? Tình trạng quá mạo hiểm, mặc dù anh đã chuẩn bị đón gặp những sự bất ngờ nhất - một năm làm công tác nghiên cứu ở Trung tâm dạy cho anh biết đón nhận các bước ngoặt của những sự kiện bất ngờ như thế.

- Theo anh, cần phải làm gì bây giờ? - anh hỏi người phi công - Cần phải đưa con người kỳ lạ này về Mát-xcơ-va.

- Không - Đê-ông chen vào - Cuộc sống của tôi không còn bao nhiêu thời gian nữa. Tôi chỉ kịp trả lời những câu hỏi của các anh. Hãy hỏi nhanh lên.


Bê-rê-din lắng nghe Đê-ông với một thứ cảm giác mơ hồ có cái gì đó lẫn lộn giữa sự chua xót kỳ lạ với sợ hãi. Anh không thể kiểm tra đến cuối cùng nguồn gốc của Đê-ông, không thể quyết định một mối quan hệ như thế nào đối với anh ta.

Theo lời kể của con người kỳ lạ, thì cách đây hai trăm triệu năm, trên trái đất này đã tồn tại một nền văn minh rực rỡ, mà vì một nguyên nhân nào đó (Đê-ông không muốn giải thích rõ), nền văn minh đó bị biến mất từ thời cổ xưa. Chỉ có một số ít người, trong đó có Đê-ông, kịp chạy thoát về tương lai, đã tìm thấy hàng triệu năm sau một nền văn minh mới, trẻ tuổi, nóng bỏng và... không an toàn.

- Vâng, một nền văn minh không an toàn - Đê-ông nhắc lại - Thật đáng tiếc là chúng tôi không thể lựa chọn. Các anh, những con người, có hai dòng năng lượng đối lập nhau! Cùng một lúc các anh phát ra hai dạng năng lượng: phá hoại và sáng tạo! Các anh không biết rõ rằng cảm xúc của các anh là nguồn phóng. Năng lượng phá hoại là sự độc ác và lòng căm thù, năng lượng sáng tạo là sự hảo tâm và lòng nhân đạo. Chỉ có một nguồn phóng ra năng lượng, đó là sự cảm xúc; nhưng các dạng năng lượng khác nhau, như là máy móc của các anh dùng để sáng tạo khác với máy móc dùng để phá hoại. Thậm chí các anh nghi ngờ việc các anh đang có trong mình một sức mạnh khổng lồ, đầy đủ khả năng để sáng tạo ra cả thế giới! Và các anh đã làm tổn hao cái sức mạnh này một cách quá hào phóng, và thậm chí các anh không biết rằng mình đã phí phạm sức mạnh của mình một cách ngu ngốc như vậy.

- Tại sao nền văn minh của chúng tôi là không an toàn? - Bê-rê-din hỏi sau một lúc im lặng kéo dài - Nó có mối liên quan gì?

- Trong những năm gần đây, các dụng cụ của chúng tôi đã ghi được một làn sóng tăng lên rất nhanh về sự tổn thất vô nghĩa của năng lượng sáng tạo, và chúng tôi có đầy đủ kinh nghiệm để hiểu rằng điều này sẽ dẫn đến hậu quả gì. Đúng, thiên nhiên không chịu được sự thờ ơ của con người đối với việc năng lượng phá hoại đang tăng lên một cách kinh khủng. Điều này chúng tôi đã trải qua cách đây hai trăm triệu năm trước khi các anh ra đời. Các đồng chí của tôi đã gặp may hơn. Nhiều bạn của tôi đã chạy trốn về quá khứ cổ xưa. Còn tôi, tôi bị sai lầm hai lần, chính sự chạy trốn của tôi là một sai lầm - giọng nói của Đê-ông hạ thấp xuống đến thì thầm - Và tất cả cuộc sống…

- Còn tiếng nổ này? - Bê-rê-din hỏi.

- Quán tính thì quá lớn, khi tôi muốn dừng lại - Đê-ông thầm thì - bộ phận đảo ngược thời gian bị hóc - Anh ta chuyển sang nhìn màn khói đang loãng dần ở phía chân trời.

Mười lăm phút sau, người phi công sắp xếp ở phía sau ghế ngồi một chỗ đặt Đê-ông. Thân thể của người chạy trốn khỏi thời đại của mình nặng một cách kỳ lạ. Anh ta không phản đối, chỉ nói:

- Các anh chở tôi đi thật phí công, không một ai đủ sức mạnh để giúp đỡ tôi. Tôi không có hình dạng con người... đúng như vậy. Hình dáng tôi hiện giờ, tất cả những “tay” “chân” này đều do các anh tưởng tượng ra, cũng như cái thứ “tiếng Nga” mà tôi nói chuyện với các anh. Các anh và các bạn của các anh sẽ nhìn thấy tôi hoàn toàn khác bây giờ ...

Bê-rê-din không ngạc nhiên, chỉ cúi đầu, khó mà biết anh bị xúc động bởi cái gì?

- Thứ năng lượng ác độc ... - anh nói khi ngã mình trên chiếc ghế đệm - Đây phải chăng là một quy tắc?

- Tất nhiên - Đê-ông nói hăng lên - Các sự sắp xếp đều theo quy tắc. Năng lượng phóng ra có quang phổ và mỗi một cảm xúc tương ứng với một giải. Thật là một sự mỉa mai của thiên nhiên - Các anh là một trong những người sáng tạo vĩ đại mà không biết sức mạnh sáng tạo to lớn của mình.

“Sức mạnh to lớn - có thể - Bê-rê-din ngẫm nghĩ, trước mắt anh thấp thoáng những bức tranh hoạt động của con người - Nhưng đồng thời có cả những sức mạnh đáng sợ! ... Tất nhiên, nếu tất cả điều này không phải là một trò đùa hay là một cơn hoang tưởng. Ở con người còn có bao nhiêu sự độc ác và lòng căm thù, sự vô tình và lòng đố kỵ! Có thể, theo luật tiến hóa, nó không mở ra cho chúng ta cùng một lúc tất cả sự hùng mạnh của chúng ta. Trước hết, cần phải học tập để phóng ra một thứ năng lượng của sự hiền hậu và lòng vị tha ... Sức mạnh đó sẽ đến với chúng ta từ quá khứ xa xôi, phải chăng chính vì rằng mọi sự xấu xa đã trở nên bất lực trước cái tốt đẹp hùng hậu? Tuy vậy, có thực hay không cái thứ năng lượng của cảm xúc? Và nó biểu thị ra như thế nào?

- Phải chăng điều này có nghĩa là sự điều khiển năng lượng độc ác và sự hảo tâm? - Bê-rê-din hỏi.

Đê-ông im lặng một phút.

Chiếc động cơ phụt khói, người phi công không quấy rầy cuộc nói chuyện, một vài lần anh rời khỏi buồng lái và leo lên phía trên. Cuối cùng anh mở máy, và buồng lái rung lên.

Sau đó lại vang lên giọng nói của Người chạy trốn.

- Tôi rất hân hạnh được trao cho anh mọi sự hiểu biết về thứ năng lượng hiền hậu, tốt đẹp, vị tha của bản thân mình, mặc dù điều này không an toàn. Nhưng tôi tin rằng, anh có thể sử dụng sự hiểu biết này không phải chỉ cho mình.

Đôi mắt Đê-ông phát ra một thứ ánh sáng trắng. Bê-rê-din bỗng thấy chóng mặt, và cố níu lấy một chiếc thanh ngang ở trên đầu. Trong lúc ấy thân thể của Đê-ông bỗng nổ bùng lên thành một đám khói đen. Khói tràn ngập buồng lái và tất cả gần như ngạt thở.

Bê-rê-din đạp tung cửa và rơi bịch xuống đất vừa thở vừa ho, lồm cồm bò ra xa chiếc máy bay. Từ chiếc máy bay khói bốc lên ngùn ngụt như từ miệng núi lửa. Anh nhìn thấy người phi công bị hất tung về một phía và đang gào lên một cách tuyệt vọng.

Động cơ đang làm việc, cánh quạt đang quay, những luồng khói đen bị đè dí xuống mặt đất: “Anh ta đã chết - những ý nghĩ rối tung như trong cơn sốt - Anh ta đúng, chúng ta không thể cứu anh ta được... Nhưng, tuy vậy, điều này có cái gì không thực... và sự thương tiếc anh ta...”.

Đôi mắt cay và chảy nước, cái ho như cào xé trong cuống họng, đầu óc cứ quay cuồng, Bê-rê-din, hai tay cào trên mặt đất cố bò ra xa khỏi máy bay.

- Và khi ấy tôi bị ngất đi... - Bê-rê-din liếm đôi môi khô nứt nẻ và im lặng.

- Thật thú vị. - Bô-ga-ép sửa lại chiếc áo choàng đang tụt khỏi vai và nói - Rất thú vị... và giống như thực. Song bắt buộc phải làm phiền lòng cậu - tất cả điều này, hoặc là do ma ám hoặc là do tưởng tượng, hoặc là cậu tự bịa đặt ra. Cậu hãy chọn lấy một trong ba cái đó.

- Các anh cứ hỏi người phi công, anh ta sẽ khẳng định.

Bô-ga-ép cau mặt, đứng dậy khỏi ghế và đến gần chiếc cửa sổ của căn lều.

- Người phi công đã chết - anh buồn rầu nói - Khi nổ cái bọc khí đáng nguyền rủa này, chiếc máy bay rơi xuống đất và động cơ bị nổ tung.

- Cái bọc khí nào? - Bê-rê-din thì thầm - Chiếc máy bay bị nổ tung? Không thể...

- Có thể. Họ đã tìm thấy anh ở sâu trong khu rừng khô, còn anh ta... họ đã tìm thấy anh ta vùi trong cát, nhưng đã quá muộn.

- Bọc khí!

- Ở những chỗ rỗng trong lòng đất chứa đầy khí. Chắc là trước đây, khí bị hút một phần đến vùng bãi đất hoang Con Rồng còn khi bọc khí bị nổ, sóng khí dội xa đến hàng chục cây số xung quanh vùng bãi đất hoang. Từ đấy cậu bị tức thở và sinh ra ảo giác.

Bê-rê-din nhìn cánh tay quấn băng của mình. Ảo giác ư? Không có gì cả ư? Không có người chạy trốn kỳ lạ từ cái thời kỳ quá cổ xưa ư? Không có cái con người có tên là Đê-ông và không có cả cuộc nói chuyện giữa họ ư?... Bỗng dưng Bê-rê-din nhớ lại: “Tôi sẽ trao cho anh sự hiểu biết về thứ năng lượng của sự hiền hậu, lòng vị tha...” Đê-ông muốn nói gì? Rõ ràng là có anh ta!

- Anh tháo hộ băng cho tôi - Bê-rê-din đề nghị nhỏ nhẹ.

- Để làm gì? - Bô-ga-ép ngạc nhiên kêu lên.

- Đề nghị anh giúp tôi, tháo băng ngay ra cho tôi.

- Cậu điên à? - Bô-ga-ép sợ hãi nhìn vào mắt Bê-rê-din.

- Tháo ra cho cậu để làm gì? Bác sĩ sẽ vứt tớ ra khỏi cửa sổ, mặc dù tớ là thủ trưởng của cậu.

- Họ không vứt anh đâu. Anh giúp tôi nhanh lên.

Trên cánh tay hiện lên những vết vàng vàng của chỗ bị dập thương và những vết cứa lở loét.

- Nào, làm gì tiếp theo?

Bê-rê-din cũng nhìn cánh tay của mình. Nét mặt của anh trở nên khắc khổ và đăm chiêu.

Sau đó Bô-ga-ép nhìn thấy hai cánh tay của Bê-rê-din bỗng nhiên ngời sáng lên, những vết lở và chỗ dập thương biến mất.

Bê-rê-din kiệt sức ngã xuống gối, nằm thở một lúc và vui vẻ nhìn Bô-ga-ép đang tái mặt.


TRÂN LÊ dịch

NHE-XƠ-VÁT-BA (Tiệp Khắc)​

IU-MÉT-VÊ-ĐÉP (Liên Xô)​

M. SU-ĐA-CÔ-VA (Liên Xô)​

L. RÂY (Mỹ)​

R. XIN-VÉC-BÉC (Mỹ)​

I.A-DI-MỐP (Mỹ)​

(Nguyên tác: Obituary của Issac Asimov)


Chồng tôi là Lan-xơ-lốt có thói quen đọc báo khi ăn sáng. Anh bước tới gần bàn, và điều đầu tiên tôi nhận thấy là vẻ chán chường cố hữu và sự bối rối trên nét mặt xương xương, lúc nào cũng lạnh nhạt của anh. Anh chẳng bao giờ mời mọc ai. Tờ báo gấp cẩn thận, đặt sẵn trên bàn, trong khoảnh khắc đã che lấp mặt anh.

Rồi trong suốt bữa ăn, tôi chỉ thấy bàn tay của anh từ sau tờ báo chìa ra, đón lấy tách cà phê thứ hai mà tôi đã bỏ vào đó một thìa đường. Chỉ một thìa thôi, không bao giờ hơn hay kém. Nếu làm khác, ắt là anh sẽ nhìn tôi bằng một cái nhìn nghiêm khắc.

Tất cả những cái đó cũng chẳng làm tôi xúc động nữa. Ít nhất thì đã có một thế giới đang diễn ra sôi động trên chiếc bàn ăn này.

Thế nhưng buổi sáng hôm nay, sự bình lặng thường ngày bị vi phạm. Bất thình lình, Lan-xơ-lốt nói như gầm lên:

- Mẹ kiếp! Cái anh chàng Pôn-pha-bec cũng gục rồi à!

Tôi chưa hình dung ra anh nói về ai. Đã có lần Lan-xơ-lốt nhắc đến cái tên này. Hình như là một người trong số bạn bè của anh, cũng là một nhà vật lý, mà theo cách nhận xét của chồng tôi, tương đối có tên tuổi. Trong bất cứ trường hợp nào, khi nhắc đến tên những người thành công, chẳng bao giờ có chồng tôi trong số đó.

Liệng tờ báo xuống bàn, anh nhìn tôi một cách giận dữ.

- Đấy, cô đọc đi, xem họ đã huênh hoang những gì, - anh gằn giọng. - Làm như một Anh-xtanh thứ hai lại hiện ra trên bầu trời. Thật đúng là một thằng điên tâng bốc một thằng ngu.

Lan-xơ-lốt đứng dậy, ra khỏi phòng, chưa kịp ăn hết quả trứng và cũng chưa kịp đụng đến tách cà phê thứ hai.

Tôi thở dài. Tôi phải làm gì bây giờ nhỉ?

Đương nhiên tên thật của chồng tôi không phải là Lan-xơ-lốt Xtê-bin, tôi đã phải thay đổi tên và một vài điểm lặt vặt khác để tránh khỏi bị phiền phức. Mà giả dụ có gọi chồng tôi bằng tên thực đi chăng nữa, thì với cái tên ấy, các bạn cũng chẳng biết được gì hơn đâu.

Lan-xơ-lốt có khả năng đặc biệt, nhưng chẳng có tiếng tăm gì. Mà nói cho công bằng, anh chính là một thiên tài chưa được chú ý đến. Tất cả những phát minh của anh đều do một người nào đó trước anh tìm ra. Nếu như anh đã phát hiện ra một cái gì đó hoàn toàn mới thì đồng thời với anh luôn luôn có một người khác tìm ra một điều tương tự còn hay hơn nhiều. Và rồi, chẳng ai quan tâm đến Lan-xơ-lốt nữa. Tại hội nghị, chẳng người nào buồn nghe bản báo cáo của anh, vì chính trong lúc đó, ở giảng đường bên cạnh có người đọc bản báo cáo quan trọng hơn của anh.

Tất cả những điều đó làm chồng tôi rất ấm ức. Và nó đã làm anh trở thành một người khác hẳn.

Hai mươi năm trước, khi chúng tôi mới cưới nhau, anh là một chàng trai mà các cô thiếu nữ hằng mơ ước. Một chàng trai thật bảnh. Một con người tự lập, vừa nhận được quyền thừa kế một tài sản lớn. Đã thế, còn là một nhà bác học có bản lĩnh chuyên môn, tuy hiếu danh, cương nghị và đầy triển vọng. Mà tôi tự đánh giá mình cũng thuộc loại hương trời sắc nước. Thế nhưng, tôi chẳng có gì khác nữa ngoài cái nhan sắc của mình. Tính tôi ít cởi mở và chẳng có chút khả năng nào để đạt được thành công trong xã hội, cái mà một nhà hoạt động khoa học trẻ tuổi và có tương lai thường mong muốn ở vợ mình. Có lẽ vì vậy mà Lan-xơ-lốt đâm ra bực bội. Đáng ra, anh phải có một người vợ khác, ít nhất chị ta cũng làm tấm gương phản chiếu ánh sáng ở anh phát ra.

Phải chăng cuối cùng anh đã hiểu ra điều đó? Và phải chăng vì thế anh đã lạnh nhạt với tôi sau những năm hạnh phúc đầu tiên của cuộc hôn nhân? Nghĩ vậy, lúc nào tôi cũng cảm thấy áy náy và luôn tự trách mình.

Nhưng đôi lúc tôi nghĩ rằng tội lỗi tất cả là do tính ham danh vọng của anh; mà lòng ham thích hư danh ấy càng ngày càng dày vò Lan-xơ-lốt đến nỗi chẳng lúc nào để anh yên. Anh bỏ trường đại học, tự mình lập một phòng thí nghiệm riêng xa thành phố. Anh bảo rằng anh muốn tận hưởng bầu không khí trong sạch, xa lánh con người.

Anh chẳng lo lắng gì đến vấn đề tiền nong. Nhà nước không tiếc tiền tài trợ cho vật lý, cho nên anh cần bao nhiêu thì nhận được bấy nhiêu. Thêm nữa, anh không ngần ngại chi tiêu vào đó số tiền gửi ngân hàng của chúng tôi.

Tôi có khuyên anh: “Em bảo này, anh Lan-xơ-lốt, có lẽ cuối cùng thì chúng mình sẽ túng thiếu mất. Có ai đuổi anh khỏi trường đại học đâu. Anh làm thế để làm gì? Em chỉ cần các con cái và một cuộc sống dễ chịu. Có thế thôi”.

Nhưng ngọn lửa danh vọng đang nung đốt anh đã làm anh mù quáng. Anh dằn giọng trả lời: “Chẳng có gì quan trọng hơn đâu! Anh cần được thừa nhận. Anh cần phải cho mọi người hiểu anh là ai. Anh là... anh là... một nhà nghiên cứu vĩ đại!”

Lúc đó, chắc anh còn chưa dám nhận mình là một thiên tài.

Rồi sao nữa? Anh vẫn không gặp may, như trước kia. Công việc trong phòng thí nghiệm sôi lên. Trả lương hậu, anh thuê được những người giúp việc tài năng nhất. Bản thân anh cũng làm như trâu ngựa. Mà vẫn chẳng thu được kết quả gì.

Tôi hy vọng riêng anh sẽ nghĩ lại. Chúng tôi sẽ quay trở về thành phố, sẽ sống bình thường như mọi người. Nhưng không được. Vừa hoàn hồn sau một thất bại này, anh lại lao vào một trận chiến đấu khác, tấn công như vũ bão vào pháo đài vinh quang. Lần nào, anh cũng đốt cháy rực lên một hy vọng mới mẻ, và lần nào, số phận cũng nhấn chìm anh vào hố sâu thất bại.

Có lúc anh cũng chợt nghĩ đến sự hiện diện của tôi. Thế là anh lại trút hết sự giận dữ lên đầu tôi. Tôi chẳng còn là gì đối với anh nữa. Và tôi cảm thấy rằng đã đến lúc chúng tôi cần phải chia tay nhau.

Cần phải, nhưng...

Trong năm cuối cùng ấy, Lan-xơ-lốt lại chuẩn bị một trận ác chiến mới. Tôi hiểu rằng năm ấy là năm cuối cùng. Vì rằng năm đó tôi cảm thấy có một cái gì mới mẻ, không bình thường, một sự căng thẳng mãnh liệt như thế nào ấy. Nhiều lúc anh lảm nhảm một mình và cười lên khe khẽ. Thậm chí anh dấu trong buồng ngủ của chúng tôi những quyển nhật ký thí nghiệm, như sợ rằng những người cộng tác sẽ cướp đoạt mất của anh. Còn tôi thì tin vào ý đồ ấy rồi sẽ cũng bị sụp đổ thảm hại. Anh đã ở vào lứa tuổi mà con người cần phải hiểu rằng: đây là dịp cuối cùng. Cứ việc mà đánh bạc với hạnh phúc đi! Sẽ sứt đầu mẻ trán lần cuối cùng và tất cả thành tro bụi. Tôi đã chuẩn bị chịu đựng và bắt đầu chờ đợi.

Chính lúc này đã xảy ra cái chuyện bản cáo phó mà anh vừa đọc trên báo. Tôi quên kể lại rằng đã một lần chúng tôi gặp trường hợp tương tự. Lần ấy tôi không chịu được nữa và đã nói toạc với anh là cùng lắm thì anh cũng chỉ được người ta khen ngợi xã giao trong bản cáo phó của mình mà thôi.

Tất nhiên, tôi hiểu rằng nói năng như thế cũng chẳng khôn ngoan gì. Thế nhưng lúc đó tôi muốn làm cho anh lãng quên, ngăn anh khỏi bị đắm chìm trong cái cảm giác tuyệt vọng khiến anh hoàn toàn không chịu đựng nổi. Mà cũng có thể chính tôi cũng chưa hiểu được là tôi đã từ lâu bực bội với anh như thế nào. Thực vậy, tôi không hiểu.

Nghe xong những lời tôi nói, mặt anh méo xệch đi. Cặp lông mày sắc nhọn như sập xuống đôi mắt màu xanh rất sâu của anh. Quay lại tôi, anh hét lên bằng giọng lạnh buốt:

- Nhưng tôi chưa chịu đọc bài cáo phó của mình đâu. Mà tôi cũng không cho phép ai làm điều đó.

Anh nhổ. Nhổ thẳng vào mặt tôi.

Tôi chạy về phòng mình.

Vậy mà anh cũng chẳng thèm xin lỗi. Mấy ngày liền tôi cố tránh mặt anh, nhưng rồi dần dần quan hệ của chúng tôi cũng trở nên bình thường, tuy vẫn như trước, chẳng có gì là vui vẻ. Chúng tôi cũng chẳng bao giờ nhắc đến cuộc xô xát này làm gì nữa. Và đột nhiên - lại một bản cáo phó, và tôi đã thấy rõ rằng đây là giọt nước cuối cùng, điểm cùng cực trong chuỗi thất bại của anh đã xuất hiện.

Cuộc khủng hoảng đang tiến lại gần. Tôi đã nhận thấy điều đó và không hiểu rằng mình lo sợ hay vui mừng nữa, mà vui mừng thì cũng phải. Chẳng còn có gì để mất: bất cứ sự thay đổi nào cũng chỉ tốt hơn thôi.

Trước khi đi ngủ, anh bước vào phòng tôi. Tôi đang ngồi đan - chỉ để cho có việc mà làm - và lơ đãng xem vô tuyến truyền hình, chỉ là để đầu óc khỏi bị trống trải.

Anh buột miệng:

- Em phải giúp anh.

Đã hai mươi năm rồi, nếu không phải là lâu hơn nữa, anh mới lại nói với tôi một câu như vậy. Tim tôi như thắt lại. Tôi thấy anh cực kỳ bối rối. Má anh, lúc nào cũng nhợt nhạt, bỗng ửng lên. Tôi ấp úng:

- Em sẵn lòng, nếu em giúp được.

- Nhất định em giúp được. Anh cho tất cả những người phụ tá của anh nghỉ phép một tháng. Từ thứ bảy này. Hai chúng mình sẽ cùng làm việc trong phòng thí nghiệm. Em nhớ rằng trong tuần sau em sẽ không làm gì khác.

- Thế nhưng... Anh Lan-xơ-lốt - tôi rất lúng túng - em giúp anh thế nào được. Em có hiểu cái gì đâu?

- Anh biết - anh nói giọng miệt thị - em không cần phải hiểu. Anh bảo gì, em làm nấy. Thế thôi. Em biết không, anh đã phát minh ra một cái rất mới... Và có thể anh sẽ...

- Ôi, anh Lan-xơ-lốt. Em đã nghe anh nói như thế không biết bao nhiêu lần rồi.

- Hãy nghe anh, cô bé ngốc nghếch, thử làm người lớn một lần xem sao. Đúng, anh đã phát minh. Mà lần này nhất định chẳng người nào có thể đuổi kịp anh vì nội dung phát minh của anh vượt xa bất cứ một sự tưởng tượng nào. Trên thế giới chẳng có nhà vật lý nào, dù là thánh sống đi chăng nữa, lại có thể nghĩ ra được một cái gì tương tự. Muốn vậy, phải chờ đợi ít ra là một thế hệ... Tóm lại, nếu thế giới biết đến phát minh của anh, thì cần phải thừa nhận anh là nhà bác học vĩ đại nhất của mọi thời đại.

- Em xin chúc mừng anh, anh Lan-xơ-lốt.

- Anh nói là cần phải. Và cũng có thể họ không thừa nhận. Công lao trong khoa học phân phối quá bất công, và anh đã từng phải chịu đựng. Nhưng bây giờ anh không còn là một thằng ngu như trước nữa. Anh phải có mưu mẹo để bảo vệ phát minh của mình. Rồi em xem, nếu không, có một kẻ nào đó sẽ xin chia phần, và kết cục là tên tuổi anh sẽ bị mốc meo trong một quyển giáo trình dở hơi nào đó về lịch sử khoa học, còn vinh quang thực sự sẽ do một thằng bất tài hưởng hết.

Anh không nén được mình lại. Chỉ còn ba hôm nữa anh sẽ thực hiện được ý đồ của mình. Cũng như tôi, anh chờ chỉ còn chút xíu nữa là đến thành công, nên có thể bộc lộ mà không sợ gì nguy hiểm.

Anh tiếp tục:

- Anh sẽ tuyên bố phát minh của mình sao cho toàn nhân loại phải bàng hoàng. Và lúc đó, ai nấy đều không thể nghĩ đến một cái gì khác - tất cả sẽ chỉ nói về anh thôi.

Kể cũng quá đáng lắm. Tôi đâm sợ: Nếu một thất vọng mới nữa đang chờ đợi anh thì sao? Lúc ấy, anh đến điên lên mất thôi.

- Anh ạ - tôi bảo - việc gì phải vội vàng thế? Anh cứ khoan một chút đã sao. Anh làm việc nhiều quá, cần phải nghỉ ngơi. Anh cứ đi nghỉ phép đi. Chúng mình sẽ sang Châu Âu. Em sửa soạn đã lâu rồi.

Anh dẫm chân:

- Em có chấm dứt những lời ngu xuẩn ấy đi không? Thứ bảy đến phòng thí nghiệm với anh. Rõ rồi chứ?

Trong suốt ba đêm ấy tôi không chợp được mắt. Anh chưa bao giờ tỏ ra tàn nhẫn như vậy. Anh điên thực rồi hay sao? Anh đang nghĩ gì. Anh bắt tôi làm những thí nghiệm rồ dại nào đây? Hay anh định giết tôi chăng? Tôi cứ trằn trọc suốt đêm trong sự kinh hoàng ấy. Tôi muốn báo cảnh sát, tôi muốn bỏ trốn... Nói tóm lại, tôi chẳng biết mình phải làm gì.

Sáng ra, tôi bình tâm trở lại. Không, anh không điên và đâu có bức bách gì tôi. Ngay khi anh có nhổ vào mặt tôi thì chẳng qua đó cũng chỉ là một hành động tượng trưng đơn thuần. Chẳng bao giờ anh dám đánh tôi.

Và tôi lại chờ đợi. Ngày thứ bảy đã đến. Tôi chờ đón một cách ngoan ngoãn những điều bất ngờ. Hai chúng tôi lặng lẽ bước theo con đường hẹp từ nhà đến phòng thí nghiệm.

Quang cảnh của phòng thí nghiệm thật quả đã làm tôi khiếp sợ. Càng đến gần chân tôi càng như muốn quỵ xuống. Lan-xơ-lốt thấy vậy, cáu kỉnh: “Em đừng có lấm la lấm lét như thế. Chẳng ai đụng đến em đâu. Nhiệm vụ của em là thực hiện tất cả những gì anh bảo”.

Tôi run run đáp:

- Vâng...

Một ổ khóa treo ngoài cửa. Anh mở khóa, và chúng tôi bước vào gian phòng hẹp, bố trí dày đặc những dụng cụ thí nghiệm quái gở, mọi phía đều chăng ngổn ngang dây điện.

- Nào, chúng mình bắt đầu - anh bảo - Em có thấy chiếc chén bằng thép kia không?

- Có, em thấy - Đó là một cái “bình” cao và hẹp, thành dày, bao phủ bằng một lớp gỉ. Trên chén có một mạng lưới dây điện.

Chồng tôi dẫn tôi đến chỗ chiếc chén, và tôi nhìn thấy trong đó có một con chuột bạch nhỏ. Hai chân trước nó bám lên thành chén, cổ thò chiếc mõm tí xíu qua các mắt lưới và run bần bật, không phải vì sợ sệt mà cũng chẳng phải vì tò mò.

Tôi giật bắn người. Bất ngờ trông thấy con chuột, ai mà chẳng khó chịu.

Lan-xơ-lốt cằn nhằn:

- Nó không cắn em đâu... Thôi được, bây giờ cứ đi theo anh đã.

Tôi lại bắt đầu sợ hãi. Hoảng hốt, tôi cứ tưởng tượng một quái vật bằng thép từ đâu đó bỗng trườn ra, vồ lấy tôi hoặc một tia chớp sẽ giáng xuống đầu tôi, biến tôi thành một nhúm tro tàn. Tôi nhắm mắt lại.

Nhưng chẳng có gì xảy ra cả. Một tiếng gì đó kêu xì xì, giống như tiếng kêu của một chiếc pháo xịt. Rồi tôi nghe thấy giọng Lan-xa-lốt: “Nào, tỉnh dậy đi chứ!”

Tôi mở mắt ra. Lan-xơ-lốt đang nhìn tôi chằm chằm. Anh rạng rỡ hẳn lên.

- Em thấy gì khác nào?

Chẳng hiểu gì cả, tôi nhìn quanh ngơ ngác.

- Đồ ngốc - anh bảo - Ngay trước mắt em đấy thôi.

Lúc này tôi mới nhận thấy, bên cạnh chiếc chén kia có một chiếc thứ hai, giống hệt như thế. Lúc nãy chưa có nó.

- Anh định nói về chiếc chén thứ hai phải không? - tôi hỏi.

- Đấy hoàn toàn không phải chiếc chén thứ hai, mà là “vật kép” của chiếc chén thứ nhất. Một phiên bản tuyệt đối, y hệt đến từng nguyên tử một. Em hãy nhìn kỹ. Ngay cả vết gì cũng giống hệt nhau.

- Từ một anh làm ra hai à?

- Đúng như thế. Có điều bằng một phương pháp phi thường. Em biết không, để tạo ra một vật chất mới, cần đến một năng lượng khổng lồ. Chẳng hạn, em muốn biến một gam chất thành 2 gam, ngay khi dùng kỹ thuật hoàn hảo nhất em phải phá hủy hoàn toàn không dưới 100 gam u-ra-ni-um. Cái phát minh của anh là, có thể tạo ra vật chất bằng một năng lượng không đáng kể, chỉ cần biết cách sử dụng nó. Để làm việc ấy, phải nắm được phương pháp nhân đôi vật không phải trong thời gian hiện tại mà trong tương lai, tại một thời điểm nào đó của vật ấy. Tất cả “phép lạ” là ở chỗ... sau khi tạo ra “vật kép” của một cái gì đó rồi, phải đưa nó ngược trở lại từ tương lai về hiện tại. Anh đã tìm ra “hiệu ứng chuyển động trong thời gian”.

Anh hưng phấn đến nỗi nói với tôi bằng một hình dung từ hơi quá đáng:

- Đó quả là một sự thần kỳ. Một sự thần kỳ... - Tôi run lên - Em đã thấy con chuột từ tương lai trở về hiện tại chưa nào?

Tôi chưa kịp trả lời, nhìn vào trong chiếc chén thứ hai. Tim tôi thắt lại như bị một quả đấm thoi vào ngực. Con chuột bạch nằm ở vị trí của nó. Nhưng nó đã chết.

Mặt Lan-xơ-lốt đỏ lên.

- Đây vẫn còn là một điều bất lực của anh - anh lẩm bẩm - Em hiểu không, anh có thể đưa một sinh vật quay trở về quá khứ, nhưng không hiểu sao, nó cứ bị chết.

- Bực thật! Nhưng sao lại thế?

- Bây giờ thì chưa biết. Anh tin chắc rằng, bất cứ vật nào cũng có thể sao chép lại cực kỳ chính xác, đúng đến cả vi cấu tạo. Cứ mổ xẻ ra, phân tích kỹ sẽ thấy không khác nhau một tý nào.

- Anh có thể hỏi... - Tôi câm bặt. Anh quắc mắt nhìn tôi. Ma quỷ nào xui khiến tôi nói ra câu đó! Tôi biết: anh không bao giờ mời ai cộng tác với anh vì sợ rằng vinh quang sẽ rơi vào tay người khác.

Anh cười gằn:

- Anh hỏi rồi chứ! Một nhà sinh vật học đã mổ xẻ những con chuột của anh. Ông ta không tìm ra được gì cả. Có lẽ không một ai biết rằng những con vật ấy từ đâu ra. Anh cố gắng thu hồi ngay mọi hiện vật... Thế mà cũng có người ngờ vực đấy. May sao, những trợ lý của anh không nghi ngờ gì hết.

- Nhưng vì sao anh phải giữ kín những điều này?

- Vì sao à? Vì rằng, anh chưa “trả lại” được những con chuột còn sống. Có lẽ là đã xảy ra một sự sai lệch phân tử nào đó... Nếu như bây giờ anh vô tình để lộ những kết quả của mình, thì sẽ có một người nào đó tìm ra được biện pháp ngăn ngừa sự sai lệch này. Hắn ta hoàn thiện phát minh của anh, hắn ta có thể “trả lại” được cả con người sống, mà người này đã biết cả những thông tin về tương lai. Và thế là, vinh quang sẽ lại trượt khỏi tay anh!

Anh nói đúng. Chắc chắn là có người làm được điều anh chưa thể làm. Và lúc đó, chồng tôi cũng chẳng có gì đáng được công nhận, mọi công sức sẽ uổng phí.

- Hừm - anh lẩm bẩm, hầu như nói với chính mình chứ không phải với tôi nữa. - Anh không thể chờ đợi được nữa. Cần phải công bố điều đó. Nhưng làm sao để phát minh ấy gắn liền với tên tuổi của anh. Em hiểu không, cần phải gây một chấn động thật mạnh mẽ, thật giật gân. Bất cứ một cuộc du hành trong thời gian nào cũng phải được nhắc nhở tới tên anh, người đã thực hiện phát minh vĩ đại này... Thế đấy, anh đã chuẩn bị gây ra sự chấn động dư luận ấy và em, chính em phải tham gia.

- Em ấy à? Nhưng với vai trò gì?

- Với vai trò người vợ góa của anh.

- Lan-xơ-lốt!! - Tôi vồ lấy tay anh - Trời ơi... anh nghĩ gì vậy?

Anh lạnh lùng né tránh.

- Cứ bình tĩnh nào! Anh không tự tử đâu. Anh chỉ sống trong tương lai ba ngày rồi sẽ trở về.

- Nhưng anh sẽ chết mất!

- Anh không chết. Chỉ người kép của anh chết. Cái “tôi” đích thực sẽ sống, như trước đây. Cũng giống như con chuột này.

Anh nhìn lên đồng hồ.

- Hà... Như thế đấy... còn 3 giây nữa. Em chú ý theo dõi cái chén thứ hai.

Một âm thanh nho nhỏ vang lên. Và ngay trước mắt tôi, cái vật đựng con chuột đã chết lại biến mất như chưa từng có ở chỗ ấy bao giờ.

- Nó biến đi đâu rồi?

- Chẳng biến đi đâu cả - anh bảo - Đấy là phiên bản mà. Chúng mình đã tạo ra nó ở một điểm xác định trong tương lai. Bây giờ chính là giờ phút tương lai ấy đã đến. Nó lặng lẽ kết thúc sự tồn tại của mình. Con chuột thứ nhất là nguyên bản, vẫn sống, vẫn khỏe khoắn. Chính điều đó cũng sẽ xảy ra với anh. Phiên bản của anh sẽ bị chết. Nhưng nguyên bản, chính là anh, sẽ tiếp tục sống. Sau 3 ngày, thời điểm số 0 sẽ đến. Phiên bản chết của anh sẽ biến mất; còn nguyên bản đã sống như thế nào thì cũng sẽ sống như vậy. Em hiểu rồi chứ?

- Em hiểu rồi. Nhưng dù sao đi nữa thì cũng liều lĩnh quá.

- Sao em lại nói thế? Em cứ hình dung thế này: người ta tìm thấy thi hài anh. Các bác sĩ khẳng định là anh đã chết. Báo chí sẽ đăng về cái chết của anh, sẽ tiến hành lễ cầu siêu cho anh... Đại khái như vậy. Rồi đột nhiên anh lại xuất hiện, vẫn còn sống và khỏe mạnh. Anh sẽ kể lại tất cả. Sau chuyện này anh sẽ không còn là một nhà vật lý tầm thường nữa, mà là người phát minh ra phương pháp chuyển động trong thời gian, anh sẽ là con người từ cõi chết trở về. Cả thế giới sẽ nói về anh. Lan-xơ-lốt Xtê-bin và những cuộc du hành trong thời gian. Đây sẽ là những khái niệm không thể tách rời nhau. Chẳng ai có thể chia rẽ hai danh từ đó ra.

- Anh Lan-xơ-lốt - tôi nói nhỏ - Nhưng tại sao, tại sao chúng ta không thể chỉ công bố đơn thuần phát minh của anh? Phức tạp như thế làm gì? Chỉ thế cũng đủ làm anh nổi tiếng, và lúc đó... chúng ta có thể ra tỉnh ở...

- Cô câm ngay! Cô hãy làm những gì đúng như tôi bảo!

* * *

​
Tôi không biết anh đã nghĩ ra kế hoạch này bao giờ và bản cáo phó có kèm tiểu sử của báo chí sẽ đóng một vai trò gì đối với anh, nhưng quả là tôi chưa đánh giá hết được khả năng trí tuệ của chồng tôi. Mặc dù anh là người hay gặp rủi ro đến lạ kỳ, nhưng không thể phủ nhận anh về mặt sáng tạo.

Anh nói với những người cộng tác của anh rằng khi họ vắng mặt, anh có ý định làm một vài thí nghiệm hóa học. Các cộng tác viên đều khẳng định là anh đã làm việc với muối xi-a-nua, và có lẽ vì thế anh đã bị ngộ độc.

- Em nhớ nói với cảnh sát để họ liên hệ ngay với các trợ lý của anh. Tìm họ ở đâu, thì em biết rồi đấy. Không cần phải để họ ngờ vực gì về việc bị ám sát hay tự sát. Chỉ là một sự không may mà thôi. Một tai nạn bình thường nhất, hợp pháp nhất. Làm sao lấy được giấy chứng tử của y tế cho nhanh nhất và in lên báo.

- Thế nhưng - tôi nói - lỡ người ta phát hiện ra anh vẫn đang sống ở phòng bên cạnh thì sao?

- Không thể có chuyện ấy! Nếu họ đã thấy tử thi của anh thì ai còn nghĩ đến việc cần chứng minh là anh vẫn còn sống nữa mà tìm. Anh sẽ ngồi yên trong gian phòng này. Mang theo vài cái bánh mì kẹp chả... nhà vệ sinh thì ở bên cạnh rồi.

Anh thở dài:

- Chỉ có điều... anh sẽ thèm cà phê lắm. Mùi cà phê mà bốc ra từ gian phòng này thì cũng phiền. Thôi được, anh sẽ chịu đựng trong ba ngày... chỉ có bánh mì và nước.

Tôi nghe anh không kìm được sự run rẩy vì xúc động.

- Nếu như họ tìm thấy anh thì sao? Họ sẽ thấy cùng một lúc có hai con người; một sống và một chết.

Tôi cố bình tĩnh. Và tôi cảm thấy anh sẽ không tránh khỏi thất bại.

Anh kêu lên:

- Không, không thể thế được! Nếu thế, việc đó chỉ là một trò hề rẻ tiền. Mà anh thì không muốn nổi tiếng với tư cách là nhân vật của chuyện tiếu lâm.

- Khó xảy ra, nhưng vẫn có thể xảy ra chứ sao - tôi thận trong nhận xét.

- Nhưng không thể xảy ra với anh!

- Anh thì lúc nào cũng nói thế... Rồi sau đó…

Lan-xơ-lốt tái mặt đi vì giận. Con ngươi trong mắt anh như xuyên vào tôi. Anh bóp vào khuỷu tay tôi mạnh đến nổi tôi xuýt nữa thì thét lên.

- Chính cô, cô lúc nào cũng có thể làm hại tôi. - Anh rít lên - Chỉ cô mới làm hại tôi. Nếu cô không biết điều thì tôi... tôi - anh tìm nhưng hình như chưa chọn được cho tôi một hình phạt thích hợp - tôi sẽ giết cô!

Sợ hãi đến cực độ, tôi vùng vằng để thoát khỏi tay anh, nhưng không được. Sự giận dữ thường làm cho người ta khỏe lạ lùng.

- Cô hãy nghe đây - cuối cùng anh nói - Cô luôn luôn mang đến cho tôi nỗi bất hạnh. Nhưng chính tôi có lỗi: tôi không nên lấy cô làm vợ mới phải. Đấy là một. Hai là, đáng lẽ phải ly dị cô từ lâu rồi, nhưng tôi chẳng bao giờ có thời gian... Còn bây giờ... bây giờ tôi đang đứng trước ngưỡng cửa của vinh quang bất tử, bất chấp ý muốn của cô. Tôi sẽ nguyền rủa cô nếu như lần này cô làm hỏng sự nghiệp của tôi. Tôi sẽ giết cô. Cô hiểu không? Tôi sẽ giết. Tôi thề như vậy đấy.

Tôi chẳng nghi ngờ gì là anh sẽ làm đúng như vậy. Tôi lắp bắp:

- Vâng.

Lúc đó, anh mới buông tôi ra.

Suốt ngày hôm sau, anh cặm cụi bên cạnh những máy móc của mình. Chưa bao giờ anh thử nghiệm vận chuyển một sinh vật nặng hơn 100gam. Anh vô tình thừa nhận điều đó.

Tôi nghĩ: “Anh sẽ thất bại thôi. Nhất định sẽ trục trặc một cái gì đó”.

Sáng hôm sau nữa, tất cả đã sẵn sàng. Anh điều chỉnh các thiết bị, sao cho tôi chỉ việc ấn nút. Sau đó anh bắt tôi bật và tắt máy không đóng mạch điện không biết bao nhiêu lần, cho thật thành thạo.

- Thế nào? - anh hỏi - Em đã hiểu cần phải làm những gì rồi chứ?

- Vâng, vâng.

- Bật điện đi, khi bóng đèn vừa tắt. Đúng như lần trước.

“Trời ơi, mình làm hỏng mất thôi”. Tôi thầm nghĩ, nhưng vẫn nói rành mạch:

- Vâng.

Lan-xơ-lốt mặc tạp dề bằng cao su ngoài áo blu, đứng vào chỗ của mình. Anh đứng bất động như bằng đá vậy.

Im lặng quá.

Bóng đèn nhấp nháy. Nhớ lại bài học của anh, tôi bấm nút, chẳng kịp nghĩ rằng mình đang làm gì. Chỉ một giây sau, trước mặt tôi đã là hai Lan-xơ-lốt, đứng bên nhau, giống nhau như hai giọt nước. Có điều, Lan-xơ-lốt thứ hai hơi bù đầu hơn chút đỉnh. Bất chợt, người thứ hai này mềm nhũn ra và ngã vật xuống.

- Tuyệt lắm - Lan-xơ-lốt sống reo lên, và bước ra khỏi hình vuông mà anh đã vẽ ở trên sàn - Bây giờ em giúp anh, khiêng chân hắn ta đi.

Tôi ngạc nhiên trước sự bình tĩnh của anh. Nhìn thấy thi hài của chính mình, cái xác không hồn của mình, hiện ra từ tương lai hai ngày, mà anh không hề sợ hãi. Và anh cũng không hề chớp mắt. Anh ôm xác mình vào nách chẳng khác gì ôm một bao khoai tây.

Tôi ôm lấy hai chân. Tôi sợ đến ngất đi được. Tử thi còn ấm. Chúng tôi khiêng xác chết dọc theo hành lang, lên cầu thang và cuối cùng bước vào phòng. Ở đây tất cả đều đã được chuẩn bị. Một dung dịch đang rốc rách trong chiến bình hình thù cổ quái. Xung quanh các thiết bị hóa học chất ngổn ngang.

Nói gọn lại, đó là một thứ bừa bãi điển hình của viện nghiên cứu khẩn trương đã được bố trí chu đáo. Trên bàn, giữa những hóa chất khác nhau, đập vào mắt tôi một chiếc bình thủy tinh nhỏ dán nhãn rõ ràng “xi-a-nua ka-li”. Vài tinh thể hóa chất cực độc này rơi vương vãi.

Lan-xơ-lốt đặt tử thi khéo léo đến nỗi ai cũng cho rằng đây là người từ ghế ngã xuống. Anh rắc vài hạt xi-a-nua ka-li lên áo ngoài, vài hạt vào lòng bàn tay phải và vài hạt ở râu cằm.

Anh lẩm bẩm: “Họ sẽ hiểu ngay thôi”.

Trước khi rời phòng, anh còn đưa mắt quan sát xem còn gì sai sót không.

- Có lẽ được rồi đấy. Em về nhà đi và gọi điện cho bác sĩ. Em kể cho họ vài câu. Rằng anh mải làm trong phòng thí nghiệm, em mang bánh mì đến cho anh. Đến nơi, em thấy...

Anh chỉ chiếc bánh mì kẹp chả còn nguyên nằm trên sàn và chiếc đĩa vỡ, dường như tôi đã hoảng hốt làm rơi.

- Bây giờ, em khóc đi. Nhưng đừng có quá lời đấy...


Tôi đã òa khóc đúng vào lúc cần thiết. Thực vậy, khóc lúc này chẳng khó khăn gì, vì mấy ngày liền tôi bị căng thẳng cực độ và chỉ muốn khóc cho vợi nỗi buồn bực, cho trút bằng hết những sự ấm ức trong lòng.

Bác sĩ cũng làm những việc hệt như Lan-xơ-lốt đã dự đoán. Thỉnh thoảng ông ta lại lắc lắc lọ xi-a-nua ka-li.

Nhíu mày lại. Ông lẩm bẩm:

- Chà chà! Cẩu thả quá chừng!

Tôi nuốt nước mắt:

- Tại tôi đã để anh ấy làm việc một mình. Anh ấy đã cho tất cả các trợ lý nghỉ phép.

- Khi coi xi-a-nua ka-li như muối ăn thì kết quả bi thảm là thế này đây - Bác sĩ lắc đầu phiền muộn, lên giọng dạy đời - Bà Xtê-bin, bà đừng giận. Tôi buộc lòng phải gọi cảnh sát. Không nghi ngờ gì nữa, đây là một tai nạn, mà bất kỳ cái chết đột ngột nào như thế này cũng phải được cảnh sát giám định.

- Vâng, vâng, tất nhiên. Ông gọi giúp tôi - Tôi nức nở. Và phải kịp ngậm miệng lại. Sự quá sốt sắng cũng gây ra nghi ngờ.

Cảnh sát đến. Chuyên gia pháp y nhìn thấy ở tay và râu cằm tử thi có những tinh thể chất độc thì bỉu môi ghê tởm. Họ làm rất tắc trách. Họ ghi tên, họ, tuổi. Họ hỏi tôi có định chôn ngay không. Tôi đáp “có” và họ bỏ đi.

Sau đó, tôi gọi điện cho tòa soạn các báo, liên hệ hai hãng ấn loát, đề nghị họ nếu có đăng lại tin lấy ở biên bản cảnh sát thì đừng nói rằng chồng tôi là một nhà hóa học vụng về. Tôi nói bằng giọng đau xót của người vợ có chồng vừa bị chết, không muốn có một tí vết nào đến thanh danh của người quá cố. Vả lại, tôi nói thêm, anh vốn không phải là nhà hóa học. Chuyên môn của anh là vật lý hạt nhân. Tôi còn ra vẻ đau khổ kể lại đã từ lâu linh tính báo cho tôi biết một nỗi bất hạnh đang đe dọa.

Tôi đã nói những câu Lan-xơ-lốt dặn dò. Thật đúng như anh đoán. Họ chộp ngay lấy tin này. Một tai nạn rủi ro đã xảy đến với một nhà vật lý nguyên tử. Có nghĩa là gì đây? Gián điệp ư? Bàn tay của Mat-xcơ-va ư?

Các phóng viên đổ xô đến. Tôi đưa cho họ bức chân dung của Lan-xơ-lốt thời trẻ, tôi dẫn họ vào phòng thí nghiệm. Máy ảnh lóe lên không ngớt. Nhưng không hiểu sao chẳng ai hỏi có gì trong căn phòng khóa kín kia không. Có lẽ họ không chú ý đến.

Tôi cung cấp cho họ những tài liệu phong phú về đường đời và sự sáng tạo khoa học của người đã khuất. Tôi nhắc lại cả một số chuyện vui, chứng tỏ rằng trong cuộc sống, nhà bác học lớn này là một người giản dị và khiêm tốn. Tất cả những điều này Lan-xơ-lốt cũng chuẩn bị từ trước. Tôi đã cố gắng hết sức nhưng một nỗi buồn dai dẳng cứ ám ảnh tôi hoài. Và lúc này đây, tôi nghĩ, có một cái gì đó bị sụp đổ. Chỉ một điều rất nhỏ nhặt cũng làm chúng tôi bị lộ. Tôi cảm thấy mình có lỗi, và lúc đó tôi sẽ ra sao? Anh đã chẳng hứa sẽ giết tôi là gì.

Buổi sáng, tôi mang đến cho anh mấy tờ báo. Lan-xơ-lốt vồ lấy đọc ngấu nghiến. Tờ “Nữu ước thời báo” dành cho anh một cột báo ở góc trang đầu tiên. Tờ “Times” không quá cố gắng lôi cuốn độc giả bằng cái chết của anh. Tờ “Afternoon poat” cũng chỉ với tinh thần ấy. Chỉ có một tờ lá cải nào đó in một tít lớn chạy suốt trang: “Cái chết bí ẩn của nhà bác học nguyên tử”.

Anh phá lên cười vui vẻ. Anh lướt nhanh từ đầu đến cuối, rồi bắt đầu đọc đi đọc lại. Sau đó anh bảo:

- Em đừng đi. Em hãy nghe xem họ viết gì.

- Em đã đọc cả rồi mà.

Anh đọc to, không vội vã tán thưởng những lời khen ngợi dành cho mình. Đọc xong tập báo, anh bảo:

- Thế nào? Em thấy còn gì sai sót nữa không?

Tôi ngập ngừng:

- Nếu cảnh sát quay lại và bắt đầu hỏi dò về câu em nói: “một nỗi bất hạnh đang đe dọa” nghĩa là thế nào thì sao?

- Em phải tìm cách chống chế chứ! Em cứ nói là em nằm mơ chẳng hạn. Rồi cứ mặc kệ cho người ta theo dõi. Thời gian sẽ qua ngay thôi mà.

Thật ra, cho tới bây giờ mọi việc đều trôi chảy. Thế nhưng lúc nào tôi cũng sợ sệt một cái gì đó. Tôi sợ cả hy vọng. Con người thật kỳ lạ. Khi chẳng có gì để hy vọng nữa, người ta vẫn hy vọng.

Tôi ấp úng:

- Anh Lan-xơ-lốt ạ... Nếu như mọi chuyện điều kết thúc êm đẹp... và anh trở nên nổi tiếng ... thì chúng mình sẽ được nghỉ ngơi, phải không anh? Chúng mình sẽ ra tỉnh sống... sống bình thường, phải không anh?

- Thật ngu xuẩn! Em phải biết rằng khi anh đã được thừa nhận, thì anh lại càng phải tiếp tục sự nghiệp của mình. Tuổi thanh xuân khi đó mới đến với anh. Phòng thí nghiệm của anh sẽ trở thành viện nghiên cứu khoa học khổng lồ: Viện thời gian. Bản thân anh sẽ trở nên một nhân vật thần thoại. Bất cứ một trí tuệ lớn nhất nào đứng bên cạnh anh cũng chỉ là một tên pic-mê lùn tịt.

Uỡn ngực ra phía trước, Lan-xơ-lốp nhìn đăm đăm vào khoảng trống bằng ánh mắt sáng rực. Anh kiễng cả hai chân lên nữa. Hình như là anh đã nhìn thấy trước mắt mình một tượng đài hùng vĩ bằng đá hoa cương đang được những người đương thời chiêm ngưỡng bằng tấm lòng hâm mộ.

Tôi thở dài ngao ngán. Hy vọng cuối cùng của tôi là được trở thành một người rất bình thường, với hạnh phúc đơn sơ, lại sụp đổ.

Tôi đề nghị nhân viên nhà tang đặt chiếc quan tài với thi hài Lan-xơ-lốt trong phòng thí nghiệm, để rồi sau đó chở thẳng đến Long Ian-xlan vào khu mộ chung của dòng họ Xtê-bin. Tôi không để họ ướp xác, lấy cớ rằng tôi sẽ giữ trong một phòng lạnh lớn, ở đó nhiệt độ xắp xỉ bằng không.

Tôi nói rằng, tôi muốn ở lại bên cạnh chồng những giờ phút cuối cùng, rằng những người trợ lý của anh cũng còn cần phải có mặt, nhưng những lời đó theo tôi không có sức thuyết phục. Anh nhân viên nhà tang lạnh lùng phản đối bằng nét mặt. Nhưng Lan-xơ-lốt đã dặn tôi như thế.

Khi thi hài Lan-xơ-lốt, đã khám nghiệm tử tế, trong chiếc quan tài để mở, đặt tại vị trí mọi người đều nhìn thấy được, tôi đến báo tin cho Lan-xơ-lốt sống biết:

- Anh biết không, nhân viên nhà tang không hài lòng. Anh ta có vẻ nghi ngờ thì phải.

- Kệ anh ta, - anh trả lời độ lượng.

- Thế nhưng...

- Anh ta cứ việc nghi ngờ. Em sợ gì nào? Chỉ cần đợi một ngày nữa thôi. Sáng mai, cái thi hài ấy sẽ biến mất... có nghĩa là nó cần phải biến mất.

- Nhưng nếu nó không biến mất thì sao?

- Ít có khả năng ấy. Có thể chậm một tí... hay ngược lại, sớm một tí. Thực ra, chưa bao giờ anh dịch chuyển một vật lớn đến như thế trong thời gian và anh cũng không rõ hoàn toàn là công thức của anh về mặt này chính xác đến mức nào. Cho nên anh mới quyết định để thi hài ở đây.

- Vô ích thôi. Ít ra nó cũng biến mất trong nhà xác có người chứng kiến.

- Còn ở đây, em nghĩ rằng người ta sẽ nghi là mình lừa dối ư?

- Tất nhiên rồi.

Chính ý nghĩ ấy lại làm anh vui hẳn lên:

- Càng tốt! Họ sẽ nói: Vì sao ông ta lại cho các trợ lý nghỉ phép cùng một lúc? Tử thi biến đi đâu? Ôi, ông ta bịa ra cái chuyện bị ngộ độc, đến trẻ con cũng hiểu được. Tất cả câu chuyện về chuyến du hành trong thời gian này quả là một vòng nguyệt quế dày dặn. Họ sẽ bảo, ông ta đã dám chấp nhận một việc làm cực kỳ nguy hiểm, là ở trạng thái hồn lìa khỏi xác, đến chính bác sĩ cũng quả quyết là ông ta đã chết.

- Trời ơi - tôi nói không ra hơi nữa. Sao anh nghĩ nhanh đến thế nhỉ?

- Sau đó - anh tiếp tục - anh mới tiết lộ rằng, sự thực là anh vừa hoàn thành một chuyến du hành kỳ lạ, đồng thời vừa sống vừa chết, thì lúc ấy các vị trùm sò trong khoa sẽ lên án anh. Anh sẽ bị lột mặt ra trước công chúng. Anh sẽ trở thành chuyện cửa miệng của mọi người. Cả thế giới sẽ xôn xao. Chính vào lúc đó... lúc đó, anh mới đề nghị biểu diễn công khai thí nghiệm của mình với sự hiện diện của một ủy ban có thẩm quyền nhất và cũng khó tính nhất. Anh muốn để chuyến du hành trong thời gian ấy sẽ được các hãng truyền hình quốc tế truyền khắp thế giới. Thí nghiệm được biểu diễn trên toàn cầu. Những công ty truyền hình sẽ tranh nhau gặp anh. Mặc xác họ, miễn là khán giả sẽ được chứng kiến phép lạ mà anh đã tạo ra hoặc sự thất bại thảm hại của anh. Điều chủ yếu là phải thật giật gân. Anh làm cho mọi người đều choáng váng.

Tất cả những ảo ảnh ấy trong khoảnh khắc đã làm tôi chói mắt. Nhưng giờ đây, một giọng nói từ nội tâm nhắc nhở tôi: con đường ấy dài quá, phức tạp quá. Sẽ đổ vỡ tan tành thôi!

Buổi chiều, hai trợ lý của chồng tôi về đến nơi. Cả hai đều cố nặn ra bộ mặt thật rầu rĩ. Như vậy là thêm hai nhân chứng khẳng định rằng chính họ đã trông thấy Lan-xơ-lốt chết. Thêm hai người bị lôi cuốn vào vụ rắc rối đang chuyển sang thời điểm gay cấn nhất này.


Vào lúc bốn giờ đêm, cả hai chúng tôi khoác áo lông ấm, ngồi trong phòng lạnh, nôn nóng chờ đợi đến giờ số 0. Tay run run, Lan-xơ-lốt vặn một nút nào đó trên thiết bị của mình. Chiếc máy tính xách tay chẳng phút nào tắt. Không tài nào hiểu nổi làm sao anh vẫn có thể điều chỉnh những con số bằng mấy ngón tay lạnh cóng của mình.

Tôi cảm thấy mệt rã rời. Lạnh quá. Bên cạnh chiếc quan tài. Một tử thi. Và hoàn toàn không biết giờ phút sắp tới cái gì đến với mình.

Thời gian kéo dài như hàng thế kỷ. Chúng tôi vẫn ngồi, vẫn đợi. Rồi Lan-xơ-lốt lên tiếng:

- Như vậy là đâu sẽ vào đấy! Nó sẽ biến mất như anh đã dự tính. Cùng lắm thì cũng chỉ chậm đến 5 phút. Độ chính xác với khối lượng 70 ki lô gam vẫn bảo đảm được. Dù sao thì phân tích của anh về sự chuyển hóa động lực thời gian vẫn là tuyệt vời: - Anh nháy tôi rồi sau đó còn tinh nghịch nháy mắt với cả xác của mình.

Tôi thấy chiếc áo bờ lu của anh rất nhầu nát. Ba ngày rồi mà anh chưa thay - anh còn mặc để ngủ nữa. Khi “sống lại” mà Lan-xơ-lốt lại mặc chiếc áo nhàu nát thế này ư?

Lan-xơ-lốt như đoán được tôi đang nghĩ gì. Theo cái nhìn của tôi, anh cũng đưa mắt xuống chiếc áo mình đang mặc.

- Hừ, cần phải khoác tạp dề. Anh chàng kia cũng mặc tạp dề cơ mà.

- Không mặc cũng được chứ sao? - Tôi nói, không thể hiện một cảm giác nào.

- Không, phải mặc chứ! Đấy cũng là một chi tiết đặc trưng. Nếu không, họ sẽ không tin rằng đó là một người. - Anh chăm chú nhìn tôi - Em có nghĩ rằng anh cũng sẽ bị thất bại như những lần trước hay không?

Khó khăn lắm tôi mới nói được:

- Em không biết.

- Em có nghĩ rằng cái xác chết kia không biến đi, mà chính anh lại biến mất không?

Tôi im lặng. Anh nói như reo lên:

- Thế nào, em vẫn chưa thấy hạnh phúc đang mỉm cười với anh à? Em không thấy tất cả vẫn tuần tự diễn ra như chơi theo một bản nhạc viết sẵn à? Chỉ một lát nữa thôi, anh sẽ trở thành một con người vĩ đại nhất thế giới. Thôi, tốt nhất là đun nước pha cà phê cho anh đi - anh nói hài lòng lạ lùng - Người đã quá cố sắp sửa bay hơi, và anh thì sống lại. Sự kiện ấy đáng ăn mừng lắm chứ.

Anh giục tôi đi lấy lọ cà phê hòa tan. Sau ba ngày khao khát, anh thèm lắm rồi.

Tôi đứng dậy cắm bếp điện. Những ngón tay lẩy bẩy không muốn nghe lời tôi. Anh gạt tôi ra và tự mình đặt một bình nước lên bếp điện.

- Chúng mình hãy chờ một chút - anh vừa nói, vừa vặn núm điện sang vị trí “max”, nhìn đồng hồ, rồi lại mân mê chiếc núm trên máy. - Có lẽ nước không kịp sôi. Xác chết biến đi bây giờ đây. Lại đây em.

Tôi đứng bên cạnh quan tài.

Tôi trùng trình.

Anh ra lệnh:

- Lại đây!

Tôi bước lại gần anh.

Anh nhìn về phía quan tài rồi lại nhìn lên bản thân mình với sự khoan khoái không thể tả được. Cả hai chúng tôi đều dán mắt vào tử thi.

Tôi nghe thấy một âm thanh quen thuộc và Lan-xơ-lốt kêu lên:

- Đến lúc rồi!

Trong chớp mắt, tử thi đã biến mất. Trong quan tài chỉ còn một bộ quần áo rỗng không. Bộ quần áo trên “người kép” tất nhiên cũng là bộ quần áo anh mặc khi hiện ra. Cho nên, nó còn lại. Quần, áo vét tông, sơ mi, chiếc ca-vát mới. Giày thì bị lật sấp xuống, tất thì lòi ra. Và chính con người thì không còn nữa.

Tôi nghe thấy tiếng nước sôi róc rách.

- Cà phê - Lan-xơ-lốt nói - Pha cà phê cho anh mau lên, rồi em đi gọi cảnh sát và các nhà báo đến nhé!

Tôi pha cho anh cà phê và cho cả mình. Thêm cho anh một thìa đường như thường lệ, một thìa đường vừa đầy, nhưng không có ngọn. Không hơn, không kém. Đó là một kỷ luật sắt, ngay cả bây giờ, thói quen vẫn còn mạnh hơn bao giờ hết.

Tôi uống cà-phê không đường. Thói quen của tôi là thế. Tôi uống một ngụm. Cái nóng dễ chịu đã sưởi ấm cơ thể tôi.

Lan-xơ-lốt cầm tách cà phê lên tay. Anh khẽ nói:

- Thế là anh đã chờ đợi được đến phút này - anh trịnh trọng đưa tách cà phê lên môi.

Đó là lời nói cuối cùng của anh. Anh gục xuống.

Khi tất cả đang đi đến chỗ kết thúc, tôi đã hành động như điên. Tôi cởi bộ quần áo của anh và mặc cho anh bộ tôi lấy từ quan tài ra. Cho tới bây giờ tôi vẫn không hiểu tôi đã bế xốc anh từ sàn lên và đặt vào quan tài như thế nào nữa. Tôi đặt bàn tay anh lên ngực, giống hệt như tư thế của thi hài anh vừa biến mất.

Sau đó tôi rửa rất lâu, rất kỹ tất cả những vết cà phê ở bồn rửa mặt. Tôi xúc rất cẩn thận lọ đựng đường. Tôi rửa nó và chiếc tách của anh cho tới khi không thể còn một dấu vết bé nhỏ nhất nào của xi-a-nua ka-li mà tôi đã cố tình đánh tráo thay vào lọ đường và xúc cho anh.

Chiếc áo bờ-lu làm việc và tất cả những gì còn lại tôi vứt vào thùng rác. Lúc nãy, tôi đã vứt vào đấy tất cả quần áo của “người kép” của anh, nhưng tất nhiên là bây giờ không còn nữa.

Mãi tới buổi tối, khi xác chồng tôi đã hoàn toàn cứng lại, tôi gọi nhân viên nhà tang. Họ chẳng có gì là ngạc nhiên thì phải. Mà sao phải ngạc nhiên cơ chứ?

Người chết nằm đâu vẫn nằm đấy. Trước thế nào thì nay vẫn thế. Đúng là người ấy. Thậm chí cả xi-a-nua trong dạ dày, như người ta đã nhận định.

Họ đóng đinh vào quan tài và chở đi.

Nói đúng luật, khi tôi đầu độc Lan-xơ-lốt thì anh đã được luật pháp công nhận là chết rồi. Cho nên tôi tin rằng đây không phải là một vụ giết người. Và tất nhiên, pháp luật chẳng làm gì được tôi.

Lúc này, tôi đã tìm lại được sự bình yên như mình hằng mong muốn. Tôi hài lòng với cuộc sống của mình. Tiền nong tôi cũng đầy đủ. Tôi thường đi xem hát. Tôi tiếp đón bạn bè.

Lương tâm tôi vẫn thanh thản.

Tôi tin rằng chẳng bao giờ Lan-xơ-lốt được thừa nhận. Rồi đây, người ta sẽ phát minh lại ra phương pháp dịch chuyển trong thời gian, nhưng tên tuổi Lan-xơ-lốt Xtê-bin vĩnh viễn bị chìm trong quên lãng. Tôi đã từng bảo anh rằng tất cả những dự án của anh sẽ đều thất bại cả thôi. Anh đừng chờ đợi vinh quang làm gì. Nếu như tôi không đầu độc anh, tất nhiên một cái gì đó sẽ xảy ra không như ý muốn, và anh sẽ giết tôi.

Không, tôi không có gì đáng phải hối hận.

Nói thật ra, tôi đã tha thứ cho anh tất cả. Tất cả, trừ có một điều: anh đã nhổ vào mặt tôi. Số phận trớ trêu biết bao! Trước khi chết số phận đã trao tặng cho anh một món quà, mà con người đâu có dễ gì nhận được. Đó là: anh đã cảm thấy thật hạnh phúc.

Dù sao đi chăng nữa, Lan-xơ-lốt đã tự mình được đọc bản cáo phó của chính mình, đúng như tôi đã nói, khiến anh rầy la tôi và nhổ vào mặt tôi.


QUỐC TUẤN dịch

SA-KI-Ô KÔ-MÁT-SƯ (Nhật Bản)​

* * *​

PHLÔ-BEN-CỐP (Liên Xô)​

M. LA-IN-STƠ (Anh)​

* * *​

​

(Nguyên tác: When Time Was New của Robert F. Young)

Cac-pen-tơ không ngạc nhiên khi thấy con kiếm long đang đứng dưới gốc cây bạch quả, nhưng anh không dám tin ở mắt mình nữa khi phát hiện trên cây đó lại có hai đứa trẻ con. Anh đã biết sớm muộn thế nào thì cũng sẽ chạm trán với con kiếm long, nhưng anh không thể ngờ được rằng sẽ gặp một cậu con trai và một cô con gái ở đây. Kỳ lạ thật đấy: làm sao chúng lại có thể xuất hiện trong kỷ Thượng Bạch phấn này?

Ngồi trên ghế điều khiển của chiếc xe bọc thép, anh cố tìm xem chúng có quan hệ gì với những hóa thạch mới khai quật được của một thời đại khác rất lạ lùng. Chính vì những hóa thạch ấy mà anh được cử đến đây, vào đúng thế kỷ của những con khủng long này. Cô Xen-đi-dơ, người trợ lý chính của anh, đã dùng máy chiếu thời gian để xác định thời gian và địa điểm cho cuộc hành trình, nhưng chẳng nói với anh một lời nào về bọn trẻ này. Mà biết làm sao được. Máy chiếu thời gian chỉ cho những cái nét chung nhất về địa điểm, để từ đó nhận ra được những túp lều cỡ trung bình chứ nào có thấy những vật nhỏ bé hơn.

Con kiếm long chỉ xô nhẹ vào gốc cây bạch quả, nhưng cây cũng đã rung lên dữ dội. Hai đứa trẻ ngồi trên cây như sắp sửa rơi xuống những đốt xương lởm chởm như răng lược trên lưng con quái vật. Mặt bọn trẻ trắng nhợt như những dãy núi đá hiện lên phía xa.

Cac-pen-tơ lấy lại tư thế thoải mái hơn trên ghế ngồi. Anh nói với chiếc xe bọc thép:

- Tiến thẳng, anh bạn Xem. Cậu cho nó biết tay đi chứ.

Mới rời điểm xuất phát vài giờ, anh cũng chẳng vội vã gì mà không liếc qua những dấu hiệu biết đâu lại chẳng cho biết một điều gì đó tại vị trí của những di tích đầy bí hiểm. Anh bấm nút chuyển thứ hai và hướng cả ba nòng súng chĩa ra như ba chiếc sừng từ phần trán của chiếc xe có tên là Xem, nhằm thẳng vào trung ương thần kinh của con kiếm long. “Pắc! Pắc! Pắc!”. Những quả đạn gây tê liệt được phóng ra. Chân sau của kiếm long khuỵu xuống và nó nặng nề đổ vật trên mặt đất.

Dừng lại cách cây bạch quả mười mét, qua chiếc mũ chụp trong suốt của buồng lái, anh thấy bọn trẻ rất sợ hãi. Mặt chúng còn tái hơn cả lúc trước. Có gì đâu, chiếc xe bọc thép của anh trông rất giống một con tam giác long. Cac-pen-tơ mở tấm kính chụp và cau mặt lại: bầu không khí oi bức của mùa hè phả vào mặt. Anh chưa làm quen với nó sau khi ra khỏi bầu khí quyển mát mẻ có điều hòa nhiệt độ trong buồng lái. Anh đứng dậy và thò cổ ra ngoài:

- Này, các cháu ơi, trèo xuống đi. - Anh hét lên: - Không ai ăn thịt các cháu nữa đâu.

Hai cặp mắt tròn xoe và rất xanh nhìn chằm chặp vào anh, cặp mắt anh chưa nhìn thấy bao giờ. Nhưng trong cặp mắt đó chẳng có lấy một tia hiểu biết. Anh nhắc lại:

- Các cháu trèo xuống đi, chú bảo kìa. Đừng sợ gì hết.

Cậu bé quay lại phía cô bé và chúng nói nhanh với nhau bằng một thứ tiếng thánh thót. Rõ ràng chúng không hiểu những gì Cac-pen-tơ nói. Nhưng cũng rõ ràng là chúng yên tâm khi thấy nét mặt cởi mở, trung thực và nghe giọng nói từ tốn của anh. Sau khi đã bàn bạc với nhau, chúng quyết định từ bỏ nơi trú ẩn của mình. Cậu bé trèo xuống trước và giúp cô bé leo xuống sau. Nó chỉ trạc chín tuổi và cô bé khoảng mười một tuổi.

Cac-pen-tơ mở buồng lái và từ cái mõm bằng thép của Xem, nhảy xuống đất. Anh bước tới lũ trẻ đang đứng dưới gốc cây. Lúc đó, con kiếm long đã tỉnh lại, co cẳng chạy trốn khỏi bình nguyên. Cậu bé mặc chiếc blu-dông rộng màu mận chín, bị dây bẩn và nhàu nát do leo cây, hai ống quần cũng thùng thình buông thõng tới bụng, chân gầy gò và chân đi xăng đan trần. Cô bé hơi cao hơn, nhưng cũng gầy gò như vậy. Quần áo của nó cũng tương tự, có điều là màu xanh da trời, không bị nhàu và bẩn. Cả hai đều có nét mặt thanh tú và tóc màu vàng hoe. Chắc chắn chúng là hai chị em ruột.

Nhìn một cách dò xét vào cặp mắt màu xám tro của Cac-pen-tơ, cô bé nói một câu gì đó như hát, và đoán nhận theo cách phát âm, chắc chắn nó đã thử dùng những ngôn ngữ khác nhau. Khi nó ngừng, Cac-pen-tơ lắc đầu:

- Chú chẳng hiểu gì cả, cô bé ạ.

Đột nhiên, mắt cô bé sáng lên. Nó thò tay vào chiếc túi bằng chất dẻo lấy ra mấy vật trông giống những chiếc hoa tai. Nó đưa cho Cac-pen-tơ một đôi, cậu bé một đôi và giữ một đôi lại cho mình. Cả hai đứa trẻ khéo léo kẹp những đôi hoa tay ấy vào vành tai và ra hiệu cho anh bắt chước chúng. Cac-pen-tơ làm theo và phát hiện ra những chiếc hoa tai tròn tròn, nho nhỏ mà anh đang đeo ấy thực ra là những máy nghe bé tí tẹo. Cô bé chăm chú theo dõi anh và có vẻ hài lòng lùi về phía sau.

- Bây giờ - nó bỗng nói bằng thứ tiếng Anh thuần khiết nhất - chú và chúng cháu có thể nói với nhau tất cả mọi chuyện.

Cac-pen-tơ reo lên:

- Ô hay. Các cháu học nói theo kiểu của chú nhanh ghê.

- Không. Chúng cháu có học đâu - cậu bé đáp - Đây là máy nghe kiểu hoa tai, một dụng cụ chuyển ngữ. Khi chú đã đeo máy thì chúng cháu nói bằng bất cứ tiếng gì, chú cũng sẽ nghe được bằng ngôn ngữ của chú. Và tất cả những gì chú nói, chúng cháu cũng nghe được theo kiểu của chúng cháu.

- Cháu xuýt nữa quên rằng chúng nằm trong túi - Cô bé nói thêm - Khi đi du lịch, ai cũng mang theo những dụng cụ máy. Nhưng đây đâu phải chúng cháu đi du lịch. Lẽ ra cháu cũng chẳng có những chiếc hoa tai này đâu, nhưng may làm sao, khi chúng bắt cóc cháu thì đúng lúc cháu vừa học xong giờ ngoại ngữ - Nó vừa tiếp tục nói, vừa nhìn thẳng vào Cac-pen-tơ - Cháu nghĩ rằng, nếu như chú không phản đối thì tốt nhất là chúng ta bỏ qua những “nghi lễ xã giao” không cần thiết. Cháu tên là Mac-xi, em cháu là Skip. Cháu từ Đại Hỏa Tinh đến đây. Bây giờ chú cho chúng cháu biết đi: tên chú là gì và chú từ đâu đến?

Cac-pen-tơ không giấu được xúc động. Nhưng anh cố gắng giữ bình tĩnh. Thực ra anh cũng chưa dám tin những điều vừa nghe thấy.

Tên chú là Hô-xa Cac-pen-tơ. Chú ở Trái Đất tới, khởi hành vào năm 2156. Còn thời điểm này là 79.062.156 năm trước đó.

Anh chỉ vào chiếc xe bọc thép của mình:

- Còn đây là Xem, chiếc xe đi ngược thời gian của chú. Nếu như cung cấp cho nó một nguồn điện ngoài, khả năng của nó thực tế là vô hạn.

Cô bé chăm chú nhìn vào người mới quen biết:

- Như thế có nghĩa là chúng mình đã làm sáng tỏ được một điều là chú thì từ Trái Đất tương lai, còn chúng cháu từ Sao Hỏa hiện tại.

Nó lặng yên, ngắm Cac-pen-tơ một cách tò mò:

- Chú còn gì không hiểu nữa không, chú Cac-pen-tơ?

- Cũng có đấy. Trước hết, là sự khác nhau về trọng lực giữa hai hành tinh. Ở đây, trên Trái Đất, các cháu sẽ nặng hơn hai lần so với trên Sao Hỏa. Chú chưa hiểu tại sao các cháu có thể đi lại tự do và chẳng những thế, còn trèo lên được cả cây cao nữa.

Cô bé trả lời:

- Vâng, cháu hiểu rồi, chú Cac-pen-tơ ạ. Nhận xét của chú rất đúng. Nhưng đấy là chú nhận định theo Sao Hỏa của tương lai. Mà Sao Hỏa ấy lại khác xa với Sao Hỏa hiện tại. Cháu nghĩ... cháu nghĩ sau 79.062.156 năm thì biết bao nhiêu thay đổi. Chú ạ, vì thế Sao Hỏa của chúng cháu có trọng lực tương tự như Trái đất của các chú vào giờ phút này. Nhiều thế kỷ trước, các kỹ sư của chúng cháu đã dùng biện pháp nhân tạo để tăng trọng lực hiện có lúc đó để bầu khí quyển của Sao Hỏa không bị khuếch tán vào khoảng không gian giữa các hành tinh. Và các thế hệ sau đã thích nghi được với trọng lực đã tăng lên. Cháu nói thế đã đủ chưa ạ?

Cac-pen-tơ gật đầu.

- Nhưng trước khi chú cháu mình nói chuyện tiếp, cháu muốn cảm ơn chú nhiều vì đã cứu chúng cháu...

- Có gì đâu - Cac-pen-tơ trả lời - Nhưng chú sợ rằng nếu chúng mình cứ đứng mãi như thế này thì chú lại phải cứu các cháu một lần nữa khỏi một con gì đó có khi ở ngay đằng sau chúng ta đây. Chúng mình hãy trèo lên ca bin của Xem đã. Ở đó an toàn hơn. Nhất trí chứ?...

Anh đi lại chiếc xe bọc thép, nhảy lên mỏm nó, kéo tay đứa bé gái và nhấc nó lên buồng lái.

- Phía sau ghế ngồi có một cái cửa con. Sau cửa là khoang chính. Cháu trèo vào đi và cứ xem như ở nhà vậy. Trong ấy có bàn, giường treo, và còn cái nữa: tủ đựng bất cứ món ăn ngon nào. Nói chung, khá tiện nghi đấy.

Nhưng Mac-xi chưa kịp đi tới cửa thì từ trên không đã vang lên một tiếng rít khủng khiếp. Nó nhìn lên trời và bộ mặt bỗng trở nên tái ngắt.

- Chúng đã đến rồi - cô bé thì thầm - Chúng tìm thấy chúng cháu rồi.

Vừa lúc ấy, Cac-pen-tơ cũng thấy bóng dáng đen sẫm của những đôi cánh dực long, một loài chim cổ đại khổng lồ. Chúng có hai con và đang bổ nhào xuống chiếc xe bọc thép giống như những máy bay ném bom thời tiền sử. Nắm lấy tay Skip, kéo nốt nó lên mõm Xem, anh đẩy cậu bé vào ca bin và ra lệnh:

- Vào khoang nhanh lên.

Anh nhanh nhẹn nhảy vào ghế điều khiển và đóng tấm kính chụp. Vừa lúc đó, con dực long đầu tiên đã lao gần đến nỗi cánh phụ phía bên phải của nó quệt vào đỉnh uốn hình sóng lượn của Xem, còn con thứ hai sạt xuống lưng của chiếc xe bọc thép có hình dạng của loài bò sát. Hai cặp ống xả khí để lại phía sau bốn dòng khói màu xanh lam.

Cac-pen-tơ kêu lên vì kinh ngạc. Cánh phụ? Ống xả khí? Con dực long gì mà quái gở vậy?

Anh bật trường bảo vệ và dịch chuyển nó cách vỏ thép nửa thước, sau đó nhấn nút điều khiển thứ nhất. Những con dực long vẫn lượn thành vòng rất cao trên bầu trời.

- Mac-xi - anh gọi... - Cháu lại đây chú bảo.

- Gì cơ ạ?

- Lúc nhìn thấy mấy con dực long bay qua, cháu bảo: Chúng đã tìm thấy chúng cháu rồi. Cháu nói gì vậy?

- Không phải những con dực long đâu chú ạ. Thật đấy. Cháu chẳng biết dực long là con gì, nhưng chẳng phải là chúng đâu. Đấy là những tên đã bắt cóc chúng cháu, trên những chiếc máy bay quân sự đã thanh lý. Có lẽ những chiếc máy bay đó trông giống những con dực long mà cháu không biết. Những tên này đã bắt cóc chúng cháu từ trường đào tạo thuộc Học viện tiêu chuẩn chính quy của Đại Hỏa Tinh, và giữ chúng cháu để đòi tiền chuộc. Chúng dùng Trái Đất làm sào huyệt để ẩn náu. Chúng có ba thằng: Rô-un, Fri-tăc và Hôn-me. Chắc một tên trong bọn chúng ở lại trông coi con tàu.

Cac-pen-tơ yên lặng. Vào thời đại anh đang sống, năm 2156, Sao Hỏa chỉ là một hành tinh hoang vắng, đìu hiu, nơi ấy hầu như chẳng có gì ngoài cảnh tiêu điều, cát và gió. Dân cư của nó chỉ là vài nghìn nhà khoa học dũng cảm từ Trái Đất lên nghiên cứu và vài trăm người dân gan lì của chính Sao Hỏa còn sót lại. Loại thứ nhất sống trong những gian nhà mái vòm có bầu khí quyển, còn loại thứ hai sống trong những hang sâu có thể khai thác ôxi. Những cuộc khai quật tiến hành vào thế kỷ thứ XXII của Hội khảo cổ học vũ trụ tại đây đã khẳng định rằng trên 70 triệu năm về trước (tức là trùng với thời gian anh đang được máy chiếu thời gian đưa ngược trở lại để nghiên cứu Trái Đất chính lúc này), trên hành tinh ấy đã có một nền văn minh siêu kỹ thuật. Và hoàn toàn có thể giả thiết rằng nền văn minh như vậy có đầy đủ khả năng để thực hiện những chuyến bay giữa các hành tinh.

Lúc đó, Trái Đất, đang ở kỷ Trung sinh, đã nghiễm nhiên trở thành nơi trú ẩn lý tưởng của bọn kẻ cướp, trong đó có những bọn chuyên bắt cóc trẻ con. Cách giải thích ấy làm sáng tỏ một cách hợp lý cuộc gặp gỡ kỳ lạ giữa anh và bọn trẻ - những con người của hai thời đại rất xa nhau. Tuy nhiên sự có mặt của Mac-xi và Skip trong thế kỷ của những con khủng long này cũng có thể giải thích bằng một cách khác: chúng chính là những trẻ em của Trái Đất vào năm 2156, tới đây bằng máy chuyển ngược thời gian giống như trường hợp của anh vậy. Hay đúng hơn, chúng bị bọn kẻ cướp của thế kỷ XXII bắt cóc và ném vào quá khứ của trên 70 triệu năm. Nhưng vì sao bọn trẻ lại phải nói dối?

- Mac-xi - anh lại lên tiếng - nói chú nghe: cháu có tin rằng chú từ tương lai tới đây không?

- Ồ, nhất định cháu tin chú, Cac-pen-tơ ạ. Cả Skip cũng tin như vậy. Kể ra thì cũng... hơi khó tin thật đấy, nhưng cháu biết một người dễ thương như chú thì không thể nào nói dối.

- Cảm ơn cháu. Còn chú, chú cũng tin rằng cháu từ Sao Hỏa đến. Cháu hãy kể cho chú nghe về nền văn minh ở đó đi.

- Đó là một nền văn minh kỳ diệu, chú Các-pen tơ ạ. Mỗi năm ở đó người ta thu được những thành tựu khoa học vô cùng to lớn. Nhất là hiện nay, khi đã khắc phục được yếu tố không ổn định, những tiến bộ còn nhanh chóng hơn nữa.

- Yếu tố không ổn định?

- Vâng. Đó là những tình cảm con người. Trong đầu thế kỷ, những tình cảm đó đã ngăn cản họ, nhưng giờ thì chấm dứt rồi. Hiện nay, khi con trai 13 tuổi, con gái 15 tuổi, họ hủy diệt tình cảm cho chúng. Và sau đó, chúng có khả năng chấp nhận một cách rất bình tĩnh những giải pháp lý trí nhất được hình thành theo một lô-gích chặt chẽ. Điều đó cho phép chúng hoạt động với những hiệu quả tối đa. Trong trường đào tạo của Học viên, cháu và Skip đang ở thời kỳ trước khi bị hủy diệt tình cảm. Bốn năm nữa, họ sẽ bắt chúng cháu uống loại thuốc hủy diệt tình cảm đó và rồi...

- Scrrrrriiiiiiitt

Với âm thanh ken két đến rợn người, một con dực long lao xuống, siết vào vùng bảo vệ. Nó bị ném quật về một bên trước khi lấy lại được thăng bằng và bay bốc lên trời. Cac-pen-tơ đã nhìn thấy một người trong buồng lái. Anh chỉ kịp nhìn thấy khuôn mặt bất động, lì lợm, nhưng bằng trực giác của một phi công, anh hiểu ngay y bị lật sấp giữa những chiếc cánh dài 4 mét.

Mac-xi run lên bần bật:

- Hình như... hình như chúng quyết tâm giết chúng mình, chú ạ. - Nó nói - Chúng đe dọa sẽ làm bằng được nếu chúng mình chủ tâm chạy trốn. Chúng đã ghi lên băng từ giọng nói của chúng cháu với lời cầu xin được chuộc và bây giờ chúng hiểu rằng cái đó chẳng có ích gì nữa.

Cac pen-tơ lấy tay vuốt tóc cô bé đang gục đầu vào vai mình:

- Không sao đâu, cục cưng. Khi đã được lão già Xem bảo vệ thì cháu chẳng phải sợ ai hết.

- À nó... nó tên là gì hả chú?

- Nói chính xác và dài dòng văn tự là Xe-dạng-thằn-lằn-ngược-thời-gian. Xem. Nào, Xem, quay lại làm (...?) Mac-xi đi. Cậu có nhiệm vụ chăm sóc cô bé này bảo vệ cô ấy, nghe chưa?

Cac pen-tơ quay lại nhìn vào đôi mắt xanh mở to của Skip.

- Nó nói là nó sẽ chăm sóc. Trên Sao Hỏa, người ta phát minh ra một chiếc xe tương tự thế này. Đúng không nào?

Cô bé lắc đầu và trên đôi môi còn nhợt nhạt của nó thoáng nở một nụ cười dè dặt.

- Vâng, trên chúng cháu chưa có chiếc xe như thế này.

Anh nghiêng tấm kính chụp về phía con dực long đang lượn vòng (anh vẫn gọi nó là con dực long, tuy anh biết không phải như vậy).

- Thế con tàu vũ trụ của bọn cướp đâu rồi, Mac-xi? Nó có gần đây không?

Cô bé đưa tay chỉ về phía phải:

- Nó đằng kia. Chú đi qua con sông, sau đó qua đám bùn. Cháu và Skip đã lén trốn sáng nay khi thằng Fri-tăc đang ngủ quên. Lúc ấy là phiên nó trực ở cửa. Bọn chúng là những con sâu ngủ. Chúng luôn luôn ngủ khi đến phiên trực. Sớm hay muộn thì cảnh sát vũ trụ cũng tìm thấy con tàu. Tưởng rằng trốn cũng dễ dàng, chúng cháu vượt qua đám bùn lầy, bơi qua sông bằng một khúc gỗ tròn. Thật là khủng khiếp. Một con rắn lớn có chân rượt theo chúng cháu và...

Anh thấy trên vai mình, cô bé lại run lên.

- Nghe chú đây, cháu. Cháu đi vào khoang đi và tìm cái gì đó để cháu với Skip ăn tạm. Chú không biết cháu quen ăn món gì, chẳng hiểu có khác hẳn những thức ăn dự trữ chú mang theo không. Trong tủ, cháu thấy cái hộp vuông đậy kín thì đấy là bánh mì kẹp chả. Phía trên, trong tủ lạnh, những chiếc chai cao, ngoài có vòng tròn vẽ những ngôi sao nhỏ là nước chanh cháu cứ mở tủ ra thì thấy cả thôi. Nhân tiện, chuẩn bị cho chú một món nữa. Chú cũng đói lắm rồi.

- Thưa chú, vâng.

Còn lại một mình trong ca bin, Cac-pen-tơ ngắm nhìn phong cảnh của kỷ Trung sinh trải rộng xung quanh. Phía tay phải, xa xa; trên đường chân trời thấp thoáng những dãy núi trẻ. Phía tay trái là những nếp núi đá kéo dài. Trong tấm kính quan sát phía sau trông rõ những cánh rừng liễu nằm rời rạc trên bình nguyên, rừng cọ rẻ quạt và rừng mọc lan thấp lè tè. Sau rừng là những gian lều thưa thớt, và điểm xuất phát của anh cũng nằm đâu ở phía ấy. Đằng trước, rất xa, trong cảnh thanh bình của kỷ Trung sinh, mấy ngọn núi lửa đang nhả khói.

79.061.889 năm sau, chính chỗ này đây trở thành một phần lãnh thổ của bang Mon-ta-na. Và 79.062.156 năm sau, khi một đoàn cổ sinh học đang tiến hành khai quật ở một nơi nào đó thuộc vùng này, nó đã thay đổi đến mức không thể nhận ra. Người ta sẽ tìm thấy những hài cốt của một con người hiện đại, nhưng lại chết 79.062.156 năm trước đó.

Những hài cốt đó là của chính bản thân anh.

Cac-pen-tơ cười to và nhìn lên bầu trời, nơi hai con dực long vẫn đang bay liệng. Và nhất định, cùng với hài cốt của anh, còn có hài cốt của hai người từ Sao Hỏa.

- Đi thôi, Xem, - anh chợt nói. - Cậu thử kiếm xem có một nơi thâm sơn cùng cốc nào đó có thể dung thân cho tới sáng mai. Đến lúc đó, tớ sẽ tìm được cách đối phó ra sao. Bây giờ thì bí đặc, chẳng nghĩ được điều gì, nhưng dù sao thì tớ với cậu cũng phải cứu bằng được bọn trẻ.

Xem gầm lên khe khẽ và chuyển động về phía những dãy đồi.

Khi đã tự nguyện đi ngược thời gian, quay về quá khứ để nghiên cứu những sự việc đã qua, nhiều khi chính mình phải chịu đựng những sự rủi ro. Tấm gương của giáo sư A-si-ban Quy-gli là một thí dụ điển hình. Chuyện ấy có thật hay không, ai mà khẳng định được. Nhưng dù thế nào đi chăng nữa thì câu chuyện ấy cũng chứng minh rất hùng hồn cho sự kỳ quái của những chuyến hành trình ngược thời gian.

Câu chuyện kể lại rằng giáo sư Quy-gli, một người rất hâm mộ nhà thơ Côn-rit, nhiều năm cứ trăn trở bởi một sự tò mò: ai là người khách bí mật năm 1797 đã xuất hiện trong trang trại Stô-ni và cản trở Côn-rit sáng tác cho xong những bài thơ, mà ông chỉ có thể làm khi mơ mộng? Người khách đã ngồi lì hàng giờ và vì thế tập trường ca “Cu-plai-khan” viết dở dang của ông vẫn còn là một vấn đề đầy bí mật.

Càng ngày, nỗi thắc mắc càng dày vò giáo sư Quy-gli đến mức ông không thể chịu đựng nổi. Ông đến Phòng du lịch ngược thời gian đề nghị bố trí cho ông sống đúng thời gian ấy tại đúng địa điểm ấy để ông thỏa nỗi tò mò. Yêu cầu của ông được thỏa mãn. Ông không một chút lưỡng lự bỏ ra nửa món tiền dành dụm được của mình để chi tiêu vào cuộc hành trình. Khi đến gần trang trại, ông ẩn trong bụi cây và quan sát phía sau cửa. Chẳng có ai bước ra. Cuối cùng không thể kiên nhẫn hơn được nữa, ông tiến lại phía cổng và bước vào. Chính Côn-rit đã ra mở cửa và nhìn ông bằng một cái nhìn độc địa. Quá sợ hãi ông đã chết vì vỡ tim.

Nhớ lại chuyện của giáo sư Quy-gli, Cac-pen-tơ mỉm cười. Anh không buồn cười vì bản thân câu chuyện ấy, mà vì điều đã xảy ra với giáo sư biết đâu lại chẳng sẽ xảy ra với chính anh. Rất có thể, những di tích của kỷ Trung sinh, cái mà anh được cử đi nghiên cứu theo sự ủy thác của Hội cổ sinh học Bắc Mỹ, lại lẫn lộn với những di tích của chính bản thân anh.

Nhưng anh vội xua đuổi ý nghĩ đó. Trước hết, nếu như anh gặp điều gì bất trắc, anh chỉ việc liên hệ với hai người trợ lý của anh - cô Xen-đi-dơ và Pi-tơ Đê-trai-tes, thì lập tức họ sẽ đến với anh trên chiếc xe tự hành E-lis hoặc một chiếc xe Thằn lằn nào đó tương tự như chiếc xe anh đang đi, xuất phát từ đại bản doanh của Hội Cổ sinh học Bắc Mỹ. Hai nữa, anh biết rằng trong kỷ Bạch phấn, Trái Đất thường xuyên có những người từ các hành tinh khác qua lại, nên anh không phải là người duy nhất gặp rủi ro biến thành một di tích để khảo cổ.

Skip từ khoang chui ra và luồn qua lưng của chiếc ghế điều khiển.

- Chị Mac-xi bảo cháu mang cho chú bánh mì và nước chanh - nó vừa nói vừa rút ra cả hai thứ. - Cháu ngồi với chú được không?

- Được chứ! - Cac-pen-tơ vừa trả lời, vừa dịch sang bên lấy chỗ cho nó.

Cậu bé trèo lên ghế và cũng lúc đó, từ phía sau, một mái tóc màu vàng nâu lại ló ra.

- Chú ơi, cháu có thể...

- Dịch ra một chút, Skip. Cho chị cháu ngồi vào giữa.

Chiều ngang đầu của Xem xấp xỉ một mét rưỡi, và ca-bin của buồng lái cũng khá rộng. Ghế chỉ dài dưới một mét. Ba người ngồi hơi chật, nhất là khi cả ba đều đang nhá bánh mì và tu nước chanh chai. Cac-pen-tơ có cảm giác mình là một người cha đang dẫn mấy đứa con đi thăm vườn Bách thú.

Mà vườn Bách thú ấy mới kỳ lạ làm sao. Ba người đã vào sâu trong rừng. Xung quanh là những cây sồi và nguyệt quế của kỷ Bạch phấn chen chúc nhau, lác đác nổi lên những cây liễu, cây thông, cây bạch quả và thỉnh thoảng lại xuất hiện hình dạng kỳ quặc của cây cọ, lá xòe to như chiếc quạt. Thấp thoáng sau các bụi cây rậm rạp, họ trông thấy những con vật to lớn dị thường, chậm chạp và vụng về đến mức ngớ ngẩn, phía trước giống như con lừa, nhưng phía sau lại giống con đại thử. Cac-pen-tơ biết ngay đó là những con lôi long. Tại cánh rừng thưa hơn, họ gặp và sợ đến chết ngất vì những con đà điểu cổ đại. Con đa giác long với những mẩu xương sừng sững trên sống lưng từ trên tảng đá cao nhìn chòng chọc vào ba người một cách hỗn láo, nhưng lại khá biết điều không nhảy xổ ra chắn đường chiếc xe Thằn lằn của họ.

Ngẩng nhìn lên phía trên, lần đầu tiên Cac-pen-tơ trông thấy những con thủy tổ điểu trên ngọn cây cao. Cao hơn nữa, anh vẫn thấy những con dực long liệng trên bầu trời.

Anh hy vọng có thể lẩn trốn dưới tấm thảm rừng và muốn vậy, Xem phải đi theo những con đường ngoằn ngoèo. Nhưng nếu bọn chúng có máy dò thì phải nghĩ ra một cái gì đó thông minh hơn.

Anh quay lại nhìn bọn trẻ. Chúng chẳng còn thú vị gì với bánh mì kẹp chả nữa và nhìn lên phía trên đầy vẻ lo âu. Thấy chúng như vậy, anh nháy mắt:

- Chú thấy đây chính là lúc chúng mình phải chuồn, các cháu tính sao?

- Nhưng chuồn đi đâu, chú Cac-pen-tơ? - Skip hỏi - Chúng sẽ dùng máy dò xác định ra vị trí của chúng mình. Cũng may, chúng chỉ là những người thường trên sao Hỏa, nên chỉ có súng phun, mà không có thứ vũ khí khủng khiếp nhất là súng phóng hồ quang. Lúc ấy thì chúng mình sẽ chết hết.

- Muốn chuồn thì dễ thôi. Chúng mình chỉ việc nhảy ngược thời gian một khoảng nào đó. Các cháu cứ chén cho xong bánh mì đi. Đừng sợ gì hết.

Nỗi lo của bọn trẻ đã tiêu tan. Chúng tươi tỉnh hẳn lên.

Mac-xi đề nghị:

- Chú cho nhảy ngược lại sáu ngày đi. Lúc đó tài thánh chúng cũng không tìm được chúng mình, vì hôm đó, cháu chưa có mặt ở đây.

- Thế thì chịu, cháu ạ. Công xuất của Xem chỉ cho phép lùi lại chỉ có bốn ngày thôi, nếu quá thì động cơ của nó sẽ bị cháy. Chú cho rằng tốt nhất chỉ nên hạn chế trong một giờ.

Khoảng cách về thời gian để một sự việc xảy ra càng ngắn thì những tính toán càng chính xác hơn. Nhờ một nút điều khiển trên ngón tay trỏ. Cac-pen-tơ ra lệnh cho Xem tiếp tục chuyển động theo đường gấp khúc, anh rút ra cuốn sổ tay và chiếc bút chì. Một lát sau, anh đưa vào chiếc máy tính nhỏ xíu gắn trên bảng điều khiển một bài toán để nó giải, lấy số liệu điều khiển việc nhảy ngược thời gian. Mac-xi nghểnh cổ chăm chú theo dõi công việc của anh. Nó hỏi:

- Chú ơi, nếu tính nhanh hơn thì công việc có sẽ đơn giản hơn không? Những số chú ghi, cháu có thể nhẩm trong óc. Này nhé: 828.464.280 nhân với 4.692.438.921 sẽ thành 3.887.518.032.241.880.

- Có thể là như thế đấy, cục cưng ạ, nhưng ta cứ thử cái đã.

Anh đưa dãy số vào máy tính và nhấn dấu nhân. Trên màn ảnh nhấp nháy và hiện lên kết quả: 3.887.518.032.241.880. Anh sửng sốt đến nỗi đánh rơi chiếc bút chì xuống sàn.

- Chị cháu là một thiên tài toán học đấy chú ạ, - Skip giải thích. - còn cháu, về kỹ thuật. Chính vì thế mà chúng nó bắt cóc bọn cháu. Chắc chính phủ sẽ không tiếc gì món tiền phải bỏ ra để chuộc chúng cháu về.

- Chính phủ à? Chú cứ tưởng bọn cướp đòi tiền chuộc của cha mẹ các cháu chứ?

- Cha mẹ chẳng có trách nhiệm gì về chúng cháu cả. - Mac-xi nói. - Sau sáu tuổi, tất cả trẻ em đều trở thành tài sản quốc gia. Chú xem đấy, hiện giờ tất cả các ông bố bà mẹ đều bị hủy diệt tình cảm và chẳng có ai còn thắc mắc về quy định này... và nói chung, tự nguyện giao con cái mình cho Nhà nước.

Cac-pen-tơ thấy lòng mình se lại, anh nhìn hai bộ mặt khắc khổ của chúng:

- Thôi, đừng nói nữa, các cháu ạ... Chú rõ rồi.

Nhờ sự giúp đỡ của Mac-xi, anh tính toán rất nhanh chóng và chuyển các kết quả cuối cùng vào trung tâm thần kinh của Xem.

- Ta đi thôi, các cháu - Anh nói và đóng cầu dao của bộ phận chuyển ngược thời gian. Trong khoảnh khắc, trước mắt họ, có một cái gì đó sáng lập lòe, và chiếc xe Thằn lằn xóc nhè nhẹ. Thời gian đã chuyển ngược về quá khứ.

Cac-pen-tơ lấy lại đồng hồ từ 16 giờ 16 xuống 15 giờ 16.

- Nào, các cháu thử nhìn lên trời xem còn thấy những con dực long nữa không nào?

Cả ba người ngắm rất lâu lên trời, xuyên qua những tán lá rậm.

- Chẳng còn con nào nữa, chú ạ - Mac-xi thốt lên. Mắt nó cháy lên sự khâm phục. - Không còn lấy một dấu vết.

Anh cúi xuống bộ phận tự động, chuyển Xem sang bộ điều khiển bằng tay và quay một góc 90 độ so với hướng trước đây. Một lát sau, họ đi ra khỏi khu rừng.

- Chúng mình sẽ ngủ đêm ngoài trời chứ, các cháu? - Anh hỏi.

Mắt Skip tròn xoe như hòn bi:

- Ngủ ngoài trời hả chú?

- Chứ sao. Ta hãy nhóm lửa, nấu ăn và trải chăn trên mặt đất theo kiểu thổ dân da đỏ. Cũng có thể chúng mình tìm ra một chiếc hang nào đó không chừng. Được không nào?

- Kiểu người da đỏ là như thế nào hả chú? - Mac-xi thắc mắc.

Anh vui vẻ kể cho chúng nghe về phong tục tập quán, cách sinh hoạt, hội hè... của người da đỏ, về những con vật, về những cánh đồng cỏ bát ngát và khi anh nói, chúng không hề chớp mắt.

Chưa bao giờ anh lại nói nhiều và say sưa như thế. Đối với anh, quả là một hiện tượng lạ lùng. Một cái gì đó làm cho anh trở nên vui vẻ và vô tư. Anh coi thường tất cả, quên đi tất cả và chỉ còn lại một điều: ngày hôm ấy, một ngày trong kỷ Bạch phấn, có ngọn khói lam chiều bốc lên và bên anh, hai đứa bé ngây thơ, dễ yêu cứ tròn mắt ra vì ngạc nhiên.

Dưới chân những dãy núi đá, họ tìm thấy một chiếc hang hoang vắng, đủ chỗ cho tất cả, kể cả Xem, và vẫn còn lại một khoảng trống để nhóm lên đống lửa. Cac-pen-tơ lái chiếc xe Thằn lằn vào hang và để nó ở bức thành hang phía sau. Tiếp đó, anh nâng tấm màn bảo vệ, che chắn cho hang và dựng lên một bức vách ngăn. Xem xét cẩn thận cái cửa vừa làm xong, và tin chắc rằng ở đây chẳng có loài bò sát nào nếu như không kể đến mấy con thằn lằn nhỏ bé và vô hại, anh để bọn trẻ vào phía trong. Tại cửa vào, anh bố trí một tấm che đục để từ ngoài không nhìn vào được.

Lúc này bọn trẻ đã cảm thấy thoải mái, nhất là Skip.

- Cháu nhóm lửa được chứ? - Nó vừa hét lên vừa nhảy tại chỗ - Được chứ, chú Cac-pen-tơ?

Mac-xi nhắc nhở một cách nghiêm khắc:

- Skip!

- Không sao, Mac-xi - anh âu yếm nói - Được đấy cháu ạ. Cháu giúp em một tay.

Ngọn lửa nhỏ được nhen lên nhanh chóng, nhuộm thành hang lúc đầu thành màu tím, sau đỏ xẫm.

Cac-pen-tơ mở ba hộp xúc xích và ba ổ bánh mì, dạy chúng xâu xúc xích vào một chiếc que vót nhọn và nướng trên ngọn lửa. Sau đó anh hướng dẫn cho chúng cách đặt xúc xích vào ruột ổ bánh mì, nêm tương hạt cải, nước sốt và cả những lát hành. Anh đã mở ra trước mắt chúng cửa sổ nhìn vào một thế giới lạ kỳ mà trước đây chúng chưa hề mơ ước đến. Không khí thật chan hòa, thoải mái. Chỉ nửa giờ sau, ba người đã chén gọn các ổ bánh mì. Skip đùa nghịch đến nỗi mấy lần suýt ngã vào đống lửa và Mac-xi cũng đã có những nụ cười thật tự nhiên. Trông nó đẹp lộng lẫy đến nỗi ngọn lửa so với nó cũng trở thành nhợt nhạt.

Khi bữa tối đã kết thúc, Cac-pen-tơ đi ra khỏi hang và mang về ba ôm cành nguyệt quế và sơn thù du. Anh bày cho bọn trẻ cách xếp những cành vụn đó lên nền hang, rồi phủ bằng mấy tấm chăn lấy từ phía sau chiếc xe Thằn lằn xuống. Skip chẳng đợi mời thêm, rã rời vì những hoạt động căng thẳng và bụng thì đã no căng, nó đặt mình xuống và ngủ ngay khi tấm chăn còn chưa trải xong. Các-pen-tơ còn ba chiếc chăn, đắp lên người nó một chiếc và quay lại nói với Mac-xi:

- Cháu cũng có vẻ mệt mỏi quá rồi đấy.

- Không, cháu không mệt đâu chú ạ. Chẳng mệt tí nào. Cháu hơn thằng Skip những hai tuổi cơ mà. Nó còn nhỏ.

Còn lại hai tấm chăn, anh cuộn lại và đặt gần đống lửa. Anh ngồi lên một chiếc và đưa cho Mac-xi chiếc kia.

Suốt buổi tối, từ phía sau tầm màn bảo vệ vọng đến những tiếng gào thét, tiếng gầm gừ, tiếng hú vang của dã thú, nhưng lúc này chỉ nghe thấy những âm thanh nặng nề giống như tiếng hoạt động của một chiếc máy xay khổng lồ. Mặt đất dưới hang rung lên. Ánh lửa nhảy múa chập chờn trên thành hang. Cac-pen-tơ bảo:

- Có lẽ là một con thằn lằn bạo chúa. Cháu đừng hốt hoảng như thế, cục cưng. Ở đây, không phải sợ hãi gì hết. Bức tường bảo vệ chắc chắn đến nỗi dù có một binh đoàn loài khủng long cũng chẳng làm gì được.

- Tại sao chú cứ gọi cháu là cục cưng? Trên Sao Hỏa chúng cháu, cục là để chỉ những mảnh nho nhỏ, khô và cứng.

Anh cười phá ra. Những âm thanh từ phía sau tấm màn bảo vệ yếu dần và im lặng hẳn. Có lẽ con vật bò sát khổng lồ ấy đã đi về hướng khác.

- Trên trái đất, cục cũng có nghĩa như vậy. Nhưng chẳng có gì là xúc phạm. Vấn đề là... Các chú thường dùng danh từ “cục cưng” để chỉ những cô thiếu nữ mà mình yêu mến.

Yên lặng một lát, sau đó, Mac-xi hỏi:

- Ở nhà, chú đã có một cô gái nào như vậy chưa?

- Chưa. Thế nhưng cũng có thể nói là có một cô, nếu như nói cho văn vẻ thì chú tôn thờ từ phía xa.

- Chắc chắn vì thế nên chú có nhiều niềm vui. Nhưng là ai thế chú?

- Cô trợ lý chính của chú ở Hội cổ sinh học Bắc Mỹ, nơi chú công tác: cô Xen-đi-dơ. Tên thật của cô là E-le-in, nhưng chẳng bao giờ chú gọi cô ấy bằng cái tên đó. Cô ta thường theo dõi để chú khỏi quên cái gì khi chú được cử về quá khứ, và trước lúc khởi hành xác định thời gian và địa điểm cho chú bằng máy chiếu thời gian. Ngoài cô ấy, chú còn một trợ lý nữa. Pi-tơ Đê-trai-tes. Họ phải thường trực để sẵn sàng lên đường giúp chú khi chú gửi về một hộp thịt thỏ. Cháu hiểu không, đó là dấu hiệu gặp tai nạn. Thịt thỏ thường tượng trưng cho sự sợ hãi.

- Thế tại sao chú lại tôn thờ cô ấy từ xa, chú Cac-pen-tơ?

Cac-pen-tơ trả lời buồn bã:

- Cháu biết không, cô Xe-đi-dơ thờ ơ, lạnh nhạt, vô tình, giống như một nữ thần. Cháu có hiểu nổi chú nói những gì không? Nói chung, một nữ thần thì chỉ có thể tôn thờ từ xa và chờ đợi hy vọng một cách khiêm nhường, để rồi đến một lúc nào đó, nàng chợt nghĩ lại và động lòng thương. Chú tôn thờ cô ấy đến mức, bên cạnh cô ấy, chú hoàn toàn khép nép và ấp úng, không nói được một lời nào. Có thể sau này, gần gũi cô ấy hơn, tình hình sẽ khác đi. Chú chỉ mới quen với cô ấy có ba tháng thôi.

Anh im lặng. Chiếc máy chuyển ngữ đeo tai của Mac-xi cứ lấp la lấp lánh trong ánh lửa bập bùng. Nó quay đầu lại nhìn anh một cách hết sức dễ thương.

- Sao thế chú. Sao chú lại im lặng thế?

- Yên để chú suy nghĩ. Xem nào. Đúng là chỉ mới ba tháng, nhưng đâu phải là ít. Thời gian ấy hoàn toàn đủ để hiểu một người thiếu nữ có yêu mình hay không. Cô Xen-đi-dơ không yêu chú, bây giờ chú hiểu chính xác điều đó. Cô ấy chưa bao giờ nhìn chú quá một lần nếu như không cần thiết, chưa nói với chú quá hai câu nếu như không phải là điều bắt buộc phải nói. Thế đấy. Giả sử lúc này, chú có đánh bạo nói với cô ấy rằng chú yêu cô ấy, thì chắc cô ấy sẽ giận và chẳng bao giờ nhìn đến chú nữa.

Anh đứng dậy.

- Thôi nhé, cô tiểu thư. Chắc cháu mệt lắm rồi. Tạm ngừng câu chuyện ở đây.

- Thưa chú vâng.

Khi anh cúi xuống để đắp lại chăn cho Mac-xi thì nó đã ngủ say. Anh ngắm nhìn cô bé hồi lâu. Nó nằm nghiêng. Ánh lửa chiếu lấp loáng trên mái tóc vàng hoe, vương trên má, nhuộm chúng thành màu da cam. Anh liên tưởng đến bãi cỏ mùa xuân, những bụi mao lương màu vàng óng ả và một vầng mặt trời ấm áp, trong sáng, báo hiệu một buổi sáng ướt đẫm hơi sương đang tới.

Buổi sáng hôm sau, để khỏi phí thời gian, Cac-pen-tơ chuẩn bị lên đường. Mac-xi và Skip định ở lại trong hang, nhưng anh bảo rằng nếu chúng ở yên một chỗ, thì chỉ trong giây lát, bọn cướp sẽ phát hiện ra, cho nên tốt nhất là đừng ở đâu lâu.

Tạm thời, anh chưa có chương trình hoạt động nhất định. Trong lúc suy nghĩ xem nên tiếp tục làm gì, anh giao cho chiếc xe bọc thép tự lựa chọn đường đi trên bình nguyên. Với chiếc máy dẫn đường cực nhậy, chiếc xe Thằn lằn làm điều đó rất dễ dàng.

Nói chung, Cac-pen-tơ chỉ có hai khả năng. Thứ nhất, anh có thể ở lại trông nom bọn trẻ, giúp chúng lẩn trốn bọn kẻ cướp trước khi cảnh sát vũ trụ kịp đến giải cứu. Thứ hai, anh có thể quay trở về điểm xuất phát, đánh tín hiệu cho Xen-đi-dơ và Pi-tơ Đê-trai-tes, để họ chuyển chiếc xe bọc thép trở lại thời đại hiện nay của Sao Hỏa. Con đường thứ hai quả là an toàn hơn. Nhưng có hai điều làm anh cứ lưỡng lự mãi: thứ nhất, Mac-xi và Skip đã thích nghi với nền văn minh, liệu chúng có chịu đựng được những điều kiện khắc nghiệt của thiên nhiên hoang đã không. Thứ hai, sớm hay muộn, chúng cũng hiểu ra được một sự thực là nền văn minh đặc biệt của chúng đã lùi vào quá khứ 79.062.156 năm và đã biến mất không còn lại một dấu vết, nền văn minh mà chúng thường tôn thờ như thần thánh, ngày nay chẳng còn gì...

Thực ra, còn có một con đường thứ ba nữa, là mang chúng về Trái Đất hiện tại, chờ đợi cho tới khi bọn cướp không lùng kiếm chúng nữa, bay đi, hoặc tới khi bọn Cảnh sát vũ trụ xuất hiện, và sau đó lại đưa bọn trẻ trở về Trái Đất quá khứ. Muốn vậy, phải hoàn thành một chuyến du hành từ Kỷ Bạch phấn trở về và một chuyến ngược lại. Nhưng những chuyến du hành như vậy sẽ tốn kém khủng khiếp.

Đang đắm chìm trong những suy nghĩ, bỗng nhiên anh thấy ai kéo cánh tay anh. Đó là Skip. Nó đã bước vào buồng lái và leo lên ghế điều khiển.

- Cháu lái máy của chú nhé, chú Cac-pen-tơ.

Cac-pen-tơ nhận ra khoảng bình nguyên xuyên qua tấm kính đằng trước, hai bên và cả phía sau; rồi anh bắt Xem ngẩng lên, qua tấm kính chụp, anh quan sát bầu trời. Cao tít trên những dãy núi đá, nơi mà chỉ một giờ trước đây họ vừa đỗ xe, có một chấm đen đang lượn vòng. Bên cạnh nó, còn có thêm hai chấm nữa.

- Đợi một tí nữa, Skip ạ. Lúc này, theo chú, ở đây không phải chỉ có chúng mình.

Skip cũng chú ý đến những chấm đen trên trời:

- Lại những con dực long hả chú?

- Có lẽ đúng như vậy.

Những chấm đen đó lớn lên nhanh chóng và biến thành những vật có cánh, đầu hẹp và nhọn. Mac-xi bước vào buồng lái và cũng nhìn không chớp lên trời. Lần này, cả nó lẫn Skip đều không chút sợ hãi. Nó bảo:

- Chúng mình lại nhảy trốn vào quá khứ đi, chú Cac-pen-tơ.

- Xem thế nào đã, cục cưng ạ.

Bây giờ những con dực long đã rất rõ. Xem cũng rất chú ý đến chúng. Chúng còn có ý định tấn công nữa hay không thì đấy lại là chuyện khác. Mặc dù chiếc xe Thằn lằn đã có một trường bảo vệ quanh mình, Cac-pen-tơ vẫn cẩn thận lái nó về một khu rừng cọ cách đấy chừng một kilômét. Anh mở tốc độ cao và cầm lấy tay lái điều khiển:

- Tiến lên, Xem. Chúng mình hãy cho Mac-xi và Skip biết tài năng của cậu đi.

Xem bắt đầu phóng. Những chiếc chân rất đàn hồi bằng thép của nó chuyển động nhịp nhàng, móng bằng hợp kim cực rắn bổ xuống mặt đường những tiếng đanh gọn. Nhưng tốc độ của Xem so làm sao được với tốc độ những con dực long. Con bay trước bổ nhào một góc thẳng đứng hàng trăm mét và ném xuống một vật gì nó trông như quả trứng bằng kim loại rồi bay bốc lên cao.

Thì ra quả trứng bằng kim loại là một quả bom. Sức nổ của nó làm thành một chiếc phễu khổng lồ trên mặt đường khiến Xem phải đi vòng, nhưng không đủ sức lật nhào được nó. Cac-pen-tơ quay thêm mấy vòng rồi chuyển sang tốc độ thứ hai.

- Chúng nó không tóm nổi chúng mình nữa đâu, phải không anh bạn già? - Anh nói đùa.

- Rrrrrr… - Xem gầm gừ trả lời.

Cac-pen-tơ lại nhìn lên trời. Lúc này bọn dực long lượn vòng ngay trên đầu. Anh đếm:

- Một! hai! Ba! Ba à? Hôm qua chúng chỉ có hai thôi mà, Mac-xi? Cháu bảo bọn cướp có mấy tên?

- Ba tên, chú ạ. Rô-un, Fri-tăc, Hôn-me.

- Nếu vậy thì cả ba tên cùng đến đây rồi. Có nghĩa là không tên nào còn ở lại canh giữ con tàu.

Anh không nhìn bọn dực long nữa:

- Này, các cháu xem, chúng mình có thể đột nhập vào trong con tàu được không?

- Được chú ạ - Skip đáp dứt khoát - Đấy chỉ là một chiếc tàu chở máy bay quân sự, có buồng cách ly tiêu chuẩn. Chỉ cần hiểu biết chút ít về kỹ thuật là đủ để mở cửa buồng. Cháu xung phong làm điều đó.

- Hay lắm. Chúng mình sẽ gặp bọn chúng ở đó nhé.

Nhờ Mac-xi, việc tính toán tọa độ cho những bước nhả ngược thời gian trở nên rất đơn giản. Chỉ vài giây, Xem đã sẵn sàng. Khi ba người đã đi vào trong rừng, Cac-pen-tơ mở thang. Một cái gì đó lấp lánh trước mắt họ. Xem rung lên nhè nhẹ và ánh nắng ban ngày biến thành bóng tối trước lúc rạng đông.

Skip thắc mắc:

- Chúng mình chuyển ngược lại mấy giờ đấy hả chú?

- Đúng bốn tiếng đồng hồ. Giờ đây, chúng ta có đủ thời gian để đi đến con tàu và kiểm soát trong đó tới khi các “anh bạn” ấy trở về.

- Nhưng lỡ ra chúng lại bắt gặp chúng mình ngay thì sao? - Mac-xi phản đối.

- Cũng có thể, nhưng chắc chúng không tìm ra chúng mình. Nói cách khác, lúc đó chúng chưa bắt đầu săn lùng chúng ta.

Nó nhìn anh vẻ khâm phục:

- Chú biết không, chú Cac-pen-tơ? Chú thông minh khủng khiếp.

Những lời khen ngợi ấy từ miệng cô gái biết nhẩm 4.692.438.921 với 823.464.280 cũng đáng tự hào lắm chứ. Nhưng Cac-pen-tơ không tỏ vẻ hài lòng. Anh bảo:

- Các cháu ạ, chú chỉ mong sẽ tìm ra con tàu.

Skip đáp:

- Chúng ta đang đi đúng hướng. Cháu biết, cháu có giác quan bẩm sinh về phương hướng. Con tàu đang được ngụy trang thành một cây cổ thụ rất to.

Cac-pen-tơ tìm một chỗ nông và Xem đưa họ qua sông. Ở đây, đất có vẻ rắn hơn, nhưng ấn tượng đó chỉ là sự lừa dối: dụng cụ dẫn đường của Xem đã chứng minh rằng nơi đây lại thường xuyên có đầm lầy. Quanh đầm, những bụi dương xỉ rậm rạp và dưới chân là tấm thảm dày bằng cây lá thẳng và cỏ lác. Cao hơn chút nữa, cọ lùn và cọ rẻ quạt chiếm đa số, đôi khi chen vào những cây bạch quả. Có một cây vượt hẳn lên cao đến 50 mét.

Cac-pen-tơ liếc nhìn cây này đầy vẻ nghi ngờ. Trong kỷ Bạch phấn, bạch quả thường chỉ mọc trên những chỗ cao chứ không mọc nơi đất trũng. Với lại tại kỷ Bạch phấn, khó có cây nào to lớn như vậy. Cây bạch quả khổng lồ này còn vài điểm kỳ lạ khác nữa. Thân nó quá to. Ngoài ra phần dưới của nó, khoảng sáu mét trở xuống, lại chia thành ba nhánh độc lập, giống như cây mọc từ ba chân chống.

Cac-pen-tơ chợt thấy hai ngón tay của bọn trẻ cùng chỉ vào cây đó một cách xúc động. Skip thốt lên:

- Chiếc tàu kia rồi.

Cac-pen-tơ bảo:

- Chú cũng vừa nghĩ như vậy. Nhưng nó ngụy trang quá tồi. Chú còn nhìn thấy cả ô chứa máy bay nữa.

- Chúng không chú ý ngụy trang từ phía mặt đất, - Mac-xi giải thích. - mà chỉ chú ý ngụy trang từ phía trên để che mắt cảnh sát vũ trụ.

- À mà sao các cháu không tính đến chuyện cảnh sát vũ trụ sẽ đến kịp thời?

- Tất nhiên là không. Cũng có lúc họ tới đấy, nhưng một tuần thì chưa, mà có thể một tháng cũng chưa. Cách thăm dò bằng ra đa của họ cần rất nhiều thời gian mới theo dõi được đường đi của con tàu. Trước sau thì cảnh sát cũng tìm ra nơi lẩn trốn của bọn cướp, song đến lúc ấy thì mọi dấu vết đã bị bọn chúng xóa sạch rồi.

- Chà, chú nghĩ rằng họ phải bắt được chúng từ lâu rồi mới phải.

Sau khi dấu Xem vào một cánh rừng cọ và tắt máy bảo vệ, Cac-pen-tơ chui xuống ghế ngồi và lấy ra một vũ khí duy nhất mà anh mang theo. Đó là khẩu súng trường nhẹ nhưng rất có hiệu quả, bắn bằng đạn gây tê liệt. Khẩu súng này Hội cổ sinh học chế tạo riêng cho những người chuyên làm công tác du hành ngược thời gian. Quàng dây đeo súng qua vai, Cac-pen-tơ mở kính chụp, tự mình leo ra trước và giúp bọn trẻ bước xuống đất.

Skip đến chỗ con tàu, trèo qua chân chống và vài giây sau đã mở được buồng cách ly. Skip hạ cầu thang nhôm xuống:

- Mời chú vào, chú Các-pen-tơ.

Mac-xi nhìn khu rừng cọ:

- Chắc Xem chẳng gặp chuyện gì đâu, chú nhỉ.

- Tất nhiên, tất nhiên, cục cưng ạ. Nào cháu trèo lên đi.

Không khí bên trong con tàu đã được điều hòa nhiệt độ cũng mát mẻ như trong buồng lái của Xem. Ánh sáng lạnh lẽo và mờ đục. Qua một cửa nhỏ bên trong buồng cách ly là một hành lang ngắn dẫn tới cầu thang xoáy trôn ốc để lên phía trên là khoang ở, phía dưới là buồng máy. Cac-pen-tơ nhìn đồng hồ và vặn đến 8giờ24 phút, nghĩa là ngược trở lại 4 giờ. Vài phút sau đó, những con dực long mới bắt đầu tấn công Xem vào thời gian “thực”. Thậm chí, nếu bọn cướp ngay sau đó quay trở lại con tàu thì trong bất cứ trường hợp nào cũng có đủ thời gian để gửi bức điện vô tuyến và sau đó bố trí một cái bẫy. Thực ra, khi đã nhốt được Rô-un, Fri-tăc và Hôn-me vào trong khoang tàu rồi thì gửi điện cũng vừa, nhưng để bảo đảm thì cứ gửi trước cho chắc chắn.

Cac-pen-tơ bảo:

- Bây giờ các cháu đóng cửa buồng cách ly lại và đưa chú đến buồng vô tuyến.

Phần đầu lệnh của anh, chúng thực hiện một cách ngoan ngoãn, nhưng phần sau, chúng ngần ngại thế nào ấy. Mac-xi dừng lại ở hành lang. Skip cũng đứng luôn sau chị.

- Mau lên kìa, - Cac-pen-tơ tỏ vẻ bực bội. - Chắc các cháu biết tình thế khẩn trương lắm. Sao các cháu cứ chần chừ như thế?

Mac-xi thắc mắc:

- Nhưng đến phòng vô tuyến làm gì hả chú?

- Để đánh điện đến tọa độ của cảnh sát vũ trụ và gọi họ đến cứu. Chú hy vọng các cháu sẽ làm được việc này.

Skip nhìn Mac-xi và cô bé cũng nhìn lại em bằng cái nhìn như vậy. Skip cúi đầu, nói khẽ:

- Chúng cháu... chúng cháu không muốn trở về nhà nữa đâu, chú Cac-pen-tơ ạ.

- Các cháu phải trở về nhà. Sao các cháu lại có ý nghĩ đó?

Hai đứa lặng im, mắt chớp chớp. Một lát sau, anh tiếp:

- Nói chung là như thế này. Nếu chúng mình tóm gọn được cả thằng Rô-un, Fri-tăc và Hôn-me thì “đẹp” quá rồi còn gì. Chúng mình sẽ giữ chúng ở đây, chờ cảnh sát vũ trụ tới. Nhưng nếu không bắt được chúng thì bảo bối duy nhất chính là bức điện mà các cháu đánh đi lúc này. Chú tính được khá chính xác cần bao nhiêu thời gian thì con tàu của bọn chú tới được Sao Hỏa, nhưng chú không biết tàu của các cháu từ Sao Hỏa đến đây mất bao lâu. Các cháu cho chú biết sau khi nhận được bức điện thì mấy ngày nữa cảnh sát vũ trụ có thể tới được đây?

- Nếu như hành tinh này vẫn ở vị trí như hiện nay thì không quá bốn giờ - Mac-xi nói - Còn nếu chú muốn, cháu có thể nhẩm tính chính xác đến...

- Khỏi cần. Thế cũng đủ rồi, cục cưng ạ. Cháu trèo lên trên đi, cả Skip nữa. Đừng để mất thời gian.

Bọn trẻ đành miễn cưỡng vâng lời. Buồng vô tuyến ở trên khoang thứ hai. Một số thiết bị Cac-pen-tơ thấy quen thuộc, nhưng đa số anh chưa nhìn thấy bao giờ. Một cửa sổ lớn ở giữa sàn và trần mở ra toàn cảnh bình nguyên thời tiền sử. Cac-pen-tơ thấy cả chiếc xe bọc thép Xem của mình đang lẩn trốn dưới một gốc cọ. Anh cẩn thận quan sát cả chân trời - không một con dực long nào quay trở lại. Trời vẫn trong vắt. Nhưng vừa từ cửa sổ quay vào, anh nhận thấy có một người thứ tư ở trong phòng. Cac-pen-tơ nhanh chóng gỡ khẩu súng từ vai xuống và vừa kịp tỳ súng vào bả vai thì chiếc ống kim loại trong tay người đó đã phát ra một âm thanh chói tai. Khẩu súng trường của anh đột nhiên biến mất.

Một gã đàn ông cao lớn, lực lưỡng xuất hiện trong phòng. Gã mặc bộ đồ giống như Mac-xi và Skip, nhưng sang trọng hơn. Bộ mặt lạnh lùng khắc khổ, ghi lại những dấu vết gian truân, phiền muộn và chiếc ống kim loại lăm lăm trong tay hướng chính xác vào giữa trán Cac-pen-tơ. Chẳng cần một lời nào, anh cũng hiểu: nếu anh chỉ hơi nhúc nhích thì số phận của anh chẳng khác nào số phận khẩu súng trường vừa rồi. Gã nói khẽ:

- Nếu ai động đậy, ta sẽ bắn!

Mac-xi hét lên:

- Không, Hôn-me, ông không được đụng đến chú ấy. Chú ấy là ân nhân của bọn tôi.

Cac-pen-tơ mỉm cười ngạo nghễ, không thèm nhìn đến Hôn-me.

- Bình tĩnh nào, cục cưng. Sao cháu bảo bọn chúng chỉ có ba tên thôi?

- Chúng thực chỉ có ba tên thôi. Cháu thề đấy. Chắc con dực long thứ ba không có người lái. Bọn chúng đánh lừa mình.

Hôn-me lẽ ra phải bật cười, nhưng gã vẫn lầm lì. Hắn bắt đầu nói, lẽ ra, giọng gã phải vang lên một cách đắc thắng. Nhưng không. Gã vẫn chậm rãi:

- Anh bạn trẻ. Chúng ta biết ngay mi từ tương lai tới. Chúng tao đã ẩn náu ở đây khá lâu và hiểu mi không phải từ hiện tại. Khi chiếc xe bọc thép của mi biến mất hôm qua, chúng tao nghĩ mãi không đoán được mi cho xe nhảy ngược thời gian về quá khứ hay tương lai. Hai đứa trong bọn tao cho rằng mi sẽ cho xe nhảy lùi về quá khứ, chỉ một đứa cho rằng mi sẽ phải lặp lại chuyện đó một lần nữa nếu ép mi đến chân tường, và dăng ra một cái bẫy nho nhỏ. Chúng tao cho rằng mi có đủ thông minh để rơi vào bẫy. Và đúng là mi đủ thông minh. Tao chưa muốn biến mi thành hơi ngay lúc này chỉ vì thằng Rô-un và Fri-tăc chưa trở về. Tao muốn để bọn chúng xem mi mặt ngang mũi dọc ra sao đã. Rồi sau đó, tao sẽ thủ tiêu mi. Mi hãy tin là như thế. Cả hai đứa nhóc kia sẽ chung một số phận. Chúng tao không cần bọn nó nữa.

Cac-pen-tơ thấy lạnh sống lưng. Cách lập luận ấy có vẻ quá nhỏ nhen. Có lẽ ngay từ lúc đầu, những con dực long đã cố gắng biến thành bụi cả Mac-xi, Skip, anh và Xem nữa nếu như Xem không có trường bảo vệ. Anh hỏi giễu cợt:

- Bao giờ đồng bọn của mày mới quay trở lại?

Hôn-me trả lời bằng một cái nhìn ngơ ngác. Lúc đó, Cac-pen-tơ mới để ý rằng Hôn-me không có đôi “hoa tai” tương tự như anh.

Cac-pen-tơ quay lại Mac-xi:

- Cháu thử xem, nếu con tàu này bị đổ nghiêng, hoặc đổ hẳn xuống mặt đất thì chuyện gì sẽ xảy ra? Chỉ nói “có” và “không” thôi nhé, để tên khốn kiếp này không hiểu chúng mình nói gì.

- Vâng.

- Kết cấu con tàu có đế bền chắc không? Tường ngăn khi tàu đổ có nghiến nát chúng mình không?

- Không.

- Tốt rồi. Thế những dụng cụ trong phòng? Lắp ráp cố định đấy chứ? Liệu chúng có rơi vỡ đầu chúng mình không?

- Không.

- Tuyệt. Bây giờ cháu với Skip cố gắng nhích dần tới các cột sắt ở phía giữa. Nếu con tàu đổ, các cháu cứ bám chặt lấy cột và dùng hết sức mình để giữ nhé!

Hôn-me càu nhàu:

- Nó nói gì với mày đấy hả?

Mac-xi nhún vai không đáp.

Rõ ràng khả năng biết chấp nhận một cách nhanh chóng và bình tĩnh các giải pháp tối ưu tuyệt nhiên không đi đôi với khả năng lĩnh hội nhanh chóng ý nghĩ của người khác. Đến lúc này, tên dân Sao Hỏa đã bị hủy diệt tình cảm mới nhớ ra rằng chỉ riêng mình không có máy chuyển ngữ đeo tai.

Gã thò tay vào cái túi nhỏ đeo bên thắt lưng lấy ra một cặp hoa tai, một tay tự đeo cho mình, còn một tay vẫn giữ chặt cái súng phun đang chĩa thẳng vào trán Cac-pen-tơ. Cac-pen-tơ lấy ngón cái của bàn tay phải khẽ bấm vào một điểm nhỏ xíu trên nút của chiếc nhẫn trên ngón giữa của cùng bàn tay. Phía dưới đã thấy thấp thoáng cái mũi bằng phẳng của chiếc xe bọc thép Xem chuyển động trên bình nguyên.

Cac-pen-tơ hết sức tập trung tư tưởng và truyền lệnh của mình theo kênh ngoại cảm; lúc này bộ não của anh đã nối trực tiếp với hệ thần kinh trung ương của Xem:

- Xem ơi, hãy nạp đạn vào súng, tạo trường bảo vệ xung quanh kính chụp ca-bin.

Xem thực hiện lệnh một cách đầy đủ.

- Bây giờ cậu lùi về phía sau, lấy đà thật nhanh rồi lao hết tốc lực vào trụ phải của con tàu. Sau đó chạy đi thật nhanh.

Xem đã trườn ra khỏi rừng. Nó tiến chậm, rồi đột ngột tăng tốc độ. Bước chân của nó chuyển thành những âm thanh vang động, xuyên qua cả vách ngăn của buồng vô tuyến. Hôn-me vừa kịp đeo xong hoa tai, giật mình chạy lao ra cửa sổ.

Xem tiến tới con tàu như một mũi lao khủng khiếp. Không cần thông minh cũng đoán được những gì sẽ xảy ra.

Hoàn toàn quên Cac-pen-tơ, tên Sao Hỏa định giơ tay đóng cửa. Tấm kính bằng thủy tinh không vỡ đập mạnh vào tường. Tên Sao Hỏa ngó ra phía ngoài, để khẩu súng phun chúc xuống đất. Chính lúc đó, Xem húc mạnh vào cột chống. Hôn-me không kịp đề phòng bắn văng như một mũi tên qua cánh cửa đã mở sẵn. Cac-pen-tơ nảy đến ôm chặt lấy bọn trẻ:

- Cố gắng, các cháu nhé.

Lúc đầu, con tàu nghiêng chậm, nhưng đổ xuống ngày càng nhanh. “Bum.m.m!” Cac-pen-tơ và bọn trẻ rời khỏi cột. Anh tìm cách đưa người ra đỡ cho bọn trẻ, và chính vì thế anh đập mạnh vào vách ngăn. Anh nghẹn thở và tối tăm mặt mũi.

Một lúc sau, có người bật đèn. Anh thoáng thấy gương mặt Mac-xi trôi bồng bềnh như một mặt trăng nhỏ nhợt nhạt. Cặp mắt nó giống hệt cánh hoa cúc mùa thu sau đợt băng giá đầu tiên.

Nó cởi khuy áo cho anh, và vừa khóc và vuốt má anh. Anh cố gắng đứng dậy và mỉm cười với nó. Thấy anh đã tỉnh và còn khỏe, nó mừng quá nói qua hai hàng nước mắt:

- Cháu lo chú chết quá, chú Cac-pen-tơ.

Anh đưa tay xoa mái tóc vàng óng của Mac-xi:

- Chết thế nào được. Chú giả vờ một tí đấy mà.

Qua cánh cửa, lúc này bị đổ ngang, Skip bước vào phòng, trong tay cầm một cái hộp nhỏ. Thấy Cac-pen-tơ đã tỉnh, mặt nó rạng rỡ niềm vui:

- Cháu tìm mãi mới lấy hộp đựng khí hồi sinh, chỉ sợ không thích hợp với chú. Nhưng chú đã tỉnh, thế thì nhất rồi còn gì.

- Các cháu cũng không làm sao cả chứ? - Cac-pen-tơ hỏi và xúc động nghe những câu trả lời rằng chúng không việc gì cả.

Anh trèo lên vách ngăn đã bị đập vỡ và bước lại gần cửa sổ để nhìn ra ngoài. Không thấy Xem đâu cả. Chợt nhớ kênh liên lạc ngoại cảm vẫn còn đang hoạt động, Cac-pen-tơ ra lệnh cho chiếc xe Thằn lằn quay trở lại; sau đó anh leo qua cửa sổ nhảy xuống đất. Không thấy xác Hôn-me. Chẳng hiểu gã đã chết hoặc lẩn trốn trong rừng.

Trong khi đó, bằng những bước nặng nề, Xem đang tiến lại gần, khéo léo vòng qua những vũng lầy nhờ dụng cụ dẫn đường. Cac-pen-tơ chạy ra đón chiếc xe bọc thép của mình, cẩn thận xem xét lại phía đầu mũi. Không thấy một dấu vết nào dù nhỏ nhất của sự đụng độ với con tàu vũ trụ. Anh tắt kênh liên hệ ngoại cảm và trở lại chỗ bọn trẻ, Mac-xi và Skip đứng bên cửa sổ nhìn lên trời. Cac-pen-tơ cũng hướng theo cái nhìn của chúng. Ba điểm đen lại bắt đầu xuất hiện.

Anh giúp bọn trẻ nhảy xuống đất và giục:

- Các cháu chạy vào xe đi. Nhanh lên.

Anh lao theo. Mặc dù chân dài, anh cũng không đuổi kịp chúng. Mấy con dực long đã gần lắm rồi. Đang vội, Cac-pen-tơ không chú ý tới một chú rùa đang ì ạch bò trên mặt đất, nên vấp ngay phải nó và ngã xoài. Đầu va vào một tảng đá, anh hoa mắt lên, rồi ngất đi.

Trong khi đó, Skip và Mac-xi vừa kịp chui vào buồng lái. Những vầng sáng lấp lánh và chiếc xe Thằn lằn đột ngột biến mất.

Trên mặt đất bỗng xuất hiện một bóng nữa, to đến nỗi bao trùm lên cả bóng của mấy con dực long.

Cac-pen-tơ lật nghiêng người và bàng hoàng nhận ra một con tàu vũ trụ nữa - một con tàu khổng lồ hiện đại to như một ngôi nhà chọc trời - đang đỗ xuống khoảng đất bằng phẳng. Chính lúc đó, từ phần trên của nó phóng ra ba tia hồ quang rực rỡ “pffft! pffft!” và cả ba con dực long cũng biến mất không còn dấu vết.

Con tàu vũ trụ hạ cánh một cách nặng nề. Một cánh cửa từ từ mở. Một chiếc thang thò ra ngoài và chạm xuống bãi cỏ. Thấy vầng sáng nhấp nháy, Cac-pen-tơ quay ra đằng sau thì thấy Xem lại hiện ra tại đúng vị trí mà trước đó nó đã biến đi. Tấm kính chụp nhấc khỏi cabin. Mac-xi và Skip hiện rõ dần trong đám khói màu xanh da trời. Cac-pen-tơ đã hoàn toàn hiểu rõ những sự kiện gì vừa xảy ra. Có lẽ lúc này mình sẽ vĩnh biệt thế kỷ XXII.

Hai đứa trẻ luống cuống chạy bộ lại với anh và cũng chính lúc đó, sáu người Sao Hỏa cũng bắt đầu từ khoang trên của con tàu vũ trụ trèo qua thang bước xuống bãi cỏ. Tất cả bọn họ giống nhau như đúc, cao lớn, chắc chắn trong bộ đồng phục màu mận chín, nét mặt thô bạo, súng phun lăm lăm trong tay. Viên chỉ huy cao hơn cả. Bộ quần áo của y sẫm hơn, nét mặt còn thô bạo hơn, tay cầm một vật gì đó giống như chiếc gậy thần trong những câu chuyện cổ tích. Y nhìn Cac-pen-tơ bằng cái nhìn lạnh nhạt rồi quay sang bọn trẻ cũng với cái nhìn không một chút thiện cảm đó.

Hai đứa bé nâng Cac-pen-tơ dậy. Nhưng anh không cần sự giúp đỡ về thân thể. Anh chỉ đang bị choáng váng vì những sự kiện xẩy đến quá dồn dập làm anh bối rối. Mac-xi khóc:

- Chúng cháu không có ý định phá hoại Xem đâu, chú Cac-pen-tơ ạ - nó nói đứt quãng - Nhưng để cứu chú sống, cháu thấy chỉ còn một cách: cho nhảy ngược thời gian so với hiện tại 4 ngày 2 giờ 6 phút 3 giây 3/4. Tiếp đó, cháu lẻn vào buồng vô tuyến của con tàu, đánh điện cho cảnh sát vũ trụ. Chỉ có cách ấy họ mới đến đây kịp thời. Cháu đã báo tin cho họ rằng chú đang lâm vào tình thế cực kỳ khó khăn để họ mang đầy đủ phương tiện đến giải cứu. Nhưng khi chúng cháu điều khiển để Xem quay về thời gian hiện tại thì động cơ thời gian của nó bị cháy và làm toàn bộ chiếc xe Thằn lằn này cũng cháy theo. Chú tha lỗi cho cháu, chú Cac-pen-tơ. Có lẽ từ nay chú không thể trở lại 79.062.156 năm của tương lai nữa. Chú sẽ không gặp lại được cô Xen-đi-dơ và...

Mac-xi khóc nức lên. Cac-pen-tơ vỗ vai an ủi nó:

- Cũng không sao cả, cục cưng ạ. Thế là ổn cả rồi. Các cháu đã quyết định và hành động rất đúng. Chú rất tự hào về các cháu. Mọi việc đều cần tính toán chính xác như thế.

Một nụ cười nở qua hai hàng nước mắt và nước mắt lại khô đi.

- Như thế là... cháu đã tính toán không sai hả chú?

Skip hỏi chen vào:

- Cháu buộc phải thủ tiêu động cơ thời gian khi nó bắt đầu cháy để bảo vệ Xem được tí nào hay tí ấy.

Cac-pen-tơ cười lớn:

- Chú biết. Cả hai cháu đều cừ cả.

Anh quay lại nhìn viên chỉ huy cảnh sát của Sao Hỏa và nhận thấy y cũng đeo đôi hoa tai từ trước. Anh nói:

- Đây, tôi xin giao lại cho ông hai cháu Mac-xi và Skip. Tôi tỏ lòng biết ơn vì ông đã giải cứu chúng tôi kịp thời. Tôi buộc lòng phải đề nghị với ông một điểm: cho tôi lên Sao Hỏa. Chiếc xe du hành trong thời gian của tôi đã bị cháy. Chỉ những chuyên gia lành nghề mới có thể chữa được nó. Có lẽ tôi không còn khả năng để trở lại thời đại mà từ đó tôi được cử đến đây.

Tên chỉ huy cảnh sát tự giới thiệu:

- Tôi tên là Gau-tôc.

Rồi y quay sang Mac-xi:

- Em hãy tường thuật lại, thật ngắn gọn, những gì đã xảy ra từ khi các em bị bắt cóc tới hành tinh này cho tới hiện nay.

Mac-xi nói lại tất cả. Cuối cùng nó bảo:

- Như ông cảnh sát trưởng thấy đấy, ông Cac-pen-tơ, ân nhân của chúng tôi, hiện nay đang ở trong một hoàn cảnh hết sức khó khăn. Ông ấy không thể trở lại thời đại tương lai mà ông hiện đang sống, cũng không thể chịu đựng nổi điều kiện nguyên thủy của Trái Đất lúc này. Chúng ta buộc phải mang ông ấy cùng về Sao Hoa. Có thế thôi.

Gau-tôc không hề trả lời một câu nào. Y tung chiếc gậy thần của mình một cách ngạo mạn, chỉ vào chiếc tàu đã đổ ngang của bọn cướp, và nhẹ bấm vào chuôi gậy. Chiếc gậy sáng rực lên. Những tia lửa xanh lá cây và xanh lam nhấp nháy. Chỉ vài giây sau một trận mưa lửa từ con tàu vũ trụ rơi xuống con tàu của bọn cướp và điều xảy ra cũng giống như đã xảy ra với ba con dực long. Nó không còn dấu vết gì nữa, dù chỉ một hạt bụi. Gau-tôc quay lại nói với nhân viên của mình:

- Các anh dẫn bọn trẻ lên buồng thẩm tra và bảo đảm cho chúng những tiện nghi cần thiết.

Sau đó, y quay sang Cac-pen-tơ:

- Chính phủ Đại Hỏa tinh tỏ lòng biết ơn ông vì ông đã có hành động tốt: cứu hai công dân tương lai vô giá của chúng tôi. Nhân danh nhà nước, một lần nữa, tôi xin cảm ơn ông. Vĩnh biệt.

Gau-tôc quay đi. Cùng một lúc, Mac-xi và Skip cũng lao lại phía y. Hai đứa trẻ thét lên:

- Ông không thể để chú Cac-pen-tơ ở lại một mình ở đây đâu. Chú ấy sẽ bị chết mất.

Gau-tôc ra hiệu cho hai tên cảnh sát Sao Hỏa. Chúng nhảy về phía trước, tàn nhẫn ghì chặt lấy bọn trẻ, bế bổng vào con tàu vũ trụ.

- Các ông để tôi nói nốt đã, - Cac-pen-tơ nói lớn, hơi lúng túng vì sự việc lại đảo ngược như thế, nhưng anh không hề mất bình tĩnh. - Tôi không hề cầu xin được cứu sống đâu, nhưng tôi nghĩ nếu các ông nhận tôi vào xã hội của các ông, tôi cũng mang lại những lợi ích nhất định. Chẳng hạn tôi có thể dạy các ông du hành ngược thời gian... Tôi có thể...

- Ông Cac-pen-tơ, nếu như chúng tôi muốn du hành ngược thời gian thì chúng tôi thừa sức làm việc đó, không đợi ông phải dạy. Du hành ngược thời gian - đó là việc làm của những kẻ ngu ngốc. Quá khứ đã trôi qua, không thể thay đổi được nó. Cố gắng tìm hiểu mà làm gì? Còn tương lai ư? Cũng lại chỉ bọn điên rồ mới cần thiết phải biết cái gì ngày mai sẽ xảy ra.

- Ông quan niệm như thế thì cũng được thôi - Cac-pen-tơ nhẫn nại nói tiếp. - Tôi sẽ không phát minh ra cái trò đi ngược thời gian nữa và sẽ sống như một người công dân câm lặng.

- Ông Cac-pen-tơ, không bao giờ ông trở thành con người như thế đâu. Ông biết rõ điều đó quá đi ấy chứ. Vì muốn thế, ông phải hủy diệt tình cảm, và nhìn những diễn biến trên nét mặt ông, tôi có thể nói ngay rằng ông sẽ chẳng bao giờ đồng ý. Tốt hơn hết là ông cứ ở lại đây, trong thời quá khứ tiền sử của các ông và vui lòng chờ đợi cái chết.

Cac-pen-tơ trả lời cay đắng:

- Thôi được. Ngay cả những con thằn lằn bạo chúa so với các ông cũng là những con vật từ thiện. Bọn lôi long, khủng long, đơn giác long, sà cản long, dực long... vẫn nhân đạo hơn các ông nhiều. Tôi muốn yêu cầu một điều cuối cùng, điều này có lẽ cũng không có hại gì đối với những tâm hồn đã mất hết lương tri của các ông. Đó là các ông hãy để lại cho tôi một thứ vũ khí gì thay cho khẩu súng trường mà Hôn-me đã thiêu hủy mất của tôi.

Gau-tốc vẫn lắc đầu:

- Cũng không được, ông Cac-pen-tơ. Sau này, người của các ông sẽ phát hiện ra thứ vũ khí đó cùng với thi thể của ông, mà tôi là người sẽ chịu trách nhiệm. Tôi không muốn gánh thêm một trách nhiệm nào mới mà không được giao phó.

Khi bị cưỡng bức lên con tàu vũ trụ, Skip vùng vẫy, ngoái cổ lại, gào lên:

- Chú Cac-pen-tơ ơi. Có thể Xem vẫn chưa bị cháy hoàn toàn đâu. Có lẽ nó vẫn đủ sức để gửi về hiện tại của các chú một hộp thịt thỏ đấy.

- Chú sợ không được, Skip ạ, - Cac-pen-tơ cũng trả lời lớn giọng - Cứ yên tâm, các cháu. Đừng lo cho chú nữa, chú sẽ sống. Các loài vật rất thích chú. Mà những con Thằn lằn khổng lồ này cũng chỉ là những con vật thôi.

Mac-xi cũng gào lên:

- Ôi, chú Cac-pen-tơ. Chúng cháu rất tiếc vì những điều đã xảy ra. Tại sao chú chẳng mang chúng cháu về năm 79.062.156 của các chú? Chúng cháu lúc nào cũng muốn như vậy, nhưng chẳng dám nói ra.

- Thôi, ân hận làm gì nữa, Mac-xi... - Anh cảm thấy như có bụi rơi vào mắt và đưa lên dụi. Khi anh mở mắt ra thì những tên cảnh sát Đại Hỏa Tinh đã ấn hai đứa trẻ vào buồng cách ly và tàn nhẫn đóng sập cửa lại. Anh đưa tay lên vẫy và nói như hét:

- Vĩnh biệt các cháu. Chú chẳng bao giờ quên các cháu đâu.

Mac-xi lấy hết sức lực, vùng ra, nhưng chỉ hé mở được tấm cửa kiên cố. Trong đôi mắt giống hệt những bông cúc mùa thu của nó lóng lánh những hạt sương mai là nước mắt.

- Cháu yêu chú lắm, chú Cac-pen-tơ! - Nó vẫn kịp nói những câu cuối cùng trước khi cánh cửa đóng lại. - Cháu sẽ quý mến chú mãi mãi, suốt đời.

Gau-tôc, bằng hai động tác cực kỳ khéo léo, gỡ đôi hoa tai mà Mac-xi đã đưa cho Cac-pen-tơ, nhét vào túi và hất hàm ra hiệu. Y cùng những tên cảnh sát khác lầm lũi bước lên thang để leo vào khoang tàu. Y bấm nút. Con tàu vũ trụ rung động dữ dội, từ từ nhấc mình lên và chỉ vài chục giây sau nó phóng ra một luồng sáng chói lòa bay vút đi trên bầu trời và biến thành một vì sao. Dù biết rằng chẳng phải sao đổi ngôi, nhưng Cac-pen-tơ vẫn nói nhanh điều mong ước đó như thói quen của một người mê tín.

- Chúc hai cháu hạnh phúc. Cầu mong chúng không thể lấy đi khỏi trái tim các cháu những tình cảm nhân ái, vì các cháu có những trái tim trong sáng tuyệt vời.

Ngôi sao lấp lánh rồi biến mất trong khoảnh khắc. Chỉ còn lại Cac-pen-tơ đứng trơ trọi giữa bình nguyên mênh mông.

Đang đứng lặng trước cảnh cô đơn, bỗng Cac-pen-tơ thấy mặt đất rung chuyển. Anh quay lưng lại, phía tay phải, từ ba cây cọ rẻ quạt to lớn, một con vật đồ sộ và đen xẫm lừng lững chui ra. Trong chớp mắt, anh đã phân biệt được cái đầu nặng nề lắc lư, trên đó nhô ra một chiếc sừng thẳng đứng. Hai hàng răng hình thanh kiếm của nó lấp loáng trong ánh nắng. Anh bất giác lùi lại một bước.

Một con tê giác long.

Chiếc xe Thằn lằn dù đã hư hỏng cũng vẫn hơn là không. Cac-pen-tơ chạy vụt lại chỗ Xem. Anh leo lên ca bin, đóng tấm kính chụp và quan sát con tê giác long đang lùi lũi tiến lại gần. Rõ ràng nó đã nhìn thấy Cac-pen-tơ và hướng thẳng lại phía Xem. Mac-xi và Skip lúc nãy đã kịp tắt trường bảo vệ và Cac-pen-tơ chữa lại dễ dàng. Khẩu súng bắn đạn gây tê liệt lúc này không chuyển động được để định hướng nhưng hình như vẫn bắn được nếu như đặt nó đúng khoảng cách và hướng cần thiết. Anh hồi hộp đợi chờ. Anh quỳ trên chiếc ghế, nín thở, tay đặt vào cò súng. Máy điều hòa nhiệt độ của Xem không làm việc nữa nên bên trong ca bin ngột ngạt và nóng hầm hập. Có mùi khét lẹt của đoạn cách điện nào đó bị cháy, nhưng Cac-pen-tơ cố gắng không nghĩ tới để tập trung tư tưởng.

Con tê giác long đã ngật ngưỡng bước lại gần đến nỗi có thể trông rõ đôi chân trước đã bị teo lại của nó. Đôi chân buông thõng xuống từ khung vai rất hẹp của con quái vật, giống như đó là đôi chân khô héo của một con vật nào khác có tầm cỡ nhỏ hơn nó hàng chục lần được ghép vào. Phía trên đôi chân ấy, cách mặt đất bảy mét, là cái cổ lực lưỡng như một thân cây cổ thụ, và trên cùng là một cái đầu dị dạng, to lớn quá cỡ. Mình nó cũng rất quái gở, phình dần ra rồi biến thành hai chân sau. Một chiếc đuôi rất khỏe kéo lê phía sau. Khi hai cái chân có vuốt chim nặng nề như những trái núi ấy chuyển động về phía trước, lá cây đổ, cành gãy, phát ra những âm thanh khủng khiếp. Cac-pen-tơ cứng đờ người ra vì kinh ngạc, nhưng không hiểu sao, anh không hề cảm thấy khiếp đảm.

Cách chiếc xe Thằn lằn của Cac-pen-tơ vài mét, con tê giác long bỗng dừng lại. Cái mõm của nó há rộng ra. Những chiếc răng dài đến nửa thước từ hàm đâm ra tua tủa có thể nhai vỏ tấm kính chụp ca bin như nhai một tờ giấy. Trong lúc Cac-pen-tơ đã sẵn sàng ở tư thế chuẩn bị rút vào khoang trong, thì chính tại giờ phút kinh hoàng nhất ấy, con tê giác long dường như không thích tấn công nữa, đứng bất động. Ngón tay của Cac-pen-tơ vẫn đặt sẵn ở chiếc nút đầu tiên trong bảng có ba nút, nhưng vẫn không bấm. “Sao mình lại có thể bình tĩnh thế này nhỉ?” - Cac-pen-tơ tự hỏi.

Qua tấm kính chụp, anh đăm đăm nhìn vào đầu con quái vật. Bộ hàm đáng sợ của nó cứ mở rộng ra. Toàn bộ hàm trên đã nâng lên thẳng góc. Cac-pen-tơ không dám tin ở mắt mình nữa. Từ hàm dưới của con tê giác long một cái đầu ló ra, nhìn anh bằng cặp mắt xanh vui vẻ.

Anh lặng người, thốt lên:

- Xen-đi-dơ!

Cô thiếu nữ như một nàng tiên vừa hiện ra trong thần thoại, cười:

- Anh vẫn nguyên vẹn chứ, anh Cac-pen-tơ?

- Tôi hoàn toàn khỏe mạnh. Và rất mừng được gặp lại cô.

Bên cạnh cô thiếu nữ, một cái đầu nữa lại ló ra với mái tóc màu hạt dẻ rất quen thuộc với anh: Pi-tơ Đê-trai-tes.

- Anh cũng vui mừng gặp cả em nữa chứ, anh Cac-pen-tơ?

- Chứ sao nữa, Pi-tơ thân yêu.

Cô Xen-đi-dơ bỏ thang ra và cả hai người bước xuống. Anh hỏi:

- Vì sao các bạn lại biết mình đang lâm nạn mà tìm đến? Mình có báo tin gì đâu.

- Trái tim mách bảo - Pi-tơ cười nghịch ngợm. - Thế là cuối cùng nhóm chúng ta lại hội tụ ở nơi đây, phải không chị Xen-đi-dơ?

- Đi thì phải đến chứ sao nữa - Cô nhìn Cac-pen-tơ và chớp mắt - Có thể anh chưa hoàn thành nhiệm vụ nhưng đã lập được kỳ công.

Bây giờ đây, khi những niềm vui đầu tiên đã lắng xuống, anh lại cảm thấy, cũng như mọi khi, rất lúng túng đứng trước mặt người con gái mà anh yêu trộm nhớ thầm.

- Mọi kế hoạch đều bị đảo lộn cả, Xen-đi-dơ ạ.

- Vâng, em biết. Nhiều khi những việc khó tin nhất lại là thực nhất. Để em chuẩn bị một cái gì cho anh ăn đã.

Cô nhẹ nhàng bước lên cầu thang. Cac-pen-tơ và Pi-tơ bước theo sau.

Pi-tơ nói:

- Để em cầm lái cho. Có lẽ anh cũng kiệt sức rồi.

- Đúng vậy đấy - Cac-pen-tơ thừa nhận.

Vừa bước vào khoang, anh đã ngã khuỵu xuống giường. Cô Xen-đi-dơ sang ngăn bên cạnh dùng làm phòng ăn đặt nước pha cà phê và mở tủ lạnh lấy ra một khúc giăm bông.

Pi-tơ quả là người lái xe có bản lĩnh, có khả năng ngồi sau tay lái suốt ngày đêm. Chẳng những thế, nhắm mắt anh cũng tháo lắp được bất kỳ loại xe Thằn lằn nào. “Lạ thật, sao họ lại không yêu nhau nhỉ? - Cac-pen-tơ thầm nghĩ - Cả hai người đều dễ thương và xứng đôi. Lẽ ra họ phải yêu nhau từ lâu rồi mới phải”. Tất nhiên anh cảm thấy vui vui vì điều đó đã không xảy ra, tuy cũng chẳng vì thế mà anh cảm thấy thoải mái hơn.

Và tại sao họ chẳng nói một lời nào về con tàu của bọn cảnh sát vũ trụ? Hay họ không trông thấy lúc con tàu cắt cánh bay đi?

Qua khung cửa sổ, Cac-pen-tơ thấy chiếc xe Thằn lằn Xem của mình khập khiểng bước theo sau chiếc xe anh đang đi. Trong phòng ăn, cô thiếu nữ đang thái giăm bông. Anh chăm chú ngắm nghía cô ta, cố gắng xua đuổi những nỗi buồn khi chợt nghĩ tới Mac-xi và Skip. Cái nhìn của anh dừng lại trên đôi chân thon thả, cái lưng có những nét kiều diễm, mái tóc đen mượt mà với những búp tóc loăn xoăn phủ trên bờ vai tròn của cô. Mái tóc ấy chắc mềm mại lắm...

- Cô Xen-đi-dơ - anh chợt nói. - 400.000.001 nhân với 8.003.432.111 được bao nhiêu?

Xen-đi-dơ giật mình, im lặng một chút, trả lời:

- 400.171.598.369.111.001.

Rồi lại tiếp tục cắt giăm bông.

Cac-pen-tơ ngồi dậy và thả chân xuống sàn. Anh lại cảm thấy một nỗi buồn tê tái; và bỗng hơi thở như nghẹn lại, anh miên man trong dòng suy nghĩ:

...Anh đã cứu hai đứa trẻ cô đơn. Một đứa là thiên tài về toán học và một đứa là thiên tài về kỹ thuật. Hai đứa trẻ cô đơn bất hạnh ấy trong cả cuộc đời mình sẽ không được biết thế nào là sự âu yếm. Anh đã mang chúng đến một hành tinh xa xôi khác. Anh đã đặt chúng vào chiếc xe Thằn lằn tuyệt vời của mình, mà đối với chúng trước hết chỉ là một thứ đồ chơi kỳ lạ. Anh đã sắp đặt cho chúng một buổi cắm trại cuối tuần đầy kỳ thú vào kỷ nguyên Bạch phấn và đã giành cho chúng trọn vẹn sự yêu thương mà lần đầu tiên trong đời chúng được hưởng...

Lòng thương yêu ấy, những tình cảm sâu đậm, chan chứa tình người ấy sẽ để lại trong trái tim chúng những ấn tượng sâu sắc nhất và trở thành một sự kích thích mãnh liệt để chúng tìm mọi cách tự giải phóng mình thoát khỏi cuộc sống khắc nghiệt...

Nhưng những 79.062.156 năm thời gian, 49.000.000 dặm không gian. Điều đó không thể xảy ra.

Nhưng vì sao?

Chúng vẫn có thể bí mật chế tạo ra chiếc máy du hành trong mọi thời đại trong thời gian theo học ở trường đào tạo, làm ra vẻ sẵn sàng chịu hủy diệt tình cảm, sau đó, chính vào thời điểm trước khi phải uống thứ thuốc độc ác này, chúng bước vào chiếc máy đó và thực hiện một bước nhảy kỳ diệu vào tương lai xa xôi.

Thực ra, một bước nhảy như vậy phải tiêu hao một năng lượng cực kỳ to lớn. Để thực hiện kế hoạch đó, với sức mạnh sâu lắng nhất của tâm hồn, trước tiên, chúng phải nhảy vào tương lai xa xôi bằng ấy năm trên chính Sao Hỏa. Những đứa trẻ có trí thông minh siêu đẳng ấy hẳn có đủ trí tuệ để sử dụng bất cứ nguồn năng lượng nào có trong tay mà sống, mà thích nghi được với khí hậu hiện tại, áp suất hiện tại của Sao Hỏa cho tới khi tìm được một hang động nào còn sót lại ô-xi của hành tinh đã trở nên hoang vắng này. Tại đó, những người dân ít ỏi trên Sao Hỏa sẽ chăm sóc chúng, dạy chúng tất cả những điều cần thiết và chuẩn bị cho chúng thực hiện chuyến du hành về Trái Đất. Tại đây, vào thời đại này, chúng đã lớn lên, và được thu nhập những kiến thức về cổ sinh vật học.

Tất nhiên, điều đó đòi hỏi rất nhiều năm. Chúng phải dự đoán được tất cả và tính toán chính xác sao cho mọi việc xảy ra đúng vào năm 2156. Và dự trữ thời gian như thế là vừa vặn đủ. Xen-đi-dơ mới làm việc ở Hội khảo cổ ba tháng và Pi-tơ thì mãi một tháng sau mới tới, hình như là theo lời khuyên của cô Xen-đi-dơ.

Thế ra họ đã đi đường vòng và tất cả là như vậy. Đầu tiên là 49.000.000 dặm không gian về Sao Hỏa quá khứ, tiếp đó 79.062.156 năm thời gian tới Sao Hỏa hiện tại, lại 49.000.000 dặm không gian về Trái Đất hiện tại và cuối cùng lại 79.062.156 năm thời gian về Trái Đất quá khứ. Và đó chính là lúc này đây.

Cac-pen-tơ ngồi trầm ngâm trên giường, cố bắt đầu óc mình phải suy nghĩ theo chiều hướng như vậy, dù lý trí không cho phép anh tin vào những điều hết sức lẩn thẩn mà anh cứ tưởng tượng ra. Đúng là như thế? Không, không thể vô lý như thế! Những suy nghĩ đó cứ chập chờn trong óc, dày vò anh mãi không thôi.

Khoang xe vẫn đều đều tiếng động cơ, nhưng chẳng ai nói với ai một lời. Đột nhiên, Xen-đi-dơ cất tiếng hỏi:

- Sao thế anh? Sao anh lại im lặng thế?

Hoàn toàn là một câu hỏi bình thường, nhưng Cac-pen-tơ thốt giật mình. Nội dung câu nói, và cả giọng nói nữa đúng là câu nói và giọng nói của Mac-xi lúc ở trong hang.

Anh đứng dậy. Cô quay về phía anh. Mắt đẫm lệ, cô thiếu nữ nhìn anh với vẻ dịu dàng và âu yếm, hệt như Mac-xi đã nhìn anh đêm ấy. 79.062.100 năm về trước, bên đống lửa màu da cam bập bùng, trong một cái hang của thời kỳ Bạch phấn.


QUỐC TUẤN dịch

V. XAP-TREN-CÔ (Liên Xô)​

* * *​

* * *
​