Tiểu Thuyết: TIẾNG CHUÔNG THẦN DUYỆT
TIỂU THUYẾT: TIẾNG CHUÔNG THẦN DUYỆT Tác giả: Phạm Ngọc Dũ LỜI TỰA Nhà văn: Nguyên Cẩn Cho tác phẩm: Hồn Chuông Thần Duyệt của Phạm Ngọc Dũ Hạnh phúc đôi khi rất xa nhưng lại rất gần. Có người nói “Tôi nghèo quá sao có thể làm điều thiện, đem lại hạnh phúc cho người khác được?” Xin thưa rằng những câu chuyện hàng ngày cho ta thấy hạnh phúc rất gần: Một người ăn xin đến tiệm phở mua một tô phở 35.000 đồng nhưng ông chỉ có 15.000 dồng, ngay lúc ấy một anh xe ôm tình cờ đến mua nói với bà chủ quán: “Hãy bán cho ông ấy một tô, tôi sẽ trả phần còn lại” Bà chủ nhã nhặn: “Không sao, tôi vẫn bán một tô đầy đủ nhưng chỉ lấy anh 15.000 thôi, còn ông này khỏi trả. “Vậy đó, một câu chuyện tưởng vụn vặt đời thường nhưng ấm lòng biết mấy khi quanh ta vẫn còn những con người thiện lương. Chừng đó đủ tạo ra niềm tin vào hạnh phúc có thật. Từ đó, ta thấy trong đời sống hối hả của một thành phố lớn, giữa những dòng người qua lại vội vã, đôi khi chỉ cần một hành động nhỏ của lòng nhân ái cũng đủ làm thay đổi số phận của nhiều con người. “Hồn Chuông Thần Duyệt” là một câu chuyện như thế - Một câu chuyện giản dị nhưng thấm đẫm tình người, được dệt nên từ những phận đời bé nhỏ nơi góc phố Sài Gòn. Tác phẩm mở ra bằng hình ảnh hai đứa trẻ lang thang — Hùng và Thiệt — gặp nhau trong cơn đói và cái lạnh của mùa Giáng Sinh. Chỉ từ một chiếc bánh nhỏ được mua bằng lòng thương, cuộc đời của các em bắt đầu rẽ sang một hướng khác. Sự tử tế tưởng chừng rất nhỏ bé ấy đã khơi dậy những chuỗi nhân duyên kỳ lạ: Lòng tốt của con người gặp gỡ lòng tốt của con người và từ đó mở ra con đường hy vọng cho những phận đời tưởng như bị bỏ quên. Các em gặp anh Việt, một người đàn ông tốt bụng nhận vào làm việc tại xưởng bánh của anh và cưu mang cả hai. Điều làm nên sức lay động của câu chuyện không phải là những biến cố kịch tính, vì cuộc đời các nhân vật diễn ra tương đối bình yên, ít có sóng gió, dù cùng từ trong gian khổ mà trưởng thành. Chính sự chân thành và tràn đầy yêu thương trong tâm hồn các nhân vật. Hùng – cậu bé mồ côi nhưng giàu lòng nghĩa khí. Thiệt – đứa trẻ lang thang khao khát một mái ấm và anh chủ Việt – người luôn sống nhân hậu, may mắn nhận xưởng bánh từ một người chủ cũ hiền lành xuất ngoại. Anh cũng phải vượt qua nhiều thử thách. Mỗi nhân vật là một tiếng nói của thiện tâm, chứng minh rằng trong xã hội dẫu còn nhiều khắc nghiệt, tình người vẫn là ánh sáng dẫn đường. Có lần chúng tôi đã viết: “Càng sống trong vòng vây của khổ đau trùng điệp nhận chìm thân phận con người như hiện trạng thế giới ngày nay, tuổi trẻ càng phải có can đảm ước mơ vươn đến hạnh phúc…” Và ở một đoạn khác “Muốn dạy trẻ lòng yêu thương thì chúng ta phải là người đầu tiên “thị phạm”. Cha hoặc mẹ hay những người lớn hãy đi cùng trẻ làm hành động ấy trước mắt con em mình. Tâm hồn trẻ là những trang giấy trắng, ta viết chữ gì lên thì nó hiện ra chữ ấy. Hãy viết chữ “từ bi” lên ấy! (NC- Tuổi trẻ và hành trang vào đời ) Và nhân vật Việt đã thay chúng ta viết lên hai từ ấy trên suốt hành trình vào đời của hai trẻ mồ côi, đã nuôi dưỡng ước mơ và tâm hồn hai em bằng yêu thương, đùm bọc. Nhan đề “Hồn Chuông Thần Duyệt” gợi nhắc một khoảnh khắc tâm linh sâu sắc: Tiếng chuông trong buổi tụng kinh tiễn biệt người mẹ nuôi của Hùng - âm thanh vang vọng giữa đau thương và hy vọng. Tiếng chuông ấy không chỉ là âm thanh của nghi lễ, mà còn là tiếng thức tỉnh của lòng người, của nhân quả và của niềm tin rằng những điều thiện lành không bao giờ mất đi. Nó như một sợi dây vô hình nối quá khứ với hiện tại, nỗi đau với sự trưởng thành và con người với những giá trị thiêng liêng của lòng từ bi. Chúng tôi cho rằng văn hóa phải xây dựng trên một cái nền chung là yêu thương và lòng từ bi, nói theo ngôn ngữ tâm lý học hiện đại là trí tuệ cảm xúc (emotional intelligence) vì thiếu nó mọi thứ sẽ chông chênh, khập khiễng hay méo mó. Trong thời đại mới, EQ (Emotional quotient) là một chỉ số quan trọng quyết định thành công và sự thỏa mãn với cuộc sống vì như một số nhà khoa học lo ngại robot và AI (trí tuệ nhân tạo) đang thay thế con người, thì chính EQ mới tạo khác biệt lớn trong thế kỷ 21, để con người vẫn là con người. Qua câu chuyện này, Phạm Ngọc Dũ dường như muốn nhấn mạnh rằng một việc thiện dù nhỏ cũng có thể mở ra cả một hành trình thay đổi số phận. Trong thế giới đầy biến động, con người vẫn có thể nương tựa vào nhau bằng sự chân thành, lòng biết ơn và niềm tin vào điều thiện. Chúng ta biết tôn giáo nào cũng dạy tín đồ vế lòng từ bi hay bác ái. Nhà Phật còn nhấn mạnh đến việc phát triển thiện pháp chưa sanh, như nỗ lực khơi dậy lòng trắc ẩn, sự bao dung, trí tuệ mà trước giờ mình chưa có hoặc chưa làm. Giống như việc gieo những hạt giống hoa trên mảnh đất trống. Duy trì và tăng trưởng thiện pháp đã sanh, nghĩa là khi đã có những thói quen tốt hoặc tâm lý tích cực, cần giữ gìn và làm cho chúng ngày càng lớn mạnh, sâu sắc hơn thay vì để chúng mai một theo thời gian. (Tứ Chánh Cần) “Tiếng Chuông Thần Duyệt” vì thế không chỉ là câu chuyện về hai đứa trẻ mồ côi, nghèo hay về hành trình lập nghiệp nơi đô thị, mà còn là bản hòa âm của lòng nhân ái, của nhân duyên và của niềm tin vào con người. Khi khép lại những trang sách, người đọc có thể nhận ra rằng tiếng chuông ấy không chỉ vang lên trong câu chuyện, mà còn vang lên trong chính tâm thức của mỗi chúng ta — Nhắc nhở ta sống tử tế hơn, bao dung hơn và biết trân trọng những điều tốt đẹp đang hiện hữu quanh mình. Cộng đồng con người trong “Tiếng Chuông Thần Duyệt” là những con người có phẩm hạnh, từ nhân vật chính cho đến phụ như ông Hổ, chủ cũ của Việt, cô Phượng, vợ Việt… khiến chúng ta cần nhắc lại người xưa thường cho rằng, “phẩm hạnh chính là thứ để nuôi dưỡng con người sống được trong muôn vàn khắc nghiệt”, nếu không có phẩm hạnh, người ta sẽ chìm khuất trong nghịch cảnh và con người với con người sẽ chỉ còn bản năng sinh tồn thuần túy…” (NC, sđd) Nếu có một thông điệp mà tác phẩm này của Phạm Ngọc Dũ mong muốn gửi lại, thì có lẽ đó chính là niềm tin rằng: Trong cõi đời nhiều biến động, lòng nhân vẫn là tiếng chuông thức tỉnh đẹp nhất của con người. Như từ rất xưa, Socrate từng khẳng định “Muốn có hạnh phúc phải sống đạo hạnh”. Ông nói rõ “Điều quan trọng không phải là sống, mà là sống thiện”. (Vivre dans le bien) Hãy mở ra và đọc “Tiếng Chuông Thần Duyệt” để chiêm nghiệm, hiểu rõ hơn ý nghĩa cuộc đời và hạnh phúc, rất gần nếu ta biết sống. Nguyên Cẩn (Tháng 3, 2026) 1. Hai thằng bé, một 14 và một 10 tuổi, Hùng và Thiệt. Một bán vé số, một lang thang xin ăn kiếm sống, gặp nhau trong hoàn cảnh rất đặc biệt. Hôm ấy, mùa đông Giáng Sinh sắp đến, ngoài trời mưa nhẹ nhưng lạnh. Đường phố, trong các cửa hàng, cửa hiệu tại thành phố người ta trang hoàng rất lộng lẫy, đẹp lắm. Trong cửa hàng bánh ngọt, thằng Thiệt đứng trước tủ kính, trong đó có những bánh là bánh, hấp dẫn nó vô cùng. Nó nhìn chằm chằm chiếc bánh - Có lẽ rẻ tiền nhất trong tủ. Hùng cũng muốn vào đó để tránh lạnh, bên ngoài thỉnh thoảng cơn gió làm nó như cóng lên bởi chiếc áo phong phanh. Ôi chao, vừa đói vừa lạnh, nghẹt nỗi mới nửa buổi sáng chưa bán nhiều, mới bán được 3 tấm vé nhờ năn nỉ ỉ ôi người đàn ông mới mua cho, nên nó chần chừ chưa muốn mua. Thấy Thiệt như có vẻ đói lắm, bánh trong tủ có lẽ không cưỡng nổi cơn thèm muốn. Hùng đến hỏi: - Em muốn có chiếc bánh này à? - Dạ, em đói lắm, từ chiều qua đến giờ em chưa ăn gì? Lòng thương yêu chợt trỗi dậy, nó hiểu rằng, tại sao không mua 2 cái, vừa giúp thắng bé khốn khổ, vừa giúp bao tử mình đang đấu tranh dữ dội trong bụng. Cô chủ quán ơi. - Ơi, các em mua bánh à, chị vội đến. - Cho cháu 2 cái bánh này, bao nhiêu tiền, cô ạ? - 40 đồng. - Thưa cô, cháu mới bán có 30 đồng? - Vậy, cháu lấy 1 cái - Dạ, nhưng còn em này, cháu biết nó thèm lắm vì từ hôm qua đến giờ chưa có gì bỏ bụng. Hay là cô bán thiếu 10đ cho cháu, cháu sẽ trả sau khi bán được, hoặc cháu sẽ trả thêm bằng tấm vé số này? Thái độ nó rất bình tĩnh. Một suy nghĩ loáng trong đầu? Mình cũng là người bán thuê, hay là cứ giữ tấm vé, thỏa thuận sẽ trả sau. - Cô cũng là người làm thuê, thôi được cô giữ tấm vé này làm tin, cháu bán được gửi lại, chiều cô thanh toán với cậu chủ. - Dạ. Cảm ơn cô nhiều lắm. Cô đưa 2 cái bánh trong 2 bao giấy cẩn trọng, như một khách hàng bình thường không quên cảm ơn. - Dạ, cháu cảm ơn cô. Quay sang cậu bé: - Này, cho em, em ăn đi, anh vừa mới mua cho em nữa. - Cảm ơn anh có lòng tốt với em. Rồi chúng nó ăn ngon lành. Ngoài trời, nắng vàng vừa lên xuyên qua vòm cây nhảy múa như trong lòng của 2 đứa bé vui sướng được ăn ngon. Hai đứa bắt đầu từ cái bánh nhân nghĩa ấy. Thiệt nói với Hùng: - Hay là anh cho em theo anh với. - Anh cũng như em, bán vé số kiếm sống. - Em còn thua anh nữa, anh giúp em với nghe. Tại nơi này em không có ai thân cả, em mong anh, anh thế nào em sẽ thế ấy, giúp em anh nhé, em năn nỉ anh. Em sẽ theo cùng anh. - ??? Ốc chưa xong mình ốc, sao cõng rong rêu. Mình còn chưa xong, nhưng chả lẽ không cho nó theo, nó đâu có nương tựa gì to lớn, dù sao mình còn có chỗ mà mẹ nuôi mình để lại, có chỗ nghỉ ngơi, còn tắm rửa giặt giủ thì đã có nhà vệ sinh công cộng ở chợ, biết đâu có nó mình sẽ bớt cô đơn, thêm em, có anh có em cũng vui, chỉ là lãnh thêm vé cho nó bán, tự thân nó cũng làm được, kiểm sống thôi. Ừ, vậy có khi hay hơn. Nó chợt hiểu. - Vậy là em sẽ theo anh, cùng bán vé số với nhau kiếm sống nhé. - Dạ, anh sao em vậy. Hai anh em chia nhau bán xấp vé số trên tay Hùng, hết, quanh lại lấy với nhau. Ngày hôm đó, chúng nó bán hết sớm nhờ có thằng Thiệt giúp sức. Hai anh em mải miết vui với niềm vui mới, rồi lãnh vé. Trời cũng nhá nhem, nó tính quay về. Chợt nhớ lời hẹn, đến quán bánh buổi sáng, hai anh em trên đường trở lại. Buổi chiều hôm đó, trong quán bánh, cô gái bán hàng tổng kết cho ông chủ tiền bán trong ngày, thiếu 10 đồng, cô sợ và nói thiệt: - Thưa ông, sáng nay, có 2 cháu nhỏ mua 2 cái bánh, nhưng các cháu bán vé số chưa đủ tiền, có đưa tấm vé số làm tin, nếu bán được sẽ trở lại trả nợ, mình sẽ trả vé cho nó để đi bán. Nhưng giờ này chưa thấy đến. - Thôi được, cảm ơn cô đã có cơ hội để giúp cháu. Nếu các cháu không trở lại cũng chẳng sao. - Nhưng tôi tin là nó trở lại. - Như thế càng tốt, đừng tưởng người nghèo không có danh dự, cô nghĩ như vậy càng tuyệt. Cô tính về, mới bước đến cửa đã thấy 2 đứa bé hớn hở: - Chào cô, cháu xin lỗi vì mải mê với em này nên giờ mới đến trả nợ cho cô. Cô còn giữ tấm vé đó? - Không, cô đã tổng kết đưa cho ông chủ rồi. - Thiếu tiền, ông chủ có la cô không? - Không, ông còn khen cô biết giúp đỡ người cơ nhỡ. - Cháu xin gửi lại cô. - Để cô nói với ông chủ đã. Ông chủ Việt rất vui, các cháu đợi tí, ông xuống ngay, gặp các cháu. Trời sắp tối, nó phải về tận Bà Chiểu, Gia Định nhưng những cái bánh quyến rũ quá, tụi nó vẫn thèm. Ông chủ Việt từ xa đã vui vẻ: - Ô, chào các cháu đã trở lại - Cháu chào chú, - Thể nào? Nói chú nghe với. - Dạ sáng nay cháu mua 2 cái bánh, còn nợ 10đ, cháu ghé lại trả cho cô. - Cô quản hàng đã nói với tôi rất rõ ràng, chi tiết. Cảm ơn các cháu đã giữ lời hứa. Cô ấy nhất định nói với tôi: "Các cháu sẽ đến, còn nói với tôi rằng người nghèo có danh dự của người nghèo" tôi tin là như vậy. Bây giờ các em đã đến. Tuyệt. Tấm vé của các cháu đây - Giờ đã xổ số rồi, chắc chẳng trúng đâu, cháu chỉ đến trả lại tiền, vì cô ấy chỉ là người làm công, cháu hiểu người làm thuê. - Các cháu có giấy dò chứ? Giả sử trúng thì sao nè? - Bây giờ, cháu đã trả lại tiền, tấm vé ấy là của cháu. - Đúng rồi, nhưng ý cháu thế nào khi trúng? - Nếu trúng nhỏ chắc ông không cần, chúng cháu chia 3 cho cả cô ấy, nếu trúng độc đắc chúng cháu sẽ chia 4, cho cả ông nữa. - Vì sao vậy? - Tiền nhỏ ông có thừa, nhưng trúng lớn ông sẽ mở thêm cửa hàng để kinh doanh, biết đâu ông sẽ giúp được nhiều người hơn. - Cháu thật giỏi và tại sao chia cho tôi? - Bởi, nếu trúng ông không chia chúng cháu cũng chịu, vì người giàu nhiều quyền lực. Bọn cháu biết làm sao được. Con kiến sao kiện củ khoai. - Trời đất, cháu hiểu thế à? Tùy trái tim mỗi người thôi cháu à. Dù sao, cháu cũng xứng đáng. Ai dạy cháu vậy? Hùng mắt lưng tròng, chạm đến nỗi nhớ của người mẹ nuôi vắn số. Nó xúc động. Nhưng cho chú hỏi, chú rất xin lỗi là hỏi để hiểu gia cảnh các cháu? Hy vọng chú có thể giúp được gì? - Cảm ơn lòng tốt của chú. Cháu là Hùng, mồ côi, cháu cũng chẳng biết vì sao có mặt ở thành phố này, nghe mẹ nuôi cháu - Bà Tư bán cafe buổi tối từ khuya đến mờ sáng ở chợ Bà Chiểu, nói bà nuôi cháu còn rất nhỏ vì thương mẹ cháu. Khi bà mất được chính quyền và những tiểu thương cùng bạn mẹ cháu trong chợ lo lễ tang, rồi hoả táng. Từ ấy cháu tự lập, năm đó cháu đã 12 tuổi. Em Thiệt đây lang thang mới gặp cháu buổi sáng, thấy em đói quá, cháu mua bánh cho nên thiếu tiền bây giờ ghé trả, cháu nhận em làm em nuôi. Biết đâu anh em sẽ nương nhau vui vẻ, bớt cô đơn và cũng sống được. "Lòng tốt chắc được ông trời sẽ thương, giúp đỡ", mẹ nuôi thường nói với cháu câu ấy. - Bây giờ cháu ước điều gì để sau này giúp cho em và cháu. - Cháu ước được đi học để mai sau làm việc lương thiện có lương, giúp em này nữa, bởi em này khổ còn hơn cháu nhiều. Trong đầu Việt cảm thấy thằng bé này bản lĩnh, biết thương người, thật thà, dám nói sự thật, không chút e dè, rất khoan thai, có thể sau này giúp được mình. Ý nghĩ chợt hiện lên, anh nói ngay, không đắn đo: - Cháu có muốn về làm cùng chú không? - Dạ muốn, nhưng làm sao chú dám cho cháu làm vì chú đâu biết cháu là ai. - Không sao, "Lòng tốt gửi vào thiên hạ/ Biết đâu nuôi bố sau này" (TNM). Chú có cách. - Vậy thì chú sẽ làm cha 2 cháu… Việt chưa nói thêm gì. Thôi được, chỉ nói miệng, nhưng nếu cháu thích làm ở đây. Khi nào rảnh, cháu đến. Đây là vé của cháu. Ông chủ Việt đưa tấm vé khi sáng. Chú cứ giữ đi, ngày mai, chúng cháu sẽ quay lại. Đêm hôm ấy hai anh em Hùng Thiệt về nhà hơi muộn, anh em củng ngủ trên giường, dù nhỏ nhưng ấm áp lạ thường so với Thiệt. Tuy cả ngày bương chải với đôi chân khá mệt trên các con đường đi qua, nó thỏ thẻ với Hùng: - Anh à, Từ ngày mẹ em làm thất lạc, em không biết mẹ bỏ em hay sao? Em quanh quẫn chỗ ấy, em khóc gọi mẹ mãi nhưng, không thấy mẹ trở lại đón em. Em sợ lắm, từ hôm đó em xin ăn và kiếm sống một mình, em thường về gầm cầu để ngủ, tắm rửa thì vào nhà vệ sinh công cộng, ngủ ngoài trời dưới gầm lạnh, co ro, dùng giấy báo trải dưới và đắp bằng chăn em lượm ngoài đường, sáng dậy lại xin ăn, khi áo quần quá dơ bẩn em xin người ta, may mắn là có người thương cho em vài bộ, em vào nhà tắm giặt phơi dưới nền trụ cầu, sợ gió bay đi, em chận mấy cục đá, ngày mai, anh và em ghé lại đó lấy đồ để có thay đổi anh nhé, mình khỏi bỏ tiền mua. Lần đầu, em về với nhà anh ngủ trên giường nghe lòng ấm áp quá, có anh bên cạnh, mừng quá. Anh đừng bỏ em nhé. Nó ôm Hùng thật chặt, Hùng nghe lòng mình ấm, hai tâm hồn đã hòa hơi ấm với nhau. Kể từ mẹ nuôi mất đến giờ nó thui thủi một mình, tủi thân lắm, bây giờ có em Thiệt, lòng Hùng bớt cô đơn hơn, Hùng cùng thấy ấm lòng, biết đâu có 2 anh em sẽ cùng nhau sống được, phải sống lương thiện em nhé. Anh đã hứa nhận em làm em, khi tối đã đặt xoài vái trước vong linh mẹ, đã chấp nhận rồi. Ừ, ngày mai mình trở lại, nếu có lấy về, còn không, anh sẽ mua thêm 1 bộ cho em, sau khi bán có lời mua thêm bộ nữa, vậy là ổn. Mình phải cố gắng nương tựa lẫn nhau, có em anh cũng vui hơn. - Dạ, em sẽ nghe lời anh. Em hứa. Phạm Ngọc Dũ/ SG (Còn tiếp)
<bài viết được chỉnh sửa lúc 2 giờ bởi THƠ NGÃ DU TỬ >
2. Sáng hôm sau, Việt lấy xe đi sớm, đến nơi mà hôm qua Hùng tả là nhà của cháu khi mẹ nuôi và cháu tá túc ở đây. Trời đất, người ta gọi là “nhà”, nhưng chẳng phải vậy, nó là một khoảng trống phía sau nhà hát tuồng lăng Ông Bà Chiểu, một vuông nhỏ chạy dọc theo bờ tường dài chừng 2m, rộng 1m 2. Chỉ có vài chòi của 3 người vô gia cư. Cửa không khóa, chỉ khép hờ, nhưng nhìn thấy bên trong. Trong gian phòng ấy có bàn thờ, bát nhang, tấm hình của phụ nữ, trên bàn xếp trải tấm vải hồng có trái xoài, chắc Hùng cúng mẹ nuôi, cạnh bên cái giường chiếc 7 tấc. Mấy cái ghế nhỏ xếp chồng lên nhau, chắc là của mẹ nuôi nó còn giữ lại, cái ghế xếp nằm nghỉ được. Hỏi người gần đó, họ bảo rằng sáng nay nó cùng với một em trai nữa đi bán vé số sớm hơn mọi hôm rồi. Việt vội quay về, có khi nó ghé sớm thì sao? Mặc dù anh cẩn thận nói với người bán hàng là nếu các em xuống sớm, đợi anh về. Anh ghé quán café gần đó uống vội vàng rồi trở về cửa hàng. Thấy cô chủ quán xinh, anh làm quen: - Chào cô, cho tôi ly café đen nóng nhé.
- Dạ,
Khi cô đặt ly café xuống, anh hỏi: - Chị à, chị bán đây lâu biết thằng Hùng, con nuôi bà Tư bán cafe khuya ở chợ Bà Chiếu không?
Chị mau mắn trả lời: - Dạ biết. Thằng Hùng được lắm anh à, lễ phép với láng giềng, ngày nó đến đây mới có 3, 4 tuổi, nghe bà Tư nói: Mẹ nó có mình nó, hình như cần kíp điều gì rất vội, nên gửi cho bà Tư, không quên đưa bà ít tiền bạc, từ đó bà có vốn liếng ra bán cafe đêm, lúc trước bà còn mạnh khỏe thường đẩy hàng thuê cho các tiểu thương trong chợ khi có xe về bỏ hàng sĩ ở đây. Bà Tư coi nó như con, cho nó ăn học. Hình như hết cấp 1 thì phải, khi bà Tư mất, nó nghỉ học, tự thân lập thân bán vé số sống qua ngày, ở đây ai có việc lặt vặt cũng nhờ nó, trả cho nó ít tiền công, sống qua ngày. Đặc biệt nó không tham lam của phi nghĩa. Có lần quanh quẩn bán trong quán, có vị khách đánh rơi bóp đựng tiền và giấy tờ. Nó nhặt được, và bảo tôi: “Cô à, có ai đánh rơi cái bóp tiền, chắc họ sẽ quay lại cô đưa giúp”. Quả nhiên, sau 30 phút. Vị khách ấy ghé lại. Hỏi tôi: “Thưa chị sáng nay khi trả tiền chị, không biết có rơi trong quán không?”. Tôi cẩn thận hỏi lại: “Bóp anh thế nào, màu gì?”. Cậu ấy trả lời đúng là ví của anh ấy. Tôi nói: “Có cháu bán vé số quen ở đây, nhặt được đưa tôi nhờ trả lại người mất”. Anh mở ví kiểm tra giấy tờ và tiền bạc. Cảm ơn và gửi tiền tạ ơn. Hôm sau nó lại bán sớm, tôi nói người khách rơi ví lì xì cho cháu 20đ.
- Cảm ơn cô. Việt có vẻ hài lòng thông tin về cháu Hùng, anh liên tưởng đến mình. Uống ly cafe hút điếu thuốc nghĩ lại quãng đời đã qua. Việt mồ côi cha mẹ, ở với ông bà ngoại, ông bà thương anh côi cút cho anh ăn học, đi học đàng hoàng cũng đến lớp 11, khi ông mất, mình bà, anh cảm thấy bà không thể nuôi anh ăn học. Việt phải làm gì trước giúp mình, sau giúp bà. Việt xin bà vào Nam tự lập. Bà ngoại thương anh, nói nhiều điều hay lẽ thiệt, nhưng anh thấy không thể là gánh nặng cho bà, anh quyết định và cương quyết ra đi. Hôm anh đi bà tiễn anh tận ngã 3, bà khóc thật nhiều, anh thương bà nhưng không khóc. Anh nhớ bà vét túi cho anh tiền xe vào Nam. Kỷ niệm ấy đến giờ chắng nhạt nhòa, mặc dù bà cũng thiên cổ mấy năm rồi. Ngày bà ngoại mất. Anh về làm lễ tang long trọng, như tôn kính lòng biết ơn ông bà đã nỗ lực trong nghèo khó nuôi anh ăn học thành người. Từ đó anh chăm chỉ làm ăn, anh không phung phí dù một đồng tiền nhỏ nào. Học ông bà tính tiết kiệm, lòng biết ơn và tính thương người. Anh chào cô chủ quán, về thẳng cửa hàng. Gần trưa, 2 anh em Hùng, Thiệt, còn ít vé ghé vào chỗ anh. Anh vồn vả đón tiếp. Chào chú, đúng hẹn con và em Thiệt có mặt. Cô quản hàng đem 3 ly nước mời. Thiệt vội bưng uống, Hùng trừng mắt, Việt biết ý: - Không sao, chắc Thiệt khát nước, tính nó thiệt thà. - Dạ, nhưng phải lễ phép, ở đây cháu muốn nó biết người trên kẻ dưới.
Sáng nay, chú có lên nhà cháu Hùng, bởi tính chú đã muốn ai làm với chú, ít nhất chú phải biết nhà cửa, nhân thân chú có uống cafe ở gần nhà cháu. - Cháu thờ ai trong nhà vậy?
- Dạ, hôm cháu đã nói với chú, mẹ nuôi cháu. Ngày nào cháu về dẫu muộn cũng thắp nhang cho mẹ. Hôm qua cháu và em Thiệt về có đặt trên bàn thờ mẹ trái xoài để cúng và xin mẹ cho cháu giúp em Thiệt, coi như là anh em. Thiệt cũng đồng ý. Cháu có dặn dù bất cứ điều gì cũng không được trái ý anh, phải sống lương thiện trước bàn thờ mẹ. Lễ phép với người trên kẻ dưới, dù em cố gắng lắm cũng mới biết dịch và đọc được mẫu báo ngắn.
- Hùng à, cháu xứng đáng lắm. Cháu có nhớ hôm qua chú nói gì không?
- Dạ có, chú cho con và em Thiệt vào làm công cho chú.
- Đúng rồi. Cháu có muốn làm với chú không?
- Dạ sợ chú chưa chịu vì các cháu còn nhỏ, cháu muốn lắm.
- Vậy, bắt đầu ngày mai 2 cháu khỏi bán vé số nữa, cháu về nơi sản xuất phụ với các anh chị thuần nghề, cố gắng ngoan ngoãn học tập kiếm cái nghề. Ai cũng phải học. Buổi tối có thể ngủ tại xưởng. Được chưa?
- Dạ, chú tốt với anh em cháu quá, nhưng chú à có thể tối cháu còn về thắp nhang cho mẹ cháu, chú cho cháu thời gian được không?
- Cháu biết hiếu để có trước có sau, chú quý lắm. Khi nào thật thuận tiện cháu sẽ về ở xưởng.
- Dạ
- Vậy cháu nhé. Các cháu có đem giấy dò chứ?
- Dạ có, phải có giấy dò người ta dò mới mua số chú à.
- Cháu đưa ra dò nhé, chú vẫn bọc nó như một kỷ vật, chưa bao giờ mở xem. Anh dò và không tin vào mắt mình, có phải trúng các số không cháu.
- Trúng rồi chú ơi, Hùng la lớn.
- Bình tĩnh, cháu. Hôm qua cháu có nói với chú là chia 4, Vậy là cô quản hàng cũng được một phần đấy nhé. Lời hứa phải giữ lấy lời ấy là trách nhiệm làm người. Chú sẽ rõ ràng việc này trước.
- Dạ.
Đầu tiên trong tiền bạc phải minh bạch và công tâm là yếu tố cơ bản. Tiền tài nhân nghĩa tiệt. Sau khi trả tất cả tiền phí, chú sẽ chia cho 4 phần đều nhau rất rõ ràng. Sau đó ai giữ phần nấy. Các em, các cháu nghĩ thế nào, nhất là cô quản hàng? - Cô quản hàng reo lên, em cũng có phần à?
- Đúng rồi, cháu Hùng đã nói, tôi còn có phần nữa là. Đây là lộc của trời, hội tụ trọn vẹn các duyên lành, chúng ta sẽ làm điều ý nghĩa, may ra mới giữ được.
Từ ngày, cô quản hàng may mắn được hưởng số tiền tương đối lớn, cô làm việc thêm mấy tháng, hôm ấy cô xin nghỉ. - Ông chủ à, tôi gắn bó với cửa hàng cũng hơn 5 năm, may mắn là có được khoảng tiền lớn, tôi cùng ông và 2 cháu Hùng, Thiệt cũng đã đến 10 ngôi chùa cúng dường gạo, đường, nước tương… lòng tôi sung sướng lắm vì được sẻ chia, còn có vốn liếng khá. Hôm nay, tôi xin ông tháng sau nghỉ việc, ông thu xếp người khác quán xuyến coi cửa hàng. Tôi sẽ về nhà mở quán cafe nhỏ ở xóm, để tiện chăm sóc con nhỏ, phụ với ông xã. Ông nghĩ sao?
- Được, nhưng cô hãy chỉ bảo cho Hùng, để nó biết việc coi ngó và bán buôn, từ ngày nhận 2 anh em vào làm ở xường sản xuất tôi thấy nó siêng năng, chịu khó, biết kẻ trên người dưới.
Tôi nghĩ không cần phải kiếm ai, cô chỉ bảo cho nó, nhưng cô không nên nói với cháu cô sắp nghỉ. - Dạ. Cảm ơn ông chủ, mấy năm qua đã giúp gia đình tôi có thu nhập để có chi phí sinh hoạt cho gia đình. Không biết trong cách làm việc của tôi ông có phiền lòng gì không?
- Ồ, không. Cô là người chu đáo trong mua bán và ngăn nắp trong ghi chú bán mua. Cô giúp tôi là chỉ bảo Hùng được 1/3 tính ý cô là tôi vui. Thực tình là tôi muốn cô gắn bó thêm, nhưng cũng may, cô và chúng ta có món tiền trời cho, cô tự chủ mở cửa hàng là tốt, mong cô giúp cháu Hùng biết nguyên tắc bán mua, ghi sổ ngăn nắp. Tôi bận trên xưởng đến xế chiều là về cùng phụ với nó. Hy vọng nó sẽ làm tốt công việc của cô bây giờ.
- Còn thằng Thiệt thì sao, thưa ông?
- Có lẽ phải cho nó học thêm, ít nhất hết lớp 5, dạy nó để hiểu thêm về đạo lý, chứ nó lang thang từ hồi nào đến giờ. Tôi có dặn Hùng chăm sóc và dạy dỗ nó thật thuần lương trong lúc học nghề bánh, nhất là không được ăn cắp nhưng giờ Hùng phải về cửa hàng, tôi sẽ nói với mấy em bộ phận sản xuất giúp.
- Dạ, ông tốt quá, trời sẽ không phụ lòng ông
- Cảm ơn cô. Thôi, vậy nhé.
PND (Còn tiếp) 3.
Tiểu thuyết TIẾNG CHUÔNG THẦN DUYỆT. Tác giả Phạm Ngọc Dũ 3. Hơn mấy tháng làm việc ở xưởng bánh, Hùng cảm thấy mình có phước phận với chú Việt, trong lòng nó sung sướng vô cùng, chắc mẹ nuôi nó phù hộ gặp được người tốt như chú Việt. Một buổi tối, trên đường từ xưởng bánh về chỗ nghỉ của mình, đường Sài Gòn lên đèn, người lại qua như nước, quang cảnh rộn ràng tấp nập. Lòng nó rộn lên sẽ có ngày mai tươi sáng hơn, chứ nếu mãi bán vé số, biết bao giờ bước ra khỏi cuộc đời lầm than, cơ cực. Ôi chao, trời không phụ lòng mình. Nó hát nghêu ngao: ‘Nắng lên qua hàng cây, gió mơn man đùa, lả lơi đàn bướm. Bước chân vui hạnh phúc, nắm tay ta về vùng trời bình yên’, (Vùng trời bình yên) mà nó thường nghe ở quán cafe mỗi lần nó lân la bán vé số ở gần nhà, những người quen đã từng giúp nó mua vé số. Ô, đây rồi, tới quán cô Hương, sắp đến nhà, Hùng tính về nhà thắp hương cho mẹ Tư rồi qua thăm cô và uống ly nước. Từ khi nào đến giờ, Hùng chỉ ghé bán vé số, ai cũng thương tình giúp đỡ, nó chưa lần nào uống cho chị dù chỉ một ly nước, bởi nó kiếm đồng tiền bằng sức lực và mồ hôi không thể phí, một ly nước có thể đổi bữa trưa. Tất nhiên cô Hương đâu cần đến ly nước ấy, nhưng bây giờ nó cảm thấy vui dù sao mình cũng làm ra tiền tuy ít nhưng khỏe, nhẹ nhàng hơn và có một tương lai, muốn ghé thăm và trả nghĩa, biết đâu mai mốt nó sẽ ở với chú Việt khó có dịp về. Có tiếng gọi: Hùng, nó quay lại. • Dạ. Có gì không cô? • Ghé cô tí có việc. • Dạ, để cháu về nhà thắp nhang cho mẹ, cháu quay lại ngay cô à. • Ừ, nhớ cháu nhé. Vuông chòi nhỏ ấy cũng gắn bó với nó gần 10 năm. Ngày ấy, trong trí nhớ nó: Mẹ nuôi vất vả cả đêm để đẩy xe rau, xe hàng… có khi nặng quá sức bà, nó lon ton chạy theo cố đẩy cùng mẹ, mẹ lúc nào cũng la vì sợ nguy hiểm cho nó mỗi khi lên dốc vào trong chợ có thể ngã đổ. Nghề phu đẩy xe mẹ cũng đủ nuôi sống mẹ từ thanh xuân đến khi mở quán cafe vào đêm, chủ lực là từ 20 giờ đến 5 giờ sáng. Khách hàng thường xuyên là người bỏ hàng sĩ, các bác tài xe ôm, xích lô và các tài xế xe từ các vùng ven xuống bỏ hàng sĩ như: Rau, bí, bầu, chuối… thịt, cá, hải sản… Chợ Bà Chiểu là chợ đầu mối của Bình Thạnh. Khi những cửa hàng bán ban ngày chuẩn bị dọn dẹp hàng để nghỉ. Ban quản lý chợ cho dọn vệ sinh, lúc bấy giờ chợ sẽ chuẩn bị đón những bạn bàng bán sĩ tấp nập từ các vùng lân cận đổ về. Nói chung nông thổ sản và thực phẩm đến 6 giờ sáng là là tan hàng. Ban vệ sinh gom rác chờ xe vệ sinh chuyển đi trước sáng, sân chợ lại sạch sẽ để đón bình minh cho ngày chợ mới. Sài Gòn chẳng bao giờ ngủ là vậy. Bấy giờ mẹ Tư cũng dọn hàng xong, gánh về cái chòi thân yêu này, bà chỉ kịp rửa ráy và đi ngủ, đến 10 h sáng mới thức dậy, vội sai nó qua cô Hương mua ly cafe sữa đá. Không có cafe buổi sáng bà chẳng làm được gì, cứ ngơ ngơ ngẩn ngẩn. Từ ấy cô Hương thân thiết. Tết nhứt bao giờ cô cũng cho quà mẹ con nhà nó ăn Tết. Nó mang ơn đến tận bây giờ. Hùng ghé quán cô Hương, khi nảy cô gọi con, “có gì không, thưa cô”? • Có chứ, lúc trước có ông sồn sồn đi chiếc xe tay ga, trông bảnh bao lắm, dừng xe ngay nhà cháu, ghé dòm vào nhà, sau đó ghé quán cô hỏi thăm con, cô tưởng ba cháu về tìm cháu? • Dạ không, đó là ông chủ mới của con, bây giờ cháu làm với ông chủ bánh đó, cô à. • Vậy hả, còn nhỏ như con ông ấy cũng nhận à? • Không những thế, ông còn nhận cả đứa em con thường theo con về mỗi tối cũng có hoàn cảnh mồ côi như con vào học việc. • Thế ư? Hèn chi ông hỏi cô cẩn thận, cô sợ là công an đến điều tra nên cô gọi con phòng ngừa, đừng làm bậy vào tù khổ lắm nghe con. • Dạ. Ông chủ muốn biết con thế nào để nhận vào làm thôi, tính ông cẩn thận, rộng lượng và từ tâm nhưng khi làm với ông, ông cũng muốn biết con ra sao, thế nào cảm ơn cô nói tốt về con hôm đó. • Tính cô thật thà, có sao nói vậy. Thôi vậy là ổn rồi, con cố gắng ngoan, siêng năng, chăm chỉ và vâng lời để ông thương giúp mình, thời này khó có người tốt như vậy lắm. • Dạ, con làm với ông hơn cả tháng rồi. • Hèn chi mấy người uống cafe hỏi thăm con, không thấy bán vé số nữa, không biết con ở đâu? • Dạ, con có về nhà thắp nhang mẹ, mỗi tối cô à. • Được đó con, ‘có thờ có thiêng, có kiên có lành’. Ông bà ta nói vậy, chắc mẹ con linh thiêng dẫn dắt gặp được người tốt đó. • Dạ, cảm ơn cô. Cô cho con ly chanh nóng, con mới đi từ xưởng về. • Ô, vậy là cô vui. Chúc mừng con, đứa nào ngoan ngoãn hiền lành cũng được ơn trên gia hộ, độ trì may mắn. Đặt ly chanh nóng trên bàn cho Hùng, cô Hương kéo ghế ngồi cạnh muốn dạy Hùng vài điều, Hùng chăm chú lắng nghe như người thân gia đình, đây là lần đầu tiên con bước vào ngưỡng của đời sống mới, cô mới nói với Hùng điều hay lẽ thiệt cho Hùng coi như trang bị cho cháu những kinh nghiệm, nói lời vàng, lẽ sống, cũng là cách cho đi. • Cháu à, ở đời khi làm việc với ai, mình nên chăm chỉ, siêng năng, nhất là thật thà. Cô ngày xưa cũng đi bán cho một quán café lớn, vị trí quán đẹp, khách rất đông, 6 giờ sáng đã mở cửa, cô chăm chỉ, đến đúng giờ làm việc mãi đến 4 giờ chiều mới thay ca, nhờ chăm chỉ, chú ý cách pha chế từng loại nước nên 3 tháng sau cô chủ cho cô đứng pha chế. Sau 5 năm cô tích cóp kinh nghiệm, vốn liếng và mượn thêm ra mở quán, cái gì cũng có cái giá của nó. Con đi bán vé số mấy năm nay, con biết rồi đi mòn mỏi khắp Sài Gòn mới may ra bán hết 100 tấm vé, kiếm được trăm ngàn, trần thân, con biết rồi phải không? • Dạ Hương nói tiếp, hôm ông chủ cháu uống café quán cô, cô thấy ông ấy hiền từ - Người hiền từ thường có lòng nhân ái, cháu cố gắng chăm chỉ, nhất là thật thà, siêng năng, biết đâu sau này có nghề con cũng có thể làm chủ sau này. Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh. Cô chỉ nhắc con vậy. • Cảm ơn cô nhiều, cho con gửi tiền. Con mới lãnh lương học việc khi chiều. • Thôi, cô đãi con. Để dành vào việc khác. • Không cô à, bây giờ con đâu có tiêu pha gì, lúc trước còn phải có tiền cơm, tiền nước, sinh hoạt. Bây giờ mọi thứ có ông chủ lo. Mình chỉ biết siêng năng, chăm học việc thôi. Tới tháng lãnh lương như các thợ chính, nhưng chỉ lương học việc. Sắp tới chắc con ở lại xưởng, vài ba hôm mới về thắp nhang cho mẹ. Cháu xin gửi tiền cho cô. Hai cô cháu nói chuyện nhau cũng cả tiếng đồng hồ, Hùng ra về ngủ nghỉ để sáng mai còn đến xưởng sớm làm việc.
Phạm Ngọc Dũ (Còn tiếp) 84
85
HỒN CHUÔNG THẦN DUYỆT 4. - Hùng ơi, đến đây chú bảo. Tiếng gọi của chú Việt làm Hùng giật mình. Nó lặng lẽ bỏ những dụng cụ đang rửa trong các thau to, chuẩn bị cho ngày mai để thợ làm. - Dạ, Chú gọi con?
- Ừ, tới đây nào. Hôm nay, con biết được cách làm bánh nhiều chưa?
- Dạ chưa, mới biết sơ sơ thôi chú à, cháu cũng cố gắng quan sát các anh làm từ cách ngâm bột, nhồi bánh đến lúc nướng, thậm chí cả chụm lửa nữa. Đâu phải dễ chú. Con cố gắng lắm cũng chỉ biết vây.
- Vậy đã tốt rồi. Còn thằng Thiệt thì sao?
- Tính nó hơi thụ động, nhưng chăm chỉ các anh sai gì nó làm nấy vui vẻ. Buổi chiều trước khi về nó đem dụng cụ đồ nghề rửa sạch sẽ, trả lại đúng các vị trí như cũ. Hôm nào con về thắp nhang mẹ, nó ngủ một mình. Được cái là dậy sớm, mở cửa xưởng, các anh chị vào là làm việc ngay.
- Vậy cũng được. Có điều, chú muốn cháu về giúp với cô bán hàng. Mấy ngày nay cửa hàng mình có vẻ đông khách. Cháu muốn không?
- Cháu muốn ở thêm đây vài tháng nữa để hiểu quy trình từ cân bột, nhồi bột đến nướng bánh đâu đó, mai mốt hãy về được không, chú?
- Không, cửa hàng đông nên chú mới bảo cháu về học việc bán buôn trong tiệm, giúp cô bán hàng đỡ vất vả chú sẽ tính việc ấy sau.
- Dạ, vậy con về cửa hàng. Về ấy nhẹ nhàng, khỏe hơn.
- Mỗi công việc đều có khó cả, cháu về đó, cô Tuyền sẽ chỉ bảo cho thuần thục, loại nào, bánh gì, cách sắp xếp khoa học? Khách cần là có ngay. Làm bánh là cả kỹ thuật. Bán hàng là một nghệ thuật, mình không vui vẻ, nhẹ nhàng với khách hàng, khó có người quay lại để mua. Cháu hiểu chứ?
- Dạ, để khi về con sẽ học thêm, làm sao như cô Tuyền là ổn chú hả.
- Con chỉ cần một nửa cô ấy, chú cũng an tâm rồi. Ngày mai chú bảo tổ trưởng thợ cho con về cửa hàng. Tối nay con chuẩn bị đồ đạc cá nhân để về cửa hàng nhé và nhớ dặn dò Thiệt làm việc siêng năng, các anh sai bảo gì làm cho các anh vui. Khi người ta vui, mọi việc sẽ dễ dàng. Chú sẽ bảo Thiệt sau. Bây giờ, đầu giờ chiều con nói với Thiệt vậy, động viên nó, nó nhỏ hơn con 4 tuổi mà.
- Con hiểu, thưa chú.
- Được. Chú tin sẽ ổn.
Mình mới vừa đủ thân thiện với các anh chị trong tốp thợ sản xuất, chú đã bảo mình về cửa hàng, không biết sao đây, có thể chú cho mình tiếp xúc nhiều việc để hiểu, hay là chú không muốn cho mình thuần thục tay nghề. Nó miên man nghĩ. Có lẽ nào chú như thế? Hôm trước, khi chia phần trúng số, chú nói dõng dạt với mình như người cha: “Các con an tâm, tiền của các con chú có thể đầu tư thêm, có thể mở thêm cơ sở, thế nhưng hiện giờ nhân công chưa đủ lớn, khi nào lớn chú sẽ thực hiện, với người kinh doanh như chú, chú thừa hiểu thị trường, đồng tiền không thể để yên, nó sẽ chẳng có lợi gì Hợp đồng chú viết rõ ràng đã dưa cho 2 anh em cất giữ bản photo. Mình đã giữ có lý nào khác nữa không? Không, không thể nào, chú đã hứa miệng cho mình làm cho chú trước khi biết trúng số, chắc chú có đầu óc tính toán cho mình trong mai sau”. Dù sao, sự non nớt của Hùng cũng lờ mờ vậy thôi. Chợt có tiếng của anh Tín tổ trưởng: - Các anh chị em nghỉ tay, ăn trưa.
Tất cả đều dừng lại. Mâm cơm được chị cấp dưỡng bày ra tươm tất, thịnh soạn ngon lành. Từ ngày Hùng vào làm đến nay bữa cơm nào cũng như thế, về làm với chú sướng quá, ngay cả bữa ăn. Hùng nghĩ thương cho mẹ nuôi, chưa khi nào nó và mẹ được bữa com như thế. Một đời mẹ lam lũ chỉ loanh quanh tối chợ, sáng vỉa hè lăng Ông, cả đời mẹ thế ư? Không biết thời thanh xuân có được đi đâu không? Chả lẽ cả đời quẩn quanh chừng ấy sao. Con dù nghèo khó đôi chân con cũng được lội khắp Gia Định Sài Gòn. Thương cho một đời lam lũ, cơ cực của mẹ. Nó buồn buồn. Mọi người đều ngồi vào, có cả chú Việt nữa. Các em nghe anh nói điều này trước khi ăn, rồi ta cầm đủa: - Ngày mai, Thằng Hùng sẽ về cửa hàng Q1 giúp việc thêm cho cô bán hàng ở dưới, mùa này khách hàng có vẻ đông hơn, khi nào vơi bớt khách anh sẽ linh hoạt cho trở lại. Cảm ơn các em, nhất là tổ trưởng Tín đã giúp Hùng, Thiệt – 2 cậu lính mới nhỏ nhất xưởng đã tiến bộ trong công việc. Chúng ta hãy xem đây là ngôi nhà chung để san sẻ công việc và nương nhau giúp đỡ.
- Dạ, cái đó tùy anh định liệu. Các em chỉ biết chăm chỉ sản xuất thật tốt bánh ngon cho cửa hàng, thị trường. Tín nói.
- Cảm ơn cả nhà mình, Hùng cháu nghe chưa, ta cầm đủa đi, đói rồi.
Một buổi cơm trưa như dưới mái nhà chung của Việt bánh ngọt. Ai nấy cùng vui vẻ ăn uống chuyện trò thân tình lắm. Ngoài đường phố hàng hóa Noel đã nhiều lên các cửa hàng lớn, nhạc Giáng Sinh trong các cửa hàng và gia đình mặt đường làm vui cho một Sài Gòn vừa đổi mới dăm bảy năm, tình trạng hàng hóa cũng nhiều và phong phú hơn, báo hiệu một năm mới thịnh vượng. Một số nhà mặt đường trang trí đèn Giáng Sinh, thông Noel cùng những trái châu đủ cả sắc màu với đèn chớp nháy lung linh. Vui nhất là các ông già Noel đặc biệt cùng giày đen, mũ đỏ, ngồi trên xe tuần lộc trên tầng cao trước nhà, dưới là hang đá có Chúa hài đồng. Lần đầu tiên Hùng được chú Việt chở bằng xe Honda dạo hết phồ này qua phố khác, hạnh phúc dạo quanh các con đường Sài Gòn chứ đâu xa. Ngồi sau xe no mắt ngắm đủ cả không thiếu cái gì. Ôi sung sướng làm sao. Gió và nắng mùa đông Sài Gòn đã đời làm sao, nó hít vào buồng phổi thật sâu để cảm nhận sự dễ chịu của tiết trời. Nó nở nụ cười rất thoải mái và hồn nhiên đến lạ. Bất chợt nó nói với chú Việt: - Chú à, nắng gió và hàng hóa thành phố này, lần đầu con được ngồi trên xe chú chở con nhìn ngắm thỏa thích quá. Con sẽ cố gắng cùng chú để có đời sống như chú.
- Con cứ mơ ước, niềm tin và ước mơ con giữ lấy và sưởi ấm cùng nhịp đập trái tim sẽ có một ngày nó chợt dậy và vỗ về con. Ngày trước chú cực nhọc lắm, cũng ước mơ sẽ có ngày như thế, như con bây giờ. Hãy giữ lời khuyên này cháu nhé.
- Dạ, con sẽ không quên.
- Chỉ người nào có niềm tin chính mình mới không thua cuộc thật sự trước cõi đời gian nan, đa gian nan này.
5. Mới hơn mấy tháng trước, nó và Thiệt lóng ngóng trước quày hàng bánh sang trọng, rực rỡ ánh đèn néon sáng trưng. Nó muốn mua cái bánh cũng ấp úng với cô bán hàng, lòng thương nó trỗi dậy với Thiệt, rồi nó năn nỉ mua cho bằng được cái bánh, mục đích là mở lòng giúp cậu nhỏ có bánh bỏ bụng cho qua cái đói cực cùng mà chính nó cũng đã chứng kiến trong đời. Lòng thương chân thành giúp người không vụ lợi có lẽ đụng đến Thượng đế, ông Trời? Từ đó, cuộc đời mình và cả Thiệt thay đổi mau chóng quá. Ơn Trời. - Hùng à, cô bán hàng gọi.
- Cô gọi con?
- Ông chủ Việt có nhờ cô hướng dẫn con cách thức bán hàng làm sao cho vừa lòng khách tốt nhất, điều ấy không khó, cũng không dễ. Ông chủ đã nói với cô rất nhiều về cách bán hàng. Bánh không phải nhu cầu cần thiết nhất, có khi người ta mua bởi lời mời lịch sự, vui vẻ và thân thiện của mình. Đôi khi họ chưa muốn mua, chỉ vào xem chơi vì cửa hàng rộng sáng sủa, mát mẽ, sạch sẽ bắt mắt, nhưng nếu mời mọc thân thiện họ có thể mua. Cháu à.
- Dạ.
- Muốn vậy, đầu tiên là cách bày biện trong tủ cũng phải ngăn nắp, sạch sẽ, chủng loại nào ra chủng loại đó, thường xuyên lau chùi kính, để khách hàng thấy sự hấp dẫn của bánh. Bán được một cái bánh cũng cảm ơn với lòng chân thành của mình, cháu nhé. Đừng xem thường bất cứ ai khi vào cửa hàng mình, hãy vồn vả và thân thiện dù họ không mua cũng cảm ơn họ. Ngày cô mới vào bán, ông Việt cũng nhắc cô hoài, bây giờ nó trở thành máu thịt của cô. Cô là người hướng dẫn, giúp đỡ và quan sát cháu trong những ngày mới bắt đầu tập sự, cháu cố gắng sẽ được. Cháu nhớ nhé.
- Cảm ơn cô.
- Cô sẽ cùng cháu chăm sóc cửa hàng này, cháu hứa với cô là không làm mất lòng ông chủ Việt, người tốt bụng, biết giúp đỡ, yêu thương người. Cô rất nể phục ông, ngoài những vấn đề cô nói, ông rất khiêm tốn và vui vẻ với khách hàng khi ông cùng bán với cô những ngày đầu cô làm với ông.
- Dạ.
Cô đi rồi, nhưng Hùng biết chắc cô đang quan sát em từng giờ. Hùng nghĩ lại ngày anh vào tránh lạnh nơi đây, ban đầu ý nghĩ chỉ vậy, nhưng khi gặp Thiệt anh lại mua tặng em, không mảy may nghĩ gì, chỉ là cho em cái bánh bằng lòng thương chân thành, có phải đây là chữ duyên như chú Việt thường nói? Có vài cô em học trò bước vào, Hùng vội vả: - Em chào các chị, thích bánh loại nào, em lấy cho.
- Để chúng tôi xem.
- Dạ, cảm ơn chị, khi nào 2 chị đồng ý em sẽ lấy ạ.
2 cô gái xầm xì, “Không phải cô hôm trước, có lẽ cậu “sữa” này mới tinh, hay là đổi người bán hàng”, cô Tuyền chăm chú theo dõi thế nào? Một cô lên tiếng: - Cô chủ bán hàng trước đâu rồi, em?
Biết có khách quen, Tuyền vội lên tiếng: - Chị đây mà
- Em tưởng chị nghỉ rồi chứ?
- Không đâu, cậu bé này mới tập sự, các em à.
- Vậy hả chị. Cho em 4 cái bánh nhân sô-cô-la.
- Có ngay đây em, chị thấy các em hôm nay xinh đẹp quá, cảm ơn em, vừa nói chị lấy bánh bỏ vào 2 bao giấy, mỗi bao 2 cái.
- Cảm ơn em, lần sau nếu chưa thấy chị em cứ nói với cậu nhỏ này, em ấy là Hùng vừa mới vào làm, em cũng dễ thương lắm.
- Cảm ơn cô.
Thằng Hùng trông cô Tuyền nhanh nhạy quá. Công nhận cô Tuyền hay quá. Hèn chi ông chủ quý mến và bảo cô chỉ bảo cho mình. Mọi cái đều phải học tập. 2 cố ấy bước ra cửa, Hùng ra cảm ơn 2 chị. - Không có chi
- Lần sau mong 2 chị đến cửa hàng bánh em nhé.
- Ok.
Khách đi rồi, cô Tuyền bảo Hùng: - Cháu vào trong lấy sổ, ghi ngay vào nhật ký bán hàng ngay, không sẽ quên.
- Dạ
Chữ viết Hùng chậm rãi, cố nắn nót cho xinh, nhưng Tuyền biết ngay. Cô động viên cháu: - Hùng à, cháu đã học lớp mấy rồi?
- Dạ, lớp 5. Từ khi mẹ nuôi mất, cháu không được đi học nữa.
Tuyền thở dài, cảm thấy tội nghiệp cho cháu, cô nhìn ra đường phố, buổi chiều sắp Noel đường phố tấp nập hơn, ai cũng đẹp có lẽ dạo quanh Sài Gòn để chụp kỷ niệm. Thành phố này mỗi lần có lễ hội, người ta đi chơi nhiều hơn, nhất là lễ Giáng Sinh, đâu chỉ có người Công giáo, tất cả mọi người dân thành phố này, ai cũng quần là áo lượt ra phố, làm đẹp, làm vui thêm thành phố mùa Noel. Trong gian phòng sáng rộng của quày bánh, Việt cũng trang trí cây Noel lộng lẫy. Năm nay, anh mua tận Gò Vấp cây thông lớn hơn mọi năm, những trái châu cũng lớn hơn nhiều sắc màu rực rỡ với nhiều dây đèn chớp nháy nhiều sắc màu, làm hấp dẫn thêm cho những khách hàng, ai thích chụp ảnh, khi vào mua bánh cũng sẵn sàng. Cô nói tiếp với Hùng: - Mình ít học, mai mốt có điều kiện học tập thêm, không ai muốn nghèo khó, thua thiệt với mọi người cả, nhưng hoàn ảnh phải chịu, nhưng không có nghĩa cả đời này thua thiệt mãi, hơn nhau là ý chí. Ông bà ta nói: “Có chí thì nên”, cháu nỗ lực thêm, cô nghĩ sẽ được thôi cháu à. Như cô, chỉ là người làm thuê nhưng cô tin mình sống chân thành, thật thà trời đất sẽ độ trì. Lẽ ra, cô đâu được món tiền từ tờ vé số đó, nhưng cô cũng có phần. Đó là ơn phước đủ duyên nên được nhận lãnh, cuộc sống mầu nhiệm vô cùng. Cháu thấy không? Cảm ơn cháu.
- Dạ, cháu cảm ơn cô. Như rất đổi thân thiện của Tuyền, Hùng bèn tâm sự.
Cô à, thú thiệt với cô, cháu không biết cha mẹ ruột cháu khi còn rất nhỏ, chỉ nghe mẹ nuôi cháu kể rằng: Khi đó, mẹ cháu lên thành phố làm ăn, không biết có chuyện gì gấp lắm, hôm ấy mẹ cháu khóc lóc, kể lể với mẹ nuôi, gửi cháu mẹ nuôi cháu vài năm, rồi đón cháu về, sẽ hậu tạ. Khi mẹ nuôi cháu đồng ý với mẹ cháu, bà có gửi số tiền cũng khá nhiều để giúp mẹ nuôi cháu lấy vốn đó làm ăn và nuôi cháu. Từ đó, mẹ chuyển từ đẩy hàng thuê sang nghề bán café đêm ở chợ Bà Chiểu, đến khi mẹ nuôi qua đời. Không ngờ, từ đó đến bây giờ cũng chưa thấy mẹ ruột về. Đời cháu có 2 bà mẹ, nhưng sống và thương yêu mẹ nuôi cháu nhiều hơn. Mẹ nuôi cháu tuy nghèo khổ, làm thuê ở chợ bà Chiểu, nhưng tấm lòng nhân hậu lắm, thương cháu như con ruột, cháu cũng vậy. Mãi cho đến khi mẹ nuôi qua đời. - Ôi, trời đất, sao vậy cháu?
Dạ, đúng là tới số cô à. Hôm đó vì thương người kéo hàng vào chợ nặng quá, cũng là bạn như mẹ cháu hồi làm thuê kéo hàng cho tiểu thương trong chợ, mẹ nuôi cháu đến giúp, cố gắng đẩy xe cùng bà bạn, ai ngờ, bà bạn trợt chân, chiếc xe ngã úp ra sau, cần sắt đánh trúng đầu, mẹ cháu bất tỉnh. Mọi người xúm đến cứu, mẹ được đưa vào bệnh viện, lần đầu tiên cháu biết bệnh viện, bà dãi dầu khuya sớm nhưng chưa bao giờ bệnh đến bệnh viện. Đây cũng là lần đầu cũng là lần cuối cùng mẹ cháu đến bệnh viện và mất trong ấy. Người xóm giềng cũng như mọi người bán hàng trong chợ biết được hùn tiền nhau làm lễ tang mẹ tại nhà Vĩnh biệt trong bệnh viện đàng hoàng, có thầy tụng kinh cho mẹ nữa. Ngày tiễn mẹ nuôi con, thầy tụng kinh đọc bài kinh về công lao mẹ con quá xúc động với thân phận nghèo khó không còn ai nương tựa, khi con lạy trước quan tài, thầy gõ tiếng chuông, bảo con lạy, rồi con ngất đi trong tư thế lạy. Tiếng chuông có âm vang như rộng khắp căn phòng, rồi vút tận tầng không, con không tả được – Tiếng chuông thần duyệt ấy làm con thiếp đi, trên cao con thấy bóng dáng mẹ nhìn xuống con trìu mến như thương thân phận cút côi của con, có lẽ hồi ấy con quá sợ nỗi mình mồ côi không còn ai là điểm dựa và thấy mẹ vẫy chào con… rồi con bất tĩnh. Mọi người ẵm con cho nằm trên ghế dài. Sau đó thật lâu, con tĩnh lại. Cuối cùng thì con cũng đến đài hỏa táng mẹ nuôi trên lò thiêu Bình Hưng Hòa. Ngày tiễn mẹ về chín suối, con buồn khủng khiếp, nỗi trống vắng không tưởng được, con muốn chết theo mẹ, nhưng không biết làm sao. Người chung quanh ai cũng động viên giúp con, ơn ấy làm sao con quên được, còn sống ngày nào con nguyện trả ơn mọi người ấy. Tuyền nghe cũng mủi lòng, nước mắt cảm thương Hùng nhỏ xuống, khi quệt nước mắt xong, mắt chị còn cay xè, chị nắm đôi vai Hùng, và nói: - Mọi việc đã trôi xa, thời gian sẽ làm phôi pha những nỗi buồn trên mặt người. Bây giờ em gặp được ông Việt, cô nghĩ, cháu có thể làm được ước mơ mình, nếu chăm chỉ và siêng năng, thật thà. Cô làm hơn 5 năm chưa khi nào ông nặng lời khi có những sai sót. Ông đáng kính lắm, cô cũng có ý nghĩ như cháu.
Một ngày thực tập cũng qua đi, khi xem lại sổ sách, Tuyền thấy cũng tạm được, chỉ rèn luyện chữ viết cho Hùng là có thể tốt hơn.
PND (Còn tiếp)
TT. TIẾNG CHUÔNG THẦN DUYỆT 6. Việt mời cô Tuyền lên phòng trên để trao đổi: - Tuyền à, em thấy thằng Hùng mấy ngày nay làm việc ra sao?
- Mới ngày đầu còn quá nhiều bỡ ngỡ, vậy mà sau mấy ngày nó làm em thấy sẽ ổn thôi, ông chủ à bởi nó siêng năng, chăm chỉ không thụ động, cái gì chưa biết hỏi ngay ông à. Em ghi nhận là nó có tâm, có tình, biết lắng nghe lời phải, đây là yếu tố rất cần thiết cho mỗi người. Rồi cô trình bày lại hoàn cảnh của nó đã kể cho cô nghe.
Việt rất mủi lòng, thầm ưng bụng, tuy nhiên anh vẫn nói: - Nó coi như không cha không mẹ, nương nhờ với mẹ nuôi, nhưng biết hiếu để, đây là đức tính tốt của con người, còn học thì cả đời chứ nào phải một hai ngày phải không Tuyền? Em cố gắng giúp anh, trước khi em về nhà kinh doanh nhé. Anh bận việc nhiều.
- Dạ, xin hỏi ông hơi bất nhã, sao ông chưa lấy vợ để có người cai quản cơ sở? Mấy năm nay thấy ông tất bật hết xưởng về cửa hàng.
- Hình như chưa có duyên cô à. Tôi cũng có quen biết vài ba cô, nhưng tình ý là muốn tôi cung phụng tiền bạc, chưa có cô nào có tình yêu thực sự, hay là trời bắt tôi phải độc thân?
- Tự ông kén chọn quá.
- Chuyện vợ chồng mà cô, không chọn sao được, nhưng tôi không kén lắm, có điều chưa gặp phụ nữ nào thật sự bao dung và độ lượng. Chỉ có tấm lòng bao dung và không ích kỷ mới có thể đi cùng tôi hết đoạn đường còn lại.
- Dạ, đúng rồi nhưng cũng vừa thôi ông à.
- Thời này, các cô gái nhiều người nghĩ đến vật chất và tiền bạc quá nhiều, tôi thất vọng khi quen nhau đã đặt vấn đề ấy, không hợp với tôi…
- Tối rồi, thưa ông tôi còn phải về, mai gặp lại. Xin phép ông. Chào ông chủ.
- Cô đừng gọi như vậy nữa. Cứ gọi anh là được rồi.
- Tôi quen xưng hô rồi. Cảm ơn ông, Chào ông chủ tôi về.
- Cô về an toàn nhé.
Việt ngồi thừ trên bàn, nhìn lên bàn thờ có hình cha mẹ, nhưng kỳ thực Việt chưa bao giờ nhớ cha mẹ mình như thế nào, nghe nói cha mẹ mất lúc Việt còn rất nhỏ. Ông bà ngoại nuôi khôn lớn, hình như ông bà mỉm cười. Anh thắp nén nhang trên bàn thờ, gõ 3 tiếng chuông, chợt nhớ lời kể của Tuyền – Tiếng chuông thần duyệt? Biết đâu sự nhiệm mầu vô biên huyền nhiệm ấy, ít người để ý nhưng với Việt đã nghiệm mấy năm thờ phượng ông bà ngoại, sẽ quá tốt cho mình. Nào là ông chủ được đi đoàn tụ giao lại cho mình chỉ trả tượng trưng, nào là các công nhân đến làm ai cũng có tâm thiện lành, cơ sở phát triển, mới đây sự góp vốn của Hùng rất đúng thời điểm cần tiền để mở rộng… Anh trở về bàn uống hớp nước, châm điếu thuốc, khói thuốc từng vòng tỏa lên trần nhà, có chiều suy nghĩ: Những điếu ấy chắc chẳng ngẫu nhiên, gieo nhân gặt quả. Mấy mươi năm bôn ba ở nơi này chưa có thời gian nhiều để tìm ý trung nhân, chỉ một lòng lo phát triển như lời hứa với chú Hổ, lời hứa ấy đã thôi thúc sự nỗ lực không ngừng trong ý thúc Việt. Cô Tuyền nói đúng, chỉ có vợ mới quán xuyến và chia sẻ những lo âu muộn phiền. Mình thực sự không có thời giờ đi chơi, tìm hiểu để gặp người đồng điệu. Qua vụ mùa Noel và tết nguyên đán, có lẽ dành thời gian để tìm vợ, lý nào ở Sài Gòn rộng lớn, người đông lại không tìm được vợ? Lỗi tại mình ham làm ăn phát triển, bây giờ cũng ổn rồi. Hãy làm điều này sớm nhất. Tối đến, Việt xuống tận chỗ ngủ dưới nhà của Hùng. - Hùng ơi, chú nói chuyện với cháu tí nhé.
- Dạ
- Cháu thấy mấy ngày làm việc vừa rồi thế nào?
- Cô Tuyền chỉ bảo con nhiều lắm, con sẽ cố gắng hơn nữa chú à.
- Ừ, vậy đi cháu. Học có nhiều cách, không phải cứ ở trường ra là giỏi. Người giỏi giang là biết đam mê công việc của mình, nỗ lực và chăm chỉ sẽ được cháu à.
- Con thấy cô Tuyền giỏi, lại siêng năng, sạch sẽ và gọn gàng. Con mong được như cô.
- Cô là mẫu người chăm chỉ, cầu tiến, siêng năng. Mẫu người ấy dễ thành công.
Cháu phải hiểu cuộc sống là trường tranh đấu không ngừng nghỉ. Thời gian không chờ đợi ai. Ngay bây giờ cháu phải bắt đầu mọi thứ nhé, chú sẽ giúp cháu. - Dạ, con sẽ luôn nghe lời chú.
- Chú sẽ theo dõi và nhắc nhở cháu hàng ngày.
- Con cảm ơn chú.
- Vậy nhé cháu, cả ngày cũng mệt, đi ngủ sớm, ngày mai tiếp tục.
7. Mùa Giáng Sinh đó cũng qua mau, khi cô Tuyền nghỉ bán ở quày, cửa hàng thưa khách dần. Nhiều suy nghĩ với Việt, tại sao? Kinh tế thị trường luôn vận động hình sin. Tết Nguyên Đán lại về. Bây giờ Hùng đẫy đà, lớn hơn đã thành thanh niên, có thể trông coi cửa hàng, Thiệt tuy nhỏ hơn nhưng phát triển cũng đều đặn, mập mạp ra. Anh dự định về quê nhà, thăm mộ ngoại. Lòng nhớ quê thôi thúc, hơn nữa lâu lắm chưa về thăm. Việt quyết định về thăm một chuyến. Trước khi về Việt cẩn thận sắp xếp để Hùng và Thiệt có cái ăn tết trong tuần lễ. Sau khi cẩn thận giao việc trông coi xưởng và cửa hàng đâu vào đó. Nhất là Hùng em nhớ thắp hương khói đầy đủ trên bàn thờ Quán Thế Âm và ông bà ngoại thường nhật trong ba ngày tết. Cuối năm, người ta nô nức, hối hả xôn xao về quê. Ngoài quốc lộ người ta tụm năm, tụm bảy đứng từng nơi nhà xe hẹn đón, không biết bao nhiêu mà kể. Giá xe cao ngất ngưỡng so với ngày thường, tất cả các phụ xe đều nói: ‘Một năm có một lần, tết mà, ai muốn về sớm lên xe, càng ngày xe sẽ càng ít’. Tâm lý chung là ai cũng nao nức muốn về, ráng chút thôi. Có những xe đã đầy, vẫn bắt khách dọc dường thêm, bao giờ nhét không nổi nữa mới thôi. Tội cho những người nghèo ráng làm thêm tuần lễ nữa kiếm thêm tí tiền về quê ba ngày tết chi phí thêm, làm thuê cả năm, đâu biết rằng làm thêm mấy ngày nữa không đủ chi phí giá xe tăng! Việt đến bến xe Miền Đông mua vé giường nằm hẳn hoi. Muốn có vé nhanh phải nhét hối lộ cho cò vé. Chuyện thường tình của tết. Ôi chao, khi cung chưa đáp ứng đủ cầu hành khách phải chịu vậy. Chán cho sự quản lý nhà xe. Chưa bao giờ công bằng với hành khách. Cũng là con người, nhưng người nghèo thiệt thòi đủ điều. Có chị bán vé số và con, hôm qua đã mua vé ở đây, không được, trong lúc người giàu có đến là có vé ngay, tất nhiên phải biết điều với cò vé. Trưa nay chị mới mua được vé, chị hớn hở vội vã lên xe. Khi hôm 2 mẹ con ngủ ở bến xe, làm sao mà ngủ được với bầy muỗi đói ở bến xe, chắc chị muốn lên xe sớm để nghỉ. Hình như gần mười năm chưa về quê từ lúc bà ngoại mất, nằm trên giường tầng, quan sát cảnh vật trên đường, cảnh trí thay đổi chóng mặt, bây giờ hai bên đường san sát nhà cửa, cây vườn hai bên đường xanh ngát, quán xá, cửa hàng, cửa hiệu cũng dày lên, đời sống khá lên rất nhiều, duy chỉ lòng người giảm xuống rõ rệt quá, người ít thương người, có cơ hội là chặt chém miễn có tiền vào túi mình. Rõ khổ cho người nghèo, nhưng làm gì được: ‘Dẫu yêu thương cũng đành chịu đứng nhìn’. Lên xe từ trưa, ghé trạm ăn cơm chiều được nhà xe chiêu đãi đã tính phí trên vé, trời đất dưới sàn người nằm bít cả lối đi, không có chỗ bước xuống, phải đợi thôi. Hóa ra báo đài nói: ‘Đặc biệt, năm nay để bảo đảm an toàn cho hành khách, tài xế các nhà xe phải chấp hành đi đúng thời gian quy định lộ trình, không được bắt khách thêm khi xuất bến đủ số ghế, số giường’, sẽ có cảnh sát giao thông dọc đường thường xuyên kiểm tra xử phạt những tài xế không thực hiện nghiêm túc, nhưng nhà xe cứ việc làm theo cách nhà xe. Trên xe chắc gần 60 người. Cảnh sát giao thông thổi kiểm tra, phụ xe đã sẵn sàng, chạy xuống trình giấy tờ, anh nhìn thấy phụ xe kẹp tiền trong giấy tờ, rồi cũng cho chạy, trong suốt lộ trình từ Sài Gòn về Quảng Ngãi chẳng có cảnh sát nào lên kiểm tra. Bài ca này hành khách thường đi không lạ, vẫn y nguyên như ngày nào. Bữa ăn thật thịnh soạn, cứ 8 người ngồi một bàn thức ăn đầy đủ, nào cá, thịt heo, rau sống, chả trứng và canh. Có lẽ ai nôn nao về quê, hơn nữa thời gian chưa đến 30 phút cho bữa ăn nên ăn chẳng ăn bao nhiêu, bữa cơm còn thừa mứa khá nhiều thức ăn, cũng may hơn thời trước, xe vào quán cơm, chẳng thể bước ra khỏi khu vực, mà hành khách gọi là ‘cơm tù’. Phải thay đổi ít nhiều chứ, thời gian đi qua cả ba thập niên còn gì. Vào ban đêm, những đêm cuối năm tháng chạp, ánh sáng yếu ớt huyễn hoặc, thỉnh thoảng băng ngang thị trấn, thành phố đèn nhà, đường sáng trưng cũng làm vui mắt Việt những thị trấn, thành phố về đêm, những hàng quán ăn uống trên đường, khách vẫn nghiễm nhiên ngồi thưởng thức và vui vẻ nói cười nhìn xe qua lại. Qua hết ánh đèn, trở lại với màn đêm, ôi chao! Làm tâm trí anh gợi nhớ một thời còn ở quê nhà mỗi lần cùng bè bạn tương ngộ. Việt nhớ nhất là ngày anh đi, vài ba thằng bạn học thân thiết: Cường, Huy, Viễn biết anh bỏ ngang sự học vì hoàn cảnh Việt quá khắc nghiệt, chẳng còn bao lâu Việt sẽ cầm chắc mảnh bắng tốt nghiệp phổ thông! Giờ đây, Việt sắp lập nghiệp phương xa, gọi nhau làm một buổi đưa tiễn đạm bạc nhưng thật thân tình, ấm áp tình bạn. Không biết Tết này tụi nó có về, gom lại được làm cuộc trùng phùng mà nhiều năm anh xa xứ vẫn nhớ hoài, chứ ngày bà ngoại mất anh về cập rập thời gian lo liệu lễ tang rồi vội vàng quay vào lo việc làm ăn. Công việc làm không thể gián đoạn dài ngày, cuộc sống phía trước còn tiếp diễn liên hồi. Ngày Tết quê nhà thiêng liêng là vậy, ai cũng muốn quay về đoàn tụ, thăm hỏi, chè chén cùng nhau vui vầy đón năm mới, mừng nguyên đán. Người Việt Nam xưa thật tuyệt vời chọn ngày đầu mùa xuân làm cuộc chuyển giao giữa năm cũ và mới, tất cả các loài hoa thi nhau đua sắc, dâng hương cho loài người thưởng ngoạn. Mùa xuân là mùa đẹp nhất trần gian, các loài hoa thi nhau trổ sắc hương tận hiến cho cõi đời, cõi người. Buổi sáng đã đến quê nhà. Ngã ba về nhà ngoại đây rồi, quán cafe ngay ngã ba về nhà lịch sự, đẹp, hà cớ gì không ngồi lại nhâm nhi ngắm cảnh. Thói quen của người Sài Gòn là vậy, và anh nhiễm văn hóa cafe từ khi bắt đầu nhập cuộc với vùng đất náo nhiệt bậc nhất này cho đến giờ, cafe buổi sáng trước, mọi sự tính sau. Chẳng biết quán có từ khi nào, lần mới nhất anh về chưa có, cũng hay hay, quê nhà bây giờ quán xá đẹp đã đến tận ngã 3, cách nhà chỉ vài cây số, ngày trước muốn uống ly cafe phải đi 5 km, ra đến tận thị tứ mới có, thế chứ, thời đại tiến bộ, hàng hóa đến tận cửa ngõ mỗi nhà. Niềm vui trong người xa xứ bật dậy, quê nhà ngày một đổi thay, ai đi xa trở về mà không vui. Anh, thả balo ngồi ghế ngoài để tranh thủ xem cảnh quê buổi sáng. Cô chủ duyên dáng, trong bộ đồ kín đáo lịch sự, bộ đầm dài trông khá xinh xắn, ra mời: - Chào anh, anh uống gì?
- Cô cho tôi ly cafe đen đá
- Anh uống café Sài Gòn hay café Quảng Ngãi, có lẽ anh ở xa mới về?
- Đúng rồi.
- Sở dĩ em hỏi vậy, bởi người Sài Gòn em sẽ pha ly cao, còn người nơi này sẽ pha trong tách, đem ít nước đá, người Quảng uống café như thế.
- Vậy à, cho tôi café cung cách Quảng, về để thấy quê hương trong chính người của quê.
- Dạ.
- Người đâu mà lịch sự chi lạ.
Khi cô gái quay vào pha chế, anh lại nghĩ ngợi, khi đời sống khá lên, người ta sẽ phát triển hơn từ cách ăn uống, ăn mặc. Làm gì ngày trước bán café mặc đầm, ồ thì ra cách sống cũng tùy thời tùy lúc mà thay đổi, phù hợp với thời trang. Ngoài đường, người bắt đầu đông hơn, quần là áo lượt, kẻ chở học sinh đi học, người tới công sở, người đi làm tự do, nhịp sống êm đềm thấy vui mắt lạ. Thì ra, đâu khác gì mấy Sài Gòn chỉ thưa thớt hơn thôi. Quán bắt đầu có thêm vài thanh niên bước vào, nhạc xuân đã mở vọng ra từ vài cái loa nghe tha thiết, làm rộn ràng lòng anh: “Xuân đã đến rồi gieo rắt ngàn hồn hoa xuống đời, vui trong bình minh muôn loài chim hót ca mọi nơi…” Chưa về đến nhà sao xao xuyến đến lạ… - Café đây anh, mời anh nhé, cô thả nụ cười ý nhị với anh, rồi bước sang bàn trong có 2 thanh niên mới vào.
Nắng đã lên bên rào nhà phía đường, ánh sáng xuyên qua cành cây, kẽ lá những vệt nắng ấm, lung linh nhảy múa dưới đường bởi con gió lành tháng chạp cuối năm, làm anh xao xuyến lẫn rộn ràng sắp về lại ngôi nhà xưa của ông bà ngoại quá nhiều kỷ niệm một thời đã xa, không biết còn có ai nơi đây hay đã tha hương như anh. Thời gian như vó câu, mọi thứ cũng hủy diệt và thay đổi bởi thời gian. Khuấy ly café, hớp một ngụm giữ lại trong miệng thật lâu, có cả vị đắng lẫn ngọt ngào của café quê nhà rồi nuốt từ từ, đúng là đậm đà ngon tuyệt. - Cho tôi gửi tiền, anh nói vọng vào quán
- Dạ, có lẽ anh ở xa mới về?
- Đúng rồi, sao em đoán biết vậy.
- Làng có bao nhiêu người đâu anh, ai cũng quen mặt, anh lạ quá nên đoán vậy, anh vào thăm ai?
- Anh về thăm quê, nhà ông bà ngoại anh chỉ còn có gia đình cậu Thiện
- Ồ, Cậu cũng thỉnh thoảng ra uống café ngoài này, người trong đó nếu uống café cũng chỉ ra quán em.
- Xin lỗi cô chủ quán, tôi là Việt còn em là gì?
- Em là Phượng – Kim Phượng. Em mới mở quán chừng vài năm, trước em cũng vào Sài Gòn làm ăn, cũng bán café nhưng khi mẹ bệnh, em về giúp ba nuôi mẹ, sau em thu xếp sang quán trong đó, bây giờ ổn định, em ở luôn ngoài này.
- Thì ra, cũng là người có nghiệp vụ, café rất ngon. Anh cảm ơn cô chủ quán xinh đẹp, lịch thiệp.
- Không có chi anh, vậy em mới trụ nổi ở đây, ngoài thị trấn quán café như nấm sau mưa, người uống bây giờ sành hơn xưa nhiều, quê mình cũng tiến bộ lắm.
- Xã hội sẽ tiếp diễn theo văn minh thời đại, không thể đứng lại. Dù có bảo thủ đến đâu cũng không thể cưỡng lại sự tiến triển, quy luật muôn thuở là vậy.
- Xin lỗi em, anh về nhà cậu đây. Cảm ơn em cho ly café đậm hương vị quê nhà.
- Dạ, cảm ơn anh. Khi nào rảnh anh ghé uống café, người Sài Gòn uống café là nét văn hóa. Nếu phía Bắc uống trà thấm vào máu, thì phương Nam café là nét đẹp văn hóa cả vài trăm năm nay.
- Cảm ơn em, hẹn gặp lại, nói chuyện nhiều hơn.
Buổi sáng cảm giác sảng khoái khi ngồi ngắm đường làng, không gian náo nhiệt nhưng thú vị, dẫu gì trước khi về ngôi nhà thân yêu của ông bà Việt cảm thấy mang mang niềm vui khi quay về mái nhà xưa. Rời quán, trên đường về nhà ngoại hai bên đường cánh đồng lúa xanh mơn mởn, cơn gió nhẹ làm dợn sóng lúa tít tắp mát lòng người xa xứ, lâu lắm mới trở về. Đi thong thả ngắm làng, ồ thật bình yên còn mấy hôm là đến tết, sao quá đổi thanh bình. Nhà cửa hai bên nhiều hơn, khang trang hơn, người nông thôn muôn đời chỉ biết làm lụng, phục vụ cho đời, cần kiệm thế mà đời sống bây giờ, nơi đây cũng nâng lên đáng kể, các nhà đã có vài chậu cúc to và đẹp chơi tết. “Có nước đồng, nước sông mới nhẫy”. Lòng anh cũng vui lên. Có chiếc xe ngược chiều, nhìn anh đăm đăm xem thử có người quen nào. Bỗng có tiếng gọi: - Việt. Mầy về khi nào, sáng nay à?
- Ô, Cường. Tao vừa nhắc mày, Huy, Viễn. Tao mới ngồi café đầu đường, quán của Phượng.
- Thế ru. Sao biết quán Phượng?
- Tao hỏi, đơn giản vậy mà cũng hỏi.
- Tao uống hoài ở đó, nhưng chẳng biết tên chủ quán, định lên café đây, hay là lên ngồi café nói chuyện tí, tao chở về nhà luôn.
- Ok, ngược lại quán, ngồi trên xe chuyện trò, chút xíu đã tới quán Phượng.
- Mầy uống gì Cường?
- Như mấy khi, cô chủ nhé.
- Tách café đen với bình trà nóng, cô chủ đem ra. Mỗi người có gu riêng của mình.
Việt và Cường lại tiếp tục câu chuyện trên xe, Cường hỏi: - Khi mày làm cho ông chủ bánh đó, rồi thế nào?
- Khi ông chủ tao định cư nước ngoài, ông giao lại cho tao quản lý. Khi ấy, tao chẳng có bao nhiêu cả, dành dụm cả đời làm thuê cho ông, cũng thừa ra vài ba lạng vàng, ông giữ giùm. Ngày gia đình ông đi đoàn tụ, tao chỉ nói: “Bây giờ, cháu chỉ có chừng ấy, cứ tạm thời coi như cháu gửi gia đình chú ra đi, để cháu quản lý và phát triển xưởng bánh”.
- Thôi được, chú chỉ lấy 3 lượng, nếu qua ấy, gia đình không có nhu cầu trở lại thì cháu cứ phát triển, quả đất tròn biết đâu làm ăn khó quá, ít năm chú quay về, giờ thì đi để các con có tương lai cho các con, ở đất nước mình khó phát triển quá, làm gì cũng phải là người con cán bộ, hoặc có công mới thu dụng. Con cái chú không có trong diện ấy, nên khó lắm. Được chứ Việt?
- Dạ, cháu cảm ơn chú, tài sản cả vài chục lượng, cháu có chút xíu mà chú tin tưởng giao cháu, còn gì bằng.
- Tôi làm với chú gần vài mươi năm hiểu tính nết, thật thà, không tham của người khác. Đó là điều cao quý nhất của cuộc làm người trên thế gian này. Bản chất của người ta là tham lam và bội ước, nhưng cháu là người trọng danh dự, nên chú tin nếu sau này chú có thất bát, chú quay về cháu sẽ chẳng phản bội.
- Việt cảm ơn và hứa sẽ giữ lời, dù chú chẳng viết một loại giấy tờ gì, ngoài lòng tin. Lòng tin cao cả là danh dự cao nhất của con người, nó quý hơn tài sản này nhiều.
- Công nhận cậu may mắn.
- Ừ đúng rồi, sau này tao và chú Hổ - Chủ cơ sở bánh ấy vẫn thư từ qua lại liên lạc. Thỉnh thoảng, chú còn gửi quà về Việt Nam cho tao. Chưa thấy ai trong đời tốt như chú Hổ. Bây giờ, bên Cali chú có của hàng trong chợ Việt, làm ăn giàu có. Lòng chú rộng lượng, giúp người nên trời đất cho chú giàu có là đúng. Ông Trời công bằng lắm Cường à. Sở dĩ, bây giờ người ta chụp giựt khi có cơ hội là vì họ không có niềm tin vào tâm linh, vào trời đất. Chủ nghĩa vô thần thánh tai hại lắm, nó làm đảo lộn mặt trật tự đạo lý con người nhanh nhất, nó là căn cơ để giữ xã hội an lành, bình an.
- Đúng vậy Việt, ngày trước ông bà ta gìn giữ đạo lý ấy và ai ai cũng thấy an vui, sống nghĩa nhân dù đất nước còn chiến tranh.
- Tao mang ơn chú suốt đời, bây giờ tao mới vừa nhận được hai đứa trẻ mồ côi, tao vẫn nhớ lời chú dặn “Giúp người chân thành, chẳng mất mát đâu”. Trong 2 đứa đó, tao tin Hùng, nó bản lĩnh và thật thà, còn thằng Thiệt, tao sẽ xem xét lại, nhưng thấy nó cũng hiền lành, biết vâng lời, có điều nó mới biết đọc, biết viết. Tao đang gửi nhà và xưởng cho 2 đứa nó, nhớ quê quá tao dù về ăn tết mấy ngày, qua tết tao vô. Không biết Huy và Viễn ra sao?
- Huy nghe nói học đại học Sài Gòn, có vợ con, nhà cửa rồi, còn Viễn nghe nói lập nghiệp trên Gia Lai. Chắc tụi nó cũng về quê ăn tết. Tụi nó còn cha mẹ già cả mà
- Có thể, uống cafe rồi về nhé.
- Ok
Chiếc xe Honda vù vù mùi lúa non con gái đồng quê xanh mơn mởn phảng phất làm anh nhớ lắm ngày xưa thân ái cùng ông bà ngoại làm ruộng vườn, chẳng mấy chốc đã về nhà ngoại. Cậu Thiện đang tưới nước cho mấy chậu hoa vạn thọ, thược dược, chăm hoa tết thấy Việt về, cậu mừng rỡ: - Cháu về khi nào mà gặp Cường, có hẹn à?
- Chào cậu, Cường lên tiếng. Không chú à, cháu đi uống café ngoài ngã ba, gặp nó lơn tơn đi bộ, cháu chở nó về. Xin lỗi cậu, cháu về nhà luôn còn lo việc nhà. Sắp tết rồi.
- Ừ. Thôi, Việt vào nhà uống nước, buổi sáng cậu mới chế bình trà, thấy mấy chậu hoa sẵn tiện chú tưới nước, chiều qua chú bận ăn giỗ xóm dưới. Ở quê, tình làng nghĩa xóm còn được lắm, không như các thành phố lạt lẽo quá. Cậu vào Sài Gòn thăm con cháu, suốt ngày ngồi ngó ra, tuần lễ là cậu về, tù túng quá.
- Dạ
Vào nhà, chào mợ dưới nhà, xong lên cùng cậu. Việt lên tiếng: - Con mua mấy hộp bánh mứt về mừng tuổi ngoại và cậu mợ. Chỉ vậy thôi cậu à. Con không có nhiều thời gian, nhưng phẩm vật cho ông bà tổ tiên phải có chú à. Tấm lòng phải song hành cùng nghi lễ. Con tin lòng biết ơn của con cùng gia đình, nhất là ông bà ngoại.
- Vậy là vui rồi, con à. Bây giờ ngoài quê mình cũng đỡ rồi, không như thời con ở nhà.
- Kỳ này cậu ăn tết lớn chứ?
- Lớn với nhỏ gì, truyền thống ông cha đón năm mới vậy thôi, thời này đã khác xưa, chỉ có sự rộn ràng nô nức của trẻ con, mọi lễ vật người ta bán sẵn, chỉ cần có ít tiền ra cửa hàng về là xong xuôi. Bây giờ chẳng còn ai dện bánh nổ, làm bánh mứt. Thỉnh thoảng ai còn làm cũng hay, nhưng thật hiếm cháu à.
- Mỗi thời đại mỗi khác mà cậu. Mình phù hợp với hoàn cảnh xã hội thôi.
- Thôi, cháu uống trà nhé. Bình trà Bắc cậu pha còn nóng, uống kẻo nguội mất ngon. Ngày trước, ông ngoại cậu uống trà cầu kỳ lắm, Việt à, cháu nhớ chứ?
- Dạ, nhớ cậu à. Cậu nhắc làm cháu nhớ ông bà ngoại quá, trong đó cháu cũng có bàn thờ ông bà, cha mẹ hương khói bốn mùa. Cháu đã sắm sửa để các em trông coi nhà trong đó ăn tết, ngày thiêng liêng của dân tộc mình, khi nào thong thả mời cậu mợ vào chơi.
- Ồ, bây giờ đi đâu cũng khó cháu à. Có mấy nhỏ bây giờ cũng tha phương kiếm sống, chắc mai tụi nhỏ cũng về ăn tết.
- Mùa tết về quê cũng mệt quá cậu à, phương tiện tốt nhất là xe đò, nhưng cũng nhồi nhét quá, nếu mua vé còn đỡ chứ đón xe dọc đường vất vả quá cậu. Đông lắm. Xe cháu về gần 60 người, cũng may cháu nằm trên cao. - Giờ này phương tiện xe quá nhiều, nhưng người Việt mình có tính tham lam nhồi nhét, miễn sao đầy cứng xe mới chịu thôi. Cảnh sát giao thông kiểm tra lấy lệ, chẳng chút tiến bộ nào, “Có tiền việc ấy là xong nhỉ/ Thời trước làm quan cũng thế a”. Bao giờ mới thay đổi, phục vụ đúng nghĩa hành khách như các nước lân cận Thái, Mã Lai… đừng nói chi tới Singapore, Hàn. Ra ngoài nước mới thấy thương dân tộc cậu à.
- Cháu cũng đã đi các nước ấy rồi ư?
- Dạ, qua xứ người cháu mới thấy họ văn minh lắm, nhìn lại mình thấy còn lạc hậu chi lạ.
- Cậu cũng nghe người ta đi du lịch nói vậy. Họ văn minh hơn Việt nam ta nhiều. Chắc một đời như cậu mợ cũng chịu thôi, rồi cũng xong một đời. Cậu tiếc cho một thời vàng son của miền Nam, hồi ấy Tân Gia Ba, Hàn còn cúi đầu trước miền Nam ta cháu à.
- Cháu cố gắng để ngẫng đầu cùng dòng tộc, họ hàng.
- Tốt quá, phải nghĩ tích cực, cuộc sống là quá trình phấn đấu cháu à
- Cháu cặm cụi, chăm chỉ cùng với ước mơ cháy bỏng cậu à. Hy vọng tổ tiên, nhất là ông bà ngoại độ trì cho, chắc con làm được cậu à.
- Chúc mừng cháu với ý thức vươn lên.
- Con đường duy nhất để vươn lên là nỗ lực làm việc chân thành, tích lũy và phát triển để giúp ích cho mình, cho đời. Ở sài Gòn nhiều cơ hội hơn cậu à. Sài Gòn hay lắm, không như cư dân tỉnh lẽ quê mình, ai làm gì mặc kệ, việc mình mình hay, cháu rất nể họ không có thái độ dòm ngó ai, chỉ biết siêng năng làm việc mình. Người khá hơn thì mừng, người khó hơn thì thương yêu, giúp đỡ, vì vậy mọi người dễ tiến bộ. Cháu không bước tới Sài Gòn không thể được như bây giờ.
- Chúc mừng cháu, cố gắng cháu nhé.
- Không cố gắng và nỗ lực, chính mình phải đứng lại cậu à.
- Cháu trưởng thành quá.
- Môi trường chung quanh làm tăng động lực ganh đua, chính điều này thúc đẩy kinh tế Sài Gòn nhanh cậu à. Người Sài Gòn siêng năng và làm việc gần như gấp rưỡi thời gian của người nông thôn mình, thái độ an nhàn, chấp nhận nghèo khó của người nhà quê khó thay đổi cuộc sống, có chăng con số rất nhỏ.
- Đúng rồi, an phận là tâm lý chung của người nông thôn.
- “Có trời mà cũng có ta”, yếu tố cá nhân phấn đấu vượt khó là yếu tố tích cực dễ kiếm tiền và thành công. Cậu thấy những bà mẹ quê chân lấm tay bùn bỏ quê vào thành phố nuôi con đứa nào cũng trưởng thành. Một bà mẹ chăm chỉ cày bừa trên đường phố Sài Gòn có thể nuôi 2 đứa con học đại học. Phải kính phục sự nỗ lực của những bà mẹ quê ấy, xác suất thành công của họ khá cao. Người quê mình vào làm ăn thời vụ, vậy mà nuôi con thành tài. Lẽ ra, chính quyền quê nhà những lần hội hè nên tập hợp số con em thành đạt ấy nói chuyện để động viên cho các em thế hệ sau của địa phương, đàng này cứ tập trung lại vui chơi, hát hò và xin tiền hoặc tinh tế hơn thì ghi sổ vàng, nói những điều không thiết thực. Chỉ có tri thức mới thoát nghèo tốt nhất. Cánh cửa tri thức sẽ mở cổng cuộc đời ngắn nhất và dễ thành công. Đầu tư trí tuệ là hợp lý nhất trong mọi đầu tư. Phải không cậu?
- Ô, cháu chỉ là một chủ xưởng bánh, nhưng cháu thông hiểu triết lý giáo dục, trong lĩnh vực này, cậu cho rằng cháu có nghiên cứu và để ý đến.
- Cháu sống với ông bà ngoại nghèo, vất vả không bằng ai ở quê nhà, cháu cảm thấy cần lập nghiệp phương xa, một là giúp ông bà bớt gánh nặng ở quê, hai là nỗ lực không ngừng nghỉ, thú thiệt cậu, con gần vài mươi năm con chăm chỉ làm việc, tất nhiên rất may là gặp người hiền lương biết trọng danh dự và độ lượng mới có được ngày hôm nay, cậu à. Đó là ơn phước.
- Cuối năm và thật lâu mới có buổi nói chuyện thú vị và ý nghĩa cùng cháu. Không ngờ trường đời đã dạy cháu có suy tư và ý thức chín chắn.
- Cháu còn phải học nhiều lắm cậu à, ngoài giờ làm việc cùng công nhân, cháu dành cho mình vài tiếng đồng hồ để đọc sách, vậy cháu mới tiến bộ cậu à.
- Mà nè, cậu chân thành nói với con điều này, không biết cậu có lỗi thời không?
- Cậu nói cháu mới biết, cháu nghĩ không thể lỗi thời của những người kinh nghiệm từng trải, chỉ là phù hợp hay không thôi?
- Đúng vậy. Cháu cũng phải lập gia đình, năm nay cháu cũng trên 40 còn gì? Cháu đã chín chắn trong làm ăn, đối phó với xã hội, duy chỉ gia đình cháu chưa có, vì vậy cậu mong cháu nên lập gia đình. Mái ấm gia đình tuy có cực khổ trách nhiệm là ràng buộc, nhưng bù lại thúc đẩy bổn phận và trách nhiệm người đàn ông. Cháu xem, từ cổ chí kiêm ai độc thân cũng không thể phát triển cá nhân, trừ những tu sĩ họ nguyện cống hiến cho lý tưởng tôn giáo và xã hội. Nếu thời trẻ cháu đi con đường ấy thì được, bây giờ không thể.
- Dạ, đúng vậy. Cháu cũng tính đến điều ấy trong vài năm nay, nhưng chưa có hợp ý trung nhân cậu à, lấy vợ cũng đầy đủ và trọn vẹn duyên mợ cậu à.
- Ok cháu, nhưng chỉ cần hợp ý, đồng quan điểm là được.
- Cháu chẳng đòi hỏi gì, chỉ “đồng vợ chồng tát biển đông cũng cạn” cậu à.
- Nói vậy, chứ cũng phải cẩn thận cháu à, hư nên của đàn ông cũng từ người vợ.
Có khi không cân nhắc, vội vàng một đời ân hận. cháu à. - Thôi cậu à, nói chuyện khác, cũng gần trưa rồi, mợ sáng nay, cứ lo bếp núc. Mợ một đời lo cho cậu, mợ thật đảm đang và siêng năng. Cháu cũng phục cậu lắm.
- Cảm ơn cháu, chẳng qua cậu hiền và ngoan dưới mắt mợ. Chứ cả đời chẳng có tích sự gì, một đời cầm phấn, hưởng lộc chính phủ, khi về vườn giúp lặt vặt việc nhà, thậm chí nhà cũng chẳng sắm nổi, của ông bà ngoại để lại. Chỉ trùng tu cho khang trang lại có chỗ an trú. Được mỗi thằng con trai, cũng có chí tiến thủ vào tận miền Nam, cuối cùng cũng cheo heo 2 vợ chồng già. Đời sống vốn vô thường chẳng biết thế nào?
- Ô, cậu xem làng ta có nhiều người con cái 3, 4 đứa, cuối cùng cũng vậy, may mắn có đứa còn ở với cha mẹ, chăm nom. Mà nè, cậu tại sao cậu cho con trai mình lập nghiệp phương xa?
- Đó, là mệnh cháu à, nó ra trường cao đẳng sư phạm về dạy toán ở miền núi 3 năm, không biết sao, ngày ấy nó bảo: “Lương lậu èo uột quá, ban đầu nó còn đi lại vài chục cây số để đến trường, sau 3 năm công tác xa được xin chuyển về gần nhà, ông Hiệu trưởng chưa đồng ý, thế là nó nói, nếu thầy giữ em, không cho về địa phương, em xin nghỉ”. Về nhà nó trao đổi với cậu mợ, chỉ biết vậy còn nội tình sâu cậu mợ không biết gì cả. Cậu bàn với nó việc hơn, lẽ thiệt nó không nghe.
- Cũng rất lạ, cậu à. Có khi nó có mơ ước và muốn tiến thủ. Nhà trường ông Hiệu trưởng đầy quyền sinh sát. Gặp ông hiệu trưởng bảo thủ, không có tài sẽ không cho các thầy cô trẻ bước lên hơn ổng. Thời nầy lắm người như thế.
- Có thể vậy, nghe nói, bạn nó trong đó chuyên dạy toán luyện thi vào lớp mười khá lắm, gọi nó vào dạy vì lúc ấy phong trào ấy trong Sài Gòn rất thịnh. Thế là nó như cháu. Vác ba lô lên đường vào Sài Gòn, cũng may bây giờ cũng có vợ con, dạy ở một trường dân lập. Chiều nay hoặc mai nó về, sẽ có nhiều chuyện anh em trao đổi nhau.
- Dạ.
Dưới bếp, tiếng mợ vọng lên: - Ông coi dọn cơm lên, trưa lắm rồi, cậu cháu say sưa nói chuyện quên ăn à?
- Có ngay em à. Chỉ thêm thằng Việt thôi mà
- Thêm, không thêm cũng đến bữa cơm rồi.
Việt cũng phụ mợ dọn lên, 3 người ngồi lại cùng nhau. Mợ lên tiếng: - Xin lỗi cháu, chỉ kịp chào hỏi, mợ bận tay nên lo cơm luôn, cho mợ hỏi:
Cháu trong đó làm ăn có khá không? Ngoài này cháu về thấy rồi, xã hội cũng phát triển, trong nhà cậu mợ xong xong trong 3 ngày tết truyền thống của mình thôi cháu à. - Dạ, cũng được mợ à.
- Mợ nghe nói cháu có xưởng bánh phải không?
- Dạ. (Tính Việt không muốn phô trương, nên hỏi đến đâu, nói đến đó)
Cậu không muốn mợ truy vấn thêm, biết tính mợ, nên nói vào: - Việt nó làm gì là chuyện của nó, cháu nó về ăn tết với gia đình, mừng tuổi ông bà ngoại là vui rồi. Thôi ăn cơm tự nhiên nghe cháu, nghe chiều cháu có hẹn với Cường.
- Dạ. Bọn cháu tính thăm mấy bạn ngày xưa học phổ thông. Nhân tiện ghé thăm thầy chủ nhiệm lớp 11. Khi cháu quyết định nghỉ học, thầy thương cháu lắm, động viên cháu học tiếp, còn hơn 1 năm nữa thôi em à. Cố gắng lấy mảnh bằng tốt nghiệp, rồi có thể làm gì cũng được. Nhưng lúc em cương quyết chọn đi vì em nghĩ đây là cơ hội. Hôm em xuống chào thầy, thầy chân thành cho em ít tiền lộ phí.
Phạm Ngọc Dũ (Còn tiếp)
TT. HỒN CHUÔNG THẦN DUYỆT 8. Ngày 30 Tết, đường làng rộn ràng hơn, người ta đi chợ để để chuẩn bị cúng rước ông bà. Tết quê rất nghiêm trang, nhà ai bộ tam sự trên bàn thờ tiên tổ cũng được đánh bóng sáng choang để đón mừng năm mới. Từ sân ra đến ngõ sạch sẽ, trước nhà có 2 chậu cúc đại đóa, bên cạnh tự trồng thược dược, vạn thọ, cảnh trí vui tươi làm hân hoan lòng người, ai cũng nôn nao đón xuân với lòng kỳ vọng năm mới sẽ nhiều may mắn, hạnh phúc hơn năm cũ, truyền thống từ xưa xa truyền lại. Nhà cậu mợ cũng vậy, trên bàn thờ tiên tổ, chân dung ông bà ngoại Việt trang nghiêm, phúc hậu, phía trên cao tượng Quán Thế Âm tĩnh tọa trên đài sen, điềm nhiên nhân từ, vầng hào quang điện lấp lánh nhiều màu sắc làm tăng thêm sự thiêng liêng cho thời khắc chuyển mùa giao thừa sẽ đến trong tối nay. Bàn thờ cúng rước được hạ xuống một bàn tròn đặt một góc trong phòng khách. Năm nay, có vị khách đặc biệt, cháu ngoại Việt, gia đình cậu mợ đông đủ - Vợ chồng con cái Hậu cũng về từ ngày 27 tháng chạp. Vui vẻ hơn năm rồi, nhưng cũng chỉ có 6 người. Con cậu mợ có Hậu, lại sống và làm việc nơi xa, mỗi năm về vài lần ngày trọng đại của gia đình, cậu mợ vui lắm. Sau khi ngồi vào mâm cậu nói: - Các con cầm đủa, ăn uống tự nhiên nhé. Việt à, gia đình cậu mợ năm nay có thêm cháu, nhà vui lên, lâu lắm cháu mới về ăn tết quê nhà, thấy thế nào?
- Tết quê đầm ấm quá cậu mợ à. Cháu gần vài mươi năm lo làm lụng, những ngày cuối năm tất bật, năm nào ngày 29/ chạp mới xong việc, chiều cuối năm cháu thường ngồi quán cà phê nhìn dòng người tấp nập, sắm sửa tết tay xách, nách mang đủ thứ cả. Trên đường những xe chở hoa xuân đủ sắc, đủ loại rất phong phú, rất vui mắt nhưng lòng buồn của kẻ tha hương lại dấy lên, mong có ngày trở về ăn tết quê để thấy được hồn quê trong ngày đầu xuân. Những này tết ghé vài người bạn đồng nghiệp và công nhân chúc tết, thời gian còn lại đến các khu vui chơi cho hết thời gian. Năm nay, cháu có thêm 2 thằng nhỏ mới tuyển nên dù về quê ăn tết. Không nơi nào bằng quay về nơi sinh ra để ăn tết và tự tình với quê hương cậu à. Mấy hôm nay, cháu và Cường đi lòng vòng thăm thầy giáo cũ và bạn bè vui lắm cậu mợ.
- Còn Hậu, con nghĩ sao, tháng chạp mẹ con đã nhắc hoài, không biết tụi nhỏ có về không?
- Ba thấy không, Con năm nào cũng về, thỉnh thoảng lắm con mới vắng tết, mười năm nay, con vắng chỉ mỗi một lần, năm đó thực ra con cũng chẳng bận rộn gì lắm, nhưng con quyết ăn tết Sài Gòn để thấy cái tết của họ thế nào, trải nghiệm để biết. Bản thân con cũng hiểu về với ba mẹ đang trông ngóng, phải chi nhà có vài anh em thì vui hơn, một ở quê, một đi làm xa, ai cũng hiểu về bên ba mẹ được yêu thương, hạnh phúc hơn.
- Con cái không phải muốn là được, hồi ấy ba cũng nói với mẹ, ít nhất mình cũng có vài đứa con em à, sau nầy trưởng thành có anh, có em bảo bọc nhau, san sẻ nhau, sẽ khỏi cô đơn. Nhưng trời đất chỉ cho ba mẹ chừng ấy, phải chịu thôi con à. Ngày con ra trường dạy ở quê, ba mẹ mừng lắm sau nầy con sẽ đỡ đần, giúp ba mẹ, “Trẻ cậy cha, già cậy con”. Số ba mẹ vậy, làm sao bây giờ.
- Không, con chỉ nói với ba, chứ con phải có trách nhiệm với ba mẹ, vợ con thường nhắc khi có món ngon, vật lạ nếu như nhà gần ba mẹ mang sang cho, có việc gì mẹ cha giúp đỡ. Nhưng mọi sự cũng xong ba à. Vợ chồng con vất vả lắm, đứa nào cũng công việc, thằng nhóc phải đến trường từ mẫu giáo, năm nay cũng đã lớp 6 rồi. Lâu rồi cũng quen. Con thường nói với bạn bè: Tao một cảnh hai quê.
Mẹ Hậu chợt xen vào: - Hay là vài năm nữa con về nhà luôn, chứ ba mẹ mỗi ngày một già, sức khỏe bây giờ không như trước. Được không các con?
- Từ từ con tính mẹ à, chứ nỗ lực hơn cả chục năm mới có chỗ làm thu nhập ổn định, về nhà làm sao có việc làm mẹ? Đây là vấn nạn của tỉnh lẽ. Bài toán về xã hội học này nhiều vấn nạn, chính quyền các tỉnh lẽ nên xem lại, tại sao dân tỉnh lẽ nào cũng vào các đô thị lớn để tìm kiếm việc làm. Ai chẳng muốn sống gần nhà trên mảnh vườn nhà mình đã gắn bó quá nhiều kỷ niệm, vừa quen nếp sống, vừa đỡ đần mẹ cha khi tuổi già sức yếu. Nhưng tại sao dân tình lại đỗ xô “di cư” đến đô thị để kiếm sống, phải chăng chính quyền các tỉnh lẽ chưa thấu đáo? Làm sao giải quyết được đời sống cho cư dân địa phương không còn bỏ làng để tìm kiếm miếng ăn? Thực ra, bây giờ đường sá, phương tiện đi lại khá tốt, quá dễ dàng, nếu như ở các tỉnh lẽ nỗ lực kêu gọi nhà đầu tư các xí nghiệp có chính sách thông thoáng, hợp lý sẽ tạo việc làm cho con dân, bảo đảm được đời sống, có lẽ người dân sẽ quay về quê nhà phục vụ. Làn sóng này đã có từ mấy thập niên rồi, nhưng vẫn chưa có lời giải, phải không nào?
- Con nói cũng phải, bộ đầu chính quyền tỉnh chưa nhìn thấy thấu đáo nên cư dân mới di cư đến các đô thị lớn. Mỗi lần quê nhà có việc trọng đại phải xin nghỉ, về thăm tiêu tốn tiền bạc và thời gian cũng khá nhiều. Nếu chính quyền các tỉnh lẽ có chính sách hợp lý chắc chắn không khó để người dân trở về phục vụ. Xét cho cùng nơi nào cũng cật lực làm việc mới có tiền. Đó là chuyện xã hội, chính quyền, còn với cá nhân gia đình mình ba mẹ chỉ mong các con suy nghĩ và có lộ trình hành động để quay về. Khi có bất trắc, ba mẹ chỉ giúp nhau. Năm nay, mẹ con bệnh nằm ở bệnh viện tỉnh cả tuần, ba giấu các con không dám gọi về, bởi sợ các con về sẽ mất việc, lại tốn kém.
- Lần sau nếu có bất trắc, ba cứ gọi, nếu sắp xếp được thì về, bằng không sẽ tìm giải pháp tốt nhất. Ba mẹ đừng giấu con cái, may là không có gì xảy ra nếu có mệnh hệ nào ba mẹ cũng ân hận, con cái lại trách móc. Yêu thương cũng phải đúng nơi, đúng lúc ba mẹ à.
- Con nói nghe cũng phải, đó cũng là lý do để các con nhìn lại, gia đình mình rất đơn chiếc, không được như người khác, không đứa này còn đứa khác.
Bữa cơm cúng rước ông bà ngày cuối năm cũng rôm rã, cởi mở. Ai ai cũng có nổi lo, mỗi người một suy nghĩ, nghĩ rằng mình đúng trong tình thân mật gia đình. Ngày Tết Nguyên Đán ở làng quê thật rộn ràng, nhộn nhịp. Ngày đầu của năm mới, trời trong xanh cao vòi vọi, mặt trời lên cao nắng trong vườn tô điểm các loài cây xanh thêm, hoa trên cành như rướn lên để khoe với nhân gian sắc màu rực rỡ nhất, lòng ai cũng hân hoan năm mới đầy kỳ vọng có sự đổi thay đáng kể cho đời mình. Ngoài đường gió mơn man thổi nhẹ những tà áo dài của các cô thôn nữ làng quê tụm năm, tụm ba đi lễ hội hoặc thăm viếng bạn, tạo nên sắc thái rất khác thường trong năm. Nhà cậu Hai cũng hân hoan, áo quần thật đẹp, sau buổi ăn sáng tiểu gia đình Hậu chào về nhà mẹ vợ của anh chị mừng tuổi. Còn lại Việt và cậu Hai tiếp nói tiếp câu chuyện đầu năm: - Lâu lắm mới về ăn tết, người nhà quê mình. Mấy ngày nay ở quê, cháu thấy vui cậu à. Tuy không còn như xưa, nhưng mỗi góc đường mỗi cảnh quang cháu nhớ đến thời đi học, cực khổ cùng ông bà ngoại. Hôm ra thăm mộ ông bà, cháu nhìn lại những ngày bên ông bà đầm ấm yêu thương. Đặc biệt là khi bà tiễn chân cháu vào Nam, cháu nhớ mãi: “Con à, con mồ côi, vào không ai nương tựa, làm sao con sống nổi? Con cố gắng thật nhiều, Trời già không bỏ ai, nhiều người tay không, chăm chỉ, nỗ lực rồi cũng thành công nơi xứ người”. Chiều đó con về, ra quán café ngồi, hình bóng ông bà cứ lãng vãng trong tâm trí cháu. Nhớ lắm cậu à.
- Thành công đời người xét cho cùng cũng là vận trời – “Ông vận đi khỏi, ông giỏi cũng ở truồng”. Tài năng chỉ 5%, chăm chỉ nỗ lực đến 95% cháu à, nên ông bà ta nói: “Có chí thì nên” chứ không nói có tài thì nên, có tài mà không chí tiến thủ cũng khó thành công. Cháu thấy ai không siêng năng, cần mẫn mà thành công? Đôi khi một mình lại là sự nỗ lực gấp bội, bởi chẳng có điều gì để ỷ lại.
- Cháu đã để ý những người thành công trong cuộc đời từ khó nghèo ở Sài Gòn cũng nhiều. Họ chỉ có vũ khí duy nhất: Cố gắng, chăm chỉ và thật thà. Bài học đó cháu học từ ông chủ của cháu khi ngồi cùng ông ấy nói chuyện. Ông kể thật nhiều về gian nan và cố gắng của ông. Bài học ấy cháu thuộc nằm lòng.
- Ok cháu, người xưa cũng có câu: Hữu khổ thành thân.
- Với cháu, bây giờ cũng có kinh nghiệm, hơn nữa sự bao dung, lòng thương người sẽ đem lại sự hạnh phúc nữa cậu à.
- Tất nhiên, người thành công nào cũng bao dung.
- Dạ
Ngoài sân, Cường – Người bạn thân của Việt cũng đã đến thăm và chúc tết cậu mợ, hắn nhoẽn miệng cười thật tươi buổi sáng đầu năm: - Chào cậu mợ và bạn mình, Chúc mùng năm mới.
- Vào đây Cường, cậu đi đâu rồi mà đến sớm vậy, chúc mừng năm mới nhé.
- Tao cùng gia đình mừng tuổi ông bà xong là cả nhà về nhà vợ, thời này mình giản đơn hơn thời cha mẹ mình: “Mùng một tết cha, mùng hai tết mẹ, mùng ba tết thầy”. Xong bổn phận tao chạy lên đây chúc tết cậu, sau đó tao chở mầy đi thăm bạn bè.
- Ok, vậy là tốt quá, ăn bánh uống nước đầu năm với gia đình cậu mợ rồi anh em ta lên đường.
- Cậu mợ năm nay ăn tết vui vẻ quá?
- Ừ, tết này có gia đình Hậu và Việt cùng về, vui vẻ, đầm ấm hơn, cháu à. Ăn cái bánh ngọt đầu năm cho ngọt ngào cả năm Cường nhé, cậu Hai vui vẻ nói.
- Dạ, Kính chúc cậu mợ và gia đình năm nay bình an, hạnh phúc, gia đình Hậu làm ăn thịnh vượng cậu nhé. Mà vợ chồng Hậu đi chơi rồi à?
- Nó mừng tuổi xong cũng chở vợ con về phía vợ rồi.
- Phải tranh thủ cậu à. Chừng nào vợ chồng nó vô lại.
- Mùng 4 nó vào lại, nghe nói mùng 6 tết là trường bắt đầu lại.
Mùng 6/ tháng giêng cả nước trở lại sinh hoạt bình thường, năm nào cũng vậy, Cường à. Thôi đi chơi tí, còn thăm hỏi các bạn, mày thông báo có tao về, không tới các bạn nó trách tao. Việt cắt ngang. - Cậu à, ăn uống rồi, tụi cháu đi chơi tết tí. Chúc cậu mợ an vui và hạnh phúc cùng con cháu. Cường nói
- Cảm ơn cháu, chúc các cháu thật vui. Năm nay làm ăn ngon lành nhé.
- Dạ, cảm ơn cậu mợ.
Hai bạn Cường và Việt lên xe. Qua khúc quanh là đến lộ lớn, tùng tốp xe, quần là áo lượt trên đường trông rất tết, người ta vui vẻ nói cười hớn hở. Ngày tết quê nhà thú vị quá, lâu lắm Việt mới có cảm xúc vui cùng tết quê. - Nè Cường cậu tính đi đâu trước? Tao tính đến thầy dạy Toán chủ nhiệm, rồi alo tụi nó đến, bất ngờ quá, có khi ít ông à? Tao có thông báo mấy bạn trước tết, tụi nó đòi gặp cậu. nếu đứa nào không đến được, hôm sau vậy. Cậu có muốn đi đâu nữa không?
- Chủ yếu là về quê thăm mộ ông bà ngoại, thăm cậu mợ, dâng hương mừng tuổi ông bà, còn lại gặp thầy cô và bạn bè. Mầy biết tao mấy năm nay miệt mài với cơm áo, lo không bằng tụi bay đứa nào cũng có danh, có phận, tao trong đó cắm cúi làm. Cũng may có ông chủ tốt bụng nên mới khá giả, có cái ăn cái mặc. Bây giờ còn lo cho 2 đứa nhỏ tao mới nhận làm con. “Giúp người người lại giúp ta/ Làm ơn chẳng thiệt đâu mà vội lo”.
- Vậy cũng tốt thôi, nhưng cậu mợ nói phải, cũng phải có vợ để quán xuyến công việc, hơn nữa cũng có con truyền trao sự nghiệp sau này, phải không? - Ok, nhưng cũng khó, cưới vợ chứ nào phải cặp bồ. Năm này tao nỗ lực, chưa biết sẽ thế nào, đủ duyên thì được? - Ừ, vậy đi. Cứ nghĩ mọi việc sẽ bình an đến. - Đầu tiên chúng ta ghé thăm thầy chủ nhiệm lớp 11, tao có nhiều ân tình với thầy trước khi tao vào Nam. Nhưng đã hẹn quán café Ngã Ba, nơi đây các bạn đều biết, ai đến thì café sau đó đến nhà thầy, chắc thầy cô vui lắm. - Ok. Buổi sáng mùng một tết, mới hơn 9 giờ. Ngoài đường xe cô xe cô khá tấp nập, tất cả quần áo mới bảnh bao các gia đình chở con cái đi mừng tuổi rất sinh động. Truyền thống đã bao đời nay. Nắng xuân ngọt ngào, làn gió nhẹ quê nhà mang hơi nước của cánh đồng xanh đang thời con gái mơn mỡn làm mát lòng các bạn lâu lắm mới gặp lại, Việt thấy ấm áp vui lạ thường , không khí tết quê của làng mình giờ đây nhộn nhịp quá. Các bạn nữ đã có mấy người cũng đã đến nào Thủy, Liễu, Vân đông vui. Quây quần bên nhau cũng được 6 người, Ngày tết vậy là quá tuyệt, cảm ơn thầy Cường đã kết nối. Việt nói điềm nhiên như lời cảm ơn Cường, đôi bạn chơi chung thời cấp 3 thân thiết. - Còn vài người nữa nhưng có lẽ mùng một bận rộn không đến được. Coi như lớp 11 chúng ta họp mặt đầu năm, café xong các bạn cùng Việt ghé chúc tết thầy cô để Việt chủ xị. Cường nói. - Ông Việt là người hạnh phúc nhất nghe. Thường người xa xứ về lại kết nối nhanh nhất. Phải không Cường? Liễu nói. - Đúng vậy, mọi năm chúng ta hẹn nhau cũng sau mùng 4. Kỳ này truyền thống ngày mùng 5 họp mặt lớp, Việt cố gắng ở mùng 6 hãy vào, dự để gặp nhiều bạn bè hơn. Cường lên tiếng. Cả bọn đồng thanh Ok, phải vậy ông Việt à. Thầy Cường ở quê nhà uy tín lắm, là thầy dạy toán giỏi đã đành lại được anh chị em tín nhiệm làm chef cho cựu học sinh trường PTTH, tuyệt lắm ông Việt à. - Hồi ấy, Cường đã là học sinh giỏi, nếu như có điều kiện thi thố có lẽ Cường tiến xa hơn, nhưng mỗi người có mệnh của mình trước cõi đời, ông giáo giỏi cấp III của huyện này cũng tốt cho lớp chúng ta rồi. Cường không những giỏi cái quý hơn là chân thành cùng bạn bè. Hôm trước tôi về. cũng ngồi quán café này, uống xong tôi nôn nao về thăm nhà, Cường lên café, rất tình cờ, gặp tôi lon ton về, Cường gọi và quay lại café, từ đó mới có cuộc hội ngộ này. Tôi sẽ ở cùng các bạn để họp mặt với lớp mình. Ok chứ. Việt nói - Cả bọn lại ồn ào yes-sờ và chuyện trò thân mật cả tiếng đồng hồ. Đến khi Vân nói: - Thôi, đi thăm gia đình thầy cô, bọn nữ nhi chúng tôi còn phải về lo gia đình chứ. Việt xin cả nhà thanh toán. Cả bọn lên đường thăm thầy cô vì hôm trước Cường đã ghé thầy dạy toán lớp 11 báo cáo rồi, như nguyện vọng Việt. Nắng xuân làm hồng đôi má các cô gái xuân thì đã đành, nhóm phụ nữ bạn Việt cũng vậy, những tà áo dài các bạn phất phơ trước gió làm tăng thêm sự trang nghiêm, sang trọng và lịch sự của thôn dã trong ngày đầu xuân. Áo dài Việt độc đáo, người phụ nữ nào mặc vào người tản bộ có thể nói duyên dáng hơn, thỉnh thoảng có cơn gió nhẹ phả vào, ôi chao thanh lịch và quyến rũ làm sao. Cả bọn ồn ào trước nhà thầy dạy toán – Một thời làm chủ nhiệm lớp 11 sôi nổi vô cùng, các học sinh ai cũng yêu mến thầy. Sau này Cường là đồng nghiệp với thầy, tuy vậy Cường xem thầy rất đúng lễ. Trong nhà, thầy cô lên tiếng: - Chào các em năm mới vui vẻ. - Các em chào thầy cô, năm mới an vui. Nhân dịp có Việt ở Sài Gòn về, em đã thông báo với thầy rồi, mùng một chỉ gom được bấy nhiêu ghé thăm và chúc tết thầy cô. Việt sẽ đại diện cả nhóm có món quà nhỏ, kính biếu thầy cô trong dịp tết Nguyên đán này. Cường nói Việt đến gần thầy cô đưa túi quà gói sẵn cung kính: - Sau nhiều năm bương chải nơi đô hội, kỳ này em mới có thời gian về thăm gia đình, tiện thể thăm các bạn nhờ có Cường tập hợp nên được ghé thăm thầy cô, Kính chúc thầy cô khỏe mạnh, an vui, hạnh phúc để còn gặp dài dài các em cựu học sinh. - Cảm ơn các em còn nhớ đến ông giáo già này. Thầy cô thật vui trong ngày tết, các em cùng uống nước với thầy cô, trò chuyện nhé. - Dạ. Không ngờ buổi thăm thầy cô có mấy mươi phút lạ vui vẻ và sôi nổi quá. Việt cảm thấy mình hạnh phúc ngày trở về quê nhà được gặp thầy, bạn cũ, cảm xúc ấy làm anh hưng phấn. Vốn đa cảm, anh trịnh trọng: - Trước khi ra về em xin thầy cô cùng các bạn cho phép tôi được nói với thầy cô đôi điều, chưa bao giờ tôi nói điều này với ai. Ngày tôi đi, hoàn cảnh tôi chỉ có Cường hiểu. Ngày ấy, tôi nghĩ không muốn làm phiền bà ngoại già yếu của tôi nữa, tuy là học sinh 11, nhưng mạnh mẽ, tôi quyết định đi để ngoại không còn gánh nặng về tôi. Ngoài bà ngoại tôi, thầy đã cho tôi tiền lộ phí, khi biết tôi cương quyết vào Nam lập nghiệp. Tôi nhớ hoài hình bóng ấy, thầy móc bóp cho tiền tôi: “Em cứ cầm lấy, đừng ngại ngần, nó sẽ thôi thúc và giúp em trong lúc chưa có việc làm”. Làm sao quên được cái thời quá khó “gạo châu, củi quế” ấy, “Miếng khi đói, gói khi no/ Của tuy tơ tóc, nghĩa so nghìn trùng”. Và như động lực thúc đẩy, tôi không ngại làm bất kỳ điều gì trong thành phố bậc nhất và bây giờ, em được thế này cũng có bàn tay, khối óc của thầy. Em kính cảm ơn thầy. - Không có gì em, đó là một hành động để động viên em, thầy cũng chẳng nhớ, em nhắc làm thầy rất vui. Làm người ta có lẽ nào vong ơn. Cả bọn lắng nghe ai cũng thổn thức, không ngờ thầy lặng thầm đến vậy. Bây giờ Việt nói điều này, các em học trò cũ càng kính nể thầy hơn. Nắng lên cao, cơn gió nhẹ làm mát lòng các cô cậu học trò cũ, bây giờ có lẽ ai cũng về với nhà mình. Trong ngày này không ai không bận rộn. Như thế đã đủ ấm áp một tấm lòng bè bạn nơi xa trở về quê hương trong mùa tết đoàn viên.
PHẠM NGỌC DŨ (Còn nữa)
Thống kê hiện tại
Hiện đang có 1 thành viên và 9 bạn đọc.
Kiểu: