Tiểu Thuyết: TIẾNG CHUÔNG THẦN DUYỆT

TIỂU THUYẾT: TIẾNG CHUÔNG THẦN DUYỆT
                Tác giả: Phạm Ngọc Dũ
 
       LỜI TỰA
Nhà văn: Nguyên Cẩn
Cho tác phẩm: Hồn Chuông Thần Duyệt của Phạm Ngọc Dũ
 
Hạnh phúc đôi khi rất xa nhưng lại rất gần. Có người nói “Tôi nghèo quá sao có thể làm
điều thiện, đem lại hạnh phúc cho người khác được?” Xin thưa rằng những câu chuyện
hàng ngày cho ta thấy hạnh phúc rất gần: Một người ăn xin đến tiệm phở mua một tô phở
35.000 đồng nhưng ông chỉ có 15.000 dồng, ngay lúc ấy một anh xe ôm tình cờ đến mua
nói với bà chủ quán: “Hãy bán cho ông ấy một tô, tôi sẽ trả phần còn lại” Bà chủ
nhã nhặn: “Không sao, tôi vẫn bán một tô đầy đủ nhưng chỉ lấy anh 15.000 thôi, còn
ông này khỏi trả. “Vậy đó, một câu chuyện tưởng vụn vặt đời thường nhưng ấm lòng
biết mấy khi quanh ta vẫn còn những con người thiện lương. Chừng đó đủ tạo ra niềm tin
vào hạnh phúc có thật.
Từ đó, ta thấy trong đời sống hối hả của một thành phố lớn, giữa những dòng người qua
lại vội vã, đôi khi chỉ cần một hành động nhỏ của lòng nhân ái cũng đủ làm thay đổi số
phận của nhiều con người. “Hồn Chuông Thần Duyệt” là một câu chuyện như thế - Một
câu chuyện giản dị nhưng thấm đẫm tình người, được dệt nên từ những phận đời bé nhỏ
nơi góc phố Sài Gòn. 
Tác phẩm mở ra bằng hình ảnh hai đứa trẻ lang thang — Hùng và Thiệt — gặp nhau
trong cơn đói và cái lạnh của mùa Giáng Sinh. Chỉ từ một chiếc bánh nhỏ được mua bằng
lòng thương, cuộc đời của các em bắt đầu rẽ sang một hướng khác. Sự tử tế tưởng chừng
rất nhỏ bé ấy đã khơi dậy những chuỗi nhân duyên kỳ lạ: Lòng tốt của con người gặp gỡ
lòng tốt của con người và từ đó mở ra con đường hy vọng cho những phận đời tưởng
như bị bỏ quên. Các em gặp anh Việt, một người đàn ông tốt bụng nhận vào làm việc tại
xưởng bánh của anh và cưu mang cả hai.
Điều làm nên sức lay động của câu chuyện không phải là những biến cố kịch tính, vì cuộc
đời các nhân vật diễn ra tương đối bình yên, ít có sóng gió, dù cùng từ trong gian khổ
mà trưởng thành. Chính sự chân thành và tràn đầy yêu thương trong tâm hồn các nhân
vật. Hùng – cậu bé mồ côi nhưng giàu lòng nghĩa khí. Thiệt – đứa trẻ lang thang khao
khát một mái ấm và anh chủ Việt – người luôn sống nhân hậu, may mắn nhận xưởng
bánh từ một người chủ cũ hiền lành xuất ngoại. Anh cũng phải vượt qua nhiều thử
thách. Mỗi nhân vật là một tiếng nói của thiện tâm, chứng minh rằng trong xã hội dẫu
còn nhiều khắc nghiệt, tình người vẫn là ánh sáng dẫn đường.
Có lần chúng tôi đã viết: “Càng sống trong vòng vây của khổ đau trùng điệp nhận chìm
thân phận con người như hiện trạng thế giới ngày nay, tuổi trẻ càng phải có can đảm ước
mơ vươn đến hạnh phúc…” Và ở một đoạn khác “Muốn dạy trẻ lòng yêu thương thì
chúng ta phải là người đầu tiên “thị phạm”. Cha hoặc mẹ hay những người lớn hãy đi
cùng trẻ làm hành động ấy trước mắt con em mình. Tâm hồn trẻ là những trang giấy
trắng, ta viết chữ gì lên thì nó hiện ra chữ ấy. Hãy viết chữ “từ bi” lên ấy! (NC- Tuổi
trẻ và hành trang vào đời )
Và nhân vật Việt đã thay chúng ta viết lên hai từ ấy trên suốt hành trình vào đời của hai
trẻ mồ côi, đã nuôi dưỡng ước mơ và tâm hồn hai em bằng yêu thương, đùm bọc.
Nhan đề “Hồn Chuông Thần Duyệt” gợi nhắc một khoảnh khắc tâm linh sâu sắc: Tiếng
chuông trong buổi tụng kinh tiễn biệt người mẹ nuôi của Hùng - âm thanh vang vọng
giữa đau thương và hy vọng. Tiếng chuông ấy không chỉ là âm thanh của nghi lễ, mà còn
là tiếng thức tỉnh của lòng người, của nhân quả và của niềm tin rằng những điều thiện
lành không bao giờ mất đi. Nó như một sợi dây vô hình nối quá khứ với hiện tại, nỗi đau
với sự trưởng thành và con người với những giá trị thiêng liêng của lòng từ bi.
Chúng tôi cho rằng văn hóa phải xây dựng trên một cái nền chung là yêu thương và lòng từ bi, nói theo ngôn ngữ tâm lý học hiện đại là trí tuệ cảm xúc (emotional intelligence) vì thiếu nó mọi thứ sẽ chông chênh, khập khiễng hay méo mó. Trong thời đại mới, EQ (Emotional
quotient) là một chỉ số quan trọng quyết định thành công và sự thỏa mãn với cuộc sống vì
như một số nhà khoa học lo ngại robot và AI (trí tuệ nhân tạo) đang thay thế con người,
thì chính EQ mới tạo khác biệt lớn trong thế kỷ 21, để con người vẫn là con người.
Qua câu chuyện này, Phạm Ngọc Dũ dường như muốn nhấn mạnh rằng một việc thiện dù
nhỏ cũng có thể mở ra cả một hành trình thay đổi số phận. Trong thế giới đầy biến động,
con người vẫn có thể nương tựa vào nhau bằng sự chân thành, lòng biết ơn và niềm tin
vào điều thiện. Chúng ta biết tôn giáo nào cũng dạy tín đồ vế lòng từ bi hay bác ái. Nhà
Phật còn nhấn mạnh đến việc phát triển thiện pháp chưa sanh, như nỗ lực khơi dậy lòng
trắc ẩn, sự bao dung, trí tuệ mà trước giờ mình chưa có hoặc chưa làm. Giống như việc
gieo những hạt giống hoa trên mảnh đất trống. Duy trì và tăng trưởng thiện pháp đã sanh,
nghĩa là khi đã có những thói quen tốt hoặc tâm lý tích cực, cần giữ gìn và làm cho chúng
ngày càng lớn mạnh, sâu sắc hơn thay vì để chúng mai một theo thời gian. (Tứ Chánh
Cần)
“Tiếng Chuông Thần Duyệt” vì thế không chỉ là câu chuyện về hai đứa trẻ mồ côi, nghèo
hay về hành trình lập nghiệp nơi đô thị, mà còn là bản hòa âm của lòng nhân ái, của nhân
duyên và của niềm tin vào con người. Khi khép lại những trang sách, người đọc có thể
nhận ra rằng tiếng chuông ấy không chỉ vang lên trong câu chuyện, mà còn vang lên
trong chính tâm thức của mỗi chúng ta — Nhắc nhở ta sống tử tế hơn, bao dung hơn và
biết trân trọng những điều tốt đẹp đang hiện hữu quanh mình. Cộng đồng con người trong
“Tiếng Chuông Thần Duyệt” là những con người có phẩm hạnh, từ nhân vật chính cho
đến phụ như ông Hổ, chủ cũ của Việt, cô Phượng, vợ Việt… khiến chúng ta cần nhắc
lại người xưa thường cho rằng, “phẩm hạnh chính là thứ để nuôi dưỡng con người sống được
trong muôn vàn khắc nghiệt”, nếu không có phẩm hạnh, người ta sẽ chìm khuất trong
nghịch cảnh và con người với con người sẽ chỉ còn bản năng sinh tồn thuần túy…” (NC,
sđd)
 
Nếu có một thông điệp mà tác phẩm này của Phạm Ngọc Dũ mong muốn gửi lại, thì có lẽ đó
chính là niềm tin rằng: Trong cõi đời nhiều biến động, lòng nhân vẫn là tiếng chuông thức
tỉnh đẹp nhất của con người.
Như từ rất xưa, Socrate từng khẳng định “Muốn có hạnh phúc phải sống đạo hạnh”. Ông
nói rõ “Điều quan trọng không phải là sống, mà là sống thiện”. (Vivre dans le bien)
Hãy mở ra và đọc “Tiếng Chuông Thần Duyệt” để chiêm nghiệm, hiểu rõ hơn ý nghĩa
cuộc đời và hạnh phúc, rất gần nếu ta biết sống.
 
Nguyên Cẩn
(Tháng 3, 2026)

 
1.
Hai thằng bé, một 14 và một 10 tuổi, Hùng và Thiệt. Một bán vé số, một lang thang xin ăn kiếm sống, gặp nhau trong hoàn cảnh rất đặc biệt.
Hôm ấy, mùa đông Giáng Sinh sắp đến, ngoài trời mưa nhẹ nhưng lạnh. Đường phố, trong các cửa hàng, cửa hiệu tại thành phố người ta trang hoàng rất lộng lẫy, đẹp lắm.
Trong cửa hàng bánh ngọt, thằng Thiệt đứng trước tủ kính, trong đó có những bánh là bánh, hấp dẫn nó vô cùng. Nó nhìn chằm chằm chiếc bánh - Có lẽ rẻ tiền nhất trong tủ.
Hùng cũng muốn vào đó để tránh lạnh, bên ngoài thỉnh thoảng cơn gió làm nó như cóng lên bởi chiếc áo phong phanh. Ôi chao, vừa đói vừa lạnh, nghẹt nỗi mới nửa buổi sáng chưa bán nhiều, mới bán được 3 tấm vé nhờ năn nỉ ỉ ôi người đàn ông mới mua cho, nên nó chần chừ chưa muốn mua.
Thấy Thiệt như có vẻ đói lắm, bánh trong tủ có lẽ không cưỡng nổi cơn thèm muốn. Hùng đến hỏi:
- Em muốn có chiếc bánh này à?
- Dạ, em đói lắm, từ chiều qua đến giờ em chưa ăn gì?      
Lòng thương yêu chợt trỗi dậy, nó hiểu rằng, tại sao không mua 2 cái, vừa giúp thắng bé khốn khổ, vừa giúp bao tử mình đang đấu tranh dữ dội trong bụng.
Cô chủ quán ơi.
- Ơi, các em mua bánh à, chị vội đến.
- Cho cháu 2 cái bánh này, bao nhiêu tiền, cô ạ?
- 40 đồng.
- Thưa cô, cháu mới bán có 30 đồng?
- Vậy, cháu lấy 1 cái
- Dạ, nhưng còn em này, cháu biết nó thèm lắm vì từ hôm qua đến giờ chưa có gì bỏ bụng. Hay là cô bán thiếu 10đ cho cháu, cháu sẽ trả sau khi bán được, hoặc cháu sẽ trả thêm bằng tấm vé số này? Thái độ nó rất bình tĩnh.
Một suy nghĩ loáng trong đầu? Mình cũng là người bán thuê, hay là cứ giữ tấm vé, thỏa thuận sẽ trả sau.
- Cô cũng là người làm thuê, thôi được cô giữ tấm vé này làm tin, cháu bán được gửi lại, chiều cô thanh toán với cậu chủ.
- Dạ. Cảm ơn cô nhiều lắm.
Cô đưa 2 cái bánh trong 2 bao giấy cẩn trọng, như một khách hàng bình thường không quên cảm ơn.
- Dạ, cháu cảm ơn cô. Quay sang cậu bé:
- Này, cho em, em ăn đi, anh vừa mới mua cho em nữa.
- Cảm ơn anh có lòng tốt với em. Rồi chúng nó ăn ngon lành.
Ngoài trời, nắng vàng vừa lên xuyên qua vòm cây nhảy múa như trong lòng của 2 đứa bé vui sướng được ăn ngon. Hai đứa bắt đầu từ cái bánh nhân nghĩa ấy.
Thiệt nói với Hùng:
- Hay là anh cho em theo anh với.
- Anh cũng như em, bán vé số kiếm sống.
- Em còn thua anh nữa, anh giúp em với nghe. Tại nơi này em không có ai thân cả, em mong anh, anh thế nào em sẽ thế ấy, giúp em anh nhé, em năn nỉ anh. Em sẽ theo cùng anh.
- ???
Ốc chưa xong mình ốc, sao cõng rong rêu. Mình còn chưa xong, nhưng chả lẽ không cho nó theo, nó đâu có nương tựa gì to lớn, dù sao mình còn có chỗ mà mẹ nuôi mình để lại, có chỗ nghỉ ngơi, còn tắm rửa giặt giủ thì đã có nhà vệ sinh công cộng ở chợ, biết đâu có nó mình sẽ bớt cô đơn, thêm em, có anh có em cũng vui, chỉ là lãnh thêm vé cho nó bán, tự thân nó cũng làm được, kiểm sống thôi. Ừ, vậy có khi hay hơn. Nó chợt hiểu.
-          Vậy là em sẽ theo anh, cùng bán vé số với nhau kiếm sống nhé.
-          Dạ, anh sao em vậy.
Hai anh em chia nhau bán xấp vé số trên tay Hùng, hết, quanh lại lấy với nhau. Ngày hôm đó, chúng nó bán hết sớm nhờ có thằng Thiệt giúp sức.
Hai anh em mải miết vui với niềm vui mới, rồi lãnh vé. Trời cũng nhá nhem, nó tính quay về. Chợt nhớ lời hẹn, đến quán bánh buổi sáng, hai anh em trên đường trở lại.
Buổi chiều hôm đó, trong quán bánh, cô gái bán hàng tổng kết cho ông chủ tiền bán trong ngày, thiếu 10 đồng, cô sợ và nói thiệt:
- Thưa ông, sáng nay, có 2 cháu nhỏ mua 2 cái bánh, nhưng các cháu bán vé số chưa đủ tiền, có đưa tấm vé số làm tin, nếu bán được sẽ trở lại trả nợ, mình sẽ trả vé cho nó để đi bán. Nhưng giờ này chưa thấy đến.
- Thôi được, cảm ơn cô đã có cơ hội để giúp cháu. Nếu các cháu không trở lại cũng chẳng sao.
- Nhưng tôi tin là nó trở lại.
- Như thế càng tốt, đừng tưởng người nghèo không có danh dự, cô nghĩ như vậy càng tuyệt.
Cô tính về, mới bước đến cửa đã thấy 2 đứa bé hớn hở:
- Chào cô, cháu xin lỗi vì mải mê với em này nên giờ mới đến trả nợ cho cô. Cô còn giữ tấm vé đó?
- Không, cô đã tổng kết đưa cho ông chủ rồi.
- Thiếu tiền, ông chủ có la cô không?
- Không, ông còn khen cô biết giúp đỡ người cơ nhỡ.
- Cháu xin gửi lại cô.
- Để cô nói với ông chủ đã.
Ông chủ Việt rất vui, các cháu đợi tí, ông xuống ngay, gặp các cháu.
Trời sắp tối, nó phải về tận Bà Chiểu, Gia Định nhưng những cái bánh quyến rũ quá, tụi nó vẫn thèm.
Ông chủ Việt từ xa đã vui vẻ:
- Ô, chào các cháu đã trở lại
- Cháu chào chú,
- Thể nào? Nói chú nghe với.
- Dạ sáng nay cháu mua 2 cái bánh, còn nợ 10đ, cháu ghé lại trả cho cô.
- Cô quản hàng đã nói với tôi rất rõ ràng, chi tiết. Cảm ơn các cháu đã giữ lời hứa. Cô ấy nhất định nói với tôi: "Các cháu sẽ đến, còn nói với tôi rằng người nghèo có danh dự của người nghèo" tôi tin là như vậy. Bây giờ các em đã đến. Tuyệt.
Tấm vé của các cháu đây
- Giờ đã xổ số rồi, chắc chẳng trúng đâu, cháu chỉ đến trả lại tiền, vì cô ấy chỉ là người làm công, cháu hiểu người làm thuê.
- Các cháu có giấy dò chứ? Giả sử trúng thì sao nè?
- Bây giờ, cháu đã trả lại tiền, tấm vé ấy là của cháu.
- Đúng rồi, nhưng ý cháu thế nào khi trúng?
- Nếu trúng nhỏ chắc ông không cần, chúng cháu chia 3 cho cả cô ấy, nếu trúng độc đắc chúng cháu sẽ chia 4, cho cả ông nữa.
- Vì sao vậy? 
- Tiền nhỏ ông có thừa, nhưng trúng lớn ông sẽ mở thêm cửa hàng để kinh doanh, biết đâu ông sẽ giúp được nhiều người hơn.
- Cháu thật giỏi và tại sao chia cho tôi?
- Bởi, nếu trúng ông không chia chúng cháu cũng chịu, vì người giàu nhiều quyền lực. Bọn cháu biết làm sao được. Con kiến sao kiện củ khoai.
- Trời đất, cháu hiểu thế à? Tùy trái tim mỗi người thôi cháu à. Dù sao, cháu cũng xứng đáng. Ai dạy cháu vậy?
Hùng mắt lưng tròng, chạm đến nỗi nhớ của người mẹ nuôi vắn số. Nó xúc động.
Nhưng cho chú hỏi, chú rất xin lỗi là hỏi để hiểu gia cảnh các cháu? Hy vọng chú có thể giúp được gì?
- Cảm ơn lòng tốt của chú. Cháu là Hùng, mồ côi, cháu cũng chẳng biết vì sao có mặt ở thành phố này, nghe mẹ nuôi cháu - Bà Tư bán cafe buổi tối từ khuya đến mờ sáng ở chợ Bà Chiểu, nói bà nuôi cháu còn rất nhỏ vì thương mẹ cháu. Khi bà mất được chính quyền và những tiểu thương cùng bạn mẹ cháu trong chợ lo lễ tang, rồi hoả táng. Từ ấy cháu tự lập, năm đó cháu đã 12 tuổi. Em Thiệt đây lang thang mới gặp cháu buổi sáng, thấy em đói quá, cháu mua bánh cho nên thiếu tiền bây giờ ghé trả, cháu nhận em làm em nuôi. Biết đâu anh em sẽ nương nhau vui vẻ, bớt cô đơn và cũng sống được. "Lòng tốt chắc được ông trời sẽ thương, giúp đỡ", mẹ nuôi thường nói với cháu câu ấy.
- Bây giờ cháu ước điều gì để sau này giúp cho em và cháu.
- Cháu ước được đi học để mai sau làm việc lương thiện có lương, giúp em này nữa, bởi em này khổ còn hơn cháu nhiều.
Trong đầu Việt cảm thấy thằng bé này bản lĩnh, biết thương người, thật thà, dám nói sự thật, không chút e dè, rất khoan thai, có thể sau này giúp được mình. Ý nghĩ chợt hiện lên, anh nói ngay, không đắn đo:
- Cháu có muốn về làm cùng chú không?
- Dạ muốn, nhưng làm sao chú dám cho cháu làm vì chú đâu biết cháu là ai.
- Không sao, "Lòng tốt gửi vào thiên hạ/ Biết đâu nuôi bố sau này" (TNM). Chú có cách.
- Vậy thì chú sẽ làm cha 2 cháu… Việt chưa nói thêm gì.
Thôi được, chỉ nói miệng, nhưng nếu cháu thích làm ở đây. Khi nào rảnh, cháu đến.
Đây là vé của cháu. Ông chủ Việt đưa tấm vé khi sáng.
Chú cứ giữ đi, ngày mai, chúng cháu sẽ quay lại.
Đêm hôm ấy hai anh em Hùng Thiệt về nhà hơi muộn, anh em củng ngủ trên giường, dù nhỏ nhưng ấm áp lạ thường so với Thiệt. Tuy cả ngày bương chải với đôi chân khá mệt trên các con đường đi qua, nó thỏ thẻ với Hùng:
-          Anh à, Từ ngày mẹ em làm thất lạc, em không biết mẹ bỏ em hay sao? Em quanh quẫn chỗ ấy, em khóc gọi mẹ mãi nhưng, không thấy mẹ trở lại đón em. Em sợ lắm, từ hôm đó em xin ăn và kiếm sống một mình, em thường về gầm cầu để ngủ, tắm rửa thì vào nhà vệ sinh công cộng, ngủ ngoài trời dưới gầm lạnh, co ro, dùng giấy báo trải dưới và đắp bằng chăn em lượm ngoài đường, sáng dậy lại xin ăn, khi áo quần quá dơ bẩn em xin người ta, may mắn là có người thương cho em vài bộ, em vào nhà tắm giặt phơi dưới nền trụ cầu, sợ gió bay đi, em chận mấy cục đá, ngày mai, anh và em ghé lại đó lấy đồ để có thay đổi anh nhé, mình khỏi bỏ tiền mua. Lần đầu, em về với nhà anh ngủ trên giường nghe lòng ấm áp quá, có anh bên cạnh, mừng quá. Anh đừng bỏ em nhé. Nó ôm Hùng thật chặt, Hùng nghe lòng mình ấm, hai tâm hồn đã hòa hơi ấm với nhau. Kể từ mẹ nuôi mất đến giờ nó thui thủi một mình, tủi thân lắm, bây giờ có em Thiệt, lòng Hùng bớt cô đơn hơn, Hùng cùng thấy ấm lòng, biết đâu có 2 anh em sẽ cùng nhau sống được, phải sống lương thiện em nhé.
Anh đã hứa nhận em làm em, khi tối đã đặt xoài vái trước vong linh mẹ, đã chấp nhận rồi. Ừ, ngày mai mình trở lại, nếu có lấy về, còn không, anh sẽ mua thêm 1 bộ cho em, sau khi bán có lời mua thêm bộ nữa, vậy là ổn. Mình phải cố gắng nương tựa lẫn nhau, có em anh cũng vui hơn.
-          Dạ, em sẽ nghe lời anh. Em hứa.
 
Phạm Ngọc Dũ/ SG
(Còn tiếp)
 

Attached Image(s)

 
2.
 
Sáng hôm sau, Việt lấy xe đi sớm, đến nơi mà hôm qua Hùng tả là nhà của cháu khi mẹ nuôi và cháu tá túc ở đây. 
Trời đất, người ta gọi là “nhà”, nhưng chẳng phải vậy, nó là một khoảng trống phía sau nhà hát tuồng lăng Ông Bà Chiểu, một vuông nhỏ chạy dọc theo bờ tường dài chừng 2m, rộng 1m 2. Chỉ có vài chòi của 3 người vô gia cư. Cửa không khóa, chỉ khép hờ, nhưng nhìn thấy bên trong. Trong gian phòng ấy có bàn thờ, bát nhang, tấm hình của phụ nữ, trên bàn xếp trải tấm vải hồng có trái xoài, chắc Hùng cúng mẹ nuôi, cạnh bên cái giường chiếc 7 tấc. Mấy cái ghế nhỏ xếp chồng lên nhau, chắc là của mẹ nuôi nó còn giữ lại, cái ghế xếp nằm nghỉ được. 
Hỏi người gần đó, họ bảo rằng sáng nay nó cùng với một em trai nữa đi bán vé số sớm hơn mọi hôm rồi. 
Việt vội quay về, có khi nó ghé sớm thì sao? Mặc dù anh cẩn thận nói với người bán hàng là nếu các em xuống sớm, đợi anh về. Anh ghé quán café gần đó uống vội vàng rồi trở về cửa hàng.  Thấy cô chủ quán xinh, anh làm quen:

• Chào cô, cho tôi ly café đen nóng nhé. 
• Dạ, 

Khi cô đặt ly café xuống, anh hỏi:     

• Chị à, chị bán đây lâu biết thằng Hùng, con nuôi bà Tư bán cafe khuya ở chợ Bà Chiếu không?

Chị mau mắn trả lời:

• Dạ biết. Thằng Hùng được lắm anh à, lễ phép với láng giềng, ngày nó đến đây mới có 3, 4 tuổi, nghe bà Tư nói: Mẹ nó có mình nó, hình như cần kíp điều gì rất vội, nên gửi cho bà Tư, không quên đưa bà ít tiền bạc, từ đó bà có vốn liếng ra bán cafe đêm, lúc trước bà còn mạnh khỏe thường đẩy hàng thuê cho các tiểu thương trong chợ khi có xe về bỏ hàng sĩ ở đây. Bà Tư coi nó như con, cho nó ăn học. Hình như hết cấp 1 thì phải, khi bà Tư mất, nó nghỉ học, tự thân lập thân bán vé số sống qua ngày, ở đây ai có việc lặt vặt cũng nhờ nó, trả cho nó ít tiền công, sống qua ngày. Đặc biệt nó không tham lam của phi nghĩa. Có lần quanh quẩn bán trong quán, có vị khách đánh rơi bóp đựng tiền và giấy tờ. Nó nhặt được, và bảo tôi: “Cô à, có ai đánh rơi cái bóp tiền, chắc họ sẽ quay lại cô đưa giúp”. Quả nhiên, sau 30 phút. Vị khách ấy ghé lại. Hỏi tôi: “Thưa chị sáng nay khi trả tiền chị, không biết có rơi trong quán không?”. Tôi cẩn thận hỏi lại: “Bóp anh thế nào, màu gì?”. Cậu ấy trả lời đúng là ví của anh ấy. Tôi nói: “Có cháu bán vé số quen ở đây, nhặt được đưa tôi nhờ trả lại người mất”. Anh mở ví kiểm tra giấy tờ và tiền bạc. Cảm ơn và gửi tiền tạ ơn. Hôm sau nó lại bán sớm, tôi nói người khách rơi ví lì xì cho cháu 20đ.  

- Cảm ơn cô.
Việt có vẻ hài lòng thông tin về cháu Hùng, anh liên tưởng đến mình. Uống ly cafe hút điếu thuốc nghĩ lại quãng đời đã qua. Việt mồ côi cha mẹ, ở với ông bà ngoại, ông bà thương anh côi cút cho anh ăn học, đi học đàng hoàng cũng đến lớp 11, khi ông mất, mình bà, anh cảm thấy bà không thể nuôi anh ăn học. Việt phải làm gì trước giúp mình, sau giúp bà. Việt xin bà vào Nam tự lập. 
Bà ngoại thương anh, nói nhiều điều hay lẽ thiệt, nhưng anh thấy không thể là gánh nặng cho bà, anh quyết định và cương quyết ra đi. 
Hôm anh đi bà tiễn anh tận ngã 3, bà khóc thật nhiều, anh thương bà nhưng không khóc. Anh nhớ bà vét túi cho anh tiền xe vào Nam. Kỷ niệm ấy đến giờ chắng nhạt nhòa, mặc dù bà cũng thiên cổ mấy năm rồi. 
Ngày bà ngoại mất. Anh về làm lễ tang long trọng, như tôn kính lòng biết ơn ông bà đã nỗ lực trong nghèo khó nuôi anh ăn học thành người. Từ đó anh chăm chỉ làm ăn, anh không phung phí dù một đồng tiền nhỏ nào. Học ông bà tính tiết kiệm, lòng biết ơn và tính thương người. 
Anh chào cô chủ quán, về thẳng cửa hàng. 
Gần trưa, 2 anh em Hùng, Thiệt, còn ít vé ghé vào chỗ anh. Anh vồn vả đón tiếp.
Chào chú, đúng hẹn con và em Thiệt có mặt. Cô quản hàng đem 3 ly nước mời. 
Thiệt vội bưng uống, Hùng trừng mắt, Việt biết ý:
-          Không sao, chắc Thiệt khát nước, tính nó thiệt thà.

• Dạ, nhưng phải lễ phép, ở đây cháu muốn nó biết người trên kẻ dưới. 

Sáng nay, chú có lên nhà cháu Hùng, bởi tính chú đã muốn ai làm với chú, ít nhất chú phải biết nhà cửa, nhân thân chú có uống cafe ở gần nhà cháu.

• Cháu thờ ai trong nhà vậy?
• Dạ, hôm cháu đã nói với chú, mẹ nuôi cháu. Ngày nào cháu về dẫu muộn cũng thắp nhang cho mẹ. Hôm qua cháu và em Thiệt về có đặt trên bàn thờ mẹ trái xoài để cúng và xin mẹ cho cháu giúp em Thiệt, coi như là anh em. Thiệt cũng đồng ý. Cháu có dặn dù bất cứ điều gì cũng không được trái ý anh, phải sống lương thiện trước bàn thờ mẹ. Lễ phép với người trên kẻ dưới, dù em cố gắng lắm cũng mới biết dịch và đọc được mẫu báo ngắn. 
• Hùng à, cháu xứng đáng lắm. Cháu có nhớ hôm qua chú nói gì không?
• Dạ có, chú cho con và em Thiệt vào làm công cho chú. 
• Đúng rồi. Cháu có muốn làm với chú không?
• Dạ sợ chú chưa chịu vì các cháu còn nhỏ, cháu muốn lắm.
• Vậy, bắt đầu ngày mai 2 cháu khỏi bán vé số nữa, cháu về nơi sản xuất phụ với các anh chị thuần nghề, cố gắng ngoan ngoãn học tập kiếm cái nghề. Ai cũng phải học. Buổi tối có thể ngủ tại xưởng. Được chưa?
• Dạ, chú tốt với anh em cháu quá, nhưng chú à có thể tối cháu còn về thắp nhang cho mẹ cháu, chú cho cháu thời gian được không? 
• Cháu biết hiếu để có trước có sau, chú quý lắm. Khi nào thật thuận tiện cháu sẽ về ở xưởng. 
• Dạ
• Vậy cháu nhé. Các cháu có đem giấy dò chứ?
• Dạ có, phải có giấy dò người ta dò mới mua số chú à. 
• Cháu đưa ra dò nhé, chú vẫn bọc nó như một kỷ vật, chưa bao giờ mở xem. Anh dò và không tin vào mắt mình, có phải trúng các số không cháu. 
• Trúng rồi chú ơi, Hùng la lớn. 
• Bình tĩnh, cháu. Hôm qua cháu có nói với chú là chia 4, Vậy là cô quản hàng cũng được một phần đấy nhé. Lời hứa phải giữ lấy lời ấy là trách nhiệm làm người. Chú sẽ rõ ràng việc này trước.
• Dạ. 

Đầu tiên trong tiền bạc phải minh bạch và công tâm là yếu tố cơ bản. Tiền tài nhân nghĩa tiệt. Sau khi trả tất cả tiền phí, chú sẽ chia cho 4 phần đều nhau rất rõ ràng. Sau đó ai giữ phần nấy. 
Các em, các cháu nghĩ thế nào, nhất là cô quản hàng? 

• Cô quản hàng reo lên, em cũng có phần à?
• Đúng rồi, cháu Hùng đã nói, tôi còn có phần nữa là. Đây là lộc của trời, hội tụ trọn vẹn các duyên lành, chúng ta sẽ làm điều ý nghĩa, may ra mới giữ được. 

Từ ngày, cô quản hàng may mắn được hưởng số tiền tương đối lớn, cô làm việc thêm mấy tháng, hôm ấy cô xin nghỉ.

• Ông chủ à, tôi gắn bó với cửa hàng cũng hơn 5 năm, may mắn là có được khoảng tiền lớn, tôi cùng ông và 2 cháu Hùng, Thiệt cũng đã đến 10 ngôi chùa cúng dường gạo, đường, nước tương… lòng tôi sung sướng lắm vì được sẻ chia, còn có vốn liếng khá. Hôm nay, tôi xin ông tháng sau nghỉ việc, ông thu xếp người khác quán xuyến coi cửa hàng. Tôi sẽ về nhà mở quán cafe nhỏ ở xóm, để tiện chăm sóc con nhỏ, phụ với ông xã. Ông nghĩ sao?
• Được, nhưng cô hãy chỉ bảo cho Hùng, để nó biết việc coi ngó và bán buôn, từ ngày nhận 2 anh em vào làm ở xường sản xuất tôi thấy nó siêng năng, chịu khó, biết kẻ trên người dưới. 

Tôi nghĩ không cần phải kiếm ai, cô chỉ bảo cho nó, nhưng cô không nên nói với cháu cô sắp nghỉ. 

• Dạ. Cảm ơn ông chủ, mấy năm qua đã giúp gia đình tôi có thu nhập để có chi phí sinh hoạt cho gia đình. Không biết trong cách làm việc của tôi ông có phiền lòng gì không?
• Ồ, không. Cô là người chu đáo trong mua bán và ngăn nắp trong ghi chú bán mua. Cô giúp tôi là chỉ bảo Hùng được 1/3 tính ý cô là tôi vui. Thực tình là tôi muốn cô gắn bó thêm, nhưng cũng may, cô và chúng ta có món tiền trời cho, cô tự chủ mở cửa hàng là tốt, mong cô giúp cháu Hùng biết nguyên tắc bán mua, ghi sổ ngăn nắp. Tôi bận trên xưởng đến xế chiều là về cùng phụ với nó. Hy vọng nó sẽ làm tốt công việc của cô bây giờ. 
• Còn thằng Thiệt thì sao, thưa ông?
• Có lẽ phải cho nó học thêm, ít nhất hết lớp 5, dạy nó để hiểu thêm về đạo lý, chứ nó lang thang từ hồi nào đến giờ. Tôi có dặn Hùng chăm sóc và dạy dỗ nó thật thuần lương trong lúc học nghề bánh, nhất là không được ăn cắp nhưng giờ Hùng phải về cửa hàng, tôi sẽ nói với mấy em bộ phận sản xuất giúp.
• Dạ, ông tốt quá, trời sẽ không phụ lòng ông
• Cảm ơn cô. Thôi, vậy nhé. 

PND

 (Còn tiếp)
3. 
 

Tiểu thuyết TIẾNG CHUÔNG THẦN DUYỆT. 
Tác giả Phạm Ngọc Dũ


3.
Hơn mấy tháng làm việc ở xưởng bánh, Hùng cảm thấy mình có phước phận với chú Việt, trong lòng nó sung sướng vô cùng, chắc mẹ nuôi nó phù hộ gặp được người tốt như chú Việt.
Một buổi tối, trên đường từ xưởng bánh về chỗ nghỉ của mình, đường Sài Gòn lên đèn, người lại qua như nước, quang cảnh rộn ràng tấp nập. Lòng nó rộn lên sẽ có ngày mai tươi sáng hơn, chứ nếu mãi bán vé số, biết bao giờ bước ra khỏi cuộc đời lầm than, cơ cực. Ôi chao, trời không phụ lòng mình.
Nó hát nghêu ngao: ‘Nắng lên qua hàng cây, gió mơn man đùa, lả lơi đàn bướm. Bước chân vui hạnh phúc, nắm tay ta về vùng trời bình yên’, (Vùng trời bình yên) mà nó thường nghe ở quán cafe mỗi lần nó lân la bán vé số ở gần nhà, những người quen đã từng giúp nó mua vé số. Ô, đây rồi, tới quán cô Hương, sắp đến nhà, Hùng tính về nhà thắp hương cho mẹ Tư rồi qua thăm cô và uống ly nước.
Từ khi nào đến giờ, Hùng chỉ ghé bán vé số, ai cũng thương tình giúp đỡ, nó chưa lần nào uống cho chị dù chỉ một ly nước, bởi nó kiếm đồng tiền bằng sức lực và mồ hôi không thể phí, một ly nước có thể đổi bữa trưa. Tất nhiên cô Hương đâu cần đến ly nước ấy, nhưng bây giờ nó cảm thấy vui dù sao mình cũng làm ra tiền tuy ít nhưng khỏe, nhẹ nhàng hơn và có một tương lai, muốn ghé thăm và trả nghĩa, biết đâu mai mốt nó sẽ ở với chú Việt khó có dịp về.
Có tiếng gọi: Hùng, nó quay lại.
• Dạ. Có gì không cô?
• Ghé cô tí có việc.
• Dạ, để cháu về nhà thắp nhang cho mẹ, cháu quay lại ngay cô à.
• Ừ, nhớ cháu nhé.
Vuông chòi nhỏ ấy cũng gắn bó với nó gần 10 năm. Ngày ấy, trong trí nhớ nó: Mẹ nuôi vất vả cả đêm để đẩy xe rau, xe hàng… có khi nặng quá sức bà, nó lon ton chạy theo cố đẩy cùng mẹ, mẹ lúc nào cũng la vì sợ nguy hiểm cho nó mỗi khi lên dốc vào trong chợ có thể ngã đổ. Nghề phu đẩy xe mẹ cũng đủ nuôi sống mẹ từ thanh xuân đến khi mở quán cafe vào đêm, chủ lực là từ 20 giờ đến 5 giờ sáng. Khách hàng thường xuyên là người bỏ hàng sĩ, các bác tài xe ôm, xích lô và các tài xế xe từ các vùng ven xuống bỏ hàng sĩ như: Rau, bí, bầu, chuối… thịt, cá, hải sản…
Chợ Bà Chiểu là chợ đầu mối của Bình Thạnh. Khi những cửa hàng bán ban ngày chuẩn bị dọn dẹp hàng để nghỉ. Ban quản lý chợ cho dọn vệ sinh, lúc bấy giờ chợ sẽ chuẩn bị đón những bạn bàng bán sĩ tấp nập từ các vùng lân cận đổ về. Nói chung nông thổ sản và thực phẩm đến 6 giờ sáng là là tan hàng. Ban vệ sinh gom rác chờ xe vệ sinh chuyển đi trước sáng, sân chợ lại sạch sẽ để đón bình minh cho ngày chợ mới. Sài Gòn chẳng bao giờ ngủ là vậy.
Bấy giờ mẹ Tư cũng dọn hàng xong, gánh về cái chòi thân yêu này, bà chỉ kịp rửa ráy và đi ngủ, đến 10 h sáng mới thức dậy, vội sai nó qua cô Hương mua ly cafe sữa đá. Không có cafe buổi sáng bà chẳng làm được gì, cứ ngơ ngơ ngẩn ngẩn. Từ ấy cô Hương thân thiết. Tết nhứt bao giờ cô cũng cho quà mẹ con nhà nó ăn Tết.
Nó mang ơn đến tận bây giờ.
Hùng ghé quán cô Hương, khi nảy cô gọi con, “có gì không, thưa cô”?
• Có chứ, lúc trước có ông sồn sồn đi chiếc xe tay ga, trông bảnh bao lắm, dừng xe ngay nhà cháu, ghé dòm vào nhà, sau đó ghé quán cô hỏi thăm con, cô tưởng ba cháu về tìm cháu?
• Dạ không, đó là ông chủ mới của con, bây giờ cháu làm với ông chủ bánh đó, cô à.
• Vậy hả, còn nhỏ như con ông ấy cũng nhận à?
• Không những thế, ông còn nhận cả đứa em con thường theo con về mỗi tối cũng có hoàn cảnh mồ côi như con vào học việc.
• Thế ư? Hèn chi ông hỏi cô cẩn thận, cô sợ là công an đến điều tra nên cô gọi con phòng ngừa, đừng làm bậy vào tù khổ lắm nghe con.
• Dạ. Ông chủ muốn biết con thế nào để nhận vào làm thôi, tính ông cẩn thận, rộng lượng và từ tâm nhưng khi làm với ông, ông cũng muốn biết con ra sao, thế nào cảm ơn cô nói tốt về con hôm đó.
• Tính cô thật thà, có sao nói vậy. Thôi vậy là ổn rồi, con cố gắng ngoan, siêng năng, chăm chỉ và vâng lời để ông thương giúp mình, thời này khó có người tốt như vậy lắm.
• Dạ, con làm với ông hơn cả tháng rồi.
• Hèn chi mấy người uống cafe hỏi thăm con, không thấy bán vé số nữa, không biết con ở đâu?
• Dạ, con có về nhà thắp nhang mẹ, mỗi tối cô à.
• Được đó con, ‘có thờ có thiêng, có kiên có lành’. Ông bà ta nói vậy, chắc mẹ con linh thiêng dẫn dắt gặp được người tốt đó.
• Dạ, cảm ơn cô. Cô cho con ly chanh nóng, con mới đi từ xưởng về.
• Ô, vậy là cô vui. Chúc mừng con, đứa nào ngoan ngoãn hiền lành cũng được ơn trên gia hộ, độ trì may mắn.
Đặt ly chanh nóng trên bàn cho Hùng, cô Hương kéo ghế ngồi cạnh muốn dạy Hùng vài điều, Hùng chăm chú lắng nghe như người thân gia đình, đây là lần đầu tiên con bước vào ngưỡng của đời sống mới, cô mới nói với Hùng điều hay lẽ thiệt cho Hùng coi như trang bị cho cháu những kinh nghiệm, nói lời vàng, lẽ sống, cũng là cách cho đi.
• Cháu à, ở đời khi làm việc với ai, mình nên chăm chỉ, siêng năng, nhất là thật thà. Cô ngày xưa cũng đi bán cho một quán café lớn, vị trí quán đẹp, khách rất đông, 6 giờ sáng đã mở cửa, cô chăm chỉ, đến đúng giờ làm việc mãi đến 4 giờ chiều mới thay ca, nhờ chăm chỉ, chú ý cách pha chế từng loại nước nên 3 tháng sau cô chủ cho cô đứng pha chế. Sau 5 năm cô tích cóp kinh nghiệm, vốn liếng và mượn thêm ra mở quán, cái gì cũng có cái giá của nó. Con đi bán vé số mấy năm nay, con biết rồi đi mòn mỏi khắp Sài Gòn mới may ra bán hết 100 tấm vé, kiếm được trăm ngàn, trần thân, con biết rồi phải không?
• Dạ
Hương nói tiếp, hôm ông chủ cháu uống café quán cô, cô thấy ông ấy hiền từ - Người hiền từ thường có lòng nhân ái, cháu cố gắng chăm chỉ, nhất là thật thà, siêng năng, biết đâu sau này có nghề con cũng có thể làm chủ sau này. Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh. Cô chỉ nhắc con vậy.
• Cảm ơn cô nhiều, cho con gửi tiền. Con mới lãnh lương học việc khi chiều.
• Thôi, cô đãi con. Để dành vào việc khác.
• Không cô à, bây giờ con đâu có tiêu pha gì, lúc trước còn phải có tiền cơm, tiền nước, sinh hoạt. Bây giờ mọi thứ có ông chủ lo. Mình chỉ biết siêng năng, chăm học việc thôi.
Tới tháng lãnh lương như các thợ chính, nhưng chỉ lương học việc. Sắp tới chắc con ở lại xưởng, vài ba hôm mới về thắp nhang cho mẹ. Cháu xin gửi tiền cho cô.
Hai cô cháu nói chuyện nhau cũng cả tiếng đồng hồ, Hùng ra về ngủ nghỉ để sáng mai còn đến xưởng sớm làm việc.



Phạm Ngọc Dũ
(Còn tiếp)
8485

HỒN CHUÔNG THẦN DUYỆT
 
4.
 
- Hùng ơi, đến đây chú bảo. 
Tiếng gọi của chú Việt làm Hùng giật mình. Nó lặng lẽ bỏ những dụng cụ đang rửa trong các thau to, chuẩn bị cho ngày mai để thợ làm.

• Dạ, Chú gọi con?
• Ừ, tới đây nào. Hôm nay, con biết được cách làm bánh nhiều chưa?
• Dạ chưa, mới biết sơ sơ thôi chú à, cháu cũng cố gắng quan sát các anh làm từ cách ngâm bột, nhồi bánh đến lúc nướng, thậm chí cả chụm lửa nữa. Đâu phải dễ chú. Con cố gắng lắm cũng chỉ biết vây. 
• Vậy đã tốt rồi. Còn thằng Thiệt thì sao? 
• Tính nó hơi thụ động, nhưng chăm chỉ các anh sai gì nó làm nấy vui vẻ. Buổi chiều trước khi về nó đem dụng cụ đồ nghề rửa sạch sẽ, trả lại đúng các vị trí như cũ. Hôm nào con về thắp nhang mẹ, nó ngủ một mình. Được cái là dậy sớm, mở cửa xưởng, các anh chị vào là làm việc ngay. 
• Vậy cũng được. Có điều, chú muốn cháu về giúp với cô bán hàng. Mấy ngày nay cửa hàng mình có vẻ đông khách. Cháu muốn không? 
• Cháu muốn ở thêm đây vài tháng nữa để hiểu quy trình từ cân bột, nhồi bột đến nướng bánh đâu đó, mai mốt hãy về được không, chú?
• Không, cửa hàng đông nên chú mới bảo cháu về học việc bán buôn trong tiệm, giúp cô bán hàng đỡ vất vả chú sẽ tính việc ấy sau. 
• Dạ, vậy con về cửa hàng. Về ấy nhẹ nhàng, khỏe hơn.
• Mỗi công việc đều có khó cả, cháu về đó, cô Tuyền sẽ chỉ bảo cho thuần thục, loại nào, bánh gì, cách sắp xếp khoa học? Khách cần là có ngay. Làm bánh là cả kỹ thuật. Bán hàng là một nghệ thuật, mình không vui vẻ, nhẹ nhàng với khách hàng, khó có người quay lại để mua. Cháu hiểu chứ?
• Dạ, để khi về con sẽ học thêm, làm sao như cô Tuyền là ổn chú hả.
• Con chỉ cần một nửa cô ấy, chú cũng an tâm rồi. Ngày mai chú bảo tổ trưởng thợ cho con về cửa hàng. Tối nay con chuẩn bị đồ đạc cá nhân để về cửa hàng nhé và nhớ dặn dò Thiệt làm việc siêng năng, các anh sai bảo gì làm cho các anh vui. Khi người ta vui, mọi việc sẽ dễ dàng. Chú sẽ bảo Thiệt sau. Bây giờ, đầu giờ chiều con nói với Thiệt vậy, động viên nó, nó nhỏ hơn con 4 tuổi mà. 
• Con hiểu, thưa chú.
• Được. Chú tin sẽ ổn.

Mình mới vừa đủ thân thiện với các anh chị trong tốp thợ sản xuất, chú đã bảo mình về cửa hàng, không biết sao đây, có thể chú cho mình tiếp xúc nhiều việc để hiểu, hay là chú không muốn cho mình thuần thục tay nghề. Nó miên man nghĩ. Có lẽ nào chú như thế? Hôm trước, khi chia phần trúng số, chú nói dõng dạt với mình như người cha: 
“Các con an tâm, tiền của các con chú có thể đầu tư thêm, có thể mở thêm cơ sở, thế nhưng hiện giờ nhân công chưa đủ lớn, khi nào lớn chú sẽ thực hiện, với người kinh doanh như chú, chú thừa hiểu thị trường, đồng tiền không thể để yên, nó sẽ chẳng có lợi gì Hợp đồng chú viết rõ ràng đã dưa cho 2 anh em cất giữ bản photo. Mình đã giữ có lý nào khác nữa không? Không, không thể nào, chú đã hứa miệng cho mình làm cho chú trước khi biết trúng số, chắc chú có đầu óc tính toán cho mình trong mai sau”.
Dù sao, sự non nớt của Hùng cũng lờ mờ vậy thôi. Chợt có tiếng của anh Tín tổ trưởng:

• Các anh chị em nghỉ tay, ăn trưa. 

Tất cả đều dừng lại. Mâm cơm được chị cấp dưỡng bày ra tươm tất, thịnh soạn ngon lành. Từ ngày Hùng vào làm đến nay bữa cơm nào cũng như thế, về làm với chú sướng quá, ngay cả bữa ăn. 
Hùng nghĩ thương cho mẹ nuôi, chưa khi nào nó và mẹ được bữa com như thế. Một đời mẹ lam lũ chỉ loanh quanh tối chợ, sáng vỉa hè lăng Ông, cả đời mẹ thế ư? Không biết thời thanh xuân có được đi đâu không? Chả lẽ cả đời quẩn quanh chừng ấy sao. Con dù nghèo khó đôi chân con cũng được lội khắp Gia Định Sài Gòn. Thương cho một đời lam lũ, cơ cực của mẹ. Nó buồn buồn. 
Mọi người đều ngồi vào, có cả chú Việt nữa. 
Các em nghe anh nói điều này trước khi ăn, rồi ta cầm đủa:

• Ngày mai, Thằng Hùng sẽ về cửa hàng Q1 giúp việc thêm cho cô bán hàng ở dưới, mùa này khách hàng có vẻ đông hơn, khi nào vơi bớt khách anh sẽ linh hoạt cho trở lại. Cảm ơn các em, nhất là tổ trưởng Tín đã giúp Hùng, Thiệt – 2 cậu lính mới nhỏ nhất xưởng đã tiến bộ trong công việc. Chúng ta hãy xem đây là ngôi nhà chung để san sẻ công việc và nương nhau giúp đỡ. 
• Dạ, cái đó tùy anh định liệu. Các em chỉ biết chăm chỉ sản xuất thật tốt bánh ngon cho cửa hàng, thị trường. Tín nói. 
• Cảm ơn cả nhà mình, Hùng cháu nghe chưa, ta cầm đủa đi, đói rồi. 

Một buổi cơm trưa như dưới mái nhà chung của Việt bánh ngọt. Ai nấy cùng vui vẻ ăn uống chuyện trò thân tình lắm. 
Ngoài đường phố hàng hóa Noel đã nhiều lên các cửa hàng lớn, nhạc Giáng Sinh trong các cửa hàng và gia đình mặt đường làm vui cho một Sài Gòn vừa đổi mới dăm bảy năm, tình trạng hàng hóa cũng nhiều và phong phú hơn, báo hiệu một năm mới thịnh vượng. Một số nhà mặt đường trang trí đèn Giáng Sinh, thông Noel cùng những trái châu đủ cả sắc màu với đèn chớp nháy lung linh. Vui nhất là các ông già Noel đặc biệt cùng giày đen, mũ đỏ, ngồi trên xe tuần lộc trên tầng cao trước nhà, dưới là hang đá có Chúa hài đồng. Lần đầu tiên Hùng được chú Việt chở bằng xe Honda dạo hết phồ này qua phố khác, hạnh phúc dạo quanh các con đường Sài Gòn chứ đâu xa. Ngồi sau xe no mắt ngắm đủ cả không thiếu cái gì. Ôi sung sướng làm sao. Gió và nắng mùa đông Sài Gòn đã đời làm sao, nó hít vào buồng phổi thật sâu để cảm nhận sự dễ chịu của tiết trời. Nó nở nụ cười rất thoải mái và hồn nhiên đến lạ. Bất chợt nó nói với chú Việt:

• Chú à, nắng gió và hàng hóa thành phố này, lần đầu con được ngồi trên xe chú chở con nhìn ngắm thỏa thích quá. Con sẽ cố gắng cùng chú để có đời sống như chú. 
• Con cứ mơ ước, niềm tin và ước mơ con giữ lấy và sưởi ấm cùng nhịp đập trái tim sẽ có một ngày nó chợt dậy và vỗ về con. Ngày trước chú cực nhọc lắm, cũng ước mơ sẽ có ngày như thế, như con bây giờ. Hãy giữ lời khuyên này cháu nhé. 
• Dạ, con sẽ không quên. 
• Chỉ người nào có niềm tin chính mình mới không thua cuộc thật sự trước cõi đời gian nan, đa gian nan này. 

5. 
Mới hơn mấy tháng trước, nó và Thiệt lóng ngóng trước quày hàng bánh sang trọng, rực rỡ ánh đèn néon sáng trưng. Nó muốn mua cái bánh cũng ấp úng với cô bán hàng, lòng thương nó trỗi dậy với Thiệt, rồi nó năn nỉ mua cho bằng được cái bánh, mục đích là mở lòng giúp cậu nhỏ có bánh bỏ bụng cho qua cái đói cực cùng mà chính nó cũng đã chứng kiến trong đời. Lòng thương chân thành giúp người không vụ lợi có lẽ đụng đến Thượng đế, ông Trời? Từ đó, cuộc đời mình và cả Thiệt thay đổi mau chóng quá. Ơn Trời. 

• Hùng à, cô bán hàng gọi.
• Cô gọi con?  
• Ông chủ Việt có nhờ cô hướng dẫn con cách thức bán hàng làm sao cho vừa lòng khách tốt nhất, điều ấy không khó, cũng không dễ. Ông chủ đã nói với cô rất nhiều về cách bán hàng. Bánh không phải nhu cầu cần thiết nhất, có khi người ta mua bởi lời mời lịch sự, vui vẻ và thân thiện của mình. Đôi khi họ chưa muốn mua, chỉ vào xem chơi vì cửa hàng rộng sáng sủa, mát mẽ, sạch sẽ bắt mắt, nhưng nếu mời mọc thân thiện họ có thể mua. Cháu à. 
• Dạ.
• Muốn vậy, đầu tiên là cách bày biện trong tủ cũng phải ngăn nắp, sạch sẽ, chủng loại nào ra chủng loại đó, thường xuyên lau chùi kính, để khách hàng thấy sự hấp dẫn của bánh. Bán được một cái bánh cũng cảm ơn với lòng chân thành của mình, cháu nhé. Đừng xem thường bất cứ ai khi vào cửa hàng mình, hãy vồn vả và thân thiện dù họ không mua cũng cảm ơn họ. Ngày cô mới vào bán, ông Việt cũng nhắc cô hoài, bây giờ nó trở thành máu thịt của cô. Cô là người hướng dẫn, giúp đỡ và quan sát cháu trong những ngày mới bắt đầu tập sự, cháu cố gắng sẽ được. Cháu nhớ nhé.
• Cảm ơn cô. 
• Cô sẽ cùng cháu chăm sóc cửa hàng này, cháu hứa với cô là không làm mất lòng ông chủ Việt, người tốt bụng, biết giúp đỡ, yêu thương người. Cô rất nể phục ông, ngoài những vấn đề cô nói, ông rất khiêm tốn và vui vẻ với khách hàng khi ông cùng bán với cô những ngày đầu cô làm với ông. 
• Dạ.

Cô đi rồi, nhưng Hùng biết chắc cô đang quan sát em từng giờ. 
Hùng nghĩ lại ngày anh vào tránh lạnh nơi đây, ban đầu ý nghĩ chỉ vậy, nhưng khi gặp Thiệt anh lại mua tặng em, không mảy may nghĩ gì, chỉ là cho em cái bánh bằng lòng thương chân thành, có phải đây là chữ duyên như chú Việt thường nói? 
Có vài cô em học trò bước vào, Hùng vội vả:

• Em chào các chị, thích bánh loại nào, em lấy cho.
• Để chúng tôi xem.
• Dạ, cảm ơn chị, khi nào 2 chị đồng ý em sẽ lấy ạ.

2 cô gái xầm xì, “Không phải cô hôm trước, có lẽ cậu “sữa” này mới tinh, hay là đổi người bán hàng”, cô Tuyền chăm chú theo dõi thế nào? 
Một cô lên tiếng:

• Cô chủ bán hàng trước đâu rồi, em?

Biết có khách quen, Tuyền vội lên tiếng:

• Chị đây mà
• Em tưởng chị nghỉ rồi chứ?
• Không đâu, cậu bé này mới tập sự, các em à. 
• Vậy hả chị. Cho em 4 cái bánh nhân sô-cô-la. 
• Có ngay đây em, chị thấy các em hôm nay xinh đẹp quá, cảm ơn em, vừa nói chị lấy bánh bỏ vào 2 bao giấy, mỗi bao 2 cái. 
• Cảm ơn em, lần sau nếu chưa thấy chị em cứ nói với cậu nhỏ này, em ấy là Hùng vừa mới vào làm, em cũng dễ thương lắm.
• Cảm ơn cô.

Thằng Hùng trông cô Tuyền nhanh nhạy quá. Công nhận cô Tuyền hay quá. Hèn chi ông chủ quý mến và bảo cô chỉ bảo cho mình. Mọi cái đều phải học tập. 2 cố ấy bước ra cửa, Hùng ra cảm ơn 2 chị. 

• Không có chi
• Lần sau mong 2 chị đến cửa hàng bánh em nhé.
• Ok.

Khách đi rồi, cô Tuyền bảo Hùng:

• Cháu vào trong lấy sổ, ghi ngay vào nhật ký bán hàng ngay, không sẽ quên. 
• Dạ

Chữ viết Hùng chậm rãi, cố nắn nót cho xinh, nhưng Tuyền biết ngay. Cô động viên cháu:

• Hùng à, cháu đã học lớp mấy rồi?
• Dạ, lớp 5. Từ khi mẹ nuôi mất, cháu không được đi học nữa.

Tuyền thở dài, cảm thấy tội nghiệp cho cháu, cô nhìn ra đường phố, buổi chiều sắp Noel đường phố tấp nập hơn, ai cũng đẹp có lẽ dạo quanh Sài Gòn để chụp kỷ niệm. 
Thành phố này mỗi lần có lễ hội, người ta đi chơi nhiều hơn, nhất là lễ Giáng Sinh, đâu chỉ có người Công giáo, tất cả mọi người dân thành phố này, ai cũng quần là áo lượt ra phố, làm đẹp, làm vui thêm thành phố mùa Noel.  
Trong gian phòng sáng rộng của quày bánh, Việt cũng trang trí cây Noel lộng lẫy. Năm nay, anh mua tận Gò Vấp cây thông lớn hơn mọi năm, những trái châu cũng lớn hơn nhiều sắc màu rực rỡ với nhiều dây đèn chớp nháy nhiều sắc màu, làm hấp dẫn thêm cho những khách hàng, ai thích chụp ảnh, khi vào mua bánh cũng sẵn sàng. 
Cô nói tiếp với Hùng:

• Mình ít học, mai mốt có điều kiện học tập thêm, không ai muốn nghèo khó, thua thiệt với mọi người cả, nhưng hoàn ảnh phải chịu, nhưng không có nghĩa cả đời này thua thiệt mãi, hơn nhau là ý chí. Ông bà ta nói: “Có chí thì nên”, cháu nỗ lực thêm, cô nghĩ sẽ được thôi cháu à. Như cô, chỉ là người làm thuê nhưng cô tin mình sống chân thành, thật thà trời đất sẽ độ trì. Lẽ ra, cô đâu được món tiền từ tờ vé số đó, nhưng cô cũng có phần. Đó là ơn phước đủ duyên nên được nhận lãnh, cuộc sống mầu nhiệm vô cùng. Cháu thấy không? Cảm ơn cháu.
• Dạ, cháu cảm ơn cô. Như rất đổi thân thiện của Tuyền, Hùng bèn tâm sự.

Cô à, thú thiệt với cô, cháu không biết cha mẹ ruột cháu khi còn rất nhỏ, chỉ nghe mẹ nuôi cháu kể rằng: Khi đó, mẹ cháu lên thành phố làm ăn, không biết có chuyện gì gấp lắm, hôm ấy mẹ cháu khóc lóc, kể lể với mẹ nuôi, gửi cháu mẹ nuôi cháu vài năm, rồi đón cháu về, sẽ hậu tạ. Khi mẹ nuôi cháu đồng ý với mẹ cháu, bà có gửi số tiền cũng khá nhiều để giúp mẹ nuôi cháu lấy vốn đó làm ăn và nuôi cháu. Từ đó, mẹ chuyển từ đẩy hàng thuê sang nghề bán café đêm ở chợ Bà Chiểu, đến khi mẹ nuôi qua đời. Không ngờ, từ đó đến bây giờ cũng chưa thấy mẹ ruột về. 
Đời cháu có 2 bà mẹ, nhưng sống và thương yêu mẹ nuôi cháu nhiều hơn. 
Mẹ nuôi cháu tuy nghèo khổ, làm thuê ở chợ bà Chiểu, nhưng tấm lòng nhân hậu lắm, thương cháu như con ruột, cháu cũng vậy. Mãi cho đến khi mẹ nuôi qua đời. 

• Ôi, trời đất, sao vậy cháu?

Dạ, đúng là tới số cô à. Hôm đó vì thương người kéo hàng vào chợ nặng quá, cũng là bạn như mẹ cháu hồi làm thuê kéo hàng cho tiểu thương trong chợ, mẹ nuôi cháu đến giúp, cố gắng đẩy xe cùng bà bạn, ai ngờ, bà bạn trợt chân, chiếc xe ngã úp ra sau, cần sắt đánh trúng đầu, mẹ cháu bất tỉnh. Mọi người xúm đến cứu, mẹ được đưa vào bệnh viện, lần đầu tiên cháu biết bệnh viện, bà dãi dầu khuya sớm nhưng chưa bao giờ bệnh đến bệnh viện. Đây cũng là lần đầu cũng là lần cuối cùng mẹ cháu đến bệnh viện và mất trong ấy. 
Người xóm giềng cũng như mọi người bán hàng trong chợ biết được hùn tiền nhau làm lễ tang mẹ tại nhà Vĩnh biệt trong bệnh viện đàng hoàng, có thầy tụng kinh cho mẹ nữa. 
Ngày tiễn mẹ nuôi con, thầy tụng kinh đọc bài kinh về công lao mẹ con quá xúc động với thân phận nghèo khó không còn ai nương tựa, khi con lạy trước quan tài, thầy gõ tiếng chuông, bảo con lạy, rồi con ngất đi trong tư thế lạy. 
Tiếng chuông có âm vang như rộng khắp căn phòng, rồi vút tận tầng không, con không tả được – Tiếng chuông thần duyệt ấy làm con thiếp đi, trên cao con thấy bóng dáng mẹ nhìn xuống con trìu mến như thương thân phận cút côi của con, có lẽ hồi ấy con quá sợ nỗi mình mồ côi không còn ai là điểm dựa và thấy mẹ vẫy chào con… rồi con bất tĩnh.
Mọi người ẵm con cho nằm trên ghế dài. Sau đó thật lâu, con tĩnh lại. 
Cuối cùng thì con cũng đến đài hỏa táng mẹ nuôi trên lò thiêu Bình Hưng Hòa.  
Ngày tiễn mẹ về chín suối, con buồn khủng khiếp, nỗi trống vắng không tưởng được, con muốn chết theo mẹ, nhưng không biết làm sao. Người chung quanh ai cũng động viên giúp con, ơn ấy làm sao con quên được, còn sống ngày nào con nguyện trả ơn mọi người ấy.   
Tuyền nghe cũng mủi lòng, nước mắt cảm thương Hùng nhỏ xuống, khi quệt nước mắt xong, mắt chị còn cay xè, chị nắm đôi vai Hùng, và nói:

• Mọi việc đã trôi xa, thời gian sẽ làm phôi pha những nỗi buồn trên mặt người. Bây giờ em gặp được ông Việt, cô nghĩ, cháu có thể làm được ước mơ mình, nếu chăm chỉ và siêng năng, thật thà. Cô làm hơn 5 năm chưa khi nào ông nặng lời khi có những sai sót. Ông đáng kính lắm, cô cũng có ý nghĩ như cháu. 

Một ngày thực tập cũng qua đi, khi xem lại sổ sách, Tuyền thấy cũng tạm được, chỉ rèn luyện chữ viết cho Hùng là có thể tốt hơn.  


PND
(Còn tiếp)
 

TT. TIẾNG CHUÔNG THẦN DUYỆT
 
6.
Việt mời cô Tuyền lên phòng trên để trao đổi:

• Tuyền à, em thấy thằng Hùng mấy ngày nay làm việc ra sao? 
• Mới ngày đầu còn quá nhiều bỡ ngỡ, vậy mà sau mấy ngày nó làm em thấy sẽ ổn thôi, ông chủ à bởi nó siêng năng, chăm chỉ không thụ động, cái gì chưa biết hỏi ngay ông à. Em ghi nhận là nó có tâm, có tình, biết lắng nghe lời phải, đây là yếu tố rất cần thiết cho mỗi người. Rồi cô trình bày lại hoàn cảnh của nó đã kể cho cô nghe. 

Việt rất mủi lòng, thầm ưng bụng, tuy nhiên anh vẫn nói: 

• Nó coi như không cha không mẹ, nương nhờ với mẹ nuôi, nhưng biết hiếu để, đây là đức tính tốt của con người, còn học thì cả đời chứ nào phải một hai ngày phải không Tuyền? Em cố gắng giúp anh, trước khi em về nhà kinh doanh nhé. Anh bận việc nhiều. 
• Dạ, xin hỏi ông hơi bất nhã, sao ông chưa lấy vợ để có người cai quản cơ sở? Mấy năm nay thấy ông tất bật hết xưởng về cửa hàng.

• Hình như chưa có duyên cô à. Tôi cũng có quen biết vài ba cô, nhưng tình ý là muốn tôi cung phụng tiền bạc, chưa có cô nào có tình yêu thực sự, hay là trời bắt tôi phải độc thân?
• Tự ông kén chọn quá.
• Chuyện vợ chồng mà cô, không chọn sao được, nhưng tôi không kén lắm, có điều chưa gặp phụ nữ nào thật sự bao dung và độ lượng. Chỉ có tấm lòng bao dung và không ích kỷ mới có thể đi cùng tôi hết đoạn đường còn lại. 
• Dạ, đúng rồi nhưng cũng vừa thôi ông à.
• Thời này, các cô gái nhiều người nghĩ đến vật chất và tiền bạc quá nhiều, tôi thất vọng khi quen nhau đã đặt vấn đề ấy, không hợp với tôi… 
• Tối rồi, thưa ông tôi còn phải về, mai gặp lại. Xin phép ông. Chào ông chủ.
• Cô đừng gọi như vậy nữa. Cứ gọi anh là được rồi. 
• Tôi quen xưng hô rồi. Cảm ơn ông, Chào ông chủ tôi về.
• Cô về an toàn nhé. 

 Việt ngồi thừ trên bàn, nhìn lên bàn thờ có hình cha mẹ, nhưng kỳ thực Việt chưa bao giờ nhớ cha mẹ mình như thế nào, nghe nói cha mẹ mất lúc Việt còn rất nhỏ. Ông bà ngoại nuôi khôn lớn, hình như ông bà mỉm cười. Anh thắp nén nhang trên bàn thờ, gõ 3 tiếng chuông, chợt nhớ lời kể của Tuyền – Tiếng chuông thần duyệt? Biết đâu sự nhiệm mầu vô biên huyền nhiệm ấy, ít người để ý nhưng với Việt đã nghiệm mấy năm thờ phượng ông bà ngoại, sẽ quá tốt cho mình. Nào là ông chủ được đi đoàn tụ giao lại cho mình chỉ trả tượng trưng, nào là các công nhân đến làm ai cũng có tâm thiện lành, cơ sở phát triển, mới đây sự góp vốn của Hùng rất đúng thời điểm cần tiền để mở rộng… Anh trở về bàn uống hớp nước, châm điếu thuốc, khói thuốc từng vòng tỏa lên trần nhà, có chiều suy nghĩ: Những điếu ấy chắc chẳng ngẫu nhiên, gieo nhân gặt quả. 
Mấy mươi năm bôn ba ở nơi này chưa có thời gian nhiều để tìm ý trung nhân, chỉ một lòng lo phát triển như lời hứa với chú Hổ, lời hứa ấy đã thôi thúc sự nỗ lực không ngừng trong ý thúc Việt. Cô Tuyền nói đúng, chỉ có vợ mới quán xuyến và chia sẻ những lo âu muộn phiền. Mình thực sự không có thời giờ đi chơi, tìm hiểu để gặp người đồng điệu. Qua vụ mùa Noel và tết nguyên đán, có lẽ dành thời gian để tìm vợ, lý nào ở Sài Gòn rộng lớn, người đông lại không tìm được vợ? Lỗi tại mình ham làm ăn phát triển, bây giờ cũng ổn rồi. Hãy làm điều này sớm nhất. 
Tối đến, Việt xuống tận chỗ ngủ dưới nhà của Hùng. 

• Hùng ơi, chú nói chuyện với cháu tí nhé.
• Dạ 
• Cháu thấy mấy ngày làm việc vừa rồi thế nào?
• Cô Tuyền chỉ bảo con nhiều lắm, con sẽ cố gắng hơn nữa chú à. 
• Ừ, vậy đi cháu. Học có nhiều cách, không phải cứ ở trường ra là giỏi. Người giỏi giang là biết đam mê công việc của mình, nỗ lực và chăm chỉ sẽ được cháu à.
• Con thấy cô Tuyền giỏi, lại siêng năng, sạch sẽ và gọn gàng. Con mong được như cô. 
• Cô là mẫu người chăm chỉ, cầu tiến, siêng năng. Mẫu người ấy dễ thành công.

Cháu phải hiểu cuộc sống là trường tranh đấu không ngừng nghỉ. Thời gian không chờ đợi ai. Ngay bây giờ cháu phải bắt đầu mọi thứ nhé, chú sẽ giúp cháu.

• Dạ, con sẽ luôn nghe lời chú. 
• Chú sẽ theo dõi và nhắc nhở cháu hàng ngày. 
• Con cảm ơn chú. 
• Vậy nhé cháu, cả ngày cũng mệt, đi ngủ sớm, ngày mai tiếp tục. 

 
7. 
Mùa Giáng Sinh đó cũng qua mau, khi cô Tuyền nghỉ bán ở quày, cửa hàng thưa khách dần. Nhiều suy nghĩ với Việt, tại sao? Kinh tế thị trường luôn vận động hình sin. 
Tết Nguyên Đán lại về. Bây giờ Hùng đẫy đà, lớn hơn đã thành thanh niên, có thể trông coi cửa hàng, Thiệt tuy nhỏ hơn nhưng phát triển cũng đều đặn, mập mạp ra. Anh dự định về quê nhà, thăm mộ ngoại. Lòng nhớ quê thôi thúc, hơn nữa lâu lắm chưa về thăm. Việt quyết định về thăm một chuyến. 
Trước khi về Việt cẩn thận sắp xếp để Hùng và Thiệt có cái ăn tết trong tuần lễ. 
Sau khi cẩn thận giao việc trông coi xưởng và cửa hàng đâu vào đó. Nhất là Hùng em nhớ thắp hương khói đầy đủ trên bàn thờ Quán Thế Âm và ông bà ngoại thường nhật trong ba ngày tết. 
Cuối năm, người ta nô nức, hối hả xôn xao về quê. Ngoài quốc lộ người ta tụm năm, tụm bảy đứng từng nơi nhà xe hẹn đón, không biết bao nhiêu mà kể. Giá xe cao ngất ngưỡng so với ngày thường, tất cả các phụ xe đều nói: ‘Một năm có một lần, tết mà, ai muốn về sớm lên xe, càng ngày xe sẽ càng ít’. Tâm lý chung là ai cũng nao nức muốn về, ráng chút thôi. Có những xe đã đầy, vẫn bắt khách dọc dường thêm, bao giờ nhét không nổi nữa mới thôi. 
Tội cho những người nghèo ráng làm thêm tuần lễ nữa kiếm thêm tí tiền về quê ba ngày tết chi phí thêm, làm thuê cả năm, đâu biết rằng làm thêm mấy ngày nữa không đủ chi phí giá xe tăng! 
Việt đến bến xe Miền Đông mua vé giường nằm hẳn hoi. Muốn có vé nhanh phải nhét hối lộ cho cò vé. Chuyện thường tình của tết. Ôi chao, khi cung chưa đáp ứng đủ cầu hành khách phải chịu vậy. Chán cho sự quản lý nhà xe. Chưa bao giờ công bằng với hành khách. Cũng là con người, nhưng người nghèo thiệt thòi đủ điều. Có chị bán vé số và con, hôm qua đã mua vé ở đây, không được, trong lúc người giàu có đến là có vé ngay, tất nhiên phải biết điều với cò vé. Trưa nay chị mới mua được vé, chị hớn hở vội vã lên xe. Khi hôm 2 mẹ con ngủ ở bến xe, làm sao mà ngủ được với bầy muỗi đói ở bến xe, chắc chị muốn lên xe sớm để nghỉ.  
Hình như gần mười năm chưa về quê từ lúc bà ngoại mất, nằm trên giường tầng, quan sát cảnh vật trên đường, cảnh trí thay đổi chóng mặt, bây giờ hai bên đường san sát nhà cửa, cây vườn hai bên đường xanh ngát, quán xá, cửa hàng, cửa hiệu cũng dày lên, đời sống khá lên rất nhiều, duy chỉ lòng người giảm xuống rõ rệt quá, người ít thương người, có cơ hội là chặt chém miễn có tiền vào túi mình. Rõ khổ cho người nghèo, nhưng làm gì được: ‘Dẫu yêu thương cũng đành chịu đứng nhìn’. 
Lên xe từ trưa, ghé trạm ăn cơm chiều được nhà xe chiêu đãi đã tính phí trên vé, trời đất dưới sàn người nằm bít cả lối đi, không có chỗ bước xuống, phải đợi thôi. Hóa ra báo đài nói: ‘Đặc biệt, năm nay để bảo đảm an toàn cho hành khách, tài xế các nhà xe phải chấp hành đi đúng thời gian quy định lộ trình, không được bắt khách thêm khi xuất bến đủ số ghế, số giường’, sẽ có cảnh sát giao thông dọc đường thường xuyên kiểm tra xử phạt những tài xế không thực hiện nghiêm túc, nhưng nhà xe cứ việc làm theo cách nhà xe. Trên xe chắc gần 60 người. Cảnh sát giao thông thổi kiểm tra, phụ xe đã sẵn sàng, chạy xuống trình giấy tờ, anh nhìn thấy phụ xe kẹp tiền trong giấy tờ, rồi cũng cho chạy, trong suốt lộ trình từ Sài Gòn về Quảng Ngãi chẳng có cảnh sát nào lên kiểm tra.  Bài ca này hành khách thường đi không lạ, vẫn y nguyên như ngày nào.   
Bữa ăn thật thịnh soạn, cứ 8 người ngồi một bàn thức ăn đầy đủ, nào cá, thịt heo, rau sống, chả trứng và canh.  Có lẽ ai nôn nao về quê, hơn nữa thời gian chưa đến 30 phút cho bữa ăn nên ăn chẳng ăn bao nhiêu, bữa cơm còn thừa mứa khá nhiều thức ăn, cũng may hơn thời trước, xe vào quán cơm, chẳng thể bước ra khỏi khu vực, mà hành khách gọi là ‘cơm tù’. Phải thay đổi ít nhiều chứ, thời gian đi qua cả ba thập niên còn gì. 
Vào ban đêm, những đêm cuối năm tháng chạp, ánh sáng yếu ớt huyễn hoặc, thỉnh thoảng băng ngang thị trấn, thành phố đèn nhà, đường sáng trưng cũng làm vui mắt Việt những thị trấn, thành phố về đêm, những hàng quán ăn uống trên đường, khách vẫn nghiễm nhiên ngồi thưởng thức và vui vẻ nói cười nhìn xe qua lại. 
Qua hết ánh đèn, trở lại với màn đêm, ôi chao! Làm tâm trí anh gợi nhớ một thời còn ở quê nhà mỗi lần cùng bè bạn tương ngộ. Việt nhớ nhất là ngày anh đi, vài ba thằng bạn học thân thiết: Cường, Huy, Viễn biết anh bỏ ngang sự học vì hoàn cảnh Việt quá khắc nghiệt, chẳng còn bao lâu Việt sẽ cầm chắc mảnh bắng tốt nghiệp phổ thông! Giờ đây, Việt sắp lập nghiệp phương xa, gọi nhau làm một buổi đưa tiễn đạm bạc nhưng thật thân tình, ấm áp tình bạn. Không biết Tết này tụi nó có về, gom lại được làm cuộc trùng phùng mà nhiều năm anh xa xứ vẫn nhớ hoài, chứ ngày bà ngoại mất anh về cập rập thời gian lo liệu lễ tang rồi vội vàng quay vào lo việc làm ăn. Công việc làm không thể gián đoạn dài ngày, cuộc sống phía trước còn tiếp diễn liên hồi.  
Ngày Tết quê nhà thiêng liêng là vậy, ai cũng muốn quay về đoàn tụ, thăm hỏi, chè chén cùng nhau vui vầy đón năm mới, mừng nguyên đán. Người Việt Nam xưa thật tuyệt vời chọn ngày đầu mùa xuân làm cuộc chuyển giao giữa năm cũ và mới, tất cả các loài hoa thi nhau đua sắc, dâng hương cho loài người thưởng ngoạn. Mùa xuân là mùa đẹp nhất trần gian, các loài hoa thi nhau trổ sắc hương tận hiến cho cõi đời, cõi người.  
Buổi sáng đã đến quê nhà. Ngã ba về nhà ngoại đây rồi, quán cafe ngay ngã ba về nhà lịch sự, đẹp, hà cớ gì không ngồi lại nhâm nhi ngắm cảnh. Thói quen của người Sài Gòn là vậy, và anh nhiễm văn hóa cafe từ khi bắt đầu nhập cuộc với vùng đất náo nhiệt bậc nhất này cho đến giờ, cafe buổi sáng trước, mọi sự tính sau. Chẳng biết quán có từ khi nào, lần mới nhất anh về chưa có, cũng hay hay, quê nhà bây giờ quán xá đẹp đã đến tận ngã 3, cách nhà chỉ vài cây số, ngày trước muốn uống ly cafe phải đi 5 km, ra đến tận thị tứ mới có, thế chứ, thời đại tiến bộ, hàng hóa đến tận cửa ngõ mỗi nhà. Niềm vui trong người xa xứ bật dậy, quê nhà ngày một đổi thay, ai đi xa trở về mà không vui.  
Anh, thả balo ngồi ghế ngoài để tranh thủ xem cảnh quê buổi sáng. 
Cô chủ duyên dáng, trong bộ đồ kín đáo lịch sự, bộ đầm dài trông khá xinh xắn, ra mời: 

• Chào anh, anh uống gì?
• Cô cho tôi ly cafe đen đá
• Anh uống café Sài Gòn hay café Quảng Ngãi, có lẽ anh ở xa mới về?
• Đúng rồi. 
• Sở dĩ em hỏi vậy, bởi người Sài Gòn em sẽ pha ly cao, còn người nơi này sẽ pha trong tách, đem ít nước đá, người Quảng uống café như thế. 
• Vậy à, cho tôi café cung cách Quảng, về để thấy quê hương trong chính người của quê. 
• Dạ.
• Người đâu mà lịch sự chi lạ.

Khi cô gái quay vào pha chế, anh lại nghĩ ngợi, khi đời sống khá lên, người ta sẽ phát triển hơn từ cách ăn uống, ăn mặc. Làm gì ngày trước bán café mặc đầm, ồ thì ra cách sống cũng tùy thời tùy lúc mà thay đổi, phù hợp với thời trang. 
Ngoài đường, người bắt đầu đông hơn, quần là áo lượt, kẻ chở học sinh đi học, người tới công sở, người đi làm tự do, nhịp sống êm đềm thấy vui mắt lạ. Thì ra, đâu khác gì mấy Sài Gòn chỉ thưa thớt hơn thôi. 
Quán bắt đầu có thêm vài thanh niên bước vào, nhạc xuân đã mở vọng ra từ vài cái loa nghe tha thiết, làm rộn ràng lòng anh: “Xuân đã đến rồi gieo rắt ngàn hồn hoa xuống đời, vui trong bình minh muôn loài chim hót ca mọi nơi…” Chưa về đến nhà sao xao xuyến đến lạ…

• Café đây anh, mời anh nhé, cô thả nụ cười ý nhị với anh, rồi bước sang bàn trong có 2 thanh niên mới vào.

Nắng đã lên bên rào nhà phía đường, ánh sáng xuyên qua cành cây, kẽ lá những vệt nắng ấm, lung linh nhảy múa dưới đường bởi con gió lành tháng chạp cuối năm, làm anh xao xuyến lẫn rộn ràng sắp về lại ngôi nhà xưa của ông bà ngoại quá nhiều kỷ niệm một thời đã xa, không biết còn có ai nơi đây hay đã tha hương như anh. 
Thời gian như vó câu, mọi thứ cũng hủy diệt và thay đổi bởi thời gian.
Khuấy ly café, hớp một ngụm giữ lại trong miệng thật lâu, có cả vị đắng lẫn ngọt ngào của café quê nhà rồi nuốt từ từ, đúng là đậm đà ngon tuyệt. 

• Cho tôi gửi tiền, anh nói vọng vào quán
• Dạ, có lẽ anh ở xa mới về?
• Đúng rồi, sao em đoán biết vậy. 
• Làng có bao nhiêu người đâu anh, ai cũng quen mặt, anh lạ quá nên đoán vậy, anh vào thăm ai?
• Anh về thăm quê, nhà ông bà ngoại anh chỉ còn có gia đình cậu Thiện 
• Ồ, Cậu cũng thỉnh thoảng ra uống café ngoài này, người trong đó nếu uống café cũng chỉ ra quán em. 
• Xin lỗi cô chủ quán, tôi là Việt còn em là gì?
• Em là Phượng – Kim Phượng. Em mới mở quán chừng vài năm, trước em cũng vào Sài Gòn làm ăn, cũng bán café nhưng khi mẹ bệnh, em về giúp ba nuôi mẹ, sau em thu xếp sang quán trong đó, bây giờ ổn định, em ở luôn ngoài này.
• Thì ra, cũng là người có nghiệp vụ, café rất ngon. Anh cảm ơn cô chủ quán xinh đẹp, lịch thiệp. 
• Không có chi anh, vậy em mới trụ nổi ở đây, ngoài thị trấn quán café như nấm sau mưa, người uống bây giờ sành hơn xưa nhiều, quê mình cũng tiến bộ lắm.
• Xã hội sẽ tiếp diễn theo văn minh thời đại, không thể đứng lại. Dù có bảo thủ đến đâu cũng không thể cưỡng lại sự tiến triển, quy luật muôn thuở là vậy. 
• Xin lỗi em, anh về nhà cậu đây. Cảm ơn em cho ly café đậm hương vị quê nhà.
• Dạ, cảm ơn anh. Khi nào rảnh anh ghé uống café, người Sài Gòn uống café là nét văn hóa. Nếu phía Bắc uống trà thấm vào máu, thì phương Nam café là nét đẹp văn hóa cả vài trăm năm nay. 
• Cảm ơn em, hẹn gặp lại, nói chuyện nhiều hơn.

Buổi sáng cảm giác sảng khoái khi ngồi ngắm đường làng, không gian náo nhiệt nhưng thú vị, dẫu gì trước khi về ngôi nhà thân yêu của ông bà Việt cảm thấy mang mang niềm vui khi quay về mái nhà xưa.  
Rời quán, trên đường về nhà ngoại hai bên đường cánh đồng lúa xanh mơn mởn, cơn gió nhẹ làm dợn sóng lúa tít tắp mát lòng người xa xứ, lâu lắm mới trở về. Đi thong thả ngắm làng, ồ thật bình yên còn mấy hôm là đến tết, sao quá đổi thanh bình. 
Nhà cửa hai bên nhiều hơn, khang trang hơn, người nông thôn muôn đời chỉ biết làm lụng, phục vụ cho đời, cần kiệm thế mà đời sống bây giờ, nơi đây cũng nâng lên đáng kể, các nhà đã có vài chậu cúc to và đẹp chơi tết. “Có nước đồng, nước sông mới nhẫy”. Lòng anh cũng vui lên. 
Có chiếc xe ngược chiều, nhìn anh đăm đăm xem thử có người quen nào. Bỗng có tiếng gọi: 

• Việt. Mầy về khi nào, sáng nay à?
• Ô, Cường. Tao vừa nhắc mày, Huy, Viễn. Tao mới ngồi café đầu đường, quán của Phượng. 
• Thế ru. Sao biết quán Phượng? 
• Tao hỏi, đơn giản vậy mà cũng hỏi. 
• Tao uống hoài ở đó, nhưng chẳng biết tên chủ quán, định lên café đây, hay là lên ngồi café nói chuyện tí, tao chở về nhà luôn. 
• Ok, ngược lại quán, ngồi trên xe chuyện trò, chút xíu đã tới quán Phượng. 
• Mầy uống gì Cường?
• Như mấy khi, cô chủ nhé. 
• Tách café đen với bình trà nóng, cô chủ đem ra. Mỗi người có gu riêng của mình.

Việt và Cường lại tiếp tục câu chuyện trên xe, Cường hỏi:

• Khi mày làm cho ông chủ bánh đó, rồi thế nào?
• Khi ông chủ tao định cư nước ngoài, ông giao lại cho tao quản lý. Khi ấy, tao chẳng có bao nhiêu cả, dành dụm cả đời làm thuê cho ông, cũng thừa ra vài ba lạng vàng, ông giữ giùm. Ngày gia đình ông đi đoàn tụ, tao chỉ nói: “Bây giờ, cháu chỉ có chừng ấy, cứ tạm thời coi như cháu gửi gia đình chú ra đi, để cháu quản lý và phát triển xưởng bánh”. 
• Thôi được, chú chỉ lấy 3 lượng, nếu qua ấy, gia đình không có nhu cầu trở lại thì cháu cứ phát triển, quả đất tròn biết đâu làm ăn khó quá, ít năm chú quay về, giờ thì đi để các con có tương lai cho các con, ở đất nước mình khó phát triển quá, làm gì cũng phải là người con cán bộ, hoặc có công mới thu dụng. Con cái chú không có trong diện ấy, nên khó lắm. Được chứ Việt?
• Dạ, cháu cảm ơn chú, tài sản cả vài chục lượng, cháu có chút xíu mà chú tin tưởng giao cháu, còn gì bằng.
• Tôi làm với chú gần vài mươi năm hiểu tính nết, thật thà, không tham của người khác. Đó là điều cao quý nhất của cuộc làm người trên thế gian này. Bản chất của người ta là tham lam và bội ước, nhưng cháu là người trọng danh dự, nên chú tin nếu sau này chú có thất bát, chú quay về cháu sẽ chẳng phản bội. 
• Việt cảm ơn và hứa sẽ giữ lời, dù chú chẳng viết một loại giấy tờ gì, ngoài lòng tin. Lòng tin cao cả là danh dự cao nhất của con người, nó quý hơn tài sản này nhiều. 
• Công nhận cậu may mắn. 
• Ừ đúng rồi, sau này tao và chú Hổ - Chủ cơ sở bánh ấy vẫn thư từ qua lại liên lạc. Thỉnh thoảng, chú còn gửi quà về Việt Nam cho tao. Chưa thấy ai trong đời tốt như chú Hổ. Bây giờ, bên Cali chú có của hàng trong chợ Việt, làm ăn giàu có. Lòng chú rộng lượng, giúp người nên trời đất cho chú giàu có là đúng. Ông Trời công bằng lắm Cường à. Sở dĩ, bây giờ người ta chụp giựt khi có cơ hội là vì họ không có niềm tin vào tâm linh, vào trời đất. Chủ nghĩa vô thần thánh tai hại lắm, nó làm đảo lộn mặt trật tự đạo lý con người nhanh nhất, nó là căn cơ để giữ xã hội an lành, bình an.   
• Đúng vậy Việt, ngày trước ông bà ta gìn giữ đạo lý ấy và ai ai cũng thấy an vui, sống nghĩa nhân dù đất nước còn chiến tranh. 
• Tao mang ơn chú suốt đời, bây giờ tao mới vừa nhận được hai đứa trẻ mồ côi, tao vẫn nhớ lời chú dặn “Giúp người chân thành, chẳng mất mát đâu”. Trong 2 đứa đó, tao tin Hùng, nó bản lĩnh và thật thà, còn thằng Thiệt, tao sẽ xem xét lại, nhưng thấy nó cũng hiền lành, biết vâng lời, có điều nó mới biết đọc, biết viết. Tao đang gửi nhà và xưởng cho 2 đứa nó, nhớ quê quá tao dù về ăn tết mấy ngày, qua tết tao vô. Không biết Huy và Viễn ra sao? 
• Huy nghe nói học đại học Sài Gòn, có vợ con, nhà cửa rồi, còn Viễn nghe nói lập nghiệp trên Gia Lai. Chắc tụi nó cũng về quê ăn tết. Tụi nó còn cha mẹ già cả mà
• Có thể, uống cafe rồi về nhé. 
• Ok

Chiếc xe Honda vù vù mùi lúa non con gái đồng quê xanh mơn mởn phảng phất làm anh nhớ lắm ngày xưa thân ái cùng ông bà ngoại làm ruộng vườn, chẳng mấy chốc đã về nhà ngoại. Cậu Thiện đang tưới nước cho mấy chậu hoa vạn thọ, thược dược, chăm hoa tết thấy Việt về, cậu mừng rỡ:

• Cháu về khi nào mà gặp Cường, có hẹn à?
• Chào cậu, Cường lên tiếng. Không chú à, cháu đi uống café ngoài ngã ba, gặp nó lơn tơn đi bộ, cháu chở nó về. Xin lỗi cậu, cháu về nhà luôn còn lo việc nhà. Sắp tết rồi.
• Ừ. Thôi, Việt vào nhà uống nước, buổi sáng cậu mới chế bình trà, thấy mấy chậu hoa sẵn tiện chú tưới nước, chiều qua chú bận ăn giỗ xóm dưới. Ở quê, tình làng nghĩa xóm còn được lắm, không như các thành phố lạt lẽo quá. Cậu vào Sài Gòn thăm con cháu, suốt ngày ngồi ngó ra, tuần lễ là cậu về, tù túng quá. 
• Dạ

Vào nhà, chào mợ dưới nhà, xong lên cùng cậu. Việt lên tiếng:

• Con mua mấy hộp bánh mứt về mừng tuổi ngoại và cậu mợ. Chỉ vậy thôi cậu à. Con không có nhiều thời gian, nhưng phẩm vật cho ông bà tổ tiên phải có chú à. Tấm lòng phải song hành cùng nghi lễ. Con tin lòng biết ơn của con cùng gia đình, nhất là ông bà ngoại.
• Vậy là vui rồi, con à. Bây giờ ngoài quê mình cũng đỡ rồi, không như thời con ở nhà.  
• Kỳ này cậu ăn tết lớn chứ?
• Lớn với nhỏ gì, truyền thống ông cha đón năm mới vậy thôi, thời này đã khác xưa, chỉ có sự rộn ràng nô nức của trẻ con, mọi lễ vật người ta bán sẵn, chỉ cần có ít tiền ra cửa hàng về là xong xuôi. Bây giờ chẳng còn ai dện bánh nổ, làm bánh mứt. Thỉnh thoảng ai còn làm cũng hay, nhưng thật hiếm cháu à. 
• Mỗi thời đại mỗi khác mà cậu. Mình phù hợp với hoàn cảnh xã hội thôi. 
• Thôi, cháu uống trà nhé. Bình trà Bắc cậu pha còn nóng, uống kẻo nguội mất ngon. Ngày trước, ông ngoại cậu uống trà cầu kỳ lắm, Việt à, cháu nhớ chứ?
• Dạ, nhớ cậu à. Cậu nhắc làm cháu nhớ ông bà ngoại quá, trong đó cháu cũng có bàn thờ ông bà, cha mẹ hương khói bốn mùa. Cháu đã sắm sửa để các em trông coi nhà trong đó ăn tết, ngày thiêng liêng của dân tộc mình, khi nào thong thả mời cậu mợ vào chơi. 
• Ồ, bây giờ đi đâu cũng khó cháu à. Có mấy nhỏ bây giờ cũng tha phương kiếm sống, chắc mai tụi nhỏ cũng về ăn tết. 

-        Mùa tết về quê cũng mệt quá cậu à, phương tiện tốt nhất là xe đò, nhưng cũng nhồi nhét quá, nếu mua vé còn đỡ chứ đón xe dọc đường vất vả quá cậu. Đông lắm. Xe cháu về gần 60 người, cũng may cháu nằm trên cao.

• Giờ này phương tiện xe quá nhiều, nhưng người Việt mình có tính tham lam nhồi nhét, miễn sao đầy cứng xe mới chịu thôi. Cảnh sát giao thông kiểm tra lấy lệ, chẳng chút tiến bộ nào, “Có tiền việc ấy là xong nhỉ/ Thời trước làm quan cũng thế a”. Bao giờ mới thay đổi, phục vụ đúng nghĩa hành khách như các nước lân cận Thái, Mã Lai… đừng nói chi tới Singapore, Hàn. Ra ngoài nước mới thấy thương dân tộc cậu à.
• Cháu cũng đã đi các nước ấy rồi ư? 
• Dạ, qua xứ người cháu mới thấy họ văn minh lắm, nhìn lại mình thấy còn lạc hậu chi lạ.
• Cậu cũng nghe người ta đi du lịch nói vậy. Họ văn minh hơn Việt nam ta nhiều. Chắc một đời như cậu mợ cũng chịu thôi, rồi cũng xong một đời. Cậu tiếc cho một thời vàng son của miền Nam, hồi ấy Tân Gia Ba, Hàn còn cúi đầu trước miền Nam ta cháu à. 
• Cháu cố gắng để ngẫng đầu cùng dòng tộc, họ hàng.
• Tốt quá, phải nghĩ tích cực, cuộc sống là quá trình phấn đấu cháu à
• Cháu cặm cụi, chăm chỉ cùng với ước mơ cháy bỏng cậu à. Hy vọng tổ tiên, nhất là ông bà ngoại độ trì cho, chắc con làm được cậu à. 
• Chúc mừng cháu với ý thức vươn lên.
• Con đường duy nhất để vươn lên là nỗ lực làm việc chân thành, tích lũy và phát triển để giúp ích cho mình, cho đời. Ở sài Gòn nhiều cơ hội hơn cậu à. Sài Gòn hay lắm, không như cư dân tỉnh lẽ quê mình, ai làm gì mặc kệ, việc mình mình hay, cháu rất nể họ không có thái độ dòm ngó ai, chỉ biết siêng năng làm việc mình. Người khá hơn thì mừng, người khó hơn thì thương yêu, giúp đỡ, vì vậy mọi người dễ tiến bộ. Cháu không bước tới Sài Gòn không thể được như bây giờ. 
• Chúc mừng cháu, cố gắng cháu nhé. 
• Không cố gắng và nỗ lực, chính mình phải đứng lại cậu à.
• Cháu trưởng thành quá.
• Môi trường chung quanh làm tăng động lực ganh đua, chính điều này thúc đẩy kinh tế Sài Gòn nhanh cậu à. Người Sài Gòn siêng năng và làm việc gần như gấp rưỡi thời gian của người nông thôn mình, thái độ an nhàn, chấp nhận nghèo khó của người nhà quê khó thay đổi cuộc sống, có chăng con số rất nhỏ.
• Đúng rồi, an phận là tâm lý chung của người nông thôn. 
• “Có trời mà cũng có ta”, yếu tố cá nhân phấn đấu vượt khó là yếu tố tích cực dễ kiếm tiền và thành công. Cậu thấy những bà mẹ quê chân lấm tay bùn bỏ quê vào thành phố nuôi con đứa nào cũng trưởng thành. Một bà mẹ chăm chỉ cày bừa trên đường phố Sài Gòn có thể nuôi 2 đứa con học đại học. Phải kính phục sự nỗ lực của những bà mẹ quê ấy, xác suất thành công của họ khá cao. Người quê mình vào làm ăn thời vụ, vậy mà nuôi con thành tài. Lẽ ra, chính quyền quê nhà những lần hội hè nên tập hợp số con em thành đạt ấy nói chuyện để động viên cho các em thế hệ sau của địa phương, đàng này cứ tập trung lại vui chơi, hát hò và xin tiền hoặc tinh tế hơn thì ghi sổ vàng, nói những điều không thiết thực. Chỉ có tri thức mới thoát nghèo tốt nhất. Cánh cửa tri thức sẽ mở cổng cuộc đời ngắn nhất và dễ thành công. Đầu tư trí tuệ là hợp lý nhất trong mọi đầu tư. Phải không cậu?
• Ô, cháu chỉ là một chủ xưởng bánh, nhưng cháu thông hiểu triết lý giáo dục, trong lĩnh vực này, cậu cho rằng cháu có nghiên cứu và để ý đến. 
• Cháu sống với ông bà ngoại nghèo, vất vả không bằng ai ở quê nhà, cháu cảm thấy cần lập nghiệp phương xa, một là giúp ông bà bớt gánh nặng ở quê, hai là nỗ lực không ngừng nghỉ, thú thiệt cậu, con gần vài mươi năm con chăm chỉ làm việc, tất nhiên rất may là gặp người hiền lương biết trọng danh dự và độ lượng mới có được ngày hôm nay, cậu à. Đó là ơn phước. 
• Cuối năm và thật lâu mới có buổi nói chuyện thú vị và ý nghĩa cùng cháu. Không ngờ trường đời đã dạy cháu có suy tư và ý thức chín chắn. 
• Cháu còn phải học nhiều lắm cậu à, ngoài giờ làm việc cùng công nhân, cháu dành cho mình vài tiếng đồng hồ để đọc sách, vậy cháu mới tiến bộ cậu à.
• Mà nè, cậu chân thành nói với con điều này, không biết cậu có lỗi thời không?
• Cậu nói cháu mới biết, cháu nghĩ không thể lỗi thời của những người kinh nghiệm từng trải, chỉ là phù hợp hay không thôi?
• Đúng vậy. Cháu cũng phải lập gia đình, năm nay cháu cũng trên 40 còn gì? Cháu đã chín chắn trong làm ăn, đối phó với xã hội, duy chỉ gia đình cháu chưa có, vì vậy cậu mong cháu nên lập gia đình. Mái ấm gia đình tuy có cực khổ trách nhiệm là ràng buộc, nhưng bù lại thúc đẩy bổn phận và trách nhiệm người đàn ông. Cháu xem, từ cổ chí kiêm ai độc thân cũng không thể phát triển cá nhân, trừ những tu sĩ họ nguyện cống hiến cho lý tưởng tôn giáo và xã hội. Nếu thời trẻ cháu đi con đường ấy thì được, bây giờ không thể. 
• Dạ, đúng vậy. Cháu cũng tính đến điều ấy trong vài năm nay, nhưng chưa có hợp ý trung nhân cậu à, lấy vợ cũng đầy đủ và trọn vẹn duyên mợ cậu à. 
• Ok cháu, nhưng chỉ cần hợp ý, đồng quan điểm là được.  
• Cháu chẳng đòi hỏi gì, chỉ “đồng vợ chồng tát biển đông cũng cạn” cậu à.
• Nói vậy, chứ cũng phải cẩn thận cháu à, hư nên của đàn ông cũng từ người vợ. 

              Có khi không cân nhắc, vội vàng một đời ân hận. cháu à.

• Thôi cậu à, nói chuyện khác, cũng gần trưa rồi, mợ sáng nay, cứ lo bếp núc. Mợ một đời lo cho cậu, mợ thật đảm đang và siêng năng. Cháu cũng phục cậu lắm. 
• Cảm ơn cháu, chẳng qua cậu hiền và ngoan dưới mắt mợ. Chứ cả đời chẳng có tích sự gì, một đời cầm phấn, hưởng lộc chính phủ, khi về vườn giúp lặt vặt việc nhà, thậm chí nhà cũng chẳng sắm nổi, của ông bà ngoại để lại. Chỉ trùng tu cho khang trang lại có chỗ an trú. Được mỗi thằng con trai, cũng có chí tiến thủ vào tận miền Nam, cuối cùng cũng cheo heo 2 vợ chồng già. Đời sống vốn vô thường chẳng biết thế nào? 
• Ô, cậu xem làng ta có nhiều người con cái 3, 4 đứa, cuối cùng cũng vậy, may mắn có đứa còn ở với cha mẹ, chăm nom. Mà nè, cậu tại sao cậu cho con trai mình lập nghiệp phương xa?
• Đó, là mệnh cháu à, nó ra trường cao đẳng sư phạm về dạy toán ở miền núi 3 năm, không biết sao, ngày ấy nó bảo: “Lương lậu èo uột quá, ban đầu nó còn đi lại vài chục cây số để đến trường, sau 3 năm công tác xa được xin chuyển về gần nhà, ông Hiệu trưởng chưa đồng ý, thế là nó nói, nếu thầy giữ em, không cho về địa phương, em xin nghỉ”. Về nhà nó trao đổi với cậu mợ, chỉ biết vậy còn nội tình sâu cậu mợ không biết gì cả. Cậu bàn với nó việc hơn, lẽ thiệt nó không nghe. 
• Cũng rất lạ, cậu à. Có khi nó có mơ ước và muốn tiến thủ. Nhà trường ông Hiệu trưởng đầy quyền sinh sát. Gặp ông hiệu trưởng bảo thủ, không có tài sẽ không cho các thầy cô trẻ bước lên hơn ổng. Thời nầy lắm người như thế.
• Có thể vậy, nghe nói, bạn nó trong đó chuyên dạy toán luyện thi vào lớp mười khá lắm, gọi nó vào dạy vì lúc ấy phong trào ấy trong Sài Gòn rất thịnh. Thế là nó như cháu. Vác ba lô lên đường vào Sài Gòn, cũng may bây giờ cũng có vợ con, dạy ở một trường dân lập. Chiều nay hoặc mai nó về, sẽ có nhiều chuyện anh em trao đổi nhau. 
• Dạ. 

Dưới bếp, tiếng mợ vọng lên:

• Ông coi dọn cơm lên, trưa lắm rồi, cậu cháu say sưa nói chuyện quên ăn à?
• Có ngay em à. Chỉ thêm thằng Việt thôi mà
• Thêm, không thêm cũng đến bữa cơm rồi. 

Việt cũng phụ mợ dọn lên, 3 người ngồi lại cùng nhau. Mợ lên tiếng:

• Xin lỗi cháu, chỉ kịp chào hỏi, mợ bận tay nên lo cơm luôn, cho mợ hỏi:

Cháu trong đó làm ăn có khá không? Ngoài này cháu về thấy rồi, xã hội cũng phát triển, trong nhà cậu mợ xong xong trong 3 ngày tết truyền thống của mình thôi cháu à.

• Dạ, cũng được mợ à. 
• Mợ nghe nói cháu có xưởng bánh phải không? 
• Dạ. (Tính Việt không muốn phô trương, nên hỏi đến đâu, nói đến đó)

Cậu không muốn mợ truy vấn thêm, biết tính mợ, nên nói vào:

• Việt nó làm gì là chuyện của nó, cháu nó về ăn tết với gia đình, mừng tuổi ông bà ngoại là vui rồi. Thôi ăn cơm tự nhiên nghe cháu, nghe chiều cháu có hẹn với Cường.
• Dạ. Bọn cháu tính thăm mấy bạn ngày xưa học phổ thông. Nhân tiện ghé thăm thầy chủ nhiệm lớp 11. Khi cháu quyết định nghỉ học, thầy thương cháu lắm, động viên cháu học tiếp, còn hơn 1 năm nữa thôi em à. Cố gắng lấy mảnh bằng tốt nghiệp, rồi có thể làm gì cũng được. Nhưng lúc em cương quyết chọn đi vì em nghĩ đây là cơ hội. Hôm em xuống chào thầy, thầy chân thành cho em ít tiền lộ phí. 

Phạm Ngọc Dũ
(Còn tiếp)
 

 

TT. HỒN CHUÔNG THẦN DUYỆT
 
8. 
Ngày 30 Tết, đường làng rộn ràng hơn, người ta đi chợ để để chuẩn bị cúng rước ông bà. Tết quê rất nghiêm trang, nhà ai bộ tam sự trên bàn thờ tiên tổ cũng được đánh bóng sáng choang để đón mừng năm mới. Từ sân ra đến ngõ sạch sẽ, trước nhà có 2 chậu cúc đại đóa, bên cạnh tự trồng thược dược, vạn thọ, cảnh trí vui tươi làm hân hoan lòng người, ai cũng nôn nao đón xuân với lòng kỳ vọng năm mới sẽ nhiều may mắn, hạnh phúc hơn năm cũ, truyền thống từ xưa xa truyền lại. 
Nhà cậu mợ cũng vậy, trên bàn thờ tiên tổ, chân dung ông bà ngoại Việt trang nghiêm, phúc hậu, phía trên cao tượng Quán Thế Âm tĩnh tọa trên đài sen, điềm nhiên nhân từ, vầng hào quang điện lấp lánh nhiều màu sắc làm tăng thêm sự thiêng liêng cho thời khắc chuyển mùa giao thừa sẽ đến trong tối nay.  
Bàn thờ cúng rước được hạ xuống một bàn tròn đặt một góc trong phòng khách. 
Năm nay, có vị khách đặc biệt, cháu ngoại Việt, gia đình cậu mợ đông đủ - Vợ chồng con cái Hậu cũng về từ ngày 27 tháng chạp. Vui vẻ hơn năm rồi, nhưng cũng chỉ có 6 người. Con cậu mợ có Hậu, lại sống và làm việc nơi xa, mỗi năm về vài lần ngày trọng đại của gia đình, cậu mợ vui lắm. 
Sau khi ngồi vào mâm cậu nói:

• Các con cầm đủa, ăn uống tự nhiên nhé. Việt à, gia đình cậu mợ năm nay có thêm cháu, nhà vui lên, lâu lắm cháu mới về ăn tết quê nhà, thấy thế nào?
• Tết quê đầm ấm quá cậu mợ à. Cháu gần vài mươi năm lo làm lụng, những ngày cuối năm tất bật, năm nào ngày 29/ chạp mới xong việc, chiều cuối năm cháu thường ngồi quán cà phê nhìn dòng người tấp nập, sắm sửa tết tay xách, nách mang đủ thứ cả. Trên đường những xe chở hoa xuân đủ sắc, đủ loại rất phong phú, rất vui mắt nhưng lòng buồn của kẻ tha hương lại dấy lên, mong có ngày trở về ăn tết quê để thấy được hồn quê trong ngày đầu xuân. Những này tết ghé vài người bạn đồng nghiệp và công nhân chúc tết, thời gian còn lại đến các khu vui chơi cho hết thời gian. Năm nay, cháu có thêm 2 thằng nhỏ mới tuyển nên dù về quê ăn tết. Không nơi nào bằng quay về nơi sinh ra để ăn tết và tự tình với quê hương cậu à. Mấy hôm nay, cháu và Cường đi lòng vòng thăm thầy giáo cũ và bạn bè vui lắm cậu mợ. 
• Còn Hậu, con nghĩ sao, tháng chạp mẹ con đã nhắc hoài, không biết tụi nhỏ có về không?
• Ba thấy không, Con năm nào cũng về, thỉnh thoảng lắm con mới vắng tết, mười năm nay, con vắng chỉ mỗi một lần, năm đó thực ra con cũng chẳng bận rộn gì lắm, nhưng con quyết ăn tết Sài Gòn để thấy cái tết của họ thế nào, trải nghiệm để biết. Bản thân con cũng hiểu về với ba mẹ đang trông ngóng, phải chi nhà có vài anh em thì vui hơn, một ở quê, một đi làm xa, ai cũng hiểu về bên ba mẹ được yêu thương, hạnh phúc hơn. 
• Con cái không phải muốn là được, hồi ấy ba cũng nói với mẹ, ít nhất mình cũng có vài đứa con em à, sau nầy trưởng thành có anh, có em bảo bọc nhau, san sẻ nhau, sẽ khỏi cô đơn. Nhưng trời đất chỉ cho ba mẹ chừng ấy, phải chịu thôi con à. Ngày con ra trường dạy ở quê, ba mẹ mừng lắm sau nầy con sẽ đỡ đần, giúp ba mẹ, “Trẻ cậy cha, già cậy con”. Số ba mẹ vậy, làm sao bây giờ. 
• Không, con chỉ nói với ba, chứ con phải có trách nhiệm với ba mẹ, vợ con thường nhắc khi có món ngon, vật lạ nếu như nhà gần ba mẹ mang sang cho, có việc gì mẹ cha giúp đỡ. Nhưng mọi sự cũng xong ba à. Vợ chồng con vất vả lắm, đứa nào cũng công việc, thằng nhóc phải đến trường từ mẫu giáo, năm nay cũng đã lớp 6 rồi. Lâu rồi cũng quen. Con thường nói với bạn bè: Tao một cảnh hai quê.

Mẹ Hậu chợt xen vào:

• Hay là vài năm nữa con về nhà luôn, chứ ba mẹ mỗi ngày một già, sức khỏe bây giờ không như trước. Được không các con? 
• Từ từ con tính mẹ à, chứ nỗ lực hơn cả chục năm mới có chỗ làm thu nhập ổn định, về nhà làm sao có việc làm mẹ? Đây là vấn nạn của tỉnh lẽ. Bài toán về xã hội học này nhiều vấn nạn, chính quyền các tỉnh lẽ nên xem lại, tại sao dân tỉnh lẽ nào cũng vào các đô thị lớn để tìm kiếm việc làm. Ai chẳng muốn sống gần nhà trên mảnh vườn nhà mình đã gắn bó quá nhiều kỷ niệm, vừa quen nếp sống, vừa đỡ đần mẹ cha khi tuổi già sức yếu. Nhưng tại sao dân tình lại đỗ xô “di cư” đến đô thị để kiếm sống, phải chăng chính quyền các tỉnh lẽ chưa thấu đáo? Làm sao giải quyết được đời sống cho cư dân địa phương không còn bỏ làng để tìm kiếm miếng ăn? Thực ra, bây giờ đường sá, phương tiện đi lại khá tốt, quá dễ dàng, nếu như ở các tỉnh lẽ nỗ lực kêu gọi nhà đầu tư các xí nghiệp có chính sách thông thoáng, hợp lý sẽ tạo việc làm cho con dân, bảo đảm được đời sống, có lẽ người dân sẽ quay về quê nhà phục vụ. Làn sóng này đã có từ mấy thập niên rồi, nhưng vẫn chưa có lời giải, phải không nào?
• Con nói cũng phải, bộ đầu chính quyền tỉnh chưa nhìn thấy thấu đáo nên cư dân mới di cư đến các đô thị lớn. Mỗi lần quê nhà có việc trọng đại phải xin nghỉ, về thăm tiêu tốn tiền bạc và thời gian cũng khá nhiều. Nếu chính quyền các tỉnh lẽ có chính sách hợp lý chắc chắn không khó để người dân trở về phục vụ. Xét cho cùng nơi nào cũng cật lực làm việc mới có tiền. Đó là chuyện xã hội, chính quyền, còn với cá nhân gia đình mình ba mẹ chỉ mong các con suy nghĩ và có lộ trình hành động để quay về. Khi có bất trắc, ba mẹ chỉ giúp nhau. Năm nay, mẹ con bệnh nằm ở bệnh viện tỉnh cả tuần, ba giấu các con không dám gọi về, bởi sợ các con về sẽ mất việc, lại tốn kém. 
• Lần sau nếu có bất trắc, ba cứ gọi, nếu sắp xếp được thì về, bằng không sẽ tìm giải pháp tốt nhất. Ba mẹ đừng giấu con cái, may là không có gì xảy ra nếu có mệnh hệ nào ba mẹ cũng ân hận, con cái lại trách móc. Yêu thương cũng phải đúng nơi, đúng lúc ba mẹ à.  
• Con nói nghe cũng phải, đó cũng là lý do để các con nhìn lại, gia đình mình rất đơn chiếc, không được như người khác, không đứa này còn đứa khác. 

Bữa cơm cúng rước ông bà ngày cuối năm cũng rôm rã, cởi mở. Ai ai cũng có nổi lo, mỗi người một suy nghĩ, nghĩ rằng mình đúng trong tình thân mật gia đình.
Ngày Tết Nguyên Đán ở làng quê thật rộn ràng, nhộn nhịp.
Ngày đầu của năm mới, trời trong xanh cao vòi vọi, mặt trời lên cao nắng trong vườn tô điểm các loài cây xanh thêm, hoa trên cành như rướn lên để khoe với nhân gian sắc màu rực rỡ nhất, lòng ai cũng hân hoan năm mới đầy kỳ vọng có sự đổi thay đáng kể cho đời mình. 
Ngoài đường gió mơn man thổi nhẹ những tà áo dài của các cô thôn nữ làng quê tụm năm, tụm ba đi lễ hội hoặc thăm viếng bạn, tạo nên sắc thái rất khác thường trong năm. 
Nhà cậu Hai cũng hân hoan, áo quần thật đẹp, sau buổi ăn sáng tiểu gia đình Hậu chào về nhà mẹ vợ của anh chị mừng tuổi. 
Còn lại Việt và cậu Hai tiếp nói tiếp câu chuyện đầu năm:

• Lâu lắm mới về ăn tết, người nhà quê mình. Mấy ngày nay ở quê, cháu thấy vui cậu à. Tuy không còn như xưa, nhưng mỗi góc đường mỗi cảnh quang cháu nhớ đến thời đi học, cực khổ cùng ông bà ngoại. Hôm ra thăm mộ ông bà, cháu nhìn lại những ngày bên ông bà đầm ấm yêu thương. Đặc biệt là khi bà tiễn chân cháu vào Nam, cháu nhớ mãi: “Con à, con mồ côi, vào không ai nương tựa, làm sao con sống nổi? Con cố gắng thật nhiều, Trời già không bỏ ai, nhiều người tay không, chăm chỉ, nỗ lực rồi cũng thành công nơi xứ người”. Chiều đó con về, ra quán café ngồi, hình bóng ông bà cứ lãng vãng trong tâm trí cháu. Nhớ lắm cậu à.
• Thành công đời người xét cho cùng cũng là vận trời – “Ông vận đi khỏi, ông giỏi cũng ở truồng”. Tài năng chỉ 5%, chăm chỉ nỗ lực đến 95% cháu à, nên ông bà ta nói: “Có chí thì nên” chứ không nói có tài thì nên, có tài mà không chí tiến thủ cũng khó thành công. Cháu thấy ai không siêng năng, cần mẫn mà thành công? Đôi khi một mình lại là sự nỗ lực gấp bội, bởi chẳng có điều gì để ỷ lại. 
• Cháu đã để ý những người thành công trong cuộc đời từ khó nghèo ở Sài Gòn cũng nhiều. Họ chỉ có vũ khí duy nhất: Cố gắng, chăm chỉ và thật thà. Bài học đó cháu học từ ông chủ của cháu khi ngồi cùng ông ấy nói chuyện. Ông kể thật nhiều về gian nan và cố gắng của ông. Bài học ấy cháu thuộc nằm lòng. 
• Ok cháu, người xưa cũng có câu: Hữu khổ thành thân. 
• Với cháu, bây giờ cũng có kinh nghiệm, hơn nữa sự bao dung, lòng thương người sẽ đem lại sự hạnh phúc nữa cậu à.
• Tất nhiên, người thành công nào cũng bao dung.
• Dạ

Ngoài sân, Cường – Người bạn thân của Việt cũng đã đến thăm và chúc tết cậu mợ, hắn nhoẽn miệng cười thật tươi buổi sáng đầu năm: 

• Chào cậu mợ và bạn mình, Chúc mùng năm mới.
• Vào đây Cường, cậu đi đâu rồi mà đến sớm vậy, chúc mừng năm mới nhé.
• Tao cùng gia đình mừng tuổi ông bà xong là cả nhà về nhà vợ, thời này mình giản đơn hơn thời cha mẹ mình: “Mùng một tết cha, mùng hai tết mẹ, mùng ba tết thầy”. Xong bổn phận tao chạy lên đây chúc tết cậu, sau đó tao chở mầy đi thăm bạn bè. 
• Ok, vậy là tốt quá, ăn bánh uống nước đầu năm với gia đình cậu mợ rồi anh em ta lên đường. 
• Cậu mợ năm nay ăn tết vui vẻ quá?
• Ừ, tết này có gia đình Hậu và Việt cùng về, vui vẻ, đầm ấm hơn, cháu à. Ăn cái bánh ngọt đầu năm cho ngọt ngào cả năm Cường nhé, cậu Hai vui vẻ nói. 
• Dạ, Kính chúc cậu mợ và gia đình năm nay bình an, hạnh phúc, gia đình Hậu làm ăn thịnh vượng cậu nhé. Mà vợ chồng Hậu đi chơi rồi à?
• Nó mừng tuổi xong cũng chở vợ con về phía vợ rồi. 
• Phải tranh thủ cậu à. Chừng nào vợ chồng nó vô lại. 
• Mùng 4 nó vào lại, nghe nói mùng 6 tết là trường bắt đầu lại. 

Mùng 6/ tháng giêng cả nước trở lại sinh hoạt bình thường, năm nào cũng vậy, Cường à. Thôi đi chơi tí, còn thăm hỏi các bạn, mày thông báo có tao về, không tới các bạn nó trách tao. Việt cắt ngang. 

• Cậu à, ăn uống rồi, tụi cháu đi chơi tết tí. Chúc cậu mợ an vui và hạnh phúc cùng con cháu. Cường nói
• Cảm ơn cháu, chúc các cháu thật vui. Năm nay làm ăn ngon lành nhé. 
• Dạ, cảm ơn cậu mợ. 

Hai bạn Cường và Việt lên xe. Qua khúc quanh là đến lộ lớn, tùng tốp xe, quần là áo lượt trên đường trông rất tết, người ta vui vẻ nói cười hớn hở. Ngày tết quê nhà thú vị quá, lâu lắm Việt mới có cảm xúc vui cùng tết quê. 

• Nè Cường cậu tính đi đâu trước? Tao tính đến thầy dạy Toán chủ nhiệm, rồi alo tụi nó đến, bất ngờ quá, có khi ít ông à? Tao có thông báo mấy bạn trước tết, tụi nó đòi gặp cậu. nếu đứa nào không đến được, hôm sau vậy. Cậu có muốn đi đâu nữa không? 
• Chủ yếu là về quê thăm mộ ông bà ngoại, thăm cậu mợ, dâng hương mừng tuổi ông bà, còn lại gặp thầy cô và bạn bè. Mầy biết tao mấy năm nay miệt mài với cơm áo, lo không bằng tụi bay đứa nào cũng có danh, có phận, tao trong đó cắm cúi làm. Cũng may có ông chủ tốt bụng nên mới khá giả, có cái ăn cái mặc. Bây giờ còn lo cho 2 đứa nhỏ tao mới nhận làm con. “Giúp người người lại giúp ta/ Làm ơn chẳng thiệt đâu mà vội lo”.

-        Vậy cũng tốt thôi, nhưng cậu mợ nói phải, cũng phải có vợ để quán xuyến công việc, hơn nữa cũng có con truyền trao sự nghiệp sau này, phải không?
-        Ok, nhưng cũng khó, cưới vợ chứ nào phải cặp bồ. Năm này tao nỗ lực, chưa biết sẽ thế nào, đủ duyên thì được?
-        Ừ, vậy đi. Cứ nghĩ mọi việc sẽ bình an đến.
-        Đầu tiên chúng ta ghé thăm thầy chủ nhiệm lớp 11, tao có nhiều ân tình với thầy trước khi tao vào Nam. Nhưng đã hẹn quán café Ngã Ba, nơi đây các bạn đều biết, ai đến thì café sau đó đến nhà thầy, chắc thầy cô vui lắm.
-        Ok.
Buổi sáng mùng một tết, mới hơn 9 giờ. Ngoài đường xe cô xe cô khá tấp nập, tất cả quần áo mới bảnh bao các gia đình chở con cái đi mừng tuổi rất sinh động. Truyền thống đã bao đời nay. Nắng xuân ngọt ngào, làn gió nhẹ quê nhà mang hơi nước của cánh đồng xanh đang thời con gái mơn mỡn làm mát lòng các bạn lâu lắm mới gặp lại, Việt thấy ấm áp vui lạ thường , không khí tết quê của làng mình giờ đây nhộn nhịp quá. Các bạn nữ đã có mấy người cũng đã đến nào Thủy, Liễu, Vân đông vui.
Quây quần bên nhau cũng được 6 người, Ngày tết vậy là quá tuyệt, cảm ơn thầy Cường đã kết nối. Việt nói điềm nhiên như lời cảm ơn Cường, đôi bạn chơi chung thời cấp 3 thân thiết.
-        Còn vài người nữa nhưng có lẽ mùng một bận rộn không đến được. Coi như lớp 11 chúng ta họp mặt đầu năm, café xong các bạn cùng Việt ghé chúc tết thầy cô để Việt chủ xị. Cường nói.
-        Ông Việt là người hạnh phúc nhất nghe. Thường người xa xứ về lại kết nối nhanh nhất. Phải không Cường? Liễu nói.
-        Đúng vậy, mọi năm chúng ta hẹn nhau cũng sau mùng 4. Kỳ này truyền thống ngày mùng 5 họp mặt lớp, Việt cố gắng ở mùng 6 hãy vào, dự để gặp nhiều bạn bè hơn. Cường lên tiếng.
Cả bọn đồng thanh Ok, phải vậy ông Việt à. Thầy Cường ở quê nhà uy tín lắm, là thầy dạy toán giỏi đã đành lại được anh chị em tín nhiệm làm chef cho cựu học sinh trường PTTH, tuyệt lắm ông Việt à.
-        Hồi ấy, Cường đã là học sinh giỏi, nếu như có điều kiện thi thố có lẽ Cường tiến xa hơn, nhưng mỗi người có mệnh của mình trước cõi đời, ông giáo giỏi cấp III của huyện này cũng tốt cho lớp chúng ta rồi. Cường không những giỏi cái quý hơn là chân thành cùng bạn bè. Hôm trước tôi về. cũng ngồi quán café này, uống xong tôi nôn nao về thăm nhà, Cường lên café, rất tình cờ, gặp tôi lon ton về, Cường gọi và quay lại café, từ đó mới có cuộc hội ngộ này. Tôi sẽ ở cùng các bạn để họp mặt với lớp mình.  Ok chứ. Việt nói
-        Cả bọn lại ồn ào yes-sờ và chuyện trò thân mật cả tiếng đồng hồ. Đến khi Vân nói:
-        Thôi, đi thăm gia đình thầy cô, bọn nữ nhi chúng tôi còn phải về lo gia đình chứ.
Việt xin cả nhà thanh toán. Cả bọn lên đường thăm thầy cô vì hôm trước Cường đã ghé thầy dạy toán lớp 11 báo cáo rồi, như nguyện vọng Việt. Nắng xuân làm hồng đôi má các cô gái xuân thì đã đành, nhóm phụ nữ bạn Việt cũng vậy, những tà áo dài các bạn phất phơ trước gió làm tăng thêm sự trang nghiêm, sang trọng và lịch sự của thôn dã trong ngày đầu xuân. Áo dài Việt độc đáo, người phụ nữ nào mặc vào người tản bộ có thể nói duyên dáng hơn, thỉnh thoảng có cơn gió nhẹ phả vào, ôi chao thanh lịch và quyến rũ làm sao.
Cả bọn ồn ào trước nhà thầy dạy toán – Một thời làm chủ nhiệm lớp 11 sôi nổi vô cùng, các học sinh ai cũng yêu mến thầy. Sau này Cường là đồng nghiệp với thầy, tuy vậy Cường xem thầy rất đúng lễ. Trong nhà, thầy cô lên tiếng:
-        Chào các em năm mới vui vẻ.
-        Các em chào thầy cô, năm mới an vui. Nhân dịp có Việt ở Sài Gòn về, em đã thông báo với thầy rồi, mùng một chỉ gom được bấy nhiêu ghé thăm và chúc tết thầy cô. Việt sẽ đại diện cả nhóm có món quà nhỏ, kính biếu thầy cô trong dịp tết Nguyên đán này. Cường nói
Việt đến gần thầy cô đưa túi quà gói sẵn cung kính:
-        Sau nhiều năm bương chải nơi đô hội, kỳ này em mới có thời gian về thăm gia đình, tiện thể thăm các bạn nhờ có Cường tập hợp nên được ghé thăm thầy cô, Kính chúc thầy cô khỏe mạnh, an vui, hạnh phúc để còn gặp dài dài các em cựu học sinh.
-        Cảm ơn các em còn nhớ đến ông giáo già này. Thầy cô thật vui trong ngày tết, các em cùng uống nước với thầy cô, trò chuyện nhé.
-        Dạ.
Không ngờ buổi thăm thầy cô có mấy mươi phút lạ vui vẻ và sôi nổi quá. Việt cảm thấy mình hạnh phúc ngày trở về quê nhà được gặp thầy, bạn cũ, cảm xúc ấy làm anh hưng phấn. Vốn đa cảm, anh trịnh trọng:
-        Trước khi ra về em xin thầy cô cùng các bạn cho phép tôi được nói với thầy cô đôi điều, chưa bao giờ tôi nói điều này với ai. Ngày tôi đi, hoàn cảnh tôi chỉ có Cường hiểu. Ngày ấy, tôi nghĩ không muốn làm phiền bà ngoại già yếu của tôi nữa, tuy là học sinh 11, nhưng mạnh mẽ, tôi quyết định đi để ngoại không còn gánh nặng về tôi. Ngoài bà ngoại tôi, thầy đã cho tôi tiền lộ phí, khi biết tôi cương quyết vào Nam lập nghiệp. Tôi nhớ hoài hình bóng ấy, thầy móc bóp cho tiền tôi: “Em cứ cầm lấy, đừng ngại ngần, nó sẽ thôi thúc và giúp em trong lúc chưa có việc làm”. Làm sao quên được cái thời quá khó “gạo châu, củi quế” ấy, “Miếng khi đói, gói khi no/ Của tuy tơ tóc, nghĩa so nghìn trùng”. Và như động lực thúc đẩy, tôi không ngại làm bất kỳ điều gì trong thành phố bậc nhất và bây giờ, em được thế này cũng có bàn tay, khối óc của thầy. Em kính cảm ơn thầy.
-        Không có gì em, đó là một hành động để động viên em, thầy cũng chẳng nhớ, em nhắc làm thầy rất vui. Làm người ta có lẽ nào vong ơn.
Cả bọn lắng nghe ai cũng thổn thức, không ngờ thầy lặng thầm đến vậy. Bây giờ Việt nói điều này, các em học trò cũ càng kính nể thầy hơn.
Nắng lên cao, cơn gió nhẹ làm mát lòng các cô cậu học trò cũ, bây giờ có lẽ ai cũng về với nhà mình. Trong ngày này không ai không bận rộn. Như thế đã đủ ấm áp một tấm lòng bè bạn nơi xa trở về quê hương trong mùa tết đoàn viên.


PHẠM NGỌC DŨ
(Còn nữa)


 
 

TT: TIẾNG CHUÔNG THẦN DUYỆT (TT)
PHẠM NGỌC DŨ
 
9.
Như trong thư mời tin nhắn, hôm nay ngày mùng 5 tết nguyên đán, cả nhóm bạn học cũ quây quần trong sảnh một quán lớn, trên sân khấu trang trí : CHÀO MỪNG HỘI NGỘ ĐẦU XUÂN CÁC BẠN CHS KHỐI LỚP 11.  Một góc sân tụm năm tụm bảy huyên thuyên, có lẽ người vui nhất là Việt – Người bạn rời trường khi vào mùa thi học kỳ II, cả lớp Việt ngỡ ngàng đã đành, các thầy cô cũng ngỡ ngàng, chỉ có Việt và Cường biết “cánh chim không mỏi” sẽ cất cánh vào Nam, chuẩn bị cho hành trình tìm kiếm tương lai. Cường ra sức giới thiệu Việt với các nhóm bạn chưa kịp nhớ ngày xưa. Thời ấy, lớp nào biết lớp ấy, ngoại trừ người “nổi tiếng”. Việt tay bắt mặt mừng những người quen xưa cũ và cả mới bây giờ.
Vào chương trình, ngoài nghi thức cuộc họp mặt giới thiệu thầy cô tham dự và phát biểu, đặc biệt hôm nay có Quốc Việt về thăm quê nhà ăn tết, đồng thời dự họp mặt cùng chúng ta, hiện tại Việt là chủ xưởng sản xuất bánh ngọt, có vài cửa hàng trưng bày lớn tại thành phố Sài Gòn. Mời Quốc Việt có vài lời chia sẻ cùng thầy cô và các bạn. Việt hồi họp dâng cao niềm cảm xúc, nửa muốn lên, nửa muốn không vì lẽ chưa bao giờ Việt nói chuyện trước đám đông. Tuy vậy, anh bước lên sân khấu, cố gắng bình tĩnh sau vài phút ngập ngừng:
-          Kính thưa các thầy cô và các bạn cùng khối cựu học sinh khối lớp 11.
Tôi thật sự xúc động có cơ hội gặp mặt được cô thầy và các bạn trong năm mới này, ngày ấy cách đây gần vài mươi năm tôi rời quê hương chẳng qua vì không muốn mình là gánh nặng của bà ngoại, tôi nguyện nỗ lực và chăm chỉ làm việc, mơ giấc mơ tương lai may mắn cũng có công việc tốt, càng ngày càng trở nên phát triển ổn định.
Hôm nay tôi thật vui và xúc động thật sự nhờ có Cường đã giúp tôi gặp được các thầy cô và các bạn cựu học sinh cùng khối lớp. Tôi thỏa lòng. Kính chúc quý thầy cô mạnh giỏi, hạnh phúc trong tuổi già, chúc các bạn vui, khỏe mạnh, con cái khôn lớn, làm ăn thịnh vượng, phát đạt.
Nếu trong bạn bè ai có dịp vào Sài Gòn, hãy gọi tôi. Tôi tin các bạn sẽ vui. Chân thành cảm ơn quý thầy cô, các bạn nhất là thầy Cường người bạn thân của tôi suốt thời đi học.
Trân trọng kính chào.
 
Tiếng vỗ tay rào rào, làm Việt thật vui khi trở về quê nhà lần này. Buổi tiệc liên hoan hôm ấy quá nhiều kỷ niệm với Việt, trong điện thoại có thêm nhiều số bạn bè mới. Hy vọng sẽ gặp nhau tại Sài Gòn.
 
Chuyến xe vào Nam mùng 6 tết năm ấy đón Việt tại quán café Phượng ở ngã ba đầu làng, có nhiều bạn đồng môn đưa tiễn, cô chủ quán cũng ngậm ngùi tiễn chân anh và tặng anh: Không tính tiền mươi ly nước, làm như níu chân anh bịn rịn thêm tình quê nhà đầy tình nghĩa. Việt cảm động, lấy số phone Phượng và hẹn gặp.
-          Sợ rằng người Sài Gòn nói đưa cho vui. Phượng nói
-          Em nghĩ vậy à, ơn em không nhỏ mà, anh không quên ơn em đâu nhé.
-          Thiệt hôn dậy? (Nàng nhái lại giọng Nam)
-          Thiệt mà, không biết em có hiểu cho anh người phương xa mới trở về?
-          Phượng ném lại nụ cười thân thiện, rất tiếc không có thời gian nói chuyện nhiều với anh.
Thật ra, trong hơn tuần lễ Việt thường lên quán Phượng cafe, có ngày đến vài lần chuyện trò, có cảm tình thấy cô chủ siêng năng, gọn gàng lại sạch sẽ, trong lòng mơ được cô gái xinh đẹp như vậy về quán xuyến xưởng có lẽ sẽ phát triển mạnh mẽ lại là người cùng quê hợp với tính cách mình, cũng đã từng trải nghiệm Sài Gòn, có thể phù hợp, nhưng chẳng dám ngõ lời. Hôm nay có cơ hội bày tỏ ân tình này.
-          Đâu cần nói nhiều, “tình trong như đã mặt ngoài còn e”. Biết đâu từ ấy nên duyên.
“Còn mười phút nữa, là xe đến rước anh tại café Phượng, ngay ngã ba anh nhé”, nhà xe gọi anh. Việt thông báo với các bạn, xe sắp đến rồi, tôi sẽ tạm biệt các bạn, tạm biệt cô chủ quán đáng yêu đã tặng một buổi café đầu năm cùng bạn bè quê nhà đầy ấn tượng, rất đáng nhớ. Tôi sẽ mang theo trong trái tim tôi cùng cuộc sống, cảm ơn các bạn nhiều, nhờ có cô chủ quán biết đâu tôi về nhặt hơn. Việt nheo mắt cười với chủ quán. Phượng chút bẽn lẽn nhưng không giấu được niềm vui cùng các bạn. Việt đưa tay siết thật chặt mỗi bạn, duy chỉ cô Phượng anh nắm thật lâu, trong anh hình như tim đập nhanh hơn, bởi đã gần vài mươi năm chưa được nắm tay người con gái quê nhà, may quá xe đang tới, anh thả tay bye bye các bạn lên xe.
Cuộc đưa tiễn xe đò dọc đường rất mau chóng, anh lên xe, cánh cửa khép lại và xe lăn bánh. Anh thầm tiếc không có người nhiều hành lý để xe dừng lâu hơn nói một vài lời tạ từ với Phượng. Mắt Phượng còn chập chùng trong anh như muốn nói thêm điều gì? “Có khi bất chợt tình cờ/ Đọng trong đôi mắt hơn thơ trăm dòng”. Xe bon bon trên đường mùa xuân mới, vẫn còn nhiều người đi trên quốc lộ quần là áo lượt, lòng chợt vui khi trở về thắm thiết tình bạn, hơn nữa duyên gặp được thôn nữ quê nhà. Tết miền quê kéo dài hơn thành phố, người quê có vẻ an nhàn hơn.
Qua nhiều ngày ở quê, đi chơi cùng bè bạn hơi nhiều, lên xe là dịp để ngủ phục hồi sức khỏe, sáng mai anh sẽ vào Sài Gòn chuẩn bị cho ngày mùng 8 khai trương, mặc dù ngày nào anh cũng gọi cho Hùng, Tín  để biết tình hình trong đó, dù vậy anh vẫn lo, cái lo của người kinh doanh từng trải.
 
10.
Chiếc xe về đến bến xe Miền Đông là anh vội bắt xe ôm về nhà ngay, mặc dù muốn uống ly café như thói quen cố hữu. Sài Gòn trở lại nhộn nhịp, các cửa hàng bắt đầu mở cửa, chỉ những nhà sản xuất hoặc nhà buôn lớn đợi khai trương mới mở. Cái quan niệm ngàn đời Sài Gòn vẫn gìn giữ. Đến nhà, cửa hàng anh vẫn im ỉm, gọi điện thoại cho Hùng.
-          Cháu dậy chưa, ra mở cửa, chú mới vào tới.
-          Dạ con ra ngay.
-          Chào cháu, Chúc mừng năm mới. Ở nhà ăn tết cháu có vui không, có đi đâu không?
-          Dạ có, ngày mùng một con và Thiệt về chỗ mẹ nuôi thắp nhang cho mẹ, trước tết con có mua bánh và trái cây đặt trên bàn thờ cho mẹ. Dưới này con mua đủ như chú dặn thắp nhang hằng ngày đêm cho Quán Thế Âm cùng ông bà.
Mắt nhìn sơ qua các quày tủ, vẫn sạch sẽ bóng loáng. Lòng thấy bình yên và vui vì cũng như phép thử cho cậu thiếu niên 15 tuổi trong hơn tuần qua.
Con qua bên quán gọi café về cho chú, chú đến bến xe vội về nhà ngay.
-          Trong nhà còn café gói, cháu làm cho chú 2 gói café sữa nhé.
-          Ừ, nhanh lên. Anh thoắc lên lầu, trái cây và hoa vẫn còn tươi, chứng tỏ ngày mùng 4 nó mới đặt lên thắp nhang. Trong lòng anh thầm nghĩ: Thằng nhỏ này được nè. Anh đốt ấy 3 cây nhang, khấn vái trước bàn thờ ông bà rồi gõ 3 tiếng chuông, thật lạ lùng tiếng chuông vang vào không gian nhà dội lại làm anh chợt nhớ tiếng chuông thần duyệt của cháu Hùng kể về mẹ nó, anh nhắm mắt linh cảm như một nỗi gì thiêng liêng với ông bà ngoại, cắm nhang vào lâm râm nói: “Cảm ơn ông bà, cha mẹ đã phù hộ cho con chuyến về quê ăn tết tốt đẹp như ý nguyện, biết đâu con cưới được vợ ở quê nhà”…
Việt xuống dưới, ly café còn nóng, anh bảo Hùng xuống lấy nước đá, anh quen café lạnh, hớp ngụm café thật sảng khoái, anh bảo Hùng:
-          Cháu lấy ghế ngồi uống nước cùng chú nói chuyện đầu năm.
-          Dạ, Hùng vào ghế ngồi anh rót thêm ly nước
-          Cháu à, những ngày tết chú gọi vào dặn, cháu làm chu đáo từ mùng một đến nay ổn cả chứ?
-          Dạ, Mùng một cháu ở dưới này, khoảng 9 giờ cháu về chòi thắp nhang cho mẹ, có cả Thiệt cùng về, xế cháu về cửa hàng, Thiệt về coi xưởng. Mùng ba cháu thắp nhang xong dưới này rồi về chòi mẹ cháu thắp nhang. Mùng bốn cháu mua trái cây cúng ông bà dưới này, ở luôn cửa hàng đến bây giờ chú về.
-          Vậy là cháu sắp xếp thời gian hợp lý lắm, đáng khen. Còn Thiệt thì sao?
-          Mùng một Nó về chòi thắp nhang mẹ, qua lăng Ông chơi hội Xuân bên đó, trưa em về ở chòi. Xế về xưởng. Mùng 3 về chòi mẹ cùng cháu. Ăn trưa ở đó, chiều về xưởng mãi đến nay.
-          Nghĩa là các cháu không đi đâu chơi?
-          Dạ, cháu dặn Thiệt đừng đi đâu, coi xưởng đợi chú về. Nó cũng nghe lời.
-          Thôi được, uống café xong chú chở cháu lên xưởng với nó, anh em thợ sắp vào mùng 8 cúng khai trương, có lẽ giờ cũng có người đã đến xưởng, cháu nhé.
-          Dạ.
Việt và Hùng chạy quanh thành phố, người về một ngày một đông hơn, thành phố này là vậy, các con đường Sài Gòn chỉ thong dong trong mươi ngày tết, người tạm cư về với quê nhà đoàn viên ba ngày xuân rồi trở lại làm việc, ngày mùng bảy các mặt tiền phố lớn vẫn còn cửa đóng, đường phố vẫn còn thong thả không kẹt xe. Việt và Hùng dừng trước xưởng, gọi Thiệt:
-          Thiệt ơi, mở cửa chú Việt mới vào.
-          Dạ, Thiệt mở của đón chú Việt và anh Hùng. Cháu chào chú.
Có vài người thợ đã vào trước, từ hôm qua. Tín tổ trưởng cũng có mặt. Việt lên tiếng:
-          Chúc mừng năm mới, các em về nhà ăn tết vui cả chứ
-          Dạ, một năm có mấy ngày tết phải vui sếp à.
-          Chúc mừng các em. Nè, như trong năm anh nói ngày mai cúng khai trương, anh đã gọi điện đặt heo quay rồi, mình chỉ mua thêm trái cây, hoa, bánh mì để trước cúng thần linh, sau anh em mình hưởng. Tín à, anh đưa tiền em mua mười bánh mì baget và hoa quả. Mua đồ cúng lựa trái tươi và ngon nhé.
-          Mấy giờ cúng sếp? Tín nói.
-          9 giờ như mọi năm. Năm nay có thêm 2 lính mới Hùng và Thiệt nữa, chắc mai anh em đông đủ rồi, Tín coi chuẩn bị để ngày mai cúng xong làm một mẻ đầu năm đem xuống cho 2 cửa hàng bán đầu năm và những khách hàng yêu cầu, mùng 9 trở lại bình thường em nhé. Xuống kho coi lại bột, sữa, đường và các vật liệu khác có đủ dùng không báo anh nhé. Việt nói với Tín
-          Dạ, em biết kế hoạch rồi, sếp khỏi lo. Sếp về quê ăn tết vui không? Có cô nào năm nay vào quản lý không sếp?
-          Vui các em à, bạn bè cũ cùng lớp đón tiếp anh nồng hậu lắm. Chưa biết có ai quản lý, trước mắt Hùng quản lý của hàng dưới Quận 1, trên Quận 5 vẫn như cũ thôi, tới đâu hay tới đó, các em à, anh chỉ mong anh em ta gắn bó, cùng sống vui với nhau coi như gia đình là được. Nếu khấm khá hơn năm rồi làm phước cho anh em trong xưởng. Năm nay còn khó, tiền lương thưởng đủ chi tiêu chứ các em?
-          Vậy cũng tạm ổn anh à. 
Lễ cúng khai trương và tất niên đối với những người kinh doanh ở Sài Gòn người ta rất tín cẩn, cậu chủ Việt cũng vậy. Buổi sáng ấy trên bàn một chú heo quay trung trung và những vật dụng khác, nhất là phải có rượu và giấy cúng trang trọng đặt trên bàn trước lò bánh, quay ra phía cổng chính của xưởng.
Tín tổ trưởng đã mời tất cả anh em công nhân xưởng có mặt, Việt trịnh trọng trong bộ quần áo mới cung kính dâng hương hoa và lễ vật cúng thần thánh trong khuôn viên xưởng nguyện cầu một năm suông sẻ, bình an, thuận lợi. Không khí rất trang nghiêm, ai cũng cảm nhận được. Hùng và Thiệt được dự lần đầu nên chăm chú, thành khẩn. Hóa ra người sản xuất cúng khai trương trang nghiêm cung kính quá, tin chắc thần linh độ trì.    
Ai cũng phải dâng hương trước bàn cúng, tỏ ra rất thành tín. Hùng dặn Thiệt:
-          Em đã xem chú Việt và mọi người cúng đều nghiêm trang, em hãy bắt chước, rồi quỳ lạy 4 lạy như vậy.
-          Dạ
Thằng Thiệt nhỏ nhất cúng sau cùng, nó quỳ lạy rạp xuống rất thành khẩn. Xong 4 lạy, nó vái tạ ngon lành.
Việt quan sát rất kỹ 2 chú lính mới có mấy tháng nhưng rất tiến bộ, lại chân thành. Sau đó, mỗi anh em phụ một tay, chè chén đầu năm rất thân mật, nói cười vui vẻ trong ngày đầu khai trương như một gia đình thực thụ.
Trong bữa tiệc, Việt dặn mấy điều như lệ thường hằng năm. Chúng ta sản xuất bánh, mọi sự thành kính sẽ được chứng giám, các em còn nhỏ, mai mốt trong số các em may mắn sẽ như anh, lòng chân thành bất kỳ của ai cũng tạo được sự an bình tâm hồn, khi an bình thì niềm tin trước đời sống càng mạnh mẽ, ý nghĩ tích cực cho tương lai lớn mạnh, công việc sẽ thuận lợi với kinh nghiệm của anh như thế. Những người không coi thần thánh ra gì, thường những kẻ ấy ác độc vì nghĩ rằng trong ý thức không ai phán xét, còn người biết trọng Thánh Thần làm sai trái họ sợ đấng bề trên trừng phạt, tính thiện lành được hun đúc dần dần theo thời gian tạo nên tính cách, trách nhiệm, danh dự. Các em nhớ điều này.
Sau đó chè chén đầu năm xong xuôi, Việt dặn riêng với Tín tổ trưởng sản xuất, ngày mai là mẻ bánh đầu năm, chúng ta chỉ sản xuất đủ bán và giao hàng cho vài mối lái thôi, còn thăm dò thị trường. Vậy Tín nhé. Anh phải chở Hùng về coi cửa hàng, vệ sinh tủ bánh chuẩn bị cho năm mới buôn may, bán đắc. Anh về cửa hàng đây.
-          Dạ, sếp về vui vẻ.
 
Chú Việt và Hùng vào nhà, nè Hùng vào ngồi chú nói thêm tí nữa, lúc nãy trên nhà chú chưa tiện nói cùng các em.
-          Cháu thấy xưởng cúng khai trương, thế nào?
-          Con thấy chú và các anh chị nghiêm trang và tỏ lòng thành kính.
-          Ồ, cháu quan sát tốt, đối với thần linh. Trước tiên là lòng thành tín, sau đó phẩm vật. Người xưa đã quá nhiều công sức chọn lọc tinh túy cho đời sau, âm dương đồng nhất lý, cháu cứ nghĩ với con người mình tin nhau thì đối đãi nhẹ nhàng, dễ thân thiện, giúp đỡ nhau. Thần linh cũng vậy. Người miền Nam họ thành kính và đó là nét văn hóa giữ được cả đạo lý và nhân nghĩa làm người. Các công nhân đều thế cả, họ đã cùng chú xây dựng và phát triển xưởng từ hồi nào đến giờ đều thành kính với thần linh như vây.
-          Dạ, ngày trước mẹ nuôi con cũng nói với con như thế. Bà có bàn thờ ông địa, ngày nào bà cũng mua cái gì cúng, lúc quả xoài, lúc nải chuối nhỏ hoặc cái bánh.
-          Bắt đầu ngày mai, khi nhã bánh đầu tiên ra lò cũng có lễ tạ, sau đó mới chuyển đến các khách hàng đại lý và 2 cửa hàng của mình. Cháu nhớ để ý. Chuẩn bị lau dọn vệ sinh phòng, tủ bánh để bắt đầu cho một năm mới suông sẻ, làm ăn thịnh vượng, cửa hàng có thịnh vượng chủ và công nhân sẽ được hưởng nhiều hơn. Vậy cháu nhé. Hiểu chưa?
-          Dạ hiểu.
Một năm mới đã bắt đầu, tất cả từ ông chủ Việt đến các công nhân đều bắt tay vào công việc chăm chỉ và năng động. Ai cũng có ý thức ấy, ắt xưởng sẽ phát đạt.


PND
(Còn nữa)
11.
 

TT: TIẾNG CHUÔNG THẦN DUYỆT (TT)
PHẠM NGỌC DŨ
 
11.
 
Chợt nhớ đến Phượng -  Người chủ quán xinh xắn, có duyên đã chụp hình với anh trong cái tết hôm nào. Anh cảm thấy đôi mắt ấy như muốn nói bao điều, nhưng chưa kịp.
Anh mở máy gọi: Alo, Phượng hả em?
-          Em đây, trời đất tưởng anh quên em rồi? Anh khỏe cả chứ công việc vẫn thường chứ anh, năm nay có phát triển gì thêm?
-          Cảm ơn em, từ hôm ấy về bận rộn chuyện linh tinh, cũng như cúng mở lò của xưởng và cửa hàng nên chưa gọi, chứ nào quên người dễ thương, giỏi dang được.
-          Thiệt không vậy anh?
-          Thiệt mà. Tính anh chơn chất có sao nói vậy. Hôm anh đi muốn nói thêm với em đôi điều, nhưng hôm ấy có mấy người bạn nhiệt tình quá, nên chưa nói được.
-          Bây giờ nói, em cũng rảnh nè.
-          Anh không có khoa nói, nên sao thấy vô duyên với em quá.
-          Có sao nói vậy, chơn chất mà đầy yêu thương, vậy là tốt nhất.
-          Vậy hả, không hiểu sao anh cứ nhớ hình bóng em khi tiễn anh lên xe và anh nợ em chầu cafe em tặng cho anh và các bạn bè trong kỳ tết hôm đó, hình như duyên keo kết đó làm anh cứ nghĩ về em. “Người ơi gặp gỡ làm chi/ trăm năm biết có duyên gì hay không?”
-          Anh cũng có hai câu thơ phù hợp quá nhé. Nếu có duyên thì sao, và không có duyên thì sao?
Kể từ đó, họ thường nói chuyện với nhau, cảm tình dành chon nhau nhiều hơn. Có buồn vui gì cũng san sẻ nhau, dẫu xa cách địa lý nhưng vẫn nghe giọng nói tâm tình với nhau.   
 
Như lời hứa với Phượng, Mùng 5/ Tháng năm anh sẽ về, một là ăn tết Đoan ngọ ở quê để nhìn lại cái tết quê nhà có như xưa, hai là sẽ nói hết ý với Phượng thế nào? Anh sắp xếp công việc cho các anh em công nhân ở xưởng, ai xong phận nấy. Tín chịu trách nhiệm nhập xuất hàng, có hóa đơn hằng ngày. Tín là người ở xưởng đã nhiều năm anh rất tin tưởng, biết tính Tín chu đáo mọi chuyện, chỉ có Hùng quản lý dưới cửa hàng chưa thuần thục thôi. Anh dặn dò kỹ lưỡng:
-          Tín à, khi sản xuất xong, em giao cho thủ kho và chịu khó mấy ngày chạy xuống cửa hàng Q5 của Quyên, và thăm Hùng bán buôn ra sao, nhớ kiểm tra hóa đơn bán hàng ngày trong 2 cửa hàng, anh có việc gấp về quê 3, 4 ngày. Em chu toàn chứ? Anh sẽ tính thêm lương trong những ngày em phụ việc ấy nhé.
-          Dạ, được chef. Cả 2 cửa hàng và xưởng nữa anh hả?
-          Ok. Nhớ là sau 9 giờ tối, em hãy về xưởng, nhắc nhở Hùng và Thiệt khóa cửa nẻo cẩn thận, anh có báo với Công an khu vực giúp anh tuần tra quan sát rồi, tuy vậy của mình giữ cẩn thận vẫn hơn. Thời buổi khó khăn không biết đâu là lần.
-          Dạ, chef khỏi lo, đó là công việc chung của anh em ở xưởng, em sẽ nhắc nhở Quyên và Hùng khi em quay về.
-          Vậy là ổn. Anh sẽ gọi điện mỗi tối nhé. Em nhớ mở máy nghe.
-          Dạ, em biết rồi.
Sau khi anh giao việc cho Tín, Việt về cửa hàng, xem Hùng bán mua ra sao? Hùng nè, cháu ra chú bảo:
-          Dạ, có việc gì không, chú?
-          Có chứ. Nè, chú phải về quê có việc, trên xưởng chú đã giao cho anh Tín và các anh công nhân sản xuất rồi, còn ở cửa hàng, anh Tín sẽ xuống phụ với cháu trong mấy ngày chú vắng nhà, nhớ là mỗi sáng vẫn thường xuyên lau kính, sắp xếp bánh cho bắt mắt, chu đáo và cẩn thận trong bán mua, khi bán xong là ghi hóa đơn hẳn hoi, nếu không dễ quên. Quên một hạng mục là kéo theo sổ sách xuất nhập, rối rắm lắm nhé. Anh Tín sẽ cùng cháu làm trong thời gian chú vắng nhà.
-          Vậy là buổi tối con xin nghỉ học bổ túc ở trung tâm?
-          Ừ, tạm thời chú gọi điện xin phép cho cháu. Sau đó, con mượn bài vở chúng bạn chép để học lại, ôn thi. Mới đó con đã học sắp lớp 7, nỗ lực vài năm nữa lấy chứng chỉ cấp cơ sở là ổn rồi. Cháu cố gắng nhé, chỉ có học tập sau này mới đỡ khổ thôi. Còn cả Thiệt nữa. Cháu hiểu chứ? Nó cũng đã sắp hết lớp 2. Cô giáo nó vẫn khen, Thiệt chăm học, có tiến bộ. Hôm nay em đã đọc thông viết thạo, rất đáng mừng.
-          Cháu sẽ cố gắng cùng anh Tín hoàn thành công việc bán buôn chú giao.
-          Nhớ để chế độ mở điện thoại, chú sẽ bất ngờ gọi về. Được chứ?
-          Dạ, con nghe lời chú. Mới hơn vài năm con đã biết nhiều, cảm ơn chú đã tận tâm.
-          Trưa mùng 3 tháng 5 chú đi, nhớ lời chú dặn cả rồi chứ?
-          Dạ nhớ. Cháu ghi lên bảng lịch hàng ngày cho dễ nhớ.
-          Đúng rồi, chú vào sẽ kiểm tra nhé.
-          Dạ, con nhớ.
 
Thời gian nhanh quá, mới ngày nào về quê ăn tết Nguyên đán, năm rồi công việc mù đầu bởi nhiều lời hứa hẹn với Phượng, lần này Việt về với một ý thức lập gia đình, so với cuộc đời thì ra mình đã luống tuổi, các con của bạn bè cũng có đứa đã vào ngưỡng cửa cấp 3, các con mấy bạn gái có đứa đã đi làm. Hy vọng sẽ suông sẻ. Quốc Việt cũng hiểu rằng tuy Phượng nhỏ hơn mình gần cả chục tuổi, nhưng đã từng trải cuộc đời, cũng muốn có một gia đình yên bề, cơ sở mình nếu được có cùng chung Phượng nắm tay đi chung đoạn đường còn lại, có lẽ cũng bình an, phát triển không lo lắng gì. Các phụ nữ thời này họ sắc sảo trong lựa chọn hôn nhân. Chẳng ai muốn có tấm chồng còn tay bương, tay chải.
Trên xe, Việt tranh thủ gọi điện:
-          Alo, em à anh sắp tới nhà rồi, sáng nay anh sẽ về quán café cùng em, hy vọng em sẽ vui.
-          Nói với nhà xe khi nào đến để em ra mở quán.
-          Chủ xe nói 6 giờ sẽ đến.
-          Vậy anh nhé.
-          Ok. Nè, anh đã làm nhẫn đính hôn, nếu ba mẹ không phiền, tiện sẽ làm lễ thăm nhà, được không em? Anh ít thời gian nên hơi cấp tập. Em khéo trình bày với ba mẹ nhé.
-          Em sẽ về nói với mẹ trước, nếu đồng ý thì ổn thôi anh. Vậy nghe anh.
Sáng hôm ấy, Phượng trang điểm lộng lẫy hơn anh tưởng, chiếc đầm phối cảnh rất đẹp, lãng mạn và sang trọng. Vốn đã nền nã, đẹp, thêm phấn son càng xinh đẹp, lộng lẫy hơn anh tưởng.
Anh Việt, chuẩn bị xuống xe, hành lý anh có trong thùng dưới xe không anh? Người phụ xe gọi.
-          Không anh à, chỉ mỗi balo trên xe thôi.
Chiếc xe ngừng hẳn, Phượng bước ra, đon đả chào:
-          Oh, Chào anh. Xe đúng giờ ghê, em cũng vừa mở cửa quán.
-          Chào em, vui em nhé.
-          Dạ
-          Cho anh lý café quê hương.
-          Ok
Hai người ngồi sát với nhau như tình nhân đúng điệu. Việt nhắp ngụm café quê nhà ngon tuyệt, có lẽ có bóng dáng của thương yêu và cảm xúc của tình yêu, cũng như sẽ làm lễ đính hôn hôm mùng 6 sắp tới.
-          Em có trông mong anh về không?
-          Hỏi chi lạ vậy cà? Không trông sao mở cửa sớm, bình thường 6 giờ rưỡi em mới mở quán, ở đây không ai uống café trước 7 giờ.
-          Chưa có ai cả em à, vốn anh nhút nhát nên anh nói rất thẳng thắn.
-          Chuyện gì đây?
-          Bình minh, trời vào hạ còn mát dịu, giờ khắc thiêng liêng đầu ngày mới, anh tặng em chiếc nhẫn với lời cầu hôn chân thành mà trân trọng của anh, được không?
-          Wa, anh đã suy nghĩ kỹ càng chưa?
-          Nếu chưa anh đâu dám về, anh đã nói với em trong điện thoại, với tuổi này, hết sự nông nổi rồi, chỉ có chín chắn thôi. Còn em?
-          Em thích người chăm chỉ làm ăn, mình không còn trẻ nữa, đã qua rồi tuổi mộng mơ, hò hẹn. Thời gian đâu chờ đợi ai.
-          Anh rất thực lòng, hỏi em.
-          Ok, anh cứ thẳng thắn không úp mở.
-          Xin lỗi, ở đây em có người tình chứ?
-          Anh hỏi gì lạ vậy? Người em thế này không có chàng nào tán tỉnh ư?
-          Tán tỉnh khác với người tình xa lắm.
-          Ok anh. Lắm người tán tỉnh, nhưng trong vùng này cở tuổi em là có vợ con rồi. Em không thích những anh chàng nói hưu nói vượn. Em sưu tra là biết tỏng.
-          Tuổi xuân con gái, ai cũng muốn có tấm chồng nghiêm nghị, có nơi để tựa bờ vai gầy guộc, yếu đuối cho vững chắc. Cái cần nhất của anh bây giờ là ngưới là có tâm hồn, biết thương người, sống độ lượng với người. Em làm được điều này chứ?
-          Với em chân lý là sự thật, anh có dối với em không?
-          Không, anh chưa hề nói dối với em, trong những lần trò chuyện với em, lúc nào anh cũng kể chuyện khi anh đang làm việc. Có điều anh băn khoăn là cách đây 3 năm anh có nhận bảo bọc với 2 cháu, anh hứa sẽ giúp các cháu trưởng thành đàng hoàng, em có sẵn lòng điều ấy không?
-          Anh không nhớ sao? Khi gọi điện cho em cũng lâu rồi, chắc anh quên anh có nhắc 2 cậu Hùng và Thiệt. Em có nói với anh rằng điều ấy thật tốt. Đâu phải ai muốn cũng được. Anh có cực khổ gì đâu, các cháu còn giúp anh nữa là khác. Tình cảm con người gắn bó bởi tình yêu thương, lòng tôn trọng.
-          Ok em, thì ra anh đã nói rồi. Quay lại vấn đề em nhé, em có sẵn lòng nhận chiếc nhẫn cầu hôn của anh không?
-          Phượng gật đầu, đôi má đỏ hồng như hơi thẹn thùng nhưng đầy sung sướng.
Quốc Việt lấy chiếc hộp như hình trái tim bọc nhung màu đỏ, bên trong có chiếc nhẫn vàng phía trên hình vuông có khắc chữ PV.  
Phượng như run lên, trái tim nhịp đập rộn ràng, trạng thái rất bất ngờ nên có chút hồi hộp, xúc động chẳng lẽ suy nghĩ của mình là đúng. Bình tĩnh lại Phượng nói:
-          Anh có băn khoăn của anh, em có băn khoăn của em, anh hiểu chứ?
-          Em nói đi.
-          Có lẽ, em sẽ gọi đứa em gái ra coi quán, em về nhà cùng anh nói với cha mẹ em?
-          Chưa cần đâu, chỉ là cầu hôn và em chấp nhận là được rồi, từ từ chuyện ấy tính sau. Không thể vội vàng, anh uống café, đi ăn sáng cùng em, sau đó anh sẽ về nhà cậu Hai bàn bạc với cậu mợ, chuyện trăm năm, không phải chốc lát em à, được chứ?
-          Hay quá anh, em hơi vội vàng, chưa chín chắn, em cứ nghĩ niềm vui về thông báo cho cha mẹ, anh chị em nhưng anh nghĩ cách ấy hay hơn. Người từng trải có khác?
-          Quốc Việt cảm thấy vui, ôm Phượng – Phượng lặng im nhắm mắt, một nụ hôn đầu thắm thiết tại quán cafe buổi sáng tinh sương nơi quê nhà.
Mãi đến khi có khách vào uống café sáng, cô ta mới vào làm café. Nắng mới đã lên, ánh nắng tưới tẩm cả mọi vật, thậm chí đã tưới tẩm niềm yêu thương của Việt Phượng từng từng tế bào, phế phủ và mạch máu lứa đôi.
-          Anh tính về 3 ngày tranh thủ, để vào sắp xếp việc trong xưởng và cửa hàng, không biết có đủ thời gian không, anh nói với em thế này, em tính sao, trước mắt anh về báo cậu mợ Hai, sắp xếp đến nhà ba mẹ em, thật gọn coi như thăm nhà, ở quê mình lễ nghi là điều quan trọng, đơn giản nhưng trang nghiêm có người lớn đàng hoàng em à. Anh đã gọi thăm dò trước rồi, cậu mợ ủng hộ. Người nhà quê mình trọng lễ nghĩa chứ phẩm vật chỉ tượng trưng, trong đó mỗi khi trò chuyện với em, anh cũng nghĩ đơn giản, nhưng chu đáo. Anh có mang về cặp nhẫn, mình ghé thị trấn mua rượu trà, làm lễ hỏi luôn, có lẽ anh mời cậu mợ Hai, đại diện cho dòng tộc, thầy cô chủ nhiêm thuở anh còn học phổ thông, vài người bạn anh đến nữa nói chuyện, xong mình ra quán mời ăn trưa, tạ ơn. Chủ yếu là vui. Lần này chỉ vậy, sau đó anh sẽ bàn với em, làm lễ cưới cũng đơn giản, nhưng thật đàng hoàng, chu đáo, đời người con gái phải lên xe hoa đường bệ - Một người con gái nếu lập gia đình không được bước lên xe hoa, nỗi mặc cảm ám ảnh sẽ theo chân suốt hành trình đời sống, anh muốn em tự hào với gia đình và dòng tộc. Nếu nhờ được nhà cậu Mơ Hai thì tốt, bằng không anh mướn khách sạn, từ khách sạn đến nhà em rước dâu 2 chiếc xe, gia đình em mướn 1 chiếc đưa dâu về khách sạn. Hôm sau mình vào Sài Gòn luôn, thế là tiện nhất. Anh, trong đó, hồi ấy cũng có đi dự rước dâu đám cưới của cậu công nhân, từ Sài Gòn xuống Cần Thơ rất đơn giản như vậy. Bây giờ tụi nó cũng hạnh phúc bình yên. May là thời bây giờ không cầu kỳ như thế hệ cha ông ngày trước, Em nghĩ sao?
-          Còn đãi đằng hai họ trong lễ vu quy chứ anh?
-          Ok, lễ rước dâu từ 9 giờ đến 11 giờ. Xong, mình đến thẳng nhà hàng đặt trước, ăn uống xong anh em về khách sạn ở, hôm sau hat sau nữa quay vào Sài Gòn làm việc. Rất gọn và chu đáo. Sính lễ cho cô dâu đầy đủ, cùng với rượu, trầu cau, trái cây và bánh cưới là ổn rồi. Được không em. Ý anh là vậy, gọn gàng, nhẹ nhàng, đừng cầu kỳ cho khỏe.
-          Anh tính vậy cũng được. Tạm thời là như thế. Em yêu anh từ những lời chân thành đơn giản, không màu mè nhưng đầy trách nhiệm.
-          Tạm biệt em, anh về nhà cậu mợ đây để bàn việc với cậu mợ, nếu được sẽ thực hiện nhanh trong trong lần này để lần sau mình chỉ tiến hành lễ cưới.
-          Ok, cũng được anh
Việt về nhà cậu mợ Hai, cảm xúc niềm vui còn lại với Phượng, chị nghĩ về tình yêu và cuộc sống. Thì ra, nếu như dự tính của anh xảy ra hoàn hảo không chút trắc trở nào, là ổn thỏa. Nghĩa là mọi sự đều do duyên mà nên. Thực ra nhất thiết duy tâm tạo, mỗi người trên thế gian đều có định mệnh riêng, ta phải tin vào sự vận hành của tạo hóa rất huyền vi, rắc rối hay đơn giản đều xảy ra từ ý thức. Chưa bao giờ Phượng nghĩ vậy, nhưng mọi việc diễn ra thật nhanh, thật kỳ lạ. Phượng cũng chẳng lường trước.
Phượng gọi điện cho cô em gái:
-          Lan à, chị đột xuất có việc, hôm nay em có rảnh không? Em ra quán coi giúp chị vài tiếng đồng hồ để chị về nhà nói chuyện với ba mẹ được không?
-          Có việc gì quan trọng không chị Phượng?
-          Có chị mới gọi với em, nếu không chị không làm phiền em.
-          Hôm nay, em hẹn mấy bạn em đến nhà chơi.
-          Thôi, em điện cho bạn hẹn lại đi. Chị cần lắm.
-          Được rồi, em sẽ hẹn tụi nó ra quán cũng chẳng sao.   
-          Em ra ngay nhé.
-          Dạ, em đang sửa soạn, trang điểm xong sẽ ra ngay.
-          Ok, chị chờ.
Khi niềm vui được dâng lên, Phượng cảm thấy xung quanh quán cái gì cũng làm vui mắt. Khi tâm hồn vui mọi cảnh bên ngoài đều vui. Ngọn gió sớm mát mẻ lạ thường, bức tranh thật sống động của mùa hạ quê hương.
Cô em gái Lan, đậu xe bước vào:
-          Hôm nay chị lộng lẫy quá, áo đầm này thật đẹp, nhưng thấy chị thật vui, cả hạnh phúc nữa.
-          Hôm nay đặc biệt hơn mọi hôm
-          Đặc biệt gì vậy, chị?
-          Anh Việt ở Sài Gòn mới về.
-          Hèn chi chị vui. Nhưng có gì đặc biệt hơn nữa không? Có phải chiếc nhẫn mới trên tay. Anh đã cầu hôn chị à?
-          Chị chỉ gục đầu với nụ cười nhẹ, thanh thoát không thiếu sự sung sướng.
-          Lan vội đến ôm choàng chị, chúc mừng hạnh phúc chị nhé. Tết Đoan Ngọ này chị sẽ cùng anh s ánh vai dạo phố thị.
-          Ok, thôi được rồi, cảm ơn em chia vui. Chị về nhà đây.
Trên đường về nhà gặp mẹ ba Phượng hân hoan không kể xiết. Suy nghĩ để nói chuyện với ba mẹ thế nào cho hợp lẽ, thâm tâm ba mẹ nào có con lớn trưởng thành nhất là luống tuổi như chị mong có tấm chồng để an thân, đó là chắc chắn. Nhưng đặt vấn đề có vẻ gấp gáp thường cha mẹ sẽ không thích. Họ sẽ không có nhiều thời gian để tự hào, đây là nếp cố hữu của các gia đình nông thôn, cái cao cả hơn là đôi vợ chồng trẻ hạnh phúc, trong đời sống vợ chồng dài lâu sau này chứ không phải những điều khác.
Thấy xe Phượng vào nhà, ba của Phượng lên tiếng ngay:
-          Con à, sao vậy? Có việc gì không?
-          Ba à, mẹ đâu rồi?
-          Mẹ vừa đi chợ, mua ít đồ mai cúng mùng Năm – Tết Đoan ngọ con à, có việc gì quan trọng lắm không?
-          Anh Việt ở Sài Gòn mới về, định qua mùng 6 tháng năm sẽ đến thăm nhà.
-          Thế ư, Chuyện trăm năm có gì phải vội vàng?
-          Dạ, không ba à. Chuyện ấy là do con bán tín bán nghi, bây giờ con mới hiểu: Anh ấy cương quyết lắm, vấn đề con tưởng anh ấy nói vậy có khi chưa chắc nên chưa nói cho gia đình, hôm qua anh điện về bàn với con như vậy. Sáng nay anh về quán con rồi, anh nói chắc chắn, bởi anh ít thời giờ, xưởng vẫn sản xuất và hàng hóa phải lưu thông nên vội. Con nghĩ chỉ là thăm nhà có họ hàng cho đủ lễ nghĩa, quan trọng là lễ cưới thôi ba, tùy cơ mà ứng biến. Không phải không báo trước mà do anh quá ít thời gian.
-          Thôi được, để mẹ về ba sẽ nói lại. Hay là con ra chợ đón mẹ.
-          Hay để con gọi thử xem, thời nay dễ mà, chỉ vài tiếng đồng hồ là đủ cả thôi ba. Vừa nói Phượng mở máy.
-          Alo, mẹ đây. Có việc gì mà gọi mẹ?
-          Mẹ mua xong chưa?
-          Chưa, xong mẹ về cũng sắp xong rồi. Có gì con nói chuyện với ba.
-          Tranh thủ về liền đi, còn thiếu gì chiều con mua cho.
-          Ừ, mà chuyện gì, con nói mẹ nghe cũng được.
-          Mẹ về đi, sắp tới mùng 6 anh Việt nói với con làm lễ thăm nhà, Vậy mẹ nhé.
-          Trời đất con tôi, con đột ngột quá, ba có nói gì không?
-          Đợi mẹ về đây nè.
Quay lại sang ba, Phượng nói tiếp:
-          Mẹ sẽ về ngay ba à
-          Chờ tí nữa không sao.
Mẹ Phượng vào nhà là nói ngay:
-          Chợ vắng hơn mọi năm, mẹ định mua thêm vài trái mít, có ai đến dọn cho vui con à.
-          Dạ, muốn mua thêm thứ gì, mẹ nói con chiều nay con ra chợ mua ngay cho. Con cũng mua thêm ít đồ để cúng trên quán café.
-          Có gì mà “công chúa mẹ” triệu hồi cấp tập.
-          Có, con đã nói với ba rồi.
-          Ông à, Phượng nói gì vậy?
-          Bà vào nhà đã… Phượng nói: Việt ở Sài Gòn mới về khi sáng, có bàn với nó là làm lễ thăm nhà đơn giản. Tôi thấy gấp gáp quá, việc gì cũng phải có thời gian. Bà nghĩ sao?
-          Tôi nghe Phương nói Việt trong đó có một mình, xoay như chong chóng, hết xưởng đến 2 cửa hàng một Quận 5, một Quận 1. Ít thời gian lắm ông à. Thời nào theo thời ấy. Bây giờ “con cái đặt đâu cha mẹ ngồi đó”, không phải như ông bà xưa đâu?
-          Thôi kệ, đơn giản cũng tốt, Ai chê đám cưới, ai cười đám tang. Vậy đi, sau ngày giải phóng, bọn trẻ công nhân mời nhau ăn bánh kẹo tại cơ quan, rồi vỗ tay cũng thành vợ thành chồng, con đàn cháu đống. Làng mình hồi ấy cũng nhiều, thế hệ tôi và bà cũng đã chứng kiến, may là nội ngoại hai bên nhà mình cũng tươm tất nên mình có cưới hỏi trang trọng. Cũng chỉ mới vài mươi năm nay, người ta rước dâu xe đoàn nọ, đoàn kia của những nhà giàu khoe mẻ thôi, chứ cốt lõi của lễ cưới là công nhận sự sống chung của các con cho hai bên gia tộc thôi, chủ yếu là đôi vợ chồng được hạnh phúc một đời. Cái này mới quan trọng.
-          Vậy là ông đồng ý?
-          Chẳng lẽ mình không bằng lòng. Quay sang Phượng mẹ nói:
-          Phượng à, Thằng Việt nó nói vậy lo có kịp không? Hôm nay là mùng 4 rồi, mùng 5 tháng năm là tết Đoan ngọ, ai cũng bận rộn cúng kiến. Người nông thôn của mình gọi là Tết Đoan ngọ mà.
-          Dạ, lát con lên quán gọi anh Việt ra thử ảnh có nhờ được ai chưa? Anh có gọi điện về cho Cậu mợ Hai và vợ chồng thầy chủ nhiệm của anh rồi, và những người bạn thân nữa nhưng kết quả con cũng chưa nắm chắc được.
-          Vậy con liên lạc với nó thế nào nhé. Không khéo bỉ mặt với dòng họ.
-          Thôi con về quán đây, gọi anh ra. Chào ba mẹ con đi đây.
Vừa mừng, vừa lo nhưng Phượng vẫn tin mọi sự sẽ yên thắm, an vui, không trở ngại. Phượng có vẻ hối hả, mới đầu mùa hè, dàn đồng dao ve ngày hạ vang vang trong gió nghe rất vui tai, khi Phượng ngang qua gốc phượng già của con đường một góc trời đã đỏ rực rỡ, tạo cho cô tin tưởng mọi việc sẽ thành công.
Về đến quán, Phượng gọi ngay cho Việt:
-          Alo anh, sáng nay anh tới cậu mợ và thầy cô có ổn không anh?
-          Tốt đẹp mọi chuyện em à, chiều nay cả nhóm bạn lên uống café quán em. Anh đang ở nhà thầy cô đây, thầy cô mời ăn trưa, nhưng anh xin lỗi về với cậu mợ, mợ nấu cơm trưa rồi, anh ăn cơm trưa với cậu mợ, xong anh tranh thủ là chạy lên em.
-          Ok, anh. Mình có ít thời gian còn phải chuẩn bị cho đàng hoàng.
-          Đúng rồi. Cảm ơn em.
Sau khi thống nhất với cậu mợ là đơn giản, nhưng trang nghiêm. Nhất là phải có cặp rượu: Vô tửu bất thành lễ. Trên con đường lên quán Phượng, cánh đồng con gái xuân thì sớm mùa hè thu xanh mướt gợn sóng chạy tít tắp đến chân trời, anh cảm nhận như mình trẻ lại.
-          Anh à, nắng đầu hạ có gay gắt làm anh mệt không? Em làm ly chanh đá nhé.
-          Càng tốt, anh thấy nắng quê dễ chịu hơn nắng Sài Gòn, có gió nhẹ và không gian rộng thoáng, nhờ cây xanh nhiều.
-          Sao rồi, anh nói lại em nghe rõ ràng, ghi lại để mua những phẩm vật cần thiết nhất như lời dặn của cậu Hai để cậu mợ hài lòng.
-          Cũng đơn giản: Mỗi loại 1 quả, Cặp rượu, cặp trà ngon, trái cây và bánh lễ. Chỉ vậy thôi.
-          Thăm nhà mà phải thế à?
-          Anh nói với em, anh không nhiều thời gian coi như một lần này, sau đó anh ra lần nữa cưới là xong.
-          Vậy không có lễ hỏi sao anh?
-          Lễ này coi như gộp thăm nhà và lễ hỏi thành một. Câu mợ nói cho tiện. Thời này người ta đơn giản hóa nhiều rồi em à, không cần phải cầu kỳ, nhất là hoàn cảnh anh. Anh cũng muốn làm cho gia đình em rạng rỡ mặt mày, nhưng công việc kinh doanh không cho phép, lần về lễ cưới mình làm rình rang hơn.  
-          Vậy sáng nay em nói gì với ba mẹ em?
-          Em chỉ nói có cậu mợ và thầy cô và các bạn tới thăm nhà, chứ không nói cũng là lễ hỏi gì cả. Vậy làm sao bây giờ?
-          Chiều anh sẽ chở em về trình bày rõ ràng với ba mẹ em để khỏi trách móc anh. Mình chưa rõ ràng nên nói lại cho tường tận, cha mẹ nào cũng thương yêu con cái. Ba mẹ em cũng chẳng bắt tội em đâu. Em tin anh đi. Còn điều này em nhớ nè, tìm giúp 4 người để bưng quả, em có đủ thời gian để nhờ không. Coi vậy chứ khó lắm bởi còn dư âm mùng 5 tháng năm. Giờ tụi thanh niên thích đi chơi lắm.
Bây giờ dịch vụ cho thuê đồ cưới họ có sẵn, nếu được mình lên hợp đồng luôn với cửa hàng dịch vụ cho thuê cả mâm quả và những người bưng quả. Tốn kém tí nhưng chắc ăn em à. Tết nhất, khó có người rảnh lắm, phải không?
-          Ok, từ khi nào em chưa biết ra sao, chiều anh cùng em đến nơi cho thuê đồ cưới có khi trọn gói nhanh gọn hơn.
-          Ok em, vậy cho xong trước 5 giờ chiều bạn anh lên quán, mình thoải mái thời gian chơi đến tối cũng chả sao. Tết mùng năm có khi mình cũng đi chơi với bè bạn luôn. Cửa hàng dịch vụ lo hết rồi, đúng không?
-          Ồ, hay quá anh. Sao anh biết ở đây vậy?
-          Thời đại này mình phải cập nhật, Sài Gòn có chắc chắn ở đây cũng có nhưng mình chưa thực chứng nên chưa hiểu, chưa biết. Chiều nay em sẽ biết. Em dắt anh ra dịch vụ cho thuê lớn nhất ở đây, em sẽ hiểu.
-          Đâu cần tiệm lớn nhất anh?
-          Em sai lầm rồi tất cả những quán lớn nhất bao giờ cũng đầy đủ, chi phí cũng thấp. Vì sao em biết không? Dịch vụ của họ hoàn chỉnh và khép kín, có thể đắc tiền một chút nhưng phục vụ uy tín và đàng hoàng. Đó là tâm lý. Thường người bình dân họ ghé quán bình dân tưởng là rẻ, nhưng thật sự chẳng rẻ bởi họ thường xem mặt bắt hình dong, còn quán lớn vì sự uy tín của họ, họ sẽ không bao giờ có thái độ đó. Tính công bằng khách hàng cao hơn.
-          Công nhận anh nhờ kinh doanh mà hiểu ghê luôn.
-          Kinh doanh là người tâm lý rất giỏi, một khách hàng đi dò giá trong vài ba câu hỏi là họ biết ngay, ai là người có nhu cầu mua thật sự và ngược lại. Em biết không, khi khách hàng tới em, người ta khôn ngoan lắm, nhất là thời đại công nghệ như hiện nay.  
-          Thôi được, em sẽ đi cùng anh để biết thêm điều này.
-          Ok em. Cũng đã hơn 3 giờ chiều, tranh thủ để về sớm trước 5 giờ chiều, anh còn phải đón các bạn anh, nếu đối đế không có người bưng quả, anh sẽ nhờ các bạn. Anh nghĩ bạn anh sẽ nhiệt tình giúp.
Tuy đường hơi xa. Nắng gay gắt nhưng lần đầu anh chở vợ sắp cưới xinh đẹp, lịch sự anh cảm thấy vui lạ thường, hình như đường rất gần so với Phượng nói. Ngoài thị trấn lớn, dịch vụ cho thuê trọn gói cũng nhiều, áo quần mâm quả cũng khá đa dạng, đủ loại so với anh suy nghĩ. Đây rồi:  Dịch vụ cho thuê đồ cưới Hạnh Phúc, mặt bằng rộng lớn, của kính sáng choang. Vào đây em nhé.
Dừng xe trước cửa, người chủ hàng đon đả ra chào:
-          Chào anh chị, anh chị cần thuê gì, cửa hàng em sẽ đáp ứng nhanh chóng.
-          Tôi muốn thuê 4 mâm quả, để làm đám hỏi. Việt nói.
-          Ok anh, còn gì nữa anh à? Ở đây có đủ cả phẩm vật, giá cả hợp lý.
-          4 mâm quả, giá bao nhiêu?
-          Nếu mâm quả phải có khay trầu rượu, khay này chú rễ bưng vì đám hỏi. Như vậy anh phải thuê 5 món, 200 ngàn/ ngày.
-          Mình có người bưng quả không anh?
-          Dạ có, một người, 150 ngàn/ 1 lần cho đến khi nhà trai ra về.
-          Vậy anh lo cho tôi 8 người bưng quả luôn nhé.
-          Dạ được, anh yên tâm.
Quay sang Phượng, anh nói:
-          Em thấy chưa, mọi cái ở đây đều có cả. Phượng gật đầu. Anh nói tiếp với cậu chủ hàng, cặp rượu và trà ngon bao nhiêu?
-          Nếu rượu ngoại, tùy loại, trà cũng vậy em đã để giá sẵn anh chi qua đây lựa chọn.
-          Thì ra ở đây thật tuyệt. Tôi chọn luôn cặp rượu, trà, anh cho địa chỉ tôi cho người mang đến trước ngày giờ ấn định để nhà mình khỏi lo lắng.
-          Phượng à, còn gì nữa không em?
-          Được rồi anh, còn trái cây và bánh mình ghé chợ để mua sau.
-          Ok em. Anh chủ hàng ơi, anh ghi hóa đơn và sản phẩm đúng như tôi đặt hàng, nhớ là đúng 7.30 giờ sáng ngày mùng 6/ âm lịch, anh có đủ hàng đặt trước để giao cho quán Café Phượng trong ngã ba, mặt tiền trên quốc lộ. Không biết anh biết chưa?  
-          Dạ biết, thỉnh thoảng bọn em cũng uống café trong quán đó. Hình như chị là chủ quán? Cảm ơn anh chị tín nhiệm cửa hàng. Anh chị tạm ứng trước 50% cho cửa hàng. Mời anh chị qua dùng nước và tôi gửi hóa đơn. Nếu có nhu cầu gì thêm anh chị cứ gọi điện ghi trên hóa đơn, nhớ là phải có thời gian anh nhé.
-          Ok bạn. Việt bắt tay và vỗ vai thân tình chủ tiệm, không quên lời cảm ơn.
-          Chúc buổi lễ hỏi thật vui và hạnh phúc như cầu mong của cửa hàng Hạnh phúc.
Trên đường chở Phượng về anh chạy rất chậm để tâm tình, trò chuyện. Trên Quốc lộ 1 đoàn xe xuôi ngược cứ nối đuôi nhau rất nhộn nhịp, điếu ấy chứng tỏ mức sống có khá hơn, cá nhân sắm xe nhiều hơn, nhưng ở nông thôn có khuynh hướng học đòi nhiều hơn, trên đường về anh thấy nhiều các bạn nhỏ ngồi nhậu và hát Karaoke. Anh nghĩ rằng: Một là còn nhiều thời gian rảnh, hai là không có việc làm, anh quay sang hỏi Phượng:
-          Em à, anh thấy quê mình bây giờ dân khá giả nhiều rồi chứ? Đoạn đường ngắn chưa đến 4 giờ chiều sao các em tụm lại ăn nhậu và hát ca nhiều vậy?
-          Em cũng ít ra đường trong vài năm nay từ khi em mở quán. Nhưng đúng vậy anh à, bây giờ các giáo viên, công chức nhà nước, quân đội về hưu có tí tiền cũng ráng cho bằng chị bằng em. Nhà nào cũng sắm dàn máy công suất lớn để mời bạn bè khi rảnh. Nhà có giỗ quảy, lễ lộc, bia bọt suốt từ trưa đến khuya. Em nghĩ ấy chỉ là phong trào. Thời thế nó vậy biết làm sao?
-          Thật là rảnh rổi. thay vì ngồi lại ăn nhậu, hát hò làm việc khác có ích lợi phải hơn không em?
-          Đúng vậy anh, họ có xu hướng vậy. Anh biết không trong đường làng mình từ quốc lộ về tuốt miệt biển cũng như vậy. Cũng may nhà nọ cách nhà kia hơi xa, chứ không inh tai nhức óc cả ngày. Hôm ở gần nhà ba mẹ mình có bạn thanh niên mới ra riêng làm nhà cách chừng 50 mét, miếng vườn trong, hôm em bị cảm nói Lan coi quán, em về nghỉ cả ngày bức bối lắm, nhờ ba qua nói, họ còn nói có mới hát chứ không có như ông lấy gì hát hò.
Thật là họ khiếm nhã và mất lịch sự.
-          Ở Sài Gòn có quy định hẳn hoi, không quá ồn ào, để người chung quanh nghỉ ngơi, buổi trưa phải nghỉ 12 giờ, buổi chiều và tối không quá 10 giờ khuya.
Xe đến quán, Việt và Phượng lại ngồi bàn tán về dịch vụ, công nhận anh ở Sài Gòn mà anh về thuê mướn sành, nhanh chóng thiệt. Chắc là trong đó anh thường giúp người ta về chuyện này.
-          Đâu có em, ngày cậu công nhân làm đám cưới dưới Cần Thơ anh chỉ đến một lần, anh nghĩ kinh doanh có nguyên lý chung là cạnh tranh, mà cạnh tranh thì người nào chất lượng hơn, phục vụ tốt hơn sẽ thắng thế thôi.
-          Mà nè, anh có áo Vest, cà vạt không?
-          À, không em. Dễ thôi, anh gọi điện ra nó đem vào luôn.
-          Không thử làm sao vừa vẹn.
-          Chuyện nhỏ, mấy ông đó quen rồi biết size gần như chính xác, nghề nào nghiệp ấy mà em.
-          Anh gọi liền chứ quên phiền anh à
-          Ok em. Cái gì cũng không nên chủ quan, anh gọi ngay đây. Anh lấy số từ hóa đơn gọi: Đầu dây bên kia có tiếng phụ nữ alo:
-          Xin lỗi phải dịch vụ cho thuê áo cưới Hạnh Phúc
-          Dạ, đúng rồi anh ạ, anh có nhu cầu thuê gì à?
-          Không, anh đã thuê rồi, nhưng thiếu, anh báo thêm 1 veston và cà vạt.
-          Để em hỏi ông xã em. Anh à có anh mới thuê đồ anh nói chuyện nhé, Dạ alo, anh Việt chị Phượng phải không?
-          Ok, anh cần thêm 1 áo vest và cà vạt.
-          Ok anh, anh chọn màu sáng hay màu sẫm?
-          Màu sáng nhé em, size anh, em đoán được chứ?
-          Quen rồi anh. Thôi được em sẽ đem vào 2 cái một màu sáng, một màu tối anh chọn.
-          Ok em, cảm ơn, nhớ em nhé
-          Dạ, phải nhớ chứ anh, em sẽ mở sổ ghi ngay.
-          Cảm ơn anh.
Em thấy không thời đại này cái gì cũng ổn, không như ngày trước, mọi sự dễ dàng hơn ta tưởng.
Lan ơi, em ở quán, chiều tối hãy về chị chạy ra chợ mua mấy phong bánh và trái cây tươi xinh cho anh Việt để mùng 6 này bỏ quả.
Dạ, anh chị cứ đi. Không, anh Việt có hẹn với bạn bè ở đây, chị đi một mình chút xíu là về.
Công nhận thời đại của thông tin, 5 giờ chiều ánh nắng còn vương trên con đường vàng như màu mật, ngọn gió chiều thổi nhẹ làm mát lòng người xa xứ trở lại quê nhà như đã hứa của Việt:
“Anh sẽ về cùng em trong mùa mới
Có bước người chung bước với làng quê
Tay trong nhau trong nhịp bước đi về
Có bè bạn cùng chia vui hạnh phúc”.
 
Cả bọn ồn ào dừng xe trước quán đồng thanh:
-          Chúc mừng bạn Quốc Việt nhé.
-          Chúc mừng chuyện gì đây? Việt lên tiếng.
-          Còn giả nai nữa, Phượng của ông đâu rồi? Tụi tôi biết tỏng rồi. Một bạn gái nói.
-          Phượng đi ra chợ mua ít đồ, mai còn phải đi chơi mùng 5 cùng các bạn nữa mà.
-          Sao ông tĩnh dữ vậy?
-          Có gì to tát mà không tĩnh.
-          Nghe nói mùng mùng 6 này ông hỏi vợ mà, công nhận số ông ngon nghen. Phượng ở đây nhiều người lăm le lắm nhé, ông từ Sài Gòn về cắp được công chúa của làng rồi, ông là số 1.
-          À, chuyện vợ chồng cũng như nhà cửa vậy, đâu phải muốn là được. Tôi tính nhút nhát, đâu dám tán tĩnh Phượng, nhưng thật thà có sao nói vậy người ơi, nên cô nàng cũng cảm tình, yêu thương. Vậy thôi. Duyên ai phận nấy các bạn à. Cường đâu không thấy?
-          Nó có tí việc ghé học trò, sẽ lên ngay bây giờ.
-          Các bạn gọi nước gì uống?
Lan ơi, em hỏi các bạn anh uống gì làm nước đi chứ chắc đi đường vất vả lắm. Cô em vợ tương lai của tôi vừa ra trường, cô giáo tương lai.
-          Các anh chị uống gì, ghi ra em mới nhớ,
-          Mấy chàng ngự lâm Café, tổng cộng 4, còn thầy Cường tính sau.
Thủy, Liễu, Vân tôi biết rồi, còn các bạn khác tôi chưa biết tên, giới thiệu để thân thiện hơn nhé. Việt nói.
-          Hà, Hiếu nói, ông không nhớ Ngọc Hà và Minh Hiếu cùng lớp à?
-          Xin lỗi các bạn, tôi đi lâu quá cũng không nhớ. Mặt thì quen nhưng làm sao mà nhớ hết cả tên được, xin thông cảm cho.
-          Tôi là Ngọc Hà, và đây là Minh Hiếu hôm nay mới gặp được bạn. Ok chưa?
-          Quá Ok nữa là, rất cảm ơn các bạn đến để được gặp nhau. Dễ gì kẻ nam người bắc cùng ngồi lại ôn kỷ niệm xưa? Cường giờ này sao chưa đến. Hà nói:
-          Trên đường thầy Cường ghé cậu học trò đàn giỏi chắc mời lên hát hò cho vui.
-          Ồ, thầy Cường cũng tuyệt vời vậy à, quán Phượng cũng có Karaoke, bạn bè mình café xong, tôi chạy ra kiếm cái gì ăn nhẹ chơi, tối hãy về nhé. Việt nói
-          Được, nhưng đừng khuya quá, ông biết phụ nữ bọn tôi còn nhiều việc cho ngày mai.
Thầy Cường cùng học trò đã đến, trên vai em có mang theo đàn guita, bao da bảo vệ, có lẽ em cũng sợ những người chơi với thầy mình không cẩn thận, em đệm đàn cở nào cũng được. Phượng cũng đã về đến quán. Trên xe trống trơn, nhưng Việt chả lo lắng gì, ghé hỏi nhỏ:
-          Sao chẳng có chi hết vậy.
-          Mồi lát các em mang đến, một con vịt quay, 1 gà xé phay có cả cháo nữa. Bánh và Trái cây em đem luôn về nhà rồi.
-          Tuyệt cú mèo. Vậy ăn nhậu thôi
Phượng chào các anh chị và thầy Cường cùng em trai.
Thầy Cường chào các bạn, xin lỗi đợi sứ giả âm nhạc của tôi. Giới thiệu với các thầy cô và bạn bè: Đây là Thương học trò cưng của tôi lớp 12/ B1 trường huyện mình. Em học quá ngon, đàn cũng không chê được. Lát nữa các bạn sẽ được thưởng thức. Thương khép nép chào các thầy cô.
Cả bọn vỗ tay nhiệt thành lắm. Cảm ơn thầy Cường & Thương.
Thôi gọi cái gì uống thầy Cường và em Thương nữa. Liễu khá khôi hài và mạnh dạn, chiều tối nay ta có dạ tiệc âm nhạc của học trò thầy Cường và dạ tiệc của đai gia Việt từ Sài Gòn về nữa. Nhiệt liệt chúc mừng. Một dãy bàn ghép dài trong quán đã được nối, Phượng không quên phủ tấm vải đỏ đẹp, lịch sự, tất cả đều di chuyển vào bên trong. Thùng bia cũng được Lan chở về. Vịt quay vàng sẫm trông rất bắt mắt được chia hai dĩa lớn cùng với gà vườn vàng ươm cũng chia đồng đều.
Việt lên tiếng rất trịnh trọng: Rất vui và thật bất ngờ chiều hôm nay các bạn rất bận cho tết mùng 5 ngày mai, cũng tranh thủ ghé thăm gặp tôi, tình bạn thật cao cả, chân thành cảm ơn Cường đã thông tin với các bạn để có buổi họp mặt thân mật này.
Liễu pha trò:
-          Phượng đâu có quen biết gì sao lại đãi bạn bè ta?
-          Có, vì là chủ quán, nên vậy. Được ăn uống vui chơi với nhau còn ‘théc méc’ nỗi gì? Cứ ngồi vào. Chỉ có Lan là còn nhiệm vụ. Mời các bạn. Riêng mời chef Cường có đôi lời cùng toàn thể các bạn. Việt nói.
Thầy Cường rất điềm tĩnh:
-          Cho tôi phát biểu vài lời qua nhắn nhủ của vị khách đặc biệt chúng ta: Quốc Việt, ngày mùng 6 tới đây, Việt sẽ có buổi thăm nhà cô dâu tương lai của chúng ta – Phượng chủ quán café Phượng, có nhờ tôi nhắn cùng các bạn bè, trước là ra mắt, sau là ngày mốt mùng 6 tháng 5, ai rảnh mời đến chia vui cùng với Việt Phượng dự lễ thăm nhà và trưa ra nhà hàng ăn tiệc để chung vui, lý do chỉ vậy thôi.
Các bạn ai cũng bất ngờ, nhưng tràn pháo tay chúc mừng cho đôi uyên ương mới này như pháo tết.
Đại diện cho Việt tôi cảm ơn các bạn vì tình bạn đến với nhau, nhất là phụ nữ còn nhiều việc cho ngày mai tết mùng năm. Còn gì nữa mà không nâng ly, Phượng ghé ngang các chị cụng ly và Việt phía nam cụng ly lốp cốp. Tự nhiên các bạn, nào ta cùng uống.
Không khí rất vui, nhất là Phượng & Việt, không ngờ các bạn Việt nhiều đến vậy. Đề nghị các bạn thoải mái, ăn nhậu, hát hò. Coi như chúc mừng sớm. Thương, em mở màn bản nhạc nào vui tươi, em nhé. Cường trịnh trọng.
Dạ, kính thưa thầy Cường và các thầy cô, cũng bất ngờ em được ngồi cùng các thầy cô là niềm vinh hạnh của em và xin chia vui với chú Việt cùng cô chủ quán. Em xin tặng cho tất cả bạn thầy em bản nhạc, như lời chúc tốt đẹp: Thương thong thả dạo đàn, tiếng đàn classic rất điêu luyện và hát rất điềm tĩnh, giọng trầm hòa với tiếng đệm réo rắc ngón đàn thật hay, đến đoạn: “…Trời đẹp và xanh bao la soi khắp lối đường em về, chim én mãn mùa xuân hứa hẹn mùa đông muôn thuở, chim én về xôn xao ta thấy đời cần có nhau…” Em lặp lại và kết thúc bằng những tiếng đàn thật tuyệt. Cả bàn ai cũng ngẩn ngơ. Một tràng vỗ tay đã dành cho Thưởng, ai cũng chúc mừng Thưởng tài hoa quá lại học giỏi hèn chi Thầy Cường đích thân đón.
Thưởng cúi chào với nụ cười hiền lành có chút tự hào.
Việt ngồi cạnh Phượng rất hài lòng. Tính Việt thật thà nên khen tặng Thương hết mực. Thương cảm thấy được các bậc đàn chú khen tặng rất vui.
Hát hò, kể chuyên cũ mới và chuyện đời chuyện người cũng đã hơn 8 giờ tối, các cô xin chia tay để còn trách nhiệm cho ngày mai. Phụ nữ bao giờ cũng vậy, nhất là ở nông thôn, không thể sa đà dù không khí bè bạn quá vui.
Việt đứng dậy, trân trọng cảm ơn các bạn gái, không quên nhắc lại, nếu mùng 6 các bạn rảnh đến với tôi, chúng tôi mời chân thành và hân hạnh đón tiếp. Các bạn nữ tạm biệt ra về, đám bạn nam còn ngồi nán lại nói chuyện rất xôm tụ với nhau, sau 30 phút cũng cáo từ.
Khách về rồi, Phượng và Việt còn ngồi lại với nhau để bàn cho chu đáo.
-          Anh à, xe anh đã thuê chưa, nếu chưa bây giờ gọi đi, em tính thuê một chiếc 16 chỗ và 1 chiếc 7 chỗ, em nghĩ vậy cũng đủ rồi, Nếu có dư các bạn đi xe Honda cũng gần, trên đường ra thị trấn có nhà hàng lớn, ngày mai em sẽ gọi đặt chỗ và chọn thực đơn.
-          Ok em, em đưa điện thoại dịch vụ xe đây, anh giải quyết luôn, mai mình còn đi chơi cùng các bạn nữa. Anh hẹn với thầy cô chủ nhiêm ở đâu, đón thầy cô về nhà em trước 9 giờ. Cậu mợ Hai nữa, người lớn mình phải đưa đón chu đáo anh à. Việt gọi cho áo cưới Hạnh Phúc: Alo áo cưới Hạnh Phúc.
-          Có gì không amh?
-          Tôi là Việt đây, ngày mùng 6/ 5 âm lịch, anh nhớ cho tôi 2 chiếc, 1 chiếc 16 chỗ, 1 chiếc 7 chỗ. Đúng 7g rưỡi, chở luôn 8 người bưng quả vào Café Phượng uống café luôn anh nhé.
-          Ok anh Việt, xe 7 chỗ nhà có sẵn, xe 16 chỗ để em gọi, nếu không có cũng chịu thôi. Sao anh không nói sớm. Xe em cũng có liên hệ nhiều nhưng không chủ động được.
-          Anh thông cảm, tôi quên mất. Anh làm ăn liên hệ được nhiều xe, cố gắng nhé.
Lát sau, chủ cửa hàng gọi lại:
-          Xe 16 chỗ kẹt đi chơi mùng 5 hết rồi anh.
-          Tôi thuê ngày mùng 6 mà, anh không nhớ sao?
-          Mùng 6 còn một chiếc, anh cứ an tâm đúng giờ sẽ có đầy đủ anh Việt nhé. 
-          Ok anh, cảm ơn chủ cửa hàng nhiều, tiệm lớn nhất thị trấn phải vậy chứ, hẹn gặp lại.
Quay sang Phượng:  
-          Ok em, coi như xe cộ, người bưng quả, phẩm vật đâu vào đó rồi, còn bên nhà em ba mẹ có mời ông bà và các vai vế lớn không? Nhắc Ba để khỏi quên mất lòng, không mời thì trách mời thì ách, cổ nhân đã nói rồi.
-          Vậy đóng cửa quán, tối anh về nhà em nghỉ ngơi, tắm rửa đi cả ngày, về chạy việc tiếp bạn bè cũng mệt rồi.
-          Ok, vậy đi.
9 giờ tối, Việt và Phượng về nhà, ba mẹ ở nhà còn thức đợi.  
-          Việt và Phượng chào ba mẹ.
-          Việt hả?
-          Dạ, có cả anh Việt nữa ba mẹ à. Ảnh đi cả ngày hôm qua về lo gặp cậu mợ Hai, thầy cô chủ nhiêm ảnh, may quá thuận buồm xuôi gió ba mẹ à, ai cũng đồng ý. Chiều nay, ảnh mời các bạn cũ, nhưng chưa chắc chắn, chỉ có 2 cặp người lớn ăn nói chắc rồi. Ngày mai anh mời 2 cặp bạn bè nữa là ổn.
-          Ba à, phía nhà gái, ngày mai đến bác Hai mời 2 bác, chú thím Tư và vợ chồng anh Cả nữa, đủ 4 cặp con nghĩ vậy là ổn.
-          Chắc được con à, ai cũng thân thiết mà, chuyện đại sự chẳng lẽ không giúp.
Còn thằng Việt đi tắm rửa ngủ trên phản phòng khách. Việt à, xe pháo các con lo chưa? Ý con sao?
-          Thưa bác, con đã gọi điện cho nhà xe, xe 7 chỗ con yêu cầu đến sớm 7 giờ, để đón thầy cô và cậu mợ Hai và các cặp đi họ. Xe khách 8 giờ đậu sẵn. Nếu có các bạn con thì tất cả lên xe 16 chỗ. Sính lễ Phượng lo xong cả rồi. Nói chung, xuất phát từ quán café Phượng, về đây lúc 9 giờ, làm lễ và nói chuyện chừng vài tiếng đồng hồ. Đúng 11 giờ mời ra nhà hàng ăn trưa, trời thương trong ngày đó chắc cũng suông sẻ, bình an thôi.
-          Vậy là ổn thỏa mọi chuyện cả rồi.
-          Dạ.
Ngày mùng 5 Phượng Việt chạy về nhà cậu Hai của Việt thăm, để Việt giới thiêu cho cậu mợ. Rồi cùng bạn bè dạo chơi, đã lâu lắm rồi lần này về quê cùng các bạn ăn tết mùng 5 tháng 5 vui đáo để. Không ngờ không khí tết trái cây cũng giữ được nét văn hóa làng xã.  Nhà ai cũng đầy trái cây, bây giờ phong phú quá, nhiều thể loại nhờ có trái cây miền Nam mang ra.
Chợt nhớ mùa xưa, thương bà ngoại quá. Bà ở ngôi nhà bây giờ cậu mợ Hai sửa lại sang trọng. Ngày đó nhà tranh vách đất lụp xụp, tôi đang cho đàn vịt ăn mấy con rắn nước bắt về từ chuyến thăm miếng ruộng của bà, bà ra thấy đàn vịt sởn sơ, bảo tôi: Ngày mùng 5 tới có vịt cúng mùng năm rồi. Mấy ngày trước mùng 5 bà mải miết săm soi 2 trái mít ngoài vườn, bà bảo chặt cả hai trái to nhất, một bà bán đi một bà để lại, do tôi có hẹn vài đứa bạn thân đến nhà ăn mùng 5. Năm ấy, cây mận đỏ trái ra nhiều, bà ngày nào cũng nhắc tôi hái ra chợ bán. Hai bà cháu quạnh quẽ vẫn sống an lành. Tôi cứ nghĩ hoài về việc học nữa, hay thôi học? Học nữa là tốt nhưng chật vật cho bà quá, gánh nặng tôi có thể làm bà kiệt sức, không học cũng tốt, vào đó nhiều cơ hội học thêm. Khi tôi quyết định vào Nam, bà không ngủ được, sáng bà dậy sớm buồn buồn, nói:
-          Khi ông ngoại con còn sống, ông giỏi, làm việc gì cũng được, có thu nhập từ miếng ruộng, miếng đất thổ và hoa lợi trong vườn, ông bà và con sống cũng xong. Ông mất bà hụt hẫng từ kinh tế đến gia cảnh. Bây giờ con lớn tưởng ở với bà, ai ngờ con thích làm ăn xa. Bà không cản con, đi làm xa để có tương lai, còn chỉ một năm nữa là con xong việc học. Bà chưa muốn. Con đi làm xa rồi, ngoại ở với ai? Nhà có 2 bà cháu, cậu mợ ở trên huyện, thỉnh thoảng mới về thăm, đau yếu làm sao, con?
-          Tôi suy nghĩ và trả lời bà: “Hay là bà nói cậu Hai về ở với bà, cơ hội có khi một lần nếu không nắm bắt, khó có lần hai”.
-          Để bà nói với thằng Hai. Sau cùng cậu mợ cũng về với bà có mẹ có con cho vui.
Ngày tôi đi, bà cho tôi ít tiền xe, bà tiễn tôi, ánh mắt bà không vui. Hình ảnh ấy cứ làm tôi nhớ, thao thức hoài. Tháng lương đầu tôi để lại một ít chi tiêu, còn gửi về cả cho bà. Bà mừng vui khôn tả. Trong đầu bà có lẽ nghĩ tôi vào Sài Gòn có việc làm đàng hoàng, bà làm sao biết sự vất vả của người làm công? Khi tôi bắt đầu là một chủ cơ sở, tự do kinh doanh, tiền bạc không còn nhọc nhằn như mười năm trước, bà mất. Bà chưa hưởng được chút thành quả của tôi, như vậy dự định đem bà vào Nam coi như cắt đứt. Ngày bà mất, tôi rất buồn, dẫu sao tôi cũng về lo được đám tang rất đàng hoàng. Cậu mợ Hai và cả làng nể nang. Lòng tôi vui, coi như báo đáp ơn nghĩa ông bà đã nuôi nấng tôi nên người, tôi học được ông bà tính tiết kiệm, tính siêng năng, lòng thương người. Tôi được thừa hưởng phúc đức ông bà ngoại, nguyện một đời sống cho xứng đáng như lời dặn của Người: “Ở sao cho phải đạo, khó lắm con nhé”
 
PND
(Còn nữa)
 
12.
 

TT TIẾNG CHUÔNG THẦN DUYỆT (tt)
của Phạm Ngọc Dũ/ SG
 
12.


Sau bao năm vất vả xứ người, giờ này trở về quê nhà được quay lại nhớ nhiều kỷ niệm trỗi dậy, còn gặp được bè bạn một thời học sinh hoa mộng mà sôi nổi. Quê nhà vẫn dang tay, bè bạn còn thân tình, Phượng là người quê hương, có lẽ sẽ cùng tôi bước tiếp hành trình trần gian viết tiếp trang sử đời mình. Ôi chao, niềm vui chợt sống lại mà một thời tôi cố chôn sâu trong lòng để tìm cho mình chỗ đứng nơi đất khách. Mọi sự có được từ bàn tay chăm chỉ, siêng năng cộng với may mắn của thời vận. Tôi chẳng tài cán gì chỉ là thời vận và định mệnh.
Nhớ thầy Cường – Thằng bạn thân năm xưa hẹn chiều nay tập trung nhà nó, nó đã nhắn tin nhóm thân thiết và vài giáo viên cùng trường. Việt nói với Phượng.
-          Mọi việc cho ngày mai xong xuôi cả rồi em, Ok chứ? Chiều nay anh và bạn bè có hẹn đến nhà Thầy Cường, em đi cùng anh, phải lộng lẫy em nhé.
-          Thanks anh. Ồ, anh cứ như em là hoa hậu không bằng. Lộng lẫy để đợi ngày mai. Tính em đơn giản, trang điểm lịch sự, nhẹ nhàng. Vết son thắm không làm đẹp thêm tâm hồn, anh à.
-          Ok, Tùy em, chuẩn bị lên đường em nhé.
Việt chở Phượng. Ngồi phía sau xe, ôm eo, Việt cảm thấy hạnh phúc chợt ùa về. Chiếc xe tay ga nhẹ nhàng lướt nhanh trên đường làng, nắng ở đây có phải như nắng ngày xưa? Lòng anh vui như cánh đồng xuân thì con gái xanh mơn mỡn, đùa giỡn với gió từng đợt chạy đến kỳ cùng như báo hiệu mùa mới sung túc. Mong dân làng mình sống no đủ. Người nông dân muôn đời chất phát, lam lũ họ chỉ có mơ ước có của ăn, dư tí đỉnh để dành ốm đau, không biết đến bao giờ mới được niềm mơ giản đơn ấy thành hiện thực.
Trên đường, cây phượng già ngày xưa, mỗi kỳ hè rực rỡ hoa, lần này anh trở lại cành hoa dày hơn, sắc đỏ như thắm hơn, có lẽ lòng vui, nên cảnh vật chung quanh như chia vui cùng anh. Cơn gió chiều nhẹ mang hơi nước từ cánh đồng làm mát lòng cả hai đang đến dự Tết Đoan Ngọ mùng 5 tháng 5 cùng các bạn.
-          Chào các bạn, chào Cường. Phượng à, em gửi chai rượu cho anh Cường lát nữa khui chung vui tết trái cây.
-          Chào Việt Phượng, mời vào trong.
-          Cám ơn bạn. Chỉ có bấy nhiêu thôi à?
-          Bao nhiêu cũng được, Việt à, cũng mươi người là ok rồi, mình gặp nhau cho vui trong ngày tết “trái cây” cổ truyền, hôm nay ai cũng bận.
-          Cường à, tôi với Phượng đến vui với bạn bè, lát nữa xin lỗi về sớm, chuẩn bị cho ngày mai của chúng tôi.
-          Ok
Đúng 5 giờ chiều, khai mạc ai tới trễ tiếp sau. Trên dãy bàn có nhiều loại trái cây nào mít, chuối, chôm chôm, thơm… Việt khoái nhất là dĩa mít, đã được cắt vỏ, bỏ cùi, ai thích tách múi, bỏ hột. Y chang thời trước của thế hệ các anh đến chơi nhà bạn bè nhân dịp mùng năm. Việt cảm thấy kỷ niệm cũ thoáng trở về, vui lắm.
Cuộc vui tết mùng 5 ở nhà thầy Cường vui đáo để, cũng chuyện trò với các bạn, có vài người mới là thầy dạy cùng trường, Cường đã giới thiệu với Việt cả rồi. Rất chân thành. Bạn bè đã lấy số điện thoại cả rồi. thời gian qua mau quá, cuộc trò chuyện đã hơn vài tiếng đồng hồ, Việt xin phép chủ nhà Cường Phượng cáo từ vì có việc riêng.
Cậu nói mấy câu tạm biệt chứ:
-          Xin lỗi Cường và các bạn bè, tôi có việc riêng cho ngày mai, bèn phải về sớm thật thất lễ. Với các bạn mình, nhất là các thầy bạn Cường, rất mong ngày mai các bạn có mặt để chung vui với gia đình chúng tôi. Cảm ơn Cường đã mời ăn cái tết mùng 5 tháng năm, rất thú vị, hương vị quê nhà lâu lắm mới có được. Trân trọng các bạn còn chơi với Cường.
-          Thanks Việt và Phượng, Ngày mai gặp nhé. Cường nói.
Việt và Phương ra về, vừa gặp cha Phượng, Ông nói:
-          Chuẩn bị cho ngày mai xong xuôi cả rồi hả các con?
-          Dạ, đâu vào đó rồi bác à. Việt nói
-          Vậy là tốt rồi.
-          Vậy con xin phép về nhà cậu mợ Hai chuẩn bị cho ngày mai. Phượng à, ngày mai xe xuất phát ở quán café, anh ghé đón cậu mợ Hai, thầy cô là trực chỉ đến nhà em, em nhớ dặn các em nhận quả cho đàng hoàng, để anh nhiếp ảnh ghi hình cho có kỷ niệm.
-          Dạ, mình thuê hết rồi 4 nam bên trai ở quán, 4 nữ bên gái sẽ đến nhà em lúc 8 giờ. Nói tóm lại đã đâu vào đó, anh khỏi lo lắng gì. Em thấy vậy là an tâm rồi. Các bạn anh đến chơi cho động vui là quý lắm.
-          Thôi, anh về cậu mợ Hai em nhé, mai ai lên quán em? Lan sẽ lên, khi xe di chuyển sẽ khóa cửa, về nhà dự lễ anh à.
13.
Đúng 9 giờ sáng 2 chiếc xe đến nhà gái. Họ nhà trai và dàn bưng mâm quả rất lịch sự. Chú rễ Quốc Việt lịch lãm trong bộ Veston xám, cà vạt. Tất cả được đạo diễn chụp ảnh rất điệu nghệ  sắp xếp bưng, trao quả. Ngay cả 2 cặp bạn bè nam nữ chỉnh tề, cùng xếp vào đội hình họ nhà trai trông  đường bệ.
Sau khi chủ hôn nhà gái bắt tay từng người đại diện họ nhà trai. Tất cả được mời vào.
Khi các quả lễ vật được đặt trên bàn thờ gia tiên. Chú rể Quốc Việt rót 2 ly rượu đưa cho Cha cô dâu Kim Phượng và cậu Hai. Cả hai cụng ly, uống cạn. Cuộc lễ bắt đầu. Cậu Hai chủ hôn trịnh trọng tuyên bố:
-          Kính thưa 2 họ. Hôm nay, chọn được ngày lành, chú rể Quốc Việt đã đem sính lễ đến họ nhà gái làm lễ gia tiên, trong lễ hỏi này. Tuy xa xôi, nhưng truyền thống văn hóa của Việt ta dù bây giờ đơn giản hơn nhưng không thể thiếu lễ hỏi và lễ cưới. Đại diện họ nhà trai vợ chồng tôi – Cậu mợ Hai của Việt. Ông bà thầy chủ nhiệm của Việt thời học phổ thông và các cặp bạn là viên chức, quý thầy cô bạn thân của Việt một thời.
Sính lễ đạm bạc nhưng hết sức trang trọng: Cặp nhẫn, 4 mâm: Trầu cau, trà rượu, trái cây, bánh ngọt để dâng lên ông bà họ nhà gái chứng giám, đồng thời kính trình hai họ như sự tri ân của chú rể, cô dâu: QUỐC VIỆT & KIM PHƯỢNG.
Cha của Phượng đại diện họ nhà gái đáp từ:
-          Họ nhà gái chúng tôi: Vợ chồng bác Hai của Phượng, vợ chồng cậu mợ 3, chú thím Tư và cặp bạn bè của Phượng. Tôi chủ hôn nhà gái xin nhận lễ vật nhà trai, dâng lên ông bà kính báo tổ tiên. Cho phép chúng tôi lên đèn, sau đó cô dâu cùng chú rể dâng dương lễ tiên tổ.
Trên bàn thờ đèn sáng choang, cơi trái cây ngủ quả được bày biện thật đàng hoàng, chiếc bình hoa ngày lễ rực rỡ lay-zơn đủ sắc làm tăng thêm vẻ trang trọng trong buổi lễ. 
Kim Phượng lộng lẫy trong chiếc áo dài vàng, quần vàng truyền thống của gái Việt bước ra cúi đầu chào hai họ, ngày thường không trang điểm đã đẹp, hôm nay cô trang điểm xinh đẹp lạ thường. Quốc Việt tiến đến nắm tay, trao hoa với nhau cả hai cùng cúi chào hai họ.
-          Xin hai họ cho phép các con lạy tạ gia tiên đã độ trì, dẫn dắt đôi trẻ được nên duyên chồng vợ, các con lạy tạ tiên tổ 4 lạy, sau khi cha Phượng đã cắm nhang và lạy tạ và sau cùng Việt và Phượng lần lượt trao nhẫn đính hôn cho nhau. Chú thợ chụp ảnh cũng tâm lý chụp nhiều kiểu ảnh trao nhẫn của Việt và Phượng.
Kể từ bây giờ Quốc Việt là con rễ, Kim Phượng là con dâu trong 2 gia tộc.
Các bác Hai, chú thím, cậu mợ, thầy cô và những đại diện 2 họ hàng chúc phúc lời hay, ý đẹp cho đôi uyên ương: Quốc Việt và Kim Phượng… Niềm vui người ta đọc được trong ánh mắt đôi uyên ương bắt đầu cuộc xây tổ ấm cho tương lai mai sau.
Buổi lễ diễn ra đơn giản, nhanh chóng chừng 45 phút nhưng không kém phần trang nghiêm, long trọng. Sau đó, nhà gái mời nước và bánh ngọt để thân mật chuyện trò, nói cười rôm rả. Một đại hỉ lễ hỏi đơn giản nhưng rất trang nghiêm.
Có lẽ đôi uyên ương là người vui vẻ và hạnh phúc nhất. Gần 11giờ là nhà trai xin cáo từ, trước khi ra về, cậu Hai không quên mời 2 họ để làm lễ cáo từ:
-          Thưa 2 họ, buổi lễ đính hôn của Việt & Phượng diễn ra trang nghiêm, trân trọng, tốt đẹp, tôi đại diện họ nhà trai, cảm ơn họ nhà gái đón tiếp chu đáo và thâm tình trong buổi lễ hôm nay, kính mời cả hai họ ra nhà hàng ngoài quốc lộ để dự tiệc trưa thân mật và chuyện trò thoải mái hơn.
 
Không khí ngoài nhà hàng rộn ràng, vui nhộn bởi âm thanh các dàn loa chuyên nghiệp của nhà hàng. Xe đã đậu bên ngoài, người ta chuyện trò, tranh thủ hỏi thăm nhau, tuy vậy âm thanh của nhạc vẫn vang vang ca khúc: Rước Tình Về Với Quê Hương thật ý nghĩa và sôi nỗi. “Em xin đưa anh về, về quê hương yêu dấu, anh xin đưa em về cùng quê hương tuyệt vời…”.
Quốc Việt nghe giọng ca sĩ thể hiện bỗng bồi hồi, giá như bà ngoại còn sống thấy được quang cảnh này chắc bà vui lắm. Vài ý nghĩ trong đầu anh về ông bà ngoại tần tảo nuôi anh trong tháng ngày non trẻ, đến khi anh rời quê, hình ấy đó chẳng thể nào xóa nhòa trong tiềm thức. Tiếng chuông thần duyệt ấy hình như văng vẵng lời bà vang vọng lại trong gió: “Ráng lên con nhé, tội nghiệp cháu tôi mồ côi…” vệt nước mắt nhớ thương lặng lẽ như có sức lôi lại một quá khứ đời mình. Động lực ấy thôi thúc anh để bây giờ trở về quê nhà trong niềm tin yêu, cây hạnh phúc sẽ vươn cành trổ hoa trong lòng anh.
-          Vào trong thôi anh, bàn với cậu mợ Hai lúc dâng rượu và phát biểu cho trọn vẹn, anh à. Kim Phượng nói với anh. Anh quay về với thực tại.
-          Chuyện ấy Cậu biết như thế nào, cậu Hai có cái hay tùy cơ ứng biến rất giỏi, hơn nữa cậu cũng làm chủ hôn lắm lần em chớ ngại, em nói với cha chưa, sau phát biểu của cậu là đến họ nhà trai đáp từ. Anh sợ cha lúng túng.
-          Vậy anh vào nói với cha đi.
Việt Phượng sánh vai nhau vào chỗ ba mẹ Phượng.
-          Cha à, sau phát biểu của Cậu là cha phất biểu với quan viên hai họ và bạn bè con và Phượng.
-          Các con yên tâm, ba cũng thường làm chủ hôn, nên không có gì lo lắng con nhé.
-          Em thấy chưa, người lớn đã chuẩn bị trong đầu cả rồi. Vậy em nhé, còn mười phút nữa là bắt đầu mình chuẩn bị, em trang điểm lại cho thật lỗng lẫy, em đẹp nhất hôm nay.
Ném lại cho anh cái cười thật ý nhị cho Việt, Phượng nói:
-          Hôm nay em phải đẹp nhất anh hỉ? Được chứ.
-          Chắc chắn rồi.
 
Trên sân khấu người MC giọng vang vang: Kính mời quý ông bà, cô bác cùng các anh chị đến dự lễ hỏi của cô dâu chú rể: Quốc Việt và Kim Phượng còn bên ngoài, trân trọng vào bên trong để Ban tổ chức tiến hành tổ chức buổi lễ.
Khách bên ngoài từ từ cũng vào trong phòng đông đủ. MC trân trọng tuyên bố:
Kính thưa quan viên hai họ, bạn bè và đồng nghiệp của cô dâu: Kim Phượng và chú rể Quốc Việt. Được sự đồng ý của hai gia đình anh chị. Hôm nay lễ hỏi đã tổ chức long trọng tại nhà riêng lúc sáng. Được sự tín nhiệm của 2 gia đình và cô dâu chú rể thực hiện tổ chức tại nhà hàng tiệc cưới Hoa Hồng của chúng tôi. Thay mặt Nhà hàng Hoa Hồng chúng tôi chân thành cảm ơn sự tín nhiệm ấy, chúng tôi sẽ phục vụ quý khách như châm ngôn của nhà hàng: Tận tình, làm vui lòng khách đến, vừa lòng khách đi. Kính chúc anh chị hạnh phúc tram năm và kính chúc thực khách một bữa tiệc thật ngon miệng, vui vẻ trong lễ hỏi anh chị…
Sau khi cô dâu chú rễ và 2 họ đại diện lên sân khấu, MC tiếp tục giới thiệu:
Trân trọng mời: Cậu Hai là cậu ruột của chú rễ nhà trai có vài lời phát biểu:
-          Kính thưa quan viên hai họ, thưa ông bà ngoại họ nhà gái, thưa tất cả những bạn bè của cô dâu và chú rể. Lời đầu tiên tôi chân thành cảm ơn tất cả ông bà trong khán phòng đã bỏ thì giờ quý báu để đến dự tiệc lễ hỏi của con cháu cúng tôi: Chú rể Quốc Việt, cô dâu Kim Phượng.
Đời người ai cũng hạnh phúc khi chọn lựa được người phối ngẫu cùng nắm tay nhau trong hành trình cuộc sống vợ chồng. Chúc mừng hai cháu có người tâm đầu ý hợp. Rất mong 2 cháu viên mãn hạnh phúc trong cách sống gia đình.
Kính chúc mọi người có bữa tiệc thật thoải mái và ngon miệng. Kính chúc quý vị mạnh khỏe, nhiều niềm vui trong cuộc sống. Không quên cảm ơn tập thể nhà hàng và ban nhạc Hoa Hồng đã phục vụ cho bữa tiệc này. Xin trân trọng cảm ơn.
Tiếng vỗ tay rì rào vừa dứt, MC mời ngay đáp từ đại diện nhà gái. Trân trọng mời cha cô dâu.
Ba cô dâu, cũng phong cách lắm, đáp từ lưu loát, nội dung cũng như rứa, đại loại là cảm ơn và chúc vui. Sau đó các bạn cô dâu hát hò chúc mừng cho đôi uyên hạnh phúc đến bạc đầu. Tuổi trẻ bao giờ cũng sôi nổi, cuồng nhiệt. Hình như họ thích như vậy. Chúng ta đã qua thời ấy, tuy mỗi thời có khác nhưng tựu trung là vui vẻ vì được thể hiện trước đám đông.
Trước khi mọi người chia tay nhau, lần nữa cậu hai đại diện họ nhà trai cảm ơn sự nhiệt tình của quan viên 2 họ, bạn bè và thân hữu của cô dâu chú rể.
Cuộc vui nào rồi cũng sẽ tàn, 14 giờ là tan tiệc mọi người chia tay.
Tất cả đều phải trở về với đời sống tiếp diễn hàng ngày, không thể khác hơn, trời đất cứ tuần tự hết ngày sang đêm, chỉ 24 tiếng mỗi ngày ai biết dự liệu kế hoạch cho tương lai sẽ dễ chịu hơn, khi đã cật lực với công việc, gia đình chắc chắn sẽ có đời sống yên ấm hơn. Thời gian cứ lạnh lùng trôi qua như nước xuôi dòng, không níu kéo được, chẳng nên phung phí để sau này chẳng hối tiếc cho cuộc làm người. Tận nhân lực, tri thiên mệnh. Định mệnh sướng khổ của mỗi người, không thể thoát được, nhưng nếu biết lo xa ắt sẽ ít buồn gần. Kinh nghiệm cổ nhân truyền trao lại chẳng sai bao giờ. Có điều chúng ta có nhận ra để thực hành hay không.
Buổi chiều, khi Việt uống ly café, tinh thần sảng khoái, trên tay điếu thuốc lá lụi dần khói nhã lượn vòng tròn rồi tan vào khoảng không. Anh mỉm cười với chính mình khi giai đoạn một kết thúc tương đối mỹ mãn. Bạn bè của anh cũng vui lây vì chính anh tổ chức lễ hỏi cho mình đâu vào đó, không có trở ngại nào, tất cả đều suông sẻ. Việt thầm cảm ơn Phật Trời gia hộ bình an, với anh bao giờ cũng tin như thế.
Chợt nhớ đến công việc ở miền trong. Anh gọi điện cho Tín, người tổ trưởng trong xưởng sản xuất mà anh tin trách nhiệm của nó như tên cha mẹ đã đặt.
-          Alo em, công việc ở nhà vẫn bình an mọi thứ hả em? Có gì trở ngại không em. Nói anh nghe nhé?
-          Anh à, nói chung những gì anh dặn dò là em hoàn thành “tư vụ” từ lấy vật tư hàng hóa cho đến sổ sách thu chi cả 2 cửa hàng bán bánh mỗi ngày em đều kiểm tra và ghi lại nhật ký rõ ràng cả. Anh cứ an tâm lo ngoài đó cho xong rồi hãy vào cũng được, nếu chậm trễ một vài ngày cũng chẳng sao. Lễ hỏi của anh hoàn thành tốt chứ?
-          Cảm ơn em, vậy là quá ổn, em lúc nào cũng đầy trách nhiêm trong xưởng và kiểm tra các cửa hàng. Ngày mai, còn nợ ân tình của bạn bè anh, anh ghé thăm vài người bạn có hoàn cảnh khó, xong anh sẽ vào.
Tan trường các học sinh cấp III ở làng bây giờ đều đi học bằng xe gắn máy cả, thỉnh thoảng vài chiếc xe máy đi ngang, nữ sinh áo dài trắng muốt làm rộn rã chiều về, anh nhớ lắm thời còn tung tăng sách vở. Ngày ấy bà ngoại nghèo Việt có chiếc xe đạp cọc cạch đi lên trường huyện, thỉnh thoảng bị hư xe, không có tiền sửa phải dắt bộ về, sao thương quá ngày xưa. Thời gian qua mau, mới đó gần 20 năm. Đúng là thời giờ ngựa chạy tên bay.
Ngồi no mắt ngắm sức trẻ của học sinh quê nhà – Mầm xanh tương lai, nếu không được đầu tư đúng chuẩn mực của giáo dục con người: Gốc rễ của quốc gia, dân tộc tương lai các em sẽ về đâu? Dấu hỏi ấy vẫn còn những hoài nghi về cung cách giáo dục ngày nay. Nhìn xem láng giếng xung quanh Việt Nam ta, mãi ngủ mê trong niềm hân hoan thắng Mỹ, đuổi Tây nhưng đã gần 25 năm thống nhất vẫn không thể bằng Thái Lan, Philippine, Mã Lai… đừng nói chi Sing, Hàn, Nhật.
Người Việt Nam ta rõ ràng cần cù, chịu khó, thông minh hơn dân tộc các nước ấy, tại sao nghèo nàn lạc hậu hơn họ? Đặt vấn đề và giải quyết không khó, nhưng chính phủ chưa chịu làm, nếu nỗ lực sẽ làm được. Một Pháp Chánh Hy của Nam Hàn còn làm được, sau 20 năm kỹ nghệ, công nghệ vượt bậc. 30 năm Nam Hàn trở thành nước giàu có. Bài học ấy rất gần sao không thể nhìn thấy được.
Muốn sánh vai với các anh em toàn cầu con đường duy nhất là đầu tư giáo dục và cải thiện thể chế phù hợp với tiến bộ loài người. Tiếng chuông thần duyệt cảnh tỉnh ấy, không biết đến bao giờ bộ đầu chính phủ lắng nghe và hiểu thấu ngọn nguồn hay nghe nhưng không biết bắt đầu thực hiện từ đâu. Mong sao có một người sáng suốt nhìn thấy đại cục để cải thiện, chắc chắn sẽ thay đổi. Chỉ có dân giàu nước mới mạnh. Quan giàu bởi tham lam, nếu chân chính làm sao có thể giàu sụ được. Quan giàu chắc chắn đất nước không thể mạnh.
Phượng ơi, ra đây anh nói chuyện này. Chuyện gì vậy anh? Em ra đây. Phượng ra ngồi:
-          Em à, anh Cường nói với anh lớp anh có 2 người rất khó khăn, anh tính mời Cường ngày mai tới thăm và ủng hộ gia đình bạn ít tiền trong cơn hoạn nạn này. Em sẽ đi cùng anh nhé.
-          Quán xá mấy ngày nay Lan đóng cửa, Bây giờ xong lễ hỏi mình cố gắng mở cửa sớm đóng cửa muộn để khách không bỏ đi, hay là anh với anh Cường tới thăm ủng hộ là được, em ở nhà coi quán. Được anh à.
-          Ừ, em tính vậy hợp lý hơn. Ok. Anh và anh Cường sẽ đến thăm, ủng hộ.
Cường và Quốc Việt đi thăm người bạn tên Gặp thời trung học bị liệt vì tai nạn nghề nghiệp. Chúng ta không thể không giúp bạn, Cường à. Sự cho đi sẽ không mất mát, người khó tự thân họ sẽ biết chi tiêu đồng tiền được giúp đỡ một cách trân trọng nhất phải không Cường? Ok bạn.
Trên đường đi, Cường cũng nói sơ hoàn cảnh của vợ chồng Gặp, Hồi ấy nó học xong trung học, không đi làm nhà nước, hắn cũng lanh, nhận thầu nhà dân dân dụng, làm ăn cũng ổn lắm, mỗi lần họp lớp nó cũng có hổ trợ cho quỹ lớp, rất vui vẻ. Khi thi công ở một huyện xa. Chiều có việc định về sớm, đứng trên dàn giáo vô ý lùi ra xa quan sát, rớt xuống, bất tỉnh, anh em chở vào trạm xá huyện, sáng hôm sau mới ra bệnh viện tỉnh. May là cứu sống nhưng bị liệt bán thân. Xuất viện về nhà, đâu làm được gì, một mình vợ nó làm giáo viên tiểu học, nuôi con trai đang học rất khó khăn. Anh em khối lớp mình ai cũng ủng hộ, nhưng lâu ngày dài đêm quá, bây giờ cũng mấy năm. Nó ở nhà coi nhà, mặc cảm. Thương lắm mầy à. Con trai nó mới vào Trung học nghề, anh em cũng góp cho thằng nhỏ vào trường. Nó học tận Đà Nẵng, thỉnh thoảng có về thăm ba. Ước nguyện của nó là có việc làm để trợ giúp cha mẹ nó.    
-          Tất cả đều vô thường Cường hả. Nếu bình thường nó cũng ổn. Cường, mình vào hổ trợ nó bao nhiêu?
-          Tùy Quốc Việt thôi, cậu cũng vừa lo lễ hỏi cũng nhiều.
-          Biết vậy, thôi hạ hồi phân giải Cường hả.
-          Ok
Vào nhà, Quốc Việt vào trước Cường đứng ngoài.
Chào bạn Gặp. Cậu nhớ mình không? Quốc Việt lên tiếng.
-          Ô, ai mà mình quên, khuôn mặt này thì nhớ, nhưng xin lỗi mình quên tên.
-          Tôi cũng quên bạn, mấy mươi năm còn gì. Quốc Việt đây.
-          Cháu cậu Hai Thiện, dạy ngoài trường huyện.
-          Đúng rồi.
-          Sao cậu biết nhà.
-          Nhà nơi của miệng chứ khó khăn gì.
-          Cảm ơn bạn đã ghé thăm tôi, tôi bây giờ như phế nhân, chỉ nằm nhà, buồn lắm. Nghe nói cậu ở Sài Gòn làm ăn cũng ngon lành.
-          Ừ, ơn trời cũng được. Về đây nghe Cường lớp trưởng nói, tôi tranh thủ ghé thăm Gặp tí. Nói vậy chứ Cường chở tôi vào.
-          Vậy à, Gặp ra cửa. Thấy Cường:
-          Cảm ơn Cường dẫn Quốc Việt vào thăm mình. Chắc là vợ mình sắp về, ở ăn cơm nói chuyện bữa Cường, Việt nhé. Lâu quá không gặp. Bây giờ tôi thèm gặp gỡ và nói chuyện cùng bạn bè, cha mẹ đặt tên Gặp nhưng bây giờ bạn bè khó gặp quá, tôi như người quản gia, mọi sự bà xã tôi lo toan hết, tôi thì đành chịu. Mình hồi trước cũng làm ăn, nhưng từ ngày bệnh đến giờ chẳng làm nên tích sự gì.
-          Mỗi người có một mệnh số, không thể khác hơn Gặp ơi, nhưng cứ bình an vui sống, như thế là cậu đã giúp vợ và con rồi. Cậu cố gắng làm công việc gì mình thích, sẽ quên sự nhàn rỗi nhàm chán.
-          Biết làm gì bây giờ Việt, Cường?
-          Sao cậu không nghĩ tích cực hơn. Còn rất nhiều người nặng nề hơn cậu nhưng họ sống vẫn bình an, vui vẻ. Chỉ có nỗ lực bản thân mới đem lại hạnh phúc cho mình. Người Việt mình thường mắc sai lầm là không phù hợp với thực tại. Câu rơi vào tình trạng này. Cậu chỉ liệt tay, chân trái còn đi lại được. Tìm công việc gì thích hợp, tự kiếm cho mình đủ ăn tiêu vặt là ok. Tôi sẽ cùng các bạn khóa mình cố gắng đầu tư thiết bị ban đầu để có cái ăn, cái mặc, không còn là gánh nặng cho vợ con. Chỉ cần vậy thôi. Trước mắt tôi sẽ hổ trợ cậu 1 triệu để vợ con chi phí. Hãy suy nghĩ, có gì liên lạc với Thầy Cường, Việt nói.
-          Cảm ơn Việt, để tôi suy nghĩ xem sao sẽ báo với Cường.
-          Gặp à, tôi và Cường ít thời gian, ghé thăm và ủng hộ cậu qua cơn hoạn nạn, bây giờ tôi và Cường tạm biệt nhé, phải đến bạn khác. Còn một người bạn khóa minh chúng tôi đến để san sẻ chữ tình với nhau. Mỗi người có một đời sống chẳng ai giống ai, cố lên bạn nhé. Tạm biệt cậu. Cái bắt tay thật chặt làm ấm thêm tình bạn bè. Nắng chiều còn sót lại trên ngọn cây như cố gắng níu một ngày sắp qua, sẽ qua.
-          Trời ơi, các bạn như tới bố thí nói vài câu, cho tôi tiền rồi đi. Chưa ngồi uống vội với tôi cốc nước lã tình bạn. Tôi buồn lắm nhé. Gặp nói.
-          Gặp à, lẽ ra là đi sớm hơn để chuyện trò, có điều Việt mới làm đám hỏi xong khi chiều, lật đật đến cậu và còn đi nữa. Sáng mai là Việt vào Sài Gòn làm việc rồi, không có thời gian. Lần sau Việt về sẽ ra chơi lâu, tôi sẽ chở ra. Thông cảm nhé. Đừng khắc khe nghen. Cường nhẹ nhàng sợ Gặp tủi thân.
-          Ok, vậy Việt thượng lộ bình an nhé.
-          Cảm ơn bạn nhiều. Việt nhẹ nhàng như sám hối đã lỡ một câu làm bạn phật ý.
Cường và Việt còn một địa chỉ cần đến đó là bạn Thành, Thành bị đột quỵ. Hôm ấy anh cùng bạn bè gặp nhau có nhậu nhẹt vui vầy, về nhà đi tắm, không may anh bị choáng, nhưng người nhà không biết khi anh bất tỉnh, sau vợ con mới hay đem đến bệnh viện đã muộn, cứu sống anh nhưng cả nửa thân người trái bị liệt, có đi trị liệu nhiều nơi nhưng không khỏi hẳn, hiện tại anh chỉ ngồi trông nhà. Vợ con anh vốn đã khó càng khó hơn, khi Việt về, Cường thông báo với Việt, Việt quyết định tìm đến giúp đỡ.
Chiều đã tắt hẳn, ánh trăng mùng 6 thượng tuần vẫn đủ sáng, trên con đường ngoằn ngoèo của làng quê hẻo lánh đưa vào nhà Thành, tiếng côn trùng bắt đầu tấu khúc đồng dao trông có vẻ tịch mịch lạ thường. Chiếc xe Cường chậm chậm đều đều ga, vận tốc vừa phải Cường cẩn thận chở Việt vào nhà, vợ con Thành đang chuẩn bị cho bữa ăn tối đạm bạc. Có tiếng xe dừng, cô vợ vội ra:
-          Anh Cường, anh đến sao tối vậy? Ai đó nữa anh?
-          Anh Việt ở Sài Gòn về hỏi vợ. Biết Thành khó khăn nhờ anh chở đến nhà thăm. Đây là anh Việt bạn với Thành từ nhỏ học cùng trường.
-          Em chào anh Việt. Mời 2 anh vào nhà.
-          Nhớ ai không, Thành?
-          Quốc Việt chứ ai, Cậu trẻ quá, chúc mừng. Bạn bè sao tôi như “ông anh”, già trước tuổi.
Cực quá Việt ơi.
-          Không sao cả, già trẻ chi, cậu có gia đình nhiều lo toan, tôi độc thân mà.
-          Thôi, may quá sẵn gặp bữa, mời ngồi luôn Cường, nhà bà xã mới mua cá nục tươi, dễ gì Sài Gòn có, 2 cậu ăn với nhà mình bữa cơm đạm bạc nhé.
Cô vợ Thành nhanh nhạy đem thêm 2 cái chén đủa, khi Thành chưa mời cơm. Người nhà quê hiếu khách lắm, lâu không gặp bạn, thật tình. Trong văn chương Việt Nam cũng có câu văn nói lên tính vùng miền. Người miền Bắc mời khách bằng miệng, người miền Trung mời khách bằng mắt, người miền Nam mời khách bằng bụng.
Trên mâm cơm có cặp cá nục bằng cổ tay tươi ngon. Việt thấy vậy nói:
-          Thứ nhất, tôi thấy vợ chồng Thành toàn tâm toàn ý mời cơm, thứ nhì tôi thấy cá nục tươi ngon, thôi dùng bữa với nó cho vui, cũng đã tối rồi Cường à. Cậu nghĩ sao?
-          Ok, tôi chỉ sợ cậu không còn thời gian thôi. Vậy ta dùng bữa cho vui.
-          Phải chi có bánh tráng nướng thì tuyệt Cường hể.
-          Nhà có bánh tráng nướng sẵn các anh à, em đi làm mua để nhà, có lỡ bữa anh Thành giả tí mắm ớt ăn đỡ. Các anh an tâm, cô vợ nói và vội xuống bếp lấy lên 4 cái bánh tráng nướng, nhúng nước 3 cái, còn một để nguyên.
Cả thảy cùng ngồi bàn. Lần đầu khi về quê nhà Việt được thưởng thức món cá nục tươi cuốn bánh tráng khen đáo để làm cô vợ Thành vui, nở nụ cười chúm chím thật có duyên. Cô xuống gắp thêm con cá sau cùng trong xoong, nhưng Việt và Cường đã buông đủa. Việt nói:
-          Trong khóa lớp mình có 2 người đang hoạn nạn, tôi ghé thăm bạn để ủng hộ bạn ít tiền lo chi phí cấp bách, tặng cậu 1 triệu. Có điều tôi cũng đã nói với Gặp rồi. Mình không may bị nạn, nhưng hãy nỗ lực kiếm việc gì làm cho khỏi nhàm chán, có thể thu nhập ít nhưng vui vì giúp được cho vợ con, ít nhất cũng có ngày 2 bữa để tồn tại và cảm thấy còn có ích cho mình, cho gia đình Thành nghĩ sao? Tôi thật lòng khuyên bạn. Mỗi chúng ta hiện diện trên cõi đời đều có một số phận khác nhau. Cái giống nhau là nỗ lưc, chăm chỉ sẽ có cái được, chắc chắn là như vậy phải không Thành? Cường chen vào:
-          Việt cũng nói với Gặp như thế rồi, bây giờ đến phiên cậu. Cứ suy nghĩ mình sẽ làm được, nghĩ làm được đã thành công 50% rồi. Việt nói tiếp, nếu chật vật về vốn đầu tư cậu mạnh dạn nói với Cường, tôi có thể hổ trợ ít nhiều buổi ban đầu. Thôi vậy nhé, tôi và Cường phải về, từ ngày tôi về quê, ngoài giờ dạy Cường giúp tôi được gặp nhiều bạn bè mà tôi không nhớ hết. Cường xứng đáng là con ngựa đầu đàn của khóa lớp chúng ta.
Thành bây giờ mới lên tiếng:
-          Cảm động quá Việt, Cường ơi, cảm ơn các bạn nhớ tình xưa đến thăm và tặng quà. Ơn này vợ chồng tôi nào dám quên, nhớ đời. Thôi tạm biệt. Chúc Việt vào Sài Gòn bình an.
-          Tạm biệt, hẹn gặp lại.
Trời tối hẳn, trên đường về Cường và Việt đi chầm chậm mải miết chuyện trò. Ánh trăng thượng tuần nơi vùng quê thơ mộng quá, ánh sáng trăng đủ sáng cho đôi bạn thân dong ruỗi trong không gian tĩnh lặng vùng quê vừa thay da đổi thịt, đã qua một thời khó nhọc. Việt cảm thấy thật vui khi giúp vài người bạn cũ còn nhiều khó khăn.
Sự cho đi chân thành sẽ còn tồn tại, cuộc sống này ai làm được điều ấy, ơn phước đó đất trời sẽ ghi nhận tấm lòng lành. Hạnh phúc từ những điều rất đơn giản trong điều kiện có thể. Ngày mai, Việt trở lại Sài Gòn với bộn bề công việc kinh doanh, anh sẽ mang theo niềm vui từ quê nhà như tặng phẩm trọn vẹn duyên lành với bè bạn trong cõi sống vô biên.
Chiếc xe dừng lại, Việt bắt tay, siết thật chặt người bạn thân đã giúp anh rất chân thành trong mọi trường hợp ở quê nhà. Bằng hữu nhược đạm thủy chi giao. Cảm ơn Cường thật nhiều. Tạm biệt cậu, ngày mai tôi vào luôn Sài Gòn nhé. Chúc thật vui và thành công, nhà xe báo rằng 12 giờ sẽ đón tôi chỗ Phượng.
-          Mai tôi lên uống café sớm rồi di dạy luôn, không biết các bạn mình có đứa nào rảnh lên tiễn cậu. Chuyến này về rất thành công Việt hả?
-          Nhờ cậu hướng dẫn đã thành công một nửa.
-          Vậy nhé. Bye bye.
Trong quán café Phượng, khách không còn nhiều. Tiếng nhạc tình vẫn xập xình trong quán, Phượng lại chiếc máy tính mở bản nhạc tình cô thích, chơt cô thấy bản nhạc Vương Quốc Tình Yêu, của nhạc sĩ Phạm Đăng Khương phổ thơ NDT đề tựa hay hay, cô mở máy nghe thử đến đoạn: “…Chiều nay em đứng ngắm chuyện dòng sông để nỗi nhớ gửi về anh xa tít tắp, mắt môi em anh cứ mãi trông chờ, phút yêu anh có khi đến không ngờ, thầm lặng tình xanh chân dung chàng nghệ sĩ từng giờ đợi em”…Ô, bản nhạc sao giống tâm sự anh em quá. Nghe hay anh à. Còn ít thời gian nên Việt và Phượng ngồi bàn tính cho lễ cưới.
-          Em à, công việc trong đó mùa Noel đến Tết Nguyên đán hàng bánh của mình chạy lắm, nếu làm lễ cưới vào tháng ấy, khó cho anh. Anh tính mình cưới nhau sớm hơn, được không em?
-          Tùy anh định chứ bán buôn có thời, bán có vụ, mình phải tranh thủ anh à.
-          Ok, nếu vậy vào tháng chín, mình cưới nhau. Tháng chín anh nghĩ chưa có lụt lội gì cũng tốt. Em còn phải vào tập sự quản lý cũng mất cả tháng cho quen việc, đúng không? Thằng Hùng chỉ là tạm thời chứ nó con trai, làm sao bằng em được.
-          Vậy, anh xem tình hình trong đó rồi điện về cho em, bàn với cha mẹ và cậu mợ Thiện là ổn, như lễ hỏi gấp gáp vậy còn xong kia mà.
-          Sau đó còn phải có một ngày ra mắt với bạn bè và khách hàng anh nữa. Không thể không có em à.
-          Đúng rồi, như vậy hợp lý anh à.
-          Vậy đi, mọi chuyện sẽ ổn thôi, em hả, có đi có đến, cố gắng thôi.
Trở về Sài Gòn với nhiều cảm xúc, cái được lớn của anh là chỉ cố gắng làm lễ thăm nhà, trở thành lễ hỏi đàng hoàng, đâu vào đó. Ai cũng khen tặng và nhất là gia đình Phượng, một cái nhìn anh khác hơn, thứ hai anh đã giúp hai bạn khó khăn trong hoàn cảnh của họ, chắc chắn Cường sẽ nể nang anh hơn, tự hào có người bạn vì hoàn cảnh bỏ dỡ việc học, nhưng thành công trong đời sống và lòng yêu thương bạn bè chân thành, Việt không nói nhưng hành động bằng con tim bao dung, thứ ba Phượng rất hài lòng trong mắt mình. Sự nể vì sẽ làm cho Phượng tự tin hơn cho tương lai. Mọi dự liệu ban đầu không có nhưng đã hiện diện, tất cả đều do duyên mà nên. Anh mỉm cười khoan khoái trong ý thức.
 
Bước vào của hàng Q1, Hùng ngỡ ngàng, vì sao lần này không gọi điện cho Hùng – Người anh giao quản lý có đúng tư chất trách nhiệm hay không? Anh cảm thấy bằng lòng vì cửa hàng sạch sẽ, ngăn nắp, tủ trưng bày bánh vẫn sáng choang, chứng tỏ Hùng thường lau chùi sau ngày bán.
-          Sao chú không gọi cháu? Hùng nói như có vẻ trách móc.
-          Chú thích bất ngờ để xem thái độ, trách nhiệm làm việc của cháu. Chú thật vui khi cháu có tinh thần trách nhiệm với công việc. Ai có tinh thần trách nhiệm cao với công việc khi không có người quản lý, người đó sau này sẽ có trách nhiệm với gia đình, xã hội. Cháu biết không, khi chú Hổ - Người chủ xướng bánh khai sinh ra xưởng và cửa hàng bánh, chú có việc đi miền trung nhiều ngày để hợp đồng phân phối bánh với các bạn hàng Phan Thiết, chú giao trách nhiệm sản xuất bánh ở xưởng cho chú quán xuyến, khi chú về coi sổ sách, số lượng. Chú Hổ khen đáo để. Niềm tin của chú Hổ càng lớn với chú khi không có “ông chủ” chú vẫn tự giác làm tròn trách nhiệm của mình với xưởng bánh. Nói như vậy để cháu hiểu làm việc gì cũng phải có trách nhiệm, có nhiều người khi không có ai quản lý chễnh mãng công việc hơn, tưởng rằng không ai biết, nhưng không, mọi sự được phơi bày sau đó. Thời chú học tập trong nhà trường, các thầy cô dạy rằng: Làm người phải có danh dự và trách nhiệm, các em sau này ra đời hãy nhớ lấy, nó thể hiện đạo đức của một con người, tránh được lòng tham, lòng tham vô độ thật tồi tệ. Nó là thành tố cho sự phát triển cá nhân, gia đình và xã hội. Bây giờ người ta ăn xổi ở thì, thích bòn rút, nhất là của công, người có chức vụ càng cao lạm dụng càng lớn, chỉ thấy lợi trước mắt mà quên cái hại mai sau. Những kẻ ấy thường bất tài, càng chạy chọt, mục đích của họ được ngồi ghế cao tư túi sẽ là người làm nghèo cho quê hương, đất nước, ấy là chắc chắn. Đạo đức làm người là cơ bản, nó là giềng mối cho xã hội ổn định trật tự và phát triển tự nhiên không cần rao giảng. Cháu có hiểu không? 
-          Dạ, chú dạy cháu mới hiểu. Cảm ơn chú. Cháu cố gắng với bổn phận của chú giao, không có chú cháu vẫn thấy mình phải có trách nhiệm với quày bánh, nỗ lực bán. Bán thêm được bánh các công nhân và người chủ sẽ thêm lợi, anh em cũng được hưởng. Cháu chỉ nghĩ đơn giản vậy.
-          Đúng rồi cháu à. Cháu làm cho chú ly café, chú có cái dỡ là thiếu café, người lơ mơ thế nào.
-          Dạ, chú uống café gói nhé. Cháu pha ngay.  
Này Hùng, trong mấy ngày chú vắng, cửa hàng mình bán có khá không? Có khách quen nào trở lại cửa hàng mình. Cái hay của chị Tuyền ngày trước là khi người mua đã tới cửa hàng mình mua bánh thì khó mà đi cửa hàng khác, bán hàng cũng là một nghệ thuật, cháu nhớ chú nói trước khi cháu phụ giúp không?
-          Dạ nhớ, cháu chưa thể như cô Tuyền được. Cháu công nhận cô giỏi trong cách trò chuyện với khách nhất là các khách hàng trẻ, kinh nghiệm cô cháu đã biết, cố gắng thôi chú à.
-          Mọi cái đều có thời gian và công sức, cháu à.
-          Chú về ngoài đó, công việc có ổn không?
-          Ơn trời, mọi sự diễn ra suông sẻ. Có lẽ chú sẽ cưới vợ trong năm nay. Người vợ chú cũng độ lượng, yêu thương người, cái này chú cảm thấy hạnh phúc, hy vọng sẽ dìu các cháu trong tương lai.
-          Cảm ơn chú, cháu chỉ cầu mong vậy.
-          Thôi, chú lên trên thắp nhang cho ông bà, cháu coi hàng nhé.
Bàn thờ sạch sẽ, phẩm vật cúng mùng năm chưa hạ xuống, chắc nó đợi mình, kiểm chứng đây. Được lắm, nó biết cung kính, hiếu để với tiền nhân, rất mừng. Người biết cung kính tiền nhân đã quý rồi. Anh tin sau này nó sẽ không quên ân nghĩa.
Thắp nhang tạ ơn xong, anh gõ 3 tiếng chuông, tiếng chuông vang vang ngân, nhắc nhớ tiếng chuông thần duyệt – Sự huyền nhiệm thực chứng, có lẽ ông bà cha mẹ cảm được sự cung kính và biết ơn của anh, anh thả mình trên chiếc giường, vắt tay lên trán kiểm tra lại những ngày về quê, thương Cường quá, giúp bạn chân thành, không chút vụ lợi. Nó xứng đáng một nhà giáo, không biết rồi đây đường hoạn lộ có hanh thông không, nếu như lãnh đạo nhà trường không đố kỵ nó sẽ tiến xa hơn, nếu được như thế thì trường và các học sinh sau này sẽ có thành tích cao hơn. Một tổ trưởng bộ môn trong trường chưa xứng tầm với người như Cường. Và rồi anh gọi cho Cường:
-          Alo Cường, tôi đến nhà buổi sáng nay. Chỉ mới về cửa hàng chưa lên xưởng. Cảm ơn bạn mình đã hết lòng vì tình bạn.
-          Ok rồi, bình an về nhà là ổn rồi. Không có gì Việt à, cố gắng làm ăn, có thu nhập để còn về quê, cậu đã hứa với Gặp và Thành. Sắp tới có buổi café với khối lớp mình tôi sẽ thông báo tin vui này.
-          Cảm ơn bạn. Không biết Gặp có nỗ lực không? Tôi sợ Gặp không tự tin. Thành có thể Cường à. Thành có vẻ tích cực hơn, tùy các bạn thôi, không ai giúp mình bằng chính mình.
-          Ok Việt, quan điểm của mỗi con người là tiên quyết, bạn bè chỉ giúp ngặt làm sao có thể giúp nghèo được.
-          Nhưng nếu rảnh Cường xuống động viên các bạn, tôi vẫn giữ lời hứa với Cường và các bạn. Tùy các bạn thôi, phải không?
-          Ok, vậy nhé Việt. Cảm ơn bạn đã tin tôi. Bye, tôi phải vào lớp đây.
-          Ok, hẹn gặp lại. 
Anh thiếp đi trên chiếc giường khi nào, có lẽ sự làm việc ngoài quê cũng nhiều, lo lắng với xưởng, các cửa hàng bánh nữa. Trong giác mơ anh thấy bà hiện về hình hài vẫn vậy, không khác mấy, bà mỉm cười nói với anh: “May lắm, con có vợ nơi quê nhà, người nhà quê chăm chỉ, không phung phí tiền bạc, họ chân thành và siêng năng làm việc hơn, ít chạy theo kim tiền, sống có nhân nghĩa bền lâu”. Anh giật mình tỉnh giấc, có chút ngơ ngác. Anh chưa được nói với bà lời nào, như luyến tiếc cuộc gặp bà trong giấc mơ. Anh rửa mặt, chải lại tóc, đến bàn thờ nhìn thẳng vào chân dung bà khấn vái, có lẽ cảm ơn bà ngoại đã vừa lòng trong hôn sự của mình.
Anh gõ 3 tiếng chuông âm vang ngân tròn đầy trong căn phòng ấm cúng của anh. Hình như lời bà còn vang vọng trong tiếng chuông tĩnh lặng, thanh tịnh lạ thường. Một niệm thật lành qua hồn người anh thật sảng khoái. Ôi chao, bà có linh thiêng độ trì con tiếp tục cuộc hành trình của con với ước mong làm lợi lạc cho mình và cho đời. Con nhớ ông bà. Anh khoan thai xuống cửa hàng.
Hùng à, cháu đưa chú xem sổ sách trong mấy ngày qua, thu hoạch thế nào?
-          Dạ, nhật ký bán hàng đây chú à.
-          Chữ nghĩa khá rõ ràng, ngay ngắn hơn khi mới bán. Có lẽ nó cũng nỗ lực rèn luyện con chữ. Duy có điều số lượng hơi ít. Không sao bán mua tùy thời, tùy lúc.
-          Anh Tín có thường xuyên giúp cháu trong chiều đều đặn không?
-          Dạ có, tối khuya gần 9 giờ anh mới về xưởng. Anh thường nhắc cháu cẩn thận khóa cửa trước khi anh về.
-          Anh Tín là người rất trách nhiệm, đáng làm gương cho các cháu.
-          Dạ, anh chu đáo lắm chú ạ.
-          Thôi, chú về xưởng kiểm tra và rồi lên cửa hàng quận 5, cháu ăn trưa một mình nhé. Chiều chú về.
Có cuộc gọi, anh dừng lại nghe.
-          Alo em, anh đây,
-          Anh về khỏe cả chứ. Cửa hàng thế nào rồi. Anh lên xưởng chưa? Phượng gọi.
-          Anh về sáng nay, đến nhà sớm, cửa hàng vẫn ổn Hùng ở nhà làm việc tốt lắm, tin em vui, anh chuẩn bị lên xưởng và cửa hàng Q.5 kiểm tra sổ sách. Anh sẽ gọi lại sau. Yêu em.
-          Ừ thôi, vậy anh đi. Cẩn thận đi đường anh nhé, xe cộ đông đúc.
-          OK, vậy nghe em, chúc em vui. Chiều tối anh gọi lại.
-          Dạ.
Xưởng vẫn bình an sản xuất đều đặn. Không khí vẫn nhịp nhàng lao động cùng với thủ lĩnh rất uy tín: Tổ trưởng Tín.
-          Tín à, mấy ngày anh đi công việc, xưởng mình vẫn làm việc nhịp nhàng đúng kế hoạch chứ em?
-          Ok anh, sao anh không báo trước, để em nói cấp dưỡng lo cơm cho đàng hoàng.
-          Ăn với các anh em cho vui, nếu thiếu tí, mỗi người nhịn anh một muỗng cũng đủ rồi. Ăn để tồn tại chứ cần chi thức ăn nhiều, người nghèo gói mì tôm cũng qua bữa vậy, có gì phải cầu kỳ. Đơn giản cũng có cái hay của đơn giản. Doanh nghiệp cá nhân chứ đâu phải của nhà nước mà ồn ào rùm beng khi chef đến. Sỡ dĩ doanh nghiệp nhà nước như vậy là họ không bỏ vốn, nhà nước cung cấp, lắm ban bệ cồng kềnh. Mình doanh nghiệp nhỏ lẽ linh hoạt hơn là vậy. Khi bỏ đồng vốn máu xương mới thật sự sống chết với cơ sở mình để tồn tại và phát triển. Mồ hôi và máu xương chân chính của họ dày khắp mặt xưởng đã đổ ra cùng với tuổi trẻ qua thời gian. Nếu mai này nhà nước đừng o ép, chưa chắc doanh nghiệp nhà nước hiệu quả bằng tư nhân. Anh chắc chắn là vậy. Kinh doanh chủ yếu là lãi nhuận chứ chẳng phải ban nọ bệ kia.
-          Kệ họ đi anh, em đọc báo. Thường mỗi lần các doanh nghiệp nhà nước tổng kết cuối năm nghe lãi nhuận quá chừng, mà công nhân thì lương, thưởng ít ỏi. Không biết tiền lãi ấy có vào được ngân khố quốc gia không, hay vào các túi các ông lớn và hàng quán? Tiền của chính phủ các ông Giám đốc cứ xênh xang thoải mái, các giám đốc đâu có bỏ tiền túi máu xương như doanh nghiệp tư nhân. Còn mình doanh nghiệp tư nhân nhỏ chắt chiu đồng tiền mồ hôi, nước mắt, cần kiệm, vậy cuối năm anh em mới có tiền về lo cho gia đình, có khi còn chưa ổn vì biến động.
-          Ok, được rồi, ổn cả chứ em?
-          Dạ, sổ sách từng ngày, thu chi từng hạng mục, anh xem sẽ rõ. Lò vẫn bình an đỏ lửa từng giờ, từng ngày, mẻ bánh nào ra số lượng cũng tốt, cung cấp cho bạn hàng không thắc mắc chất lượng. Trên quày hàng Q.5 em cũng kiểm tra, cửa hàng Q.1 Hùng làm tốt nhiệm vụ bán hàng, tuy chưa kinh nghiệm nhưng doanh số như vậy, em thấy được rồi. Hùng chăm chỉ và sạch sẽ đáng khen anh à.
-          Cảm ơn em, chú ngựa đầu đàn của xưởng mình. Quý này anh sẽ thưởng và tuyên dương. Nghe em báo cáo sản xuất và kinh doanh vậy là anh an tâm rồi. Ăn trưa xong anh lên quày hàng Q. 5 kiểm tra. Cảm ơn các công nhân nhiều, mong các em tròn trách nhiệm khi có anh hoặc anh đi vắng. Thiệt có tiến bộ gì không em? Nó nhỏ nhất, có gì chưa đúng em nhắc nhở giúp anh nhé.
-          Nó chăm chỉ, siêng năng biết nghe lời. Đợi nó lớn tí nữa sẽ cho nó tập sự, bây giờ sai mấy việc lặt vặt nó cần mẫn, nhất là rửa dụng cụ sản xuất sạch sẽ, ngăn nắp cất ngay ngắn đâu vào đó. Cần là có ngay. Được lắm anh à.
-          Ok, anh nghe vậy là anh vui rồi.
Cơm nước cùng các công nhân trong xưởng xong, anh cảm thấy vui vì các công nhân cùng anh không có khoảng cách, cùng chung quây quần trên bàn cơm, dưới nhà ăn với sức nóng của mái tôle trời mùa hè của nắng Sài Gòn, 2 chiếc quạt chạy liên hồi không ngưng nghỉ. Nhưng chẳng ai than phiền, còn vui vẻ nói cười xôn xao như một gia đình thật sự. Chỉ chừng ấy chuyện cũng thấy anh rất hòa đồng cùng anh em không phân biệt, như gia đình thật sự của Việt bánh ngọt.
Thiệt bây giờ đã lớn, có thể lực hơn, tuy ít nói, thấy vậy, Việt gọi: Đến đây với chú. Dạ.
-          Mấy lúc nay con làm việc với anh Tín và các anh chị trong xưởng thế nào, có cần nói gì với chú không?
-          Dạ không, các anh chị coi cháu như người em, không ai la lớn cháu, chỉ nhắc nhở cháu thôi. Từ ngày cháu làm với chú, cháu thấy mình sung sướng nhiều lắm. Cháu cố gắng để sau này không phụ lòng chú.
-          Có đi học bổ túc đều không? Thầy cô trong trường có nói gì không?
-          Chỉ lâu lâu nhắc cháu học tập tốt, thỉnh thoảng chú chưa đóng học phí mới nhắc cháu về nói phụ huynh đóng đúng ngày thôi.
-          Hôm nay đọc báo mau chóng chưa? Nếu chưa luyện đọc sách báo, buổi sáng người bỏ báo tháng để anh em đọc, cháu có đọc không?
-          Dạ có, chưa được nhanh lắm, chú à.
-          Cháu đọc có hiểu nội dung bài nói gì không?
-          Dạ, cái gì chưa hiểu, con nhờ anh Tín chỉ giúp. Từ từ chú à. May quá, con biết chữ cũng nhờ có chú. Con ráng học, viết mỗi tối khi xong việc.
-          Ừ vậy nhé, cố gắng lên. Sự học là khó nhất, làm bánh dễ hơn nhiều nhưng cái gì cũng phải học tập.
Dừng trước cửa hàng, Anh đứng ngoài quan sát, lát sau anh mới bước vào. Cô quản lý tưởng khách vào mua bánh, chợt khựng lại: Chú Việt, sao chú lên lúc nắng vậy, chiều hãy lên.
       -    Chú rảnh khi nào lên khi đó, buôn bán ra sao, có được nhiều không?
-          Cũng đều đều vậy, mùa này chậm chú à. Để cháu lấy nước cho chú.
-          Ok cháu, xong cháu đem sổ nhập hàng và nhật ký bán hàng chú xem tình hình thế nào?
-          Dạ, cháu đem ra ngay đây.
-          Vậy cũng tạm ổn cháu hả. Mùa này vậy cũng được, đủ trả lương cho cháu và mặt bằng không?
-          Doanh số tháng này hơn tháng trước chú à. 
-          Chắc đến tháng bảy mùa Vu lan sẽ đỡ hơn. Cố gắng và chăm chỉ thêm, nhớ lau kính thường xuyên, bắt mắt khách hàng là cái đầu tiên để khách ghé đến, vui vẻ nhã nhặn chào mời cháu nhé. Đã 5 năm bán hàng với chú, cháu hiểu chứ? Anh Tín có lên đây không?
-          Dạ có, anh Tín siêng quá chú, mấy ngày vừa rồi anh lên nhắc cháu hoài, cháu lúc nào cũng cố gắng hết mình cùng chú.  
-          Cả tổ sản xuất và bán hàng ai cũng cố gắng, hàng hóa mới lưu thông tốt cháu à. Thôi chú lên kiểm tra tí rồi về.
-          Mà chú à, chú về quê chuyến này vui không?
-          Vui lắm, khi nào có thời giờ nhiều chú kể nghe. Bây giờ chú về xưởng.
-          Dạ. Chú khi nào mới có thì giờ được.
Nắng chiều Sài Gòn, ngoài đường người ta chen chúc hơn, nào học trò các trường, nào các viên chức, công nhân tan sở, Việt là người tháo vác, thế mà chạy ngoài đường từ quận 5 về quận 1 cũng mệt, ứ hơi. Hầu như giờ này kẹt xe thường xuyên, hơn cả tiếng đồng hồ Việt mới về với Hùng.
Hôm nay chú về bán hàng cùng cháu, có đi học không cháu?
-          Dạ tối mai, cháu học thứ 3, 5, 7 chú không nhớ à.
-          Cháu nhớ là trách nhiệm, chứ làm sao chú nhớ linh tinh được, vậy tối nay 2 chú cháu bán hàng khuya hơn nhé.
-          Sợ chú đi đường về mệt chứ cháu bình thường.  
-          Thôi được, chú cháu mình cùng bán hàng cho đến khi vãng khách mới đóng cửa nhé.
-          Dạ.
Thời gian lạnh lùng trôi nhẹ nhàng như dòng chảy của sông lặng lờ, ngày ngày tiếp nối, Việt nỗ lực hơn để có một tương lai cho gia đình sắp tới. Cuộc sống rất kỳ diệu, ai có suy nghĩ và biết cách sẽ yên ắng. Không lo xa ắt có buồn gần mặc dù anh vẫn biết mọi sự đều do duyên mà nên, nỗ lực tương tác trong mối quan hệ, từ đó chọn lựa. Người thiện lành bao giờ cũng có trái tim biết rung động trước nỗi đời, nỗi người từ đó sẽ thôi thúc sự bao dung, biết yêu thương trong tình bạn, tình người.
 
PND
15?