VỀ VỚI TÂY SƠN TAM KIỆT
Năm kỷ vị, loạn chống Thanh triều (37) Quan nhà Minh lắm điều bất phục (38) Mang quân thuyền nhập tục nước ta (39) Chúa Hiền thâu cho ra Đồng Phố (40) Khai khẩn hoang lập lộ ấp, phường... Thu hút khách nhật thường buôn bán. Năm mậu thìn đồng đảng loạn lên (41) Hoàng Tiến giết tên Dương Ngạn Địch Đóng Nan Khê làm tàu, đúc súng... Chống Chân Lạp, rẻ rúng Chúa Hiền. Nặc Ong Thu hết kiêng nhà Nguyễn Bỏ thần phục tuyển quân chắn giữ Đào hào sâu cố thủ thành trì... Nguyễn Phúc Tần liền sai đánh dẹp Giết Hoàng Tiến đè bẹp Ong Thu Bắt triều cống tự tu chỉnh sửa. Năm mậu dần Chúa sai Hữu Kính (42) Vào Chân Lạp- chức Kinh Lược Sứ Chia Đông Phố thành thứ dinh, huyện (43): Lấy Đồng Nai chuyển đổi Phúc Long (44) Lấy Sài Gòn nên huyện Tân Bình Đặt các dinh định quan cai trị (45) Chiêu mộ dân chuẩn bị khai hoang Lập thôn, xã vỗ an cơ nghiệp (46) Từ Quảng Bình đặng dịp trở vô. R
<bài viết được chỉnh sửa lúc 21.04.2009 19:25:33 bởi Viet duong nhan >
Nơi Chân Lạp- khách tên Mạc Cửu Người Quảng Đông tồn trữ ưu tư Nhớ nhà Minh chối từ Đại Thanh Sang Chân Lạp lập thành sòng bạc Chiêu mộ dân phiêu bạt đó đây Lập bảy xã phân bày lẻ sống... Năm mậu tý Chúa phong Tổng Binh (47) Giữ Hà Tiên bởi xin phụ thuộc... Thời gian sau ai vuột mệnh trời? Về chín suối- chuyển dời Thiên Tứ Giữ Hà Tiên Chúa phong Đô Đốc. Dốc hết lòng mở mang đô thị Xây đắp thành sửa trị lê dân Đưa nho học ân cần khai hóa... Đất Chân Lạp loạn lạc thường xuyên Bởi tranh quyền triền miên nội chiến: Mượn Tiêm La binh biến sơn hà- Bên cầu Chúa cho ra giúp đỡ... Vua Nặc Nguyên ăn ở bất hòa Hà hiếp rợ Côn Man sang tụ, Thông sứ Trịnh mưu đồ đánh Nguyễn. Chúa biết chuyện sai tướng Cư Trinh (48) Mang quân mã sang bình Chân Lạp. Năm ất hợi bị dập te tua (49) Nặc Ong Thu chạy vùa Hà Tiên Nhờ Thiên sứ chở che giúp đỡ Dâng hai phủ xin trở về nước (50). Việc sau trước Chúa chưa ưng thuận Nguyễn Cư Trinh lập luận "Tằm thực" Rồi dần dần mới chực nuốt luôn... Chúa nghe theo cho chuồn xứ sở. R
<bài viết được chỉnh sửa lúc 21.04.2009 19:19:31 bởi Viet duong nhan >
Năm đinh sửu trắc trở âu lo (51) Nặc Nguyên mất, chú họ thay quyền (52) Xin Chúa Nguyễn cho chuyền ngai vua Bị con rễ hơn thua giết chết. Để chi đây kẻ hết lương tri Trương Phúc Du quyết đi trừ khử Nặc Ninh thua chẳng giữ nổi thành Thuộc hạ giết cho đành lòng tham. Con Nặc Nhuận sang nhờ Thiên Tứ... Chúa thuận tình cho giữ ngôi vua. Nặc Tôn thưa- dâng Tầm Phong Long (53) Cảm ơn Chúa hết lòng giúp đỡ, Đền ơn Tứ che chở vửa qua Dâng năm phủ ôi là tình nghĩa (54). Mạc Thiên Tứ thấm thía ơn sâu Dâng tặng Chúa bấy lâu kính mến. Chúa nhập luôn Hà Tiên- Tứ quản Dinh Long Hồ dời mảng Tầm Bào. Tầm Phong Long nặn nhào ba đạo Là Sa Đéc, Tiền Giang, Hậu Giang. Sáu tỉnh nam gian nan mới có Từ Chân Lạp sóng gió tạo nên. ......................................... R
<bài viết được chỉnh sửa lúc 21.04.2009 19:26:02 bởi Viet duong nhan >
c. Việc giao thiệp với nước Tiêm La: Nước Tiêm La bên sông Mê Kông
Phía tây nam thuộc dòng dõi Thái
Bị Chân Lạp thường hay áp chế
Sau thịnh dần hùng bá cả phương.
Vua Tiêm La yêu thương một tướng
Người Hy Lạp- định hướng cùng vua (1):
Xin giao thiệp nước Pháp xa xôi.
Vua đồng ý bề tôi sang sứ.
Thuở bấy giờ Phú Yên, Khánh Hòa
Được Chúa Nguyễn dần dà khai sáng
Sau chẳng nán lấy hết Chiêm Thành
Còn lấn giành sang đất Chân Lạp.
Người Tiêm La muốn ra ngăn cản
Giữ Chân Lạp làm mảng riêng mình
Nhưng thế yêu nhịn nhường Chúa Nguyễn
Chuyển vào lòng căm tức hờn ghen
Nên bao phen tạo mối bất hòa
Gây nội chiến quả là nham hiểm.
Quân nhà Nguyễn điểm lại bao lần
Đánh Tiêm La lui dần về nước
Giúp Chân Lạp từng bước yên dân.
Cũng có khi Tiêm La tràn lấn
Đánh Hà Tiên- Mạc cửu bỏ thành
Nên thông sứ cũng đành bế tắc.
Năm canh ngọ Chúa nhắc Tiêm La(2):
Nước Chân Lạp sinh ra loạn lạc
Do dung túng nghịch tặc quá nhiều…
Năm ất hợi lắm điều yêu sách (3)
Xin Chúa Nguyễn đặc cách thuyền buôn
Đừng thu thuế- tình luôn suông sẻ.
Chúa đáp rằng- Quốc lệ khó thay.
Năm đinh hợi nào hay bất lợi (4)
Quân Diến Điện chờ đợi bấy lâu
Đánh Tiêm La bắt vua Phong Vương,
Con Chiêu Đốc cùng mấy vạn dân
Về Diến Điện ra thân mất nước.
Chiêu Xỉ Kháng lẹ bước- Chân Lạp
Còn Chiêu Thúy xin nhập Hà Tiên…
Người Tiêm La tình riêng uất hận
Đối sơn hà ví trận bão giông.
Không có vua ai trông đất nước
Trịnh Quốc Anh trườn bước lên ngôi (5)
Sai bề tôi sang sứ Chân Lạp
Đòi cống nạp như thuở trước đây.
Vua Nặc Tôn luận bày- tiếm nghịch!
Nào phải đâu ruột thịt Tiêm La.
Không vâng dạ- sinh ra hiềm khích.
Trịnh Quốc Anh sanh tâm dấy động
Sai Bôn Ma hóa mộng Nặc Non (6)
Đánh Nặc Non mưu toan thôn tín…
Giấc mộng tan binh lính lui về
Bởi tư bề chống giữ hăng say.
Chưa thắng ngay quay tìm Chiêu Thúy
Năm tân mão tỷ thí Hà Tiên (7)
Mạc Thiên Tứ bình yên trốn thóat.
Tiến binh sang chích đót nước Chân
Nặc Tôn thua một thân bỏ chạy.
Vua Tiêm La mừng đại công thành
Đóng Nam Vang- yên lành Nặc Non
( Đưa lên vua chỗ còn bỏ trống ).
Năm nhâm thìn chèo chống phong ba (8)
Chúa sai Đàm nghiềng nát Tiêm La
Chúng hoảng sợ chạy ra Hà Tiên
Còn nặc Non trốn miền Cầu Bột.
Thật đột ngột trở về xứ sở
Nặc Tôn đây được ở ngôi vua.
Tiêm La thua gọi Tứ giảng hòa
Tứ không ra thế là mất con,
Rồi tức tối bắt luôn Chiêu Thúy
Giao Trần Liên xử lý Hà Tiên.
Qua niên sau Thiên Tứ cầu hòa
Được trả đất thêm tha con gái
Còn Chiêu Thúy gặt hái đau thương
( Chầu Diêm Dương- Tiêm La giết bỏ ).
<bài viết được chỉnh sửa lúc 24.04.2009 12:43:39 bởi SĨ ĐOAN >
d. Việc lập dinh phủ: Đất Thuận Hóa Nguyễn Hoàng trấn giữ
Lập hành dinh ở làng Ái Tử (1)
Hơn mười năm dời sang Trà Bát (2)
Năm bính dần sắp át Chúa Trịnh (3)
Lịnh di dời qua làng Phúc An (4)
Năm bính thìn chuyển sang Kim Long (5)
Năm đinh mão chui lòng Phú Xuân (6)
Năm giáp tý Nguyễn Vương xưng hiệu (7)
Sửa phép tắc định liệu triều nghi
Tính chi li đổi phủ làm điện
Hiện cả nước chia thành tá dinh (8)…
Năm nhâm ngọ lịnh ban triều cống (9)
Cầu xin Thanh cho chóng lên vua
Nhưng Thanh triều đuổi xua ý nghĩ
Bởi An Nam tuyên chỉ họ Lê.
Rồi mọi việc vẫn về chỗ cũ
Nguyễn Phúc Chu tranh thủ thế thời
Xưng Quốc Chúa – lưu đời hậu thế
Và đúc ấn- kế truyền quốc bảo.
Công việc qua hoàn hảo vô cùng
Dòng họ Nguyễn anh hùng cái thế
Mở bờ nam áp chế lâng bang
Khai khẩn hoang- an cư lạc nghiệp.
………………………………………..
<bài viết được chỉnh sửa lúc 24.04.2009 12:44:28 bởi SĨ ĐOAN >
CHƯƠNG XI: NGƯỜI CHÂU ÂU SANG NƯỚC VIỆT NAM 1. Sự đi tìm đất
Người Châu Âu sang Nam buôn bán
Mở cửa hàng ở phố Hội An (1)
Bởi nơi đây rộn ràng đông đúc
Dân Á- Âu tá túc làm ăn (2).
Đất Thuận Hóa có lò đúc súng
Đúng giáp dần vào đời Chúa Sãi (3)
Mãi bây giờ gọi là Phường Đúc.
Tận ngoài Bắc thu hút người Âu
Bồ Đào Nha vào lâu buôn bán
Năm đinh sửu thỏa đáng Hòa Lan (4)
Vào phố Hiến- cửa hàng rực rỡ (5)
Càng về sau càng trở đông vui.
Dân ngược xuôi ngoại quốc xa gần
Nếu kể ra – nóc gia hai ngàn
Tạo dễ dàng tục ngữ khó phai-
“ Thứ nhất Kinh kì, thứ nhì phố Hiến!”.
Hai thế lực thực sự kình chống
Giống như nhau nương nhờ thương gia
Vì lợi nhuận ít ra giúp đỡ
Thêm tông giáo cản trở khắc khe...
Đến canh thìn Hòa Lan rời Bắc (6).
Năm nhâm tý có Anh Cát Lợi (7)
Đem tàu vào- ngỏ- đợi bán buôn
Thời gian trôi thua buồn tự rút
Bởi chiến tranh sa sút khó nghèo.
Năm canh thân người Pháp Lan Tây (8)
Xin vào đây ngụ ngay phố Hiến
Việc buôn bán lúc tiến lúc lùi.
Năm nhâm tuất niềm vui đưa tới (9)
Người Tiêm La rộng nới tình thân
Đi tàu biển vào dâng phẩm vật.
Năm bính dần sự thật trong Nam (10)
Rằng người Pháp thích ham buôn bán
Được tự do cán đán Côn Lôn.
Năm kỉ hợi xôn xao cửa Hội (11)
Xin yết kiến dâng vội quốc thu
Cùng phẩm vật tỏ tình giao hiếu.
Chúa phúc đáp thuận Pháp thông thương…
Dường chưa lâu cũng lui về nước.
<bài viết được chỉnh sửa lúc 24.04.2009 12:45:14 bởi SĨ ĐOAN >
2. Sự đi truyền giáo: Thiên Chúa Giáo có tự xa xưa
Do Gia Tô mới vừa sáng lập (1)
Dạy con người tục tập yêu thương
Giàu vị tha nhúng nhường mọi lẻ…
Kính Thiên Chúa là đấng cứu nhân
Truyền tất cả bất phân tộc nào.
Sau môn đồ giảng đạo nơi nơi…
Bị giết hại chẳng lơi buông thả.
Mãi về sau La Mã thuận tình (2)
Cho giảng đạo thành thạo cả nước
Rồi từng bước Thiên Chúa thịnh dần
Lập Giáo Hoàng- việc cần thống nhất.
Hễ nơi đâu có đất có người
Có giáo sĩ bền bỉ giảng đạo.
Năm Nguyên Hòa nhà Lê Trang Tông (3)
Có người Tây lưu thông đường bể
Vào nước Nam thường để giảng truyền
( Làng Ninh Cương, Quầng Anh, Trà Lũ).
Năm bính thìn đời ông Nguyễn Hoàng (4)
Có giáo sĩ băng ngàn truyền giáo
Thêm mấy tàu nhập cảng phương nam
Chúa Nguyễn sợ lòng tham không đáy
Ngày mai đây gặt hái đau thương
Bèn đuổi đi chẳng vương chẳng nợ.
Năm ất mão có sợ cũng đến (5)
Năm giáp tý ai mến ai thương? (6)
Pháp Lan Tây giảng thường Phú Xuân
Lập giáo đường Chúa ưng Chúa thuận.
Năm bính dần bất luận ra sao (7)
Đời Thần Tông cũng rao giảng đạo
Trịnh cấm ngăn- bôn đào xứ khác.
Rồi ít lâu như bát nước đầy
Bởi đã dâng đồng hồ quả lắc.
Lòng nhộn vui tâm đắc giảng truyền
Như bến cảng mặc thuyền đi đến
Dân theo nhiều hết mến đạo Nho.
Vua, Chúa sợ mới cho tả đạo
Cấm đoán nghiêm nên tạo bất hòa.
Năm tân vị quả là Lan Cấm (8)
Năm quí tỵ Trạc đấm kẻ truyền (9)
Năm giáp thìn Chúa Hiền bắt giết (10)
Ai bất tuân mải miết ru dân.
Năm bính tí Trịnh Căn đốt sách (11)
Phá thánh đường xua sạch giáo sĩ.
Năm nhâm thìn bền bỉ cản ngăn (12)
Cương bắt phạt nhân dân theo đạo
Cạo khắc trán:” Hoa Lan Học Đạo”.
Năm giáp tý Lan tạo hố sâu (13)
Giết tất cả nơi đâu truyền bá
Nghiêm cấm dân há để noi theo.
Bọn giáo sĩ ngày đeo ngày bám
Cốt giảng rao chẳng dám buông lơi
Dẫu đầu rơi, máu đổ, thây phơi…
Cố dẫn dụ người đời theo đạo.
Mãi về sau tạo vách ngăn đôi
Chia Lương – Giáo ôi thôi cừu hận!
Luật lệ thường khó chận lê dân
Dùng cực hình – bao thân vô tội!
………………………………….
<bài viết được chỉnh sửa lúc 24.04.2009 12:46:01 bởi SĨ ĐOAN >
CHƯƠNG XII
VẬN TRUNG SUY CỦA CHÚA NGUYỄN
Năm ất dậu Vũ Vương tạ thế (1)
Thế tử Hiệu cũng có còn đâu
Con nhỏ dại khó cầu nghiệp chúa
Theo di chiếu lập người thứ hai
Con Vũ Vương nhưng nay đổi khác.
Trương Phúc Loan lất át triều thần
Quyết chuyên quyền- lập thành chiếu giã
Đưa người con Vũ Vương- mười sáu (2)
Lên nghiệp Chúa gọi kháo Định Vương.
Người họ Trương tham lam bạo ác
Khiến lê dân lác đác nổi lên:
Về phía nam- Tây Sơn khởi xướng (3)
Hướng phía Bắc họ Trịnh đánh vào
Chiếm Phú Xuân lẻ nào không xót!
<bài viết được chỉnh sửa lúc 24.04.2009 13:02:55 bởi SĨ ĐOAN >
1.Tây Sơn dấy binh: Đất Qui Nhơn có chàng Nguyễn Nhạc
Làm Biện Lại ở tại Vân Đồn
Hay đánh bạc nợ tồn khó trả
Sợ tội đồ hối hả bỏ đi
Đêm làm giặc ngày thì biến mất.
Năm tân mão trú đất Tây Sơn (4)
Lập trại đồn chiêu binh mãi mã
Khắp thôn quê mọi ngả theo về
Bởi tư bề dân nghèo khố rách
Được Nguyễn Nhạc đặc cách đủ đầy…
Lúc thế vững mưu bày, kế sắp
Nấp vô củi cho người dâng nộp
Đợi đêm khuya chộp lấy Qui Nhơn.
Bọn lái buôn Tập, Đình dũng trí (5)
Mộ nghĩa dũng phân chia năm đội
Chiếm Quảng Nam vang dội núi rừng
Chẳng bao lâu nên vùng rộng lớn
Thuộc Tây Sơn- hớn hở lòng người.
<bài viết được chỉnh sửa lúc 24.04.2009 12:47:38 bởi SĨ ĐOAN >
2.Quan quân Trịnh vào lấy Phú Xuân. Trịnh Sâm thấy tình hình thuận lợi
Bình phương Nam chờ đợi bấy lâu
Bàn kế sách bắt đầu xúc tiến
Giả đánh Loan- kẻ biến loạn thần
Sai Ngũ Phúc điểm dần ba vạn
Cả thủy, bộ thẳng lộ- Bố Chính.
Năm giáp ngọ, sang sông Linh Giang (6)
Lấy Trấn Ninh- bình an vô sự
Bởi nội ứng đã dự lâu rồi
Trịnh Sâm tin xuất bồi đại quân.
Hai tháng sau Phúc ưng Hồ Xá
Truyền hịch đi: chỉ phá quyền thần…
Quan Phú Xuân bất phân đen trắng
Mắng Phúc Loan, mưu bắt nộp Người.
Hoàng Ngũ Phúc trêu ngươi trăm họ
Tiến binh lên đáp trọ Đăng Xương
Sai đưa thư ẩn đường lắt léo:
Quân Tây Sơn chưa xéo hết kia
Xin Chúa Nguyễn cùng chia đánh giặc...
Hội Phú Xuân sắp đắy rõ ràng.
Chúa biết Phúc cuối đàng chiếm đất
Sai binh tướng quyết hất kẻ thù
Truyền thủy, bộ áng ngữ Đáp Giang…(7)
Hoàng Ngũ Phúc tâm đang nuốt sống(!)
Sai Đình Thể nhanh chóng tìm đường
Băng qua núi hai mũi ập vào…
Quan quân Nguyễn ào ào bỏ chạy
Chúa cùng tôi bỏ lại Phú Xuân
Vào Quảng Nam đâu lưng chống giữ.
Trịnh Sâm an- thưởng ban tướng sĩ
Phong chức tước bởi nghĩ công lao
Đất Thuận Hóa dành trao Ngũ Phúc
Thúc giục quân đoạt lấy Quảng Nam.
Ngài trở về lấy làm yêu thích.
<bài viết được chỉnh sửa lúc 24.04.2009 12:48:23 bởi SĨ ĐOAN >
3.Chúa Nguyễn vào Gia Định:
Còn Chúa Nguyễn chạy tít Quảng Nam
Đóng bến Ván âu là tạm ổn
( Dẫu hao tổn ít nhiều binh tướng)
Lập cháu Dương lên làm Đông Cung.
Được mấy tháng cũng vùng bỏ chạy
Đóng Trà Sơn nhẩn nại phục thù.
Ai xua đuổi lù lù xuất hiện?
Quân Tây Sơn nhân tiện tranh hùng
Chiếm Quảng Nam tạm dùng nghỉ ngơi…
Tích lương thảo, thảnh thơi rong ruỗi
Buổi sinh thời lực bất tòng tâm
Chúa cùng Ánh lánh vào Gia Định
Lịnh Đông Cung trấn làng Câu Để.
Nguyễn Nhạc biết, muốn dể bảo sai
Bèn rước ngay Đông Cung Thái Tử
Đưa binh sĩ đồng giữ Hội An.
Quan Ngũ Phúc gian nan vượt núi
Lấy Trung Sơn và đồn Câu Để.
Nguyễn Nhạc ganh bất kể giá nào
Sai Đình Tập đánh vào cứ điểm;
Kiểm trung quân giao cho Lý Tài;
Cày phía sau tự mình đảm trách.
Thách đấu Trịnh tại làng Cẩm Sa (8)
Đội tiên phong đánh ra dũng mãnh
Tiền đội Phúc chịu cảnh tang thương
Đương chẳng nổi phải đành lùi bước.
Phúc mật ước kỵ, bộ xông vào
Đình bỏ chạy, Nhạc nhào bến Bản
Đưa Đông Cung về mảng Qui Nhơn.
Mượn việc binh định giết Tập Đình
Bởi hung bạo bên mình khó giữ (!)
Hiểu cử chỉ Đình trốn Quảng Đông
Quan quân Thanh vừa trông bắt chém.
Lúc bấy giờ Nhạc kém thế hơn
Bởi phía nam Hợp vờn Phú Yên (9)
Trên mặt bắc, Quảng Nam Trịnh giữ
Thử hỏi sao đối đầu nổi chúng?
Bèn sai Tuế đưa vàng lo lót
Trình bức thư nộp đất qui hàng
Xin Ngũ Phúc cho làm tiền khu
Đánh họ Nguyễn gom thu đất mất.
Phúc nhận lễ, tất bật tâu lên…
Phong Nguyễn Nhạc, trao cờ ấn, kiếm…
Mặt bắc yên tìm mưu định kế
Lấy đất nam ắt thế con mình
Đem Thọ Hương tận tình dâng hiến (10)
Thêm tôn kính đối với Đông Cung.
Rồi sai người dối Tống Phúc Hợp
Xin cho hàng khôi phục Phú Xuân.
Tống chưa ưng sai sứ xét dò…
Đông Cung tiếp là trò- Nguyễn Nhạc.
Ngài viết thư dối gạt Tống rằng:
… Phù Đông Cung, điện an xã tắc.
Hết thắc mắc Tống tin thật lòng
Không dự phòng kẻ lén sau lưng.
Nhạc vững tin dùng em Nguyễn Huệ
Bậc anh tài trí tuệ vô song
Đánh Tống Hợp không kịp trở tay
Bỏ chạy ngay trấn giữ Vân Phong.
Ở Châu Ổ - Ngũ Phúc nhận tin
Xin Chúa Trịnh phong ban Nguyễn Huệ…
Năm ất vị, bị dịch hòang hành (11)
Quân Trịnh đành lui về Thuận Hóa
Đến Phú Xuân Phúc ra thiên cổ
Người thế chỗ không ai ngoài Đạt (12)
Cùng Tham Thị- Quí Đô coi giữ.
Năm bính thân, Nguyễn Lữ công thành (13)
Lấy Sài Gòn lấn giành đất Nguyễn
Chúa liển xiển chạy về Trấn Biên
Đỗ Thành Nhân chẳng kiêng nể Lữ
Mộ nghĩa quân quyết giữ Sài Gòn.
Nhạc thấy mình mạnh hơn đối thủ
Sửa Đồ Bàn thành cũ trước đây (14)
Năm bính thân, xưng Tây Sơn Vương (15)
Phong chức tước- từng bước tranh tài
Đày Đông Cung ra chùa Thập Pháp.
Đáp án này Ngài thấu ruột gan(!)
Trốn xuống thuyền bình an tẩu thoát
Xuôi Gia Định nhặt mót tàn quân…
Được Lý Tài hay tin đón rước (16)
Về Sài Gòn- nhấc bước ngôi cao:
Tân Chính Vương- thỏa bao mộng tưởng!
Và Định Vương suy tôn Thái Thượng
Mong thịnh vượng khôi phục giang san.
Năm đinh hợi Nhạc van Chúa Trịnh (17)
Trấn Quảng Nam luyện binh chống giữ (!)
Chán chiến tranh thành thử Trịnh ưng.
Mặt bắc ngưng Nhạc sai hai em
Đem thủy, bộ đánh vào Gia Định…
Quân Nguyễn tan chạy càn tứ xứ-
Tân Chính Vương đồn trú bến Trà
Về Ba Vát thật là chua chát.
Thái Thượng Hoàng tựa nương Long Xuyên
Ngồi chưa yên Nguyễn Huệ kéo vào
Bắt hai ngài giết ngay trừ họa.
Thu Gia Định lịnh Chu trấn giữ (18)
Anh em Lữ rút về Qui Nhơn.
Năm mậu tuất ai hơn Nguyễn Nhạc?
Ông xưng đế- thành đạt ước mơ!
Hiệu Thái Đức, phong chức hai em
Cùng trấn giữ trông, xem việc nước…
<bài viết được chỉnh sửa lúc 24.04.2009 12:49:10 bởi SĨ ĐOAN >
4. NguyễnVương khởi binh đánh Tây Sơn: Trước, Nguyễn Ánh bình an trốn thoát Mót tàn quân khởi từ Long Xuyên Lên Sa Đéc hợP Đỗ Thành Nhân Nguyện xả thân đánh đuổi họ Chu… Chiến Sài Gòn- chỉnh tu quân ngũ… Được chư tướng uy vũ suy tôn: Tước “ Đại Nguyên Súy, Nhiếp Chính Quốc”. Chưa bao lâu Tây Sơn càn quét Đến bằng thuyền đánh vét khắp nơi Từ Trấn Biên đầu rơi máu đổ Từ Phan Trấn nhuộm đỏ sa trường Miền ven biển đầy ương xác chết…! Đổ Thành Nhân dốc hết nhiệt tâm Đuổi Tây Sơn, đâm Tư Khấu Uy. Hào khí dậy những khi thắng trận Bù uất hận, Ánh sai Văn Quân (19) Lấy Bình Thuận, diệt thành Diên Khánh, Thông sứ Tiêm tràn đánh Chân Lạp(...) Lập Nặc In- Văn Lân bảo hộ (20); Xây dinh lộ sắp đặt quan sai; Định sưu thuế làm ngay thuyền chiến. Năm canh tí, Ánh xưng vương hiệu (21) Phong Thành Nhân, thưởng, phong tướng sĩ… Nhân cậy công kém nghĩ sâu sa Bị ánh giết thành ra ly tán Bọn Đông Sơn tích oán trong lòng Tụ binh chống quyết hòng phục hận. Năm tân sửu, nước cận- Tiêm La (22) Trịnh Quốc Anh bày ra kế sách Mách anh em Chất Tri, Sô Si Mang quân đi san bằng Chân Lạp. Nguyễn Vương sai Nguyễn Thoại, Văn Lân (23) Đưa binh cứu đuổi chân kẻ giặc. Đang ghìm chặc chưa vào trận đánh Hai tướng Tiêm bổng tiến giao hòa Bởi quê nhà- vợ con ngục tối… Tướng Chất Si thúc hối trở về… Lúc bấy giờ tư bề hổn loạn Phan Văn Sản chiếm trọn ngôi vua. Si- xua người tìm bắt Quốc Anh Đem giết bỏ cho cỏ nương nhờ, Diệt Văn Sản- bấy giờ lên ngôi Xưng Phật Vương, phong em Đệ Nhị Cháu Đệ Tam cùng trị nước Tiêm. Dòng họ ấy nay tìm vẫn có Mãi hôm nay chịu khó làm vua! Năm nhâm dần, Nhạc, Huệ tấn binh (24) Cửa Cần Giờ soi in tàu chiến Hơn trăm thuyền tiến Thất Kỳ Giang… Quân Nguyễn Vương rã tan nhanh chóng Ngài chạy về trú đóng Tam Phụ (25) Trụ chẳng lâu trôi dần Phú Quốc. Đất Gia Định đã bình định xong Vua Tây Sơn hằng trông Qui Nhơn. Thành Sài Côn giao cho Nhàn Trập (26) Một hàng tướng mới nhập theo về. Châu Văn Tiếp chẳng hề nao núng (27) Từ Phú Yên nhanh chóng trở vào Hợp các đạo phá rào cản ngăn… Chiếm Sài Côn gia tăng phòng bị Đón Nguyễn Vương sửa trị lê dân. Năm quí mão não nề hơn nữa (28) Lữ, Huệ vào nghiêng ngữa mệnh Vương Đón thân quyến, Ngài nương Phú Quốc Vài tháng sau ẩn nấp Côn Nôn May bão lớn Tây Sơn chìm đắm… Ngài chạy về cắm đảo Cổ Cốt Thời khắc yên Ngài chốt Phú Quốc.
5. Nguyễn Vương cầu viện nước Pháp Lan Tây: Lương, quân kiệt sắp diệt tới nơi Lúc chơi vơi nhớ đến Bá Đa Lộc- Dân tộc Pháp- giám mục Gia Tô Đang truyền đạo ở dạo Tiêm La Ngài thương lượng tìm ra giải pháp. Bá Đa Lộc phúc đáp rõ ràng: Việc dể dàng- qua Pháp Lan Tây Xin cầu viện, sang ngay phục quốc, Đưa hoàng tử Pháp giữ con tin. Vương thuận tình đưa hoàng tử Cảnh Cùng quốc ấn và tờ quốc thư Giấy ủy quyền xem như đại diện. Mùa trái gió chưa tiện ra khơi Bá Đa Lộc nghỉ ngơi đợi lúc. Việc nước cần thôi thúc Nguyễn Vương Nương cậy nhờ Tiêm La giúp đỡ Thêm Văn Tiếp đã ở trước đây Lúc Sài Côn về tay Nguyễn Huệ. Nhớ thệ xưa điêu đứng tình nhà Nguyễn Vương giúp âu là – qua lại… Năm giáp thìn, sai Chất Si Đa (29) Đem thủy quân băng qua Hà Tiên Tìm Nguyễn Vương- sang liền- tìm hiểu… Nhận mật biểu của Châu Văn Tiếp Kíp thăng đường hội ngộ tướng Tiêm Về Vọng Các- bàn thêm cứu viện… Vua Tiêm La bày biện đãi đằng Sai hai tướng Chiêu Tăng, Chiêu Sương Mang quân , thuyền lên đường tiếp ứng. Quân Nguyễn Vương núp bóng Tiêm La Thu Rạch Giá, Trà Ôn, Sa Đéc Hét hò nhau giành thêm Ba Thắc. Nhắc đượm buồn Văn Tiếp ra đi Trận Mân Thít- thương bi quá độ! Quân Tiêm La bộc lộ dã tâm Gây tội ác hờn căm chất ngất…!
6. Nguyễn Huệ phá quân Tiêm La: Tướng Tây Sơn trấn miền Gia Định Thấy tình hình phi báo Qui Nhơn… Nhạc cử Huệ đưa binh chống giữ. ...Nhử quân Tiêm rạch Gầm, Xoài Mít Kích một trận giết mấy nghìn người Tắt nụ cười lũi nhanh về nước Tước Nguyễn Vương chẳng còn manh giáp… Tháp tùng nhau chạy ra Trấn Giang, Đảo Thổ Châu, Cổ Cốt, Tiêm La. Đuổi dẹp xong, Huệ ra chỉ thị: Thành Gia Định cai trị- Văn Châu Còn đại binh ở đâu về đấy. Ngài Nguyễn Vương cãm thấy ưu sầu Hối Đa Lộc bắt đầu ra khơi. Đưa thân quyến nghỉ ngơi Vọng Các Chờ dịp khác ngôi phục giang san. …………………………………..
CHƯƠNG XIII
HỌ TRỊNH MẤT NGHIỆP CHÚA
Lấy Thanh Hóa Trịnh Sâm đắc chí
Càng kiêu căn có ý cướp ngôi
Sai Thị Lang và Vũ Trần Thiệu
Sang nhà Thanh dân biểu cầu phong:
Xin làm vua- Lê không xứng đáng.
Thương Trần Thiệu một đấng tôi trung (1)
Thà lâm chung giữ tròn thần tử
Động Đình Hồ lưu giữ hồn thiêng!
Ông đốt biểu- bình yên non nước
Trịnh Sâm kia chẳng tước được ngôi.
Thời gian trôi Sâm say Thị Huệ
Bê Trịnh Cán lên làm Thái Tử
Bỏ con trưởng thành thử chia bè (...)
Năm nhâm dần chẳng dè Sâm mất (2)
Người bị hất chính là Trịnh Khải (3)
Theo di chiếu Cán phải lên ngôi (4)
Ngài nhỏ tuổi, thường hay lắm bệnh
Ít người bênh nên thành biến loạn.
Năm giáp dần cái bọn ưu binh (5)
Cậy công nhiều sản sinh mầm loạn
Giết Quốc Trinh, phá nhà Công Trứ.
Năm tân dậu đốt phá tứ tung (6)
Chực giết chết quan tụng- Quí Cảnh
Càng về sau ảnh hưởng càng nhiều…
Khi biết điều đáng tiếc xãy ra(!)
Khải- thiết tha mưu quân tam phủ
Tranh ngôi chủ với đứa em mình:
Sai Nguyễn Bằng bắn tin hiệu lệnh (7)
Vào Chúa phủ nện ba hồi trống
Quân ưu binh mau chóng bao vây
Giết Đình Bảo, loại ngay Trịnh Cán
Phế Thị Huệ, lập Khải lên thay.
Khải phong ngay Nguyễn Bằng làm quan
Quân tam phủ thưởng ban trọng hậu.
Rồi từ đấy ai nấy hoảng kinh
Bọn ưu binh mặc tình thả sức…
Ai đủ tài, thừa đức cản ngăn???
Năm giáp thìn hung hăng khuấy phá (8)
Nhà Nguyễn Ly đến cả Dương Khuông (9)
Chúng giết luôn Nguyễn Triệt trước phủ.
Nguyễn Ly thoát cũng toát mồ hôi
Về Sơn Tây hội em Nguyễn Điều
Bàn định nhiều đón rước Khải ra
Gọi các trấn đưa binh trừ khử.
Việc chẳng giữ phát sinh bại lộ
Quân kiêu binh phẩn nộ giữ canh...
Sợ lụy Chúa nên đành lui binh.
Ngày mỗi ngày chẳng tuân lệnh chủ
Kéo cả lũ cướp phá xóm làng…
Đi lẻ tẻ dân càng căm tức
Bắt giết đi thỏa uất bấy lâu.
Tình quân dân thâm sâu cừu nghịch
Văn , võ triều cũng bịt tai luôn
Sai đại quan là Bùi Huy Bích
Nhích lại gần khuyên dỗ tạm yên.
Vận nước nghiêng Tây Sơn thừa thế
Được Hữu Chỉnh bày kế sắp mưu (10)
Đánh Thuận Hóa tóm thu Bắc Hà
Lật đổ Trịnh âu là đương nhiên.
Vua Tây Sơn liền sai Nguyễn Huệ;
Vũ Văn Nhậm thuộc rễ của Ngài;
Nguyễn Hữu Chỉnh- tướng tài đất Bắc
Mang thủy bộ dập tắt Thuận Hóa.
Tướng giữ thành thuộc cá nhác câu
Nghe khách buông tự đâu đến bói:
Hậu vận tướng công phúc, lộc nhiều
Nhưng năm nay có điều úy kị
Nên lập đàn -nếm vị bình yên.
Phạm Ngô Cầu liền sai binh sĩ
Đêm ngày đêm bền bỉ lập đàn…
Đang chay giới mơ màng tiên cảnh(!)
Nhận được tin Hải Vân thất thủ
Tướng giữ đồn đã tử từ lâu:
Thêm cấp báo thuyền đâu xuất hiện
Hiệu Tây Sơn- hai mặt đánh vào.
:: Những bài đã đưa vào TV ::
<bài viết được chỉnh sửa lúc 27.04.2009 21:58:50 bởi Viet duong nhan >
Thống kê hiện tại
Hiện đang có 0 thành viên và 2 bạn đọc.
Kiểu: