Trái Đất Bi Ca
___
Trái đất này đã từng rất dịu hiền
Những dòng sông đi qua rừng
như những câu hát cổ
Gió thổi qua đồng cỏ
chậm rãi như bàn tay mẹ vuốt tóc con
Nhưng một ngày con người học cách chia lại bầu trời
Họ vẽ những đường biên trên bản đồ
rồi vẽ tiếp những vết thương trên mặt đất
Bom rơi
Thành phố sụp xuống như cuốn sách khép lại giữa chừng
Những trang kinh cháy
bay lên bầu trời
như bầy chim đen hoảng loạn
Tượng Phật vẫn ngồi giữa tro tàn
như câu hỏi mà không ai đủ can đảm trả lời
Ngoài cánh đồng kia
người lính đã nằm xuống rất lâu
Cỏ mọc qua cổ họng anh
xanh đến mức
mùa Xuân cũng phải thầm thì… im lặng
Đất vẫn làm công việc của đất
Nuôi cỏ
Nuôi mưa
nuôi những mùa hoa vô tội
Chỉ có con người
là nuôi dưỡng chiến tranh
Những đứa trẻ vẫn đang chơi trò đuổi bắt
Chúng chạy qua đồng cỏ, tiếng cười vỡ ra như thuỷ tinh
Dưới chân chúng, một quả mìn nằm im
Lịch sử có khi được viết lại và chờ trong một bước chân
Một đứa trẻ chết
Nhưng đôi mắt nó
nhành hoa vẫn nở
Cái đẹp sinh ra trong lòng nỗi đau
Trong khu rừng dưới tán che rậm rạp
Những chiếc mũ lính đựng đầy nước mưa ngửa lên trời
như chiếc bát khổng lồ ngửa lên cầu xin một giọt lương tri
Chẳng có ai trả lời
Ngoài đồng
xác con trâu nằm lại cỏ mọc qua lưng nó
hiền lành như chưa từng có chiến tranh
Đêm xuống
bầu trời đầy sao treo như vạn con mắt cổ xưa của vũ trụ đang nhìn
Và dưới kia
trên miệng hố bom
đôi mắt trẻ con rực sáng như hai vì sao nhỏ
Chúng nhìn thế giới với một câu hỏi cũng cổ xưa như vũ trụ bây giờ:
“tại sao người lớn không biết yêu nhau”?
Trái đất quay rất chậm
Nó quay qua trận chiến
những trận lũ
những cơn cháy rừng
những thành phố vừa mọc lên
đã cơ hồ sụp xuống
Trái đất thì thầm
“con người đã rất thông minh nhưng lại hoàn toàn cô độc
Các ngươi bay lên những vì sao nhưng quên mất cách nắm tay trên mặt đất
Nếu các ngươi còn sống sót
một ngày nào đó sau chính mình
Hãy cúi xuống thật thấp
để hôn lên mặt đất này
như hôn lên trán một người mẹ.”
Tiếng gà vẫn gọi ngày quay lại
Dẫu bao đổ vỡ khắp nhân gian…
Tác giả: Gió
Hôm nay, tôi cầm trên tay "Trái Đất Bi Ca". Một cái tên gợi lên cả bầu trời u uất nhưng đầy trắc ẩn. Những vần thơ này không chỉ là con chữ, chúng là vết sẹo đang lên da non, là tiếng thở dài của đại địa xanh xanh...
Nhắm mắt lại, để lòng mình trôi về thuở xa xăm tác giả đã gợi nhắc: cái thuở trái đất này còn dịu hiền như giấc mơ trẻ con. Nơi có những dòng sông chảy qua rừng với câu hát cổ, có cơn gió thổi qua đồng cỏ chậm rãi như bàn tay người mẹ vuốt tóc con. Đó là sự so sánh khiến tim tôi thắt lại. Lời nhắn nhủ nào dành cho người đọc hiểu rằng sự dịu dàng lớn nhất trên đời này chính là cảm giác được che chở, được bao dung bởi mẹ thiên nhiên. Nhưng rồi, cái thực tại tàn khốc ập đến. "Con người học cách chia lại bầu trời", họ vẽ những đường biên, và đau đớn thay "vẽ tiếp những vết thương trên mặt đất". Những đường biên giới ấy, vốn chỉ là những nét vẽ vô hồn trên bản đồ, lại trở thành những rãnh sâu chia cắt lòng người, khơi mào cho những cuộc binh đao kéo dài theo lịch sử...
"Thành phố sụp xuống như cuốn sách khép lại giữa chừng" - Một hình ảnh vừa lãng mạn, vừa bi thiết đến cùng cực. Thành phố, với hàng ngàn số phận, hàng vạn ước mơ, lại có thể kết thúc đột ngột như câu chuyện chưa kịp viết đến hồi kết. Những trang kinh cháy bay lên như bầy chim đen hoảng loạn, và tượng Phật vẫn ngồi đó, im lìm giữa tro tàn. Đó là sự im lặng đáng sợ, "như một câu hỏi mà không ai đủ can đảm trả lời". Phải chăng, sự im lặng của đấng linh thiêng chính là sự phản chiếu cho bất lực của lương tri con người trước vòng xoáy của hận thù…
Cái chết trong chiến tranh đôi khi mang vẻ đẹp đau đớn đến lạ lùng. Hình ảnh người lính đã nằm xuống, để rồi "cỏ mọc qua cổ họng anh xanh đến mức mùa Xuân cũng phải thầm thì… im lặng" khiến tâm trạng chìm sâu đáng sợ...
Đất vẫn làm công việc của đất, vẫn nuôi cỏ, nuôi mưa, nuôi những mùa hoa vô tội. Chỉ có con người là "nuôi dưỡng chiến tranh". Sự đối lập này khiến tôi cảm thấy xót xa. Thiên nhiên thì vị tha, còn con người thì tàn bạo. Chúng ta nhân danh đủ thứ lý tưởng để hủy diệt nhau, trong khi đất mẹ vẫn lặng lẽ xanh trên những nấm mồ xoa dịu nỗi đau!...
Tôi rùng mình khi nghĩ về những đứa trẻ đang chơi trò đuổi bắt trên đồng cỏ, nơi "tiếng cười vỡ ra như thuỷ tinh". Hình ảnh thanh khiết nhưng đầy rình rập khi dưới chân chúng có quả mìn nằm im... chờ đợi! Lịch sử, với tất cả sự nặng nề, đôi khi lại nằm gọn trong một bước chân ngây thơ. Một đứa trẻ chết đi, nhưng "đôi mắt nó một nhành hoa vẫn nở". Đây chính là đỉnh cao của sự lãng mạn trong bi kịch: cái đẹp được sinh ra ngay trong lòng nỗi đau. Nó nhắc nhở rằng, dù thế gian có tàn khốc đến đâu, cái thiện và cái đẹp vẫn sẽ luôn tìm cách nảy mầm trên mảnh đất chết chóc…
Bước vào những tán rừng xanh trong ý thơ, hình ảnh những chiếc mũ lính đựng đầy nước "chiếc bát khổng lồ ngửa lên trời cầu xin một giọt lương tri". Lời cầu xin không lời nhưng nhức nhối. Tại sao giữa rừng sâu, giữa sự sống và cái chết, con người lại phải đi tìm một thứ vốn dĩ phải có sẵn trong tim? Xác con trâu nằm lại, cỏ mọc qua lưng nó, hiền lành như chưa từng có chiến tranh. Sự hiền lành của con vật sao tương phản đến nghẹn lòng với sự hung hãn của giống loài tự xưng là "thông minh".
Đêm xuống, khi bầu trời đầy sao treo như vạn con mắt cổ xưa của vũ trụ đang nhìn xuống, tôi thấy mình nhỏ bé và đơn độc. Và dưới miệng hố bom kia, đôi mắt trẻ con rực sáng như hai vì sao nhỏ, hỏi câu hỏi có lẽ đến tận cuối đời, cũng khó lòng giải đáp trọn vẹn: "Tại sao người lớn không biết yêu nhau?" Câu hỏi ấy đơn giản nhưng chất vấn trực diện vào bản ngã chúng ta. Chúng ta có thể tạo ra những vũ khí tối tân, có thể bay lên những vì sao, nhưng lại thất bại trong việc học cách yêu thương đồng loại ngay trên mặt đất này…
Tác giả đã rất đúng khi nói rằng "Trái đất quay rất chậm". Nó đã chứng kiến tất cả: trận chiến, lũ lụt, cháy rừng, và cả những thành phố mọc lên rồi sụp xuống. Trái đất thì thầm sự thật đau lòng: "con người đã rất thông minh nhưng lại hoàn toàn cô độc". Sự cô độc ấy đến từ việc chúng ta quên mất cách nắm tay nhau. Phải hiểu rằng cái nắm tay chân thành đôi khi còn quý giá hơn mọi vinh quang hiển hách.
Lời khuyên cuối cùng trong bài thơ mang màu sắc tôn giáo và triết học sâu sắc: "Hãy cúi xuống thật thấp để hôn lên mặt đất này như hôn lên trán người mẹ". Đó là hành động của sự sám hối, của sự trở về. Chúng ta phải học cách khiêm nhường trước thiên nhiên, trước sự sống. Chỉ khi biết nhìn xuống, mới thấy được những vết thương mình đã gây ra và cảm nhận được sự bao dung của đất mẹ.
Gấp lại những dòng thơ, tôi nghe thấy tiếng gà gọi ngày quay lại, dẫu bao đổ vỡ khắp nhân gian. Đó là âm thanh của hy vọng, của sự tái sinh. Gió vẫn thổi, và cuộc sống vẫn tiếp diễn…
Cảm ơn "Trái Đất Bi Ca" đã tạo ra khoảng lặng để loài ngươi có dịp soi chiếu lại chính mình…
Tác phẩm là bản tình ca buồn, viết bằng nước mắt và tình yêu thương...
Sg – 2026
MD