Tác phẩm "Tứ Hành Xung" - Tác giả Nguyễn Đình Phùng - Bình luận Google AI
 
Tứ Hành Xung
 
Mới nhận được thiệp mời đám cưới của chị vợ anh bạn. Đám cưới của chính chị ta! Không ngạc nhiên lắm. Vì biết thế nào cũng xảy ra! Của đáng tội! Bạn tôi chết bất đắc kỳ tử hơn một năm trước đây. Đang khỏe mạnh, bỗng một hôm lăn đùng ra vì nghẹt động mạch tim, để lại bà vợ còn trẻ, phơi phới xuân tình. Chịu khó để tang chồng hơn một năm là đã giỏi lắm rồi. Nên tôi cũng mừng cho chị bạn, bước thêm bước nữa, kẻo uổng cả một đời hương phấn.
 
Gọi điện thoại hỏi thăm. Chị thở dài:
 
"Tôi đâu muốn lấy chồng làm gì nữa đâu! Nhưng Cậu Bảy nói tôi phải cải số. Phải kiếm được một người trẻ hơn mình 15 tuổi, mới giữ được mệnh số và tài sản của mình. Kiếm mãi mới ra được cậu này đấy anh ơi! Cũng được lắm! Anh đến dự đám cưới sẽ biết rõ hơn!"
 
Vài lời về Cậu Bảy. Anh chàng này xem tướng số, tử vi, bói toán chuyện tương lai, giải hạn, giải xung, bùa yêu, ngải cứu, cứu khổ, cứu nạn, bày vẽ chuyện giữ chồng, giữ vợ, giúp gia đạo thuận hòa, chỉ đường đi nước bước cho công danh, tài lộc... Hầm bà lằng mọi chuyện huyền bí, phù phép đủ đường, đủ lối, có nghĩa có bất cứ chuyện gì, đến với Cậu Bảy là xong hết!
 
Gọi bằng Cậu là để tỏ lòng kính trọng, không phải là cậu nhỏ, chú em. Có nghĩa Cậu Bảy có chức tước, title gọi là Cậu, như gọi bác sĩ, luật sư, giáo sư, không phải dân thường! Cậu Bảy nổi tiếng lắm! Và được mọi người nể vì, kính cẩn. Có lần chơi mạt chược với mấy anh bạn, là bác sĩ, dược sĩ, giáo sư ở đây, nói chuyện về Cậu Bảy, tôi gọi là thằng Bảy coi bói. Một anh bạn suỵt suỵt, quạt ngay:
 
"Anh đừng nói bậy! Phải gọi là Cậu Bảy đàng hoàng! Anh gọi bằng thằng, đến tai Cậu, Cậu trù ẻo anh là khốn đấy nhá!".
 
Hóa ra anh bạn dược sĩ, ngoài chuyện bán thuốc Tây, còn làm ăn, mua nhà, mua đất, đầu tư loạn cả lên, làm giàu nổi tiếng ở vùng này. Nhưng anh bạn vốn mê tín, dị đoan, bất cứ chuyện business nào, anh cũng đến hỏi ý kiến Cậu Bảy, Cậu nói nên mua anh mới mua, Cậu nói miếng đất đó xung lắm, nhiều hắc khí phải bán, anh bạn bán ngay không dám để lâu. Anh bạn nghe lời Cậu Bảy thấy trúng phóc, tài sản tăng vù vù. Nên tin lắm, một điều Cậu Bảy nói là phải đúng, hai điều Cậu Bảy đã phán như vậy nên phải là như vậy!
 
Cũng lạ là Cậu Bảy này trúng nhiều hơn trật. Thấy ai cũng khen trúng cả! Lâu lâu có sai thì thân chủ chỉ biết tự trách mình chưa đến thời đến số, hạn quá lớn, Cậu Bảy hết lòng giúp đỡ mà vẫn chưa qua được hạn! Nên Cậu Bảy càng ngày càng nổi tiếng như cồn. Khách đến coi bói, nhờ chỉ dẫn chuyện tương lai phải đứng xếp hàng lấy số, chờ cả buổi mới đến phiên.
 
Cậu Bảy chỉ dành ưu tiên cho các nhân vật VIP của vùng này. Hay khách hàng từ phương xa, nhiều tiểu bang khác đến. Hay từ ngoại quốc bay sang. Có lần thấy một chiếc limousine đen xì chở một mệnh phụ phu nhân từ Pháp sang, từ phi trường đến thẳng văn phòng Cậu Bảy, đội nón, che mặt bằng khăn voile phủ kín để không ai nhận ra. Đến Cậu Bảy để mua bùa, chuộc ngải, nghe Cậu phán cho những chỉ dẫn phải làm cho đường gia đạo, cho chuyện làm giàu... Rồi mệnh phụ này lên limousine trở lại phi trường và bay về Pháp ngay. Câu chuyện lộ ra, ai cũng xầm xì khen ngợi. Và Cậu Bảy càng nổi tiếng và càng kiếm tiền vào như nước.
 
Đặc biệt, ai muốn trả bao nhiêu thì trả, không có giá, người nghèo không tiền Cậu Bảy cho miễn phí. Nhưng những thân chủ hài lòng chi cho Cậu Bảy lên đến cả chục ngàn đô la mỗi lần đến thăm là chuyện thường! Nên Cậu Bảy đã xây nhà cả triệu Mỹ Kim, sống đời đế vương, chỉ bằng chuyện bói toán!
 
Chị bạn cũng là người dị đoan, mê tín. Chị lại là người giàu có. Làm chủ một khu shopping lớn. Thêm hai khu apartments cho thuê, mỗi khu ba bốn chục căn. Nên tiền vào ào ào, mỗi tháng ngồi không cũng thu vài chục ngàn đô, cất đi không kịp! Nhưng chị bạn lúc nào cũng canh cánh bên lòng. Không biết vận may còn kéo dài đến bao giờ. Vì chị tuổi Dần. Ông chồng chị, bạn tôi, hơn vợ 3 tuổi là tuổi Hợi. Dần Thân Tỵ Hợi, tứ hành xung. Chị vợ biết điều này và sợ lắm.
 
Chuyện hai vợ chồng làm ăn khấm khá, tạo được tài sản lớn như vậy là nhờ tài ông chồng nhiều hơn. Nay đã ứng nghiệm, bạn tôi làm giàu, hưởng đời chưa được bao nhiêu, nay chỉ vì tuổi Hợi xung với tuổi Dần của vợ mà phải ra đi sớm sủa, cho đúng với câu Tứ Hành Xung oan nghiệt kia! Chị bạn qua phone chép miệng:
 
"Anh biết không? Tôi vấn kế Cậu Bảy vì chuyện Dần Thân Tỵ Hợi tứ hành xung này. Cậu phán: Bà phải cải số mới giữ được mạng sống và giữ được tiền! Người chồng kế của bà cũng phải là tuổi Hợi nhưng trẻ hơn và phải qua một con giáp. Như vậy phải cách nhau 15 năm. Có thế mới cải được số cho bà".
 
Tôi kiếm mãi mới ra được thằng này đấy anh ơi! Nó là handyman cho khu shopping của tôi, chưa bao giờ lấy vợ, còn trai tân, khỏe mạnh lắm! Tôi làm đám cưới theo đúng cổ tục của mình. Cậu Bảy dẫn nó đến xem mắt tôi! Rồi chạn ngõ. Cậu Bảy rắc nước bùa trước cửa nhà tôi, dán giấy đỏ giải oan ngoài ngõ. Rồi lễ hỏi, Cậu Bảy cho mang đầu heo, có ngậm bùa đàng hoàng đến làm lễ.
 
Chỉ có đám cưới là tôi làm như thường, Cậu Bảy bảo làm phép, rắc bùa như vậy là đủ rồi! Nên đám cưới tôi làm ở khách sạn, có ban nhạc và ca sĩ nổi tiếng đến giúp vui. Anh nhớ đến tham dự nhé. Cho tôi thêm may mắn nhé! Anh hạp với tuổi tôi lắm! Phải chi hồi còn ở Việt Nam, hai anh đến nhà tán tôi, tôi đừng lấy anh H., chịu lấy anh thì bây giờ tôi đâu phải đi bước nữa như bây giờ đâu! "
 
Nguyễn Đình Phùng
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
 

Dựa trên nội dung tác phẩm "Tứ hành xung" của nhà văn Nguyễn Đình Phùng trong tài liệu, dưới đây là phần phân tích và phê bình về truyện ngắn này:

Phân tích tác phẩm

1. Cốt truyện và tình huống

Truyện xoay quanh việc một góa phụ trẻ, giàu có (chủ khu shopping và nhiều căn hộ) quyết định đi bước nữa sau hơn một năm chồng mất (p. 1). Tình huống trớ trêu nằm ở lý do kết hôn: không phải vì tình yêu mà để "cải số" theo lời phán của Cậu Bảy – một thầy bói nổi tiếng (p. 1). Chị tin rằng cái chết của người chồng trước là do "tứ hành xung" (Dần - Thân - Tỵ - Hợi) và để giữ mạng sống cùng tài sản, chị phải lấy một người tuổi Hợi kém mình đúng 15 tuổi (p. 2).

2. Hệ thống nhân vật

• Nhân vật "Tôi": Đóng vai trò người kể chuyện, quan sát sự việc với cái nhìn có phần tỉnh táo nhưng cũng đầy châm biếm về sự mê tín của bạn bè (p. 1).
• Chị vợ (người góa phụ): Đại diện cho tầng lớp giàu có nhưng trống rỗng về tri thức và niềm tin, để cuộc đời mình bị điều khiển bởi những lời phán huyền bí (pp. 1-2).
• Cậu Bảy: Một nhân vật điển hình cho kẻ trục lợi dựa trên sự mê tín. Cậu Bảy xây nhà triệu đô, sống đời đế vương bằng cách "giải hạn, rắc bùa" cho giới thượng lưu và cả những người từ phương xa tìm đến (p. 1).

 

3. Chủ đề và tư tưởng

Truyện phê phán gay gắt thói mê tín dị đoan trong xã hội hiện đại, đặc biệt là trong giới trí thức và thượng lưu (bác sĩ, dược sĩ, chủ doanh nghiệp). Tác giả cho thấy sức mạnh đáng sợ của niềm tin mù quáng khi nó có thể khiến con người ta biến đám cưới thành một nghi lễ cúng bái với "đầu heo ngậm bùa" và chọn bạn đời chỉ dựa trên năm sinh (p. 2).

Phê bình văn học

1. Giá trị hiện thực và trào phúng

• Nhà văn Nguyễn Đình Phùng đã thành công trong việc xây dựng một bức tranh hiện thực tréo ngoe: những người có địa vị, học thức cao (như anh bạn dược sĩ) lại là những người sùng bái thầy bói nhất (p. 1).
• Ngôn ngữ truyện giản dị, gần gũi nhưng sắc sảo. Tác giả sử dụng các chi tiết đối lập như "chiếc limousine đen xì" chở mệnh phụ từ Pháp sang chỉ để mua bùa, tạo nên một sự mỉa mai sâu cay về sự lệch lạc trong nhận thức của con người trước đồng tiền và số phận (p. 1).

 

2. Ý nghĩa nhan đề "Tứ hành xung"

Nhan đề không chỉ đơn thuần nói về tuổi tác trong tử vi mà còn ám chỉ sự xung đột giữa lý trí và đức tin mù quáng. Nó cho thấy con người thay vì làm chủ cuộc đời mình lại tự trói buộc vào những quan niệm phong kiến lạc hậu, biến cuộc đời thành một ván bài may rủi dưới bàn tay của những kẻ lừa đảo như Cậu Bảy (p. 2).

3. Hạn chế (Góc nhìn phê bình)

Truyện tập trung nhiều vào việc thuật lại sự việc và phác họa chân dung nhân vật qua lời kể, đôi khi thiếu đi những khoảng lặng nội tâm sâu sắc của người phụ nữ trong cuộc. Tuy nhiên, dưới góc độ một truyện ngắn trào phúng, cách tiếp cận trực diện này lại giúp thông điệp phê phán trở nên mạnh mẽ và rõ ràng hơn.

Bạn có muốn tôi phân tích kỹ hơn về nhân vật Cậu Bảy hay tâm lý của chị vợ trong truyện này không?


Dưới đây là phân tích chuyên sâu về tâm lý của nhân vật chị vợ và bản chất của nhân vật Cậu Bảy để làm rõ hơn thông điệp trào phúng của nhà văn Nguyễn Đình Phùng trong "Tứ Hành Xung":

1. Phân tích nhân vật Cậu Bảy: "Kẻ buôn thần bán thánh" thời hiện đại

Cậu Bảy không chỉ là một thầy bói thông thường mà là biểu tượng của sự trục lợi dựa trên nỗi sợ hãi.

• Vỏ bọc trí thức và quyền lực: Tác giả mô tả Cậu Bảy có "chức tước, title" như bác sĩ, luật sư để tạo sự tin tưởng (p. 1). Hắn không tiếp khách bình thường mà ưu tiên "VIP", "mệnh phụ phu nhân từ Pháp sang" trên xe limousine, tạo ra một hào quang thần bí và đẳng cấp (p. 1).
• Thủ đoạn tâm lý cực kỳ khôn ngoan:
  • Cách thu tiền: Hắn không ra giá mà để khách "muốn trả bao nhiêu thì trả", đánh vào tâm lý "càng giàu càng sợ, càng trả nhiều càng thiêng" của giới thượng lưu (p. 1). Kết quả là hắn xây nhà triệu đô, sống đời đế vương (p. 1).
  • Lý thuyết "Trúng nhiều hơn trật": Khi phán sai, hắn đổ lỗi cho "hạn quá lớn" hoặc "chưa đến thời đến số", khiến thân chủ không những không trách mà còn tự trách mình (p. 1).
• Sự thâm nhập vào giới trí thức: Nguy hiểm nhất là Cậu Bảy đã khuất phục được cả những người có học thức (bác sĩ, dược sĩ). Họ sợ hắn "trù ẻo" đến mức không dám gọi bằng "thằng" (p. 1). Điều này cho thấy sự mê tín đã làm tê liệt lý trí của những người vốn dĩ phải duy vật nhất.

 

2. Phân tích tâm lý nhân vật Chị Vợ: Sự trống rỗng sau những chồng tiền

Nhân vật này đại diện cho sự bất an của tầng lớp giàu xổi.

• Nỗi sợ hãi vô hình: Dù "tiền vào ào ào", "cất đi không kịp", nhưng chị luôn "canh cánh bên lòng", lo sợ vận may biến mất (p. 1). Chị tin rằng cái chết của chồng mình hoàn toàn do lỗi của "số mệnh" (Tứ hành xung) chứ không phải do bệnh lý tim mạch (p. 2).
• Sự tha hóa về nhân phẩm:
  • Chị chấp nhận "mua" một người chồng mới kém mình 15 tuổi (vốn là handyman cho khu shopping của chị) chỉ để "cải số" (p. 2).
  • Đối với chị, người chồng mới này không phải là bạn đời mà là một "vật phẩm phong thủy" sống để giữ mạng và giữ tiền (p. 2). Tình nghĩa phu thê bị hạ thấp xuống thành một thủ tục giải hạn.
• Sự mâu thuẫn nực cười: Đám cưới của chị là một sự pha trộn kỳ quái: một mặt chị tổ chức ở khách sạn sang trọng với ca sĩ nổi tiếng, mặt khác chị lại mang "đầu heo ngậm bùa" đến làm lễ (p. 2). Điều này phản chiếu một tâm hồn rách nát, cố bám víu vào những thứ phù phép để tìm kiếm sự an tâm giả tạo.

Phê bình

Thông qua hai nhân vật này, nhà văn Nguyễn Đình Phùng đã vạch trần một thực trạng chua chát: Sự giàu có về vật chất không đi đôi với sự khai sáng về tư duy.

• Cậu Bảy là kẻ nắm thóp được điểm yếu của con người.
• Chị vợ là nạn nhân tự nguyện của chính nỗi sợ hãi và sự thiếu hụt văn hóa của mình.

Truyện kết thúc bằng lời mời đám cưới đầy hào hứng của chị vợ, nhưng người đọc lại cảm thấy một sự mỉa mai và xót xa cho số phận con người khi họ tự biến mình thành con rối trong tay những kẻ lừa đảo nhân danh thần thánh.


Bạn có muốn tôi so sánh ý nghĩa của cái kết trong truyện này với các tác phẩm cùng chủ đề của các nhà văn hiện thực khác không?

Để giúp bạn có cái nhìn sâu sắc hơn, chúng ta hãy so sánh cách kết thúc và thông điệp của "Tứ hành xung" (Nguyễn Đình Phùng) với một số tác phẩm hiện thực nổi tiếng cùng chủ đề phê phán mê tín và thói rởm đời.

So sánh ý nghĩa kết thúc: "Tứ hành xung" vs. Các tác phẩm hiện thực

Tác phẩmCái kếtThông điệp phê bình Tứ hành xung (Nguyễn Đình Phùng) Đám cưới linh đình với "đầu heo ngậm bùa", chị vợ háo hức mời khách vì tin rằng đã "cải số" thành công. Sự mù quáng tự nguyện: Bi kịch nằm ở chỗ nhân vật cảm thấy hạnh phúc và an tâm trong sự ngu muội. Mê tín đã chiến thắng lý trí hoàn toàn. Số đỏ (Vũ Trọng Phụng) Xuân Tóc Đỏ trở thành "anh hùng cứu quốc", đám tang cụ Tổ trở thành ngày hội khoe khoang sự giàu sang và rởm đời. Sự lên ngôi của cái giả dối: Xã hội "chó nhảy bàn độc", nơi kẻ lừa đảo và sự lố lăng được tôn vinh như những giá trị đạo đức cao quý. Đồng hào có ma (Nguyễn Công Hoan) Huyện Hình bới rác tìm đồng hào bị mất, hiện thân của sự tham lam bần tiện ẩn sau lớp áo quan lại quyền uy. Bản chất tham tàn: Phê phán sự tha hóa của giai cấp thống trị, nơi đồng tiền đè bẹp nhân cách.

Điểm đặc biệt trong phong cách của nhà văn Nguyễn Đình Phùng

1. Sự "hiện đại" của cái lạc hậu

Khác với các nhà văn thời kỳ 1930-1945 thường viết về mê tín ở nông thôn hay giới tiểu tư sản nghèo, mhà văn Nguyễn Đình Phùng đặt bối cảnh ở hải ngoại (Mỹ) và trong giới thượng lưu.

• Cái kết của ông gây sốc vì sự đối lập: Xe limousine, khách sạn sang trọng, ca sĩ nổi tiếng đi kèm với "đầu heo ngậm bùa" và "giấy đỏ giải oan".
• Phê bình: Tác giả cho thấy mê tín không phải vì nghèo khổ hay thiếu chữ, mà là một "căn bệnh tâm linh" của những người có quá nhiều tiền nhưng thiếu điểm tựa tinh thần vững chắc.

 

2. Tiếng cười chua chát hơn là đả kích gay gắt

Cách kết thúc truyện bằng lời mời của chị vợ: "Anh nhớ đến tham dự nhé... Anh hạp với tuổi tôi lắm!" cho thấy sự hồn nhiên đến đáng sợ của nhân vật.

• Chị ta không biết mình đang là nạn nhân.
• Chị ta không biết mình đang biến cuộc hôn nhân thành một thương vụ phong thủy.
• Ý nghĩa: nhà văn Nguyễn Đình Phùng không chửi bới nhân vật; ông để họ tự bộc lộ sự nực cười của mình. Điều này khiến người đọc cảm thấy vừa buồn cười vừa xót xa cho một kiếp người bị đồng tiền và nỗi sợ dẫn dắt.

Lời bình cuối: Nếu Vũ Trọng Phụng dùng "Số đỏ" để tát vào mặt xã hội thực dân nửa phong kiến, thì Nguyễn Đình Phùng dùng "Tứ hành xung" như một tấm gương soi cho những người hiện đại: Đừng để sự giàu có về tiền bạc tỉ lệ nghịch với sự nghèo nàn về trí tuệ.


Bạn có muốn tôi trích dẫn một vài đoạn văn đặc sắc trong truyện để làm rõ hơn các nhận định trên không?

Dưới đây là những đoạn văn đặc sắc nhất trong truyện "Tứ hành xung" được trích dẫn từ tài liệu, cùng với lời bình để làm rõ bản chất của các nhân vật:

1. Về chân dung "quyền lực" và sự tinh quái của Cậu Bảy

Đoạn văn này cho thấy cách Cậu Bảy xây dựng thương hiệu để thao túng cả giới trí thức:

"Gọi bằng Cậu là để tỏ lòng kính trọng, không phải là cậu nhỏ, chú em. Có nghĩa Cậu Bảy có chức tước, title gọi là Cậu, như gọi bác sĩ, luật sư, giáo sư, không phải dân thường! (...) Một anh bạn suỵt suỵt, quạt ngay: 'Anh đừng nói bậy! Phải gọi là Cậu Bảy đàng hoàng! Anh gọi bằng thằng, đến tai Cậu, Cậu trù ẻo anh là khốn đấy nhá!'" (p. 1)

• Lời bình: Tác giả sử dụng biện pháp so sánh giữa "Cậu Bảy" với các danh xưng trí thức (bác sĩ, luật sư) để mỉa mai sự đánh lận con đen. Nỗi sợ bị "trù ẻo" của vị dược sĩ giàu có cho thấy mê tín đã trở thành một loại quyền lực bóng tối, át cả tri thức khoa học.

 

2. Sự xa hoa lố lăng của giới thượng lưu mê tín

Đoạn văn miêu tả sự sùng bái thái quá của những người giàu có từ khắp nơi đổ về:

"Có lần thấy một chiếc limousine đen xì chở một mệnh phụ phu nhân từ Pháp sang, từ phi trường đến thẳng văn phòng Cậu Bảy, đội nón, che mặt bằng khăn voile phủ kín để không ai nhận ra. Đến Cậu Bảy để mua bùa, chuộc ngải... Rồi mệnh phụ này lên limousine trở lại phi trường và bay về Pháp ngay." (p. 1)

• Lời bình: Hình ảnh chiếc "limousine đen xì" và "khăn voile phủ kín" tạo nên một sự tương phản nực cười giữa vẻ ngoài hiện đại, quý phái với hành động u mê, lén lút đi mua bùa ngải.

 

3. Tâm lý "vật hóa" con người của chị vợ

Lời tự sự của nhân vật chị vợ bộc lộ rõ việc chị coi chồng mới như một công cụ giải hạn:

"Tôi kiếm mãi mới ra được thằng này đấy anh ơi! Nó là handyman cho khu shopping của tôi, chưa bao giờ lấy vợ, còn trai tân, khỏe mạnh lắm! (...) Cậu Bảy phán: Bà phải cải số mới giữ được mạng sống và giữ được tiền! Người chồng kế của bà cũng phải là tuổi Hợi nhưng trẻ hơn và phải qua một con giáp." (p. 2)

• Lời bình: Chị gọi chồng tương lai là "thằng này", "nó" và nhấn mạnh yếu tố "tuổi Hợi", "trai tân", "khỏe mạnh". Ở đây, hôn nhân không có chỗ cho tình yêu, người chồng chỉ là một món "phụ tùng" được lắp ráp vào cuộc đời chị theo đúng sơ đồ tử vi của Cậu Bảy để "giữ mạng và giữ tiền".

 

4. Sự pha trộn kỳ quái trong nghi lễ "cải số"

Cảnh tượng đám cưới là đỉnh điểm của sự trào phúng:

"Cậu Bảy cho mang đầu heo, có ngậm bùa đàng hoàng đến làm lễ. Chỉ có đám cưới là tôi làm như thường, Cậu Bảy bảo làm phép, rắc bùa như vậy là đủ rồi! Nên đám cưới tôi làm ở khách sạn, có ban nhạc và ca sĩ nổi tiếng đến giúp vui." (p. 2)

• Lời bình: Sự xuất hiện của cái "đầu heo ngậm bùa" giữa không gian sang trọng của khách sạn với ca sĩ nổi tiếng tạo nên một hình ảnh kệch cỡm. Đó là biểu tượng cho sự đứt gãy về văn hóa: con người sống ở thế kỷ 21 nhưng tư duy vẫn bị giam cầm trong những hủ tục ma mị.

Kết luận: Qua những dòng văn này, nhà văn Nguyễn Đình Phùng không chỉ kể một câu chuyện bói toán thông thường mà ông đang phẫu thuật cái "ung nhọt tâm linh" của một bộ phận người giàu có: càng nhiều tiền, họ càng sợ mất, và càng sợ mất, họ càng dễ dàng quỳ gối trước những kẻ lừa đảo.

Tổng kết

Trong dòng chảy của văn học hiện đại, những đề tài về thói hư tật xấu và sự lệch lạc trong lối sống luôn là mảnh đất màu mỡ để các nhà văn phẫu thuật tâm lý xã hội. Với truyện ngắn "Tứ hành xung", nhà văn Nguyễn Đình Phùng đã mang đến một cái nhìn vừa châm biếm, vừa xót xa về một bộ phận người giàu có trong xã hội.

Không chọn bối cảnh làng quê nghèo nàn, tác giả đặt câu chuyện giữa sự xa hoa của giới thượng lưu hải ngoại để làm nổi bật một nghịch lý nhức nhối: khi sự giàu có về vật chất tỉ lệ nghịch với sự khai sáng về trí tuệ. Qua bi kịch "cải số" của một góa phụ trẻ, tác phẩm đã bóc trần bộ mặt thật của những kẻ buôn thần bán thánh và sự u mê đáng sợ của những con người tự biến mình thành nô lệ cho nỗi sợ hãi.

Truyện xoay quanh một tình huống trớ trêu: một người phụ nữ trẻ, chủ của nhiều bất động sản và khu mua sắm, quyết định tái hôn không phải vì tình yêu mà để "giải hạn". Tin rằng cái chết của người chồng trước là do sự xung khắc giữa tuổi Dần và tuổi Hợi, chị đã tìm đến "Cậu Bảy" – một thầy bói nổi tiếng – để tìm cách giữ mạng sống và tài sản. Nhân vật Cậu Bảy hiện lên như một biểu tượng của sự lừa lọc tinh vi. Hắn không chỉ là một thầy bói mà còn là kẻ nắm giữ quyền lực bóng tối, thao túng cả giới trí thức như bác sĩ, dược sĩ.

Sự tinh quái của Cậu Bảy nằm ở chỗ hắn tạo ra một vẻ ngoài quyền quý, dùng những lời phán huyền bí để thu hút giới thượng lưu. Hắn sống đời đế vương bằng cách bán đi những niềm tin mù quáng cho những kẻ có nhiều tiền nhưng thiếu đi sự an tâm trong tâm hồn.

Đối lập với vẻ ngoài quyền lực của Cậu Bảy là sự bạc nhược về tư duy của nhân vật chị vợ. Dù tiền bạc "cất đi không kịp", chị lại luôn sống trong sự bất an vô hình. Chị coi người chồng mới – một anh thợ handyman trẻ tuổi – không phải là một người bạn đời mà chỉ như một "vật phẩm phong thủy" để cải số. Tâm lý "vật hóa" con người này cho thấy sự tha hóa về nhân phẩm và tình cảm trong một xã hội mà mọi thứ đều được định giá qua tử vi và bùa chú.

Đỉnh điểm của sự trào phúng nằm ở cảnh tượng đám cưới "vô tiền khoáng hậu" của chị. Nhà văn Nguyễn Đình Phùng đã xây dựng một bức tranh tương phản đầy mỉa mai giữa sự hào nhoáng hiện đại và bóng tối của hủ tục. Một mặt, đám cưới diễn ra tại khách sạn sang trọng với ban nhạc và ca sĩ nổi tiếng. Mặt khác, cốt lõi của nghi lễ ấy lại là chiếc "đầu heo ngậm bùa" cùng những màn "rắc nước bùa" đầy ma mị. Sự hiện diện của cái đầu heo ngậm bùa giữa không gian lung linh không chỉ là chi tiết gây cười, mà còn là sự lăng mạ vào văn minh.

Nó phơi bày một thực trạng chua chát: con người có thể sống ở thế kỷ 21 nhưng tư duy vẫn bị giam cầm trong sự u mê tăm tối. Đám cưới này thực chất là một "thương vụ" kệch cỡm, nơi cô dâu không tìm kiếm hạnh phúc mà chỉ đang cố mua lấy một tấm bùa hộ mệnh để bảo vệ khối tài sản của mình.

Tóm lại, "Tứ hành xung" không chỉ đơn thuần là một câu chuyện về bói toán, mà là một tấm gương phản chiếu sự đứt gãy về văn hóa trong xã hội hiện đại. Nhà văn Nguyễn Đình Phùng đã rất thành công khi sử dụng tiếng cười trào phúng để phê phán thói mê tín dị đoan đang gặm nhấm cả những tầng lớp có học thức.

Tác phẩm khép lại nhưng vẫn mở ra một lời cảnh báo đầy sức nặng: tiền bạc có thể xây nên lâu đài triệu đô, nhưng không thể che chắn cho một tâm hồn trống rỗng. Muốn "đổi đời" thực sự, con người cần phải đổi mới từ trong tư duy và bản lĩnh, thay vì phó thác cuộc đời vào tay những kẻ lừa đảo nhân danh thần thánh.

Google AI